Summa apologetica de Ecclesia Catholica ad mentem S. Thomae Aquinatis

311쪽

Art. X. Utrum in fallit,il object sit approbatio ordin religiosorum. 29b

quae scilicet instituta sunt adminicula quaedam ad caVendum ea quibus per votum religionis abrenuntiatur, vel ad Observandum id in quo h0mo per religionis votum De Se SerViturum promisit μ. S. Thom. Contra impugnantes, cap. I. 3 Opportunitas seu ordinis cujuslibet utilitas, habita rati0ne temp0ris loci, perSonarum.

II. cclesiae approbatio. Approbatio ordinum religi08orum duo c0mpleetitur 1 judicium doctrinuia de honestate talis vitae, utrum simpliciter status persectionis acquirendae haberi debeat, seu via ad pei laeti0nem 2 judicium prudentiale, utrum in talibus rei adjunctis talem ordinem admittere expediat. Approbatio autem est quadruplex: 1 solemnis et Unitiva, quae canonigationi aequiparatur et Summo Pontisci reservata est 2 commendatitia sed nondum definitive a Romano Ponti- se data quae quidem sub eo respectu, quod definitiva non est, p0terit cum beatificatione conferri; ' permissina ex parte R0mani Pontis eis; 4 episcopalis, quae nunquam Stdefinitiva. Concilium Lateranense IV anno 1215, nimiam ordinum multiplicationem praecauturum, decrevit, ne novi ordines deinceps sine edis Apostolicae expressa approbatione constituerentur; quae prohibitio per diuturnam consuetudinem a Sancta Sede approbatam nunc si intelligitur, ut episcopis illicitum quidem non sit, congregationem religiosam instituere, pro ordine religi0s vere diei autem nulla congregatio habeatur, nisi auct0ritas Sanetae Sedis definitiva accedat μ. s. Lehm-kuhi, Theol mor. t. I. n. 494. Ordines autem religiosi, ante decretum Lateranen se instituti, nisi Romani Pontificis suprema approbalio saltem tacita approbationi episcopali accesserit, nulla definitiva sententia, sed gradu quodam inferiori, apprο- bati habentur. m. Extensi in fallibilitatis ad approbandos ordine religiosos. Omnino dicendum videtur, ecclesiam in approbandis ordinibus definitive quoad judicium doctrinale non 8Seerrori obn0xiam. Ita Banner, SuareZ, Billuari, etc. De quae8tione

prudentiae Billuar ita disserit: Aliud est judicium, utrum hie

312쪽

296 Quaestio VIII. De dotibus ecclesiae. Art. X. Utrum infallibit etc.

et nunc expediat hunc ordinem admittere Et de hoe judieion0n ita constat esse insallibile; quia non e scientia solum, ede prudentia pendet a saltem temeritati notam n0 effugeret,

qui contra communem eccleSiae enSum, erroDeum RSSereret.

De reg. idei, diss. II. art. 5. Angelici sententia de infallibilitate ecclesiae quoad substantiam ordinis seu quoad judicium doctrinae atis manifesta est. Prosert enim hanc legem Nulli

fas sit sine status sui periculo vel divinas constitutiones, vel Apostolicae Sedis decreta temerare. Unde concludit: Cum ergo per Apostolicam Sedem religiones aliquae sint institutae . . . manife8terae damnabilem reddit quicumque talem religionem damnare conatur. Contra impugn. cap. IV. Thesis Ecclesia in ordinibus innitive approbandis 'tan

tum ad quaestionem doctrinae errare non Potest.

Arg. I. Ecclesia in morum doctrina errare non pote8t. Atqui in ordine religioso approbando morum doctrina traditur. Ergo Prob. minor ordo religiosus ipsa approbatione definitiva fidelibus proponitur tanquam via tutissima non olum ad virtutem, verum etiam ad perfectionem acquirendam. Jam vero si hujusmodi vitae ratio in se spectata aliquid contineret, quod Evangelio aut legi naturali esset contrarium, pro persectione Christiana peccatum ecclesiae proponeretur. Dixi: ecclesiae; quamui enim, ait Sylvius, una religio certi alicujus generis homines certumque vivendi modum contineat, pertinet tamen ad totam ecclesiam, non solum quia toti ecclesiae deservit, ed etiam quia tota eclesia debet eam probare, eamque ut bonam et X e persectioni evangelicae acquirendae utilem admittere, postquam Summus Pontifex illam pro tali probavit. Contron lib. IV. quaest. I. art. 6.

0bl. I. Nonnulli ordines religiosi, ab ecclesia approbati, deinceps ita prolap8 8unt, ut tanquam ecclesiae vel noxii vel inutiles ab0lerentur. Ergo ecclesia in iis approbandi erraVit.

313쪽

Quaestio IX. me magisterio ecclesiae. 297

Resp. Dist antee. hujusmodi ordines aboleti sunt ob defectum ordinis in se, nego; in membris, conc ordo spectari potest aut objective in ipsa vitae regula, quam eccle8ia approbavit, et hac in re nullus unquam error doctrinae emendandus suit aut subjective in iis, qui talem regulam amplexi Sunt, et sub hoc respectu ordines interdum abolendi fuerunt. Jam vero quis singulos ordinem professos ab ecclesia approbari dixerit 2 Instabis. Melchio Canus ait: Ordines igitur Vel probare, vel refellere, non ad ea pertinet, in quibus Summus Pontifex errare nequit loc. theol. lib. V. cap. V. ad 4. Ergo thesis auctoritate doctissimi viri infirmatur. Resp. Dist antee. Haec Cani sententia pertinet ad judicium prudentiale cono. ad judicium doctrinale, nego. Auctor

enim t. c. ententiae suae rationem afferens ait: quoniam none scientia id solum, sed etiam e prudentia pendet. annegautem eorum sententiam, qui cum Valentia hujusmodi errorem prudentiae possibilem esse negant, et sententiam oppositam c0B-ciliare videtur, inquiens: nunquam tamen hujusm0di error cedet in perniciem Ecclesiae, quamvis quibusdam possit utique per accidens esse nocivu8. i. Bouix, Praci de jure regul. t. I. p. 241.

Servator, ut tuae in tenebris lucens, hominibus via, et Meritas, et vita Joan. XIV. . fieri dignatus est. Per Ipsum venimus ad lucem, quem beatus Petrus ducem et magistrum sibi profitetur, inquiens: Domine, ad quem ibimus verba vitae aeternae habes. Joan. I. 69. Ipse homine docuit, quasi potestatem habens. Marc. I. 22. Deinceps apostoli, Christi praecones con8tituti, Veram potestatem habentes mundo praedicarunt. Sed

314쪽

298 Quaestio IX De magisterio cele8iae.

novatores saeculi XVI. facultatem illam praedicandi eum potestate in apostolorum successore tran8iisse pernegarunt. Probandum est igitur, institutum esse a Christo dei magisterium, cui omnes gentes parere teneantur. Quaestionem n0nam in Sex partimur articulos. Primo. Utrum Christus magisterium instituerit. Secundo. Utrum ecclesiae doctrina sit proaeima regulasdei.

Tertio. trum ecclesia sit jude controversiarum. Quarto. Utrum timerus credendorum per ecclesiae magisterium augeri possit. Quinto. Quibus censuris propositiones idei adversae ab ecclesia damnentur. Sexto. Quanam id veritates ab ecclesia propositae credi debeant.

ARTICULUS I. Utrum christus magisterium instituerit.

Ι. Notio magisterii. Magisterium est celesiae jus et officium veritatem Christianam docendi eo Nprema auctoritate, cui omnes corde et ore parere tenentur. s. Cone Vatic. De sde et ratione, can. ΙΙΙ. epist. ii m. ad archiep. 0nae et Frising. Gravissimas inter 11. Dec. 1862. Ecclesiae magisterium magistros humanos auctoritate longe superat. Et vero secundum hoc unus alium docere dicitur, quod istum discursum rationis, quem in se facit ratione naturali, alteri exponit per signa; et sic ratio naturalis discipuli, per hujusmodi sibi proposita, sicut per quaedam instrumenta, pervenit in cognitionem cognitorum. Sicut ergo medicus dicitur causare sanitatem in infirmo natura operante, ita etiam h0m0 dicitur cau8are scientiam in alio operatione rationis naturalis illius; et hoc est docere unde unus h0m alium docere dicitur, et ejus esse magister. S. hom. Quaest disp. De veritate, XI. art. 1. t ecclesia, veritati magistra, veritatem non Solum insallibiliter proponit, verum etiam subditis suis credendam imponit. Omne igitur erga eam magisterii potestatem os scio verae obedientiae obstringuntur.

315쪽

Art. I. Utrum Christus magisterium instituerit. 299ΙI. Munera quatuor testis, custodis, interpretis et judicis magisterii vocabulo complectimur. 1 Ut testis jus habet ubique et omnibus veritatem praedicandi, sicut scriptum est: accipietis virtutem supervenientis Spiritus sancti in vos, et eritis mihi testes in Ierusalem, et in omni Iudaea, et Samaria, et usque ad ultimum terrae, et. I. 8.

2 Ut tisios jus etiam et os seium habet salsi nominis scientiam pr0scribendi, ne qui decipiatur per phil0sophiam, et inanem allaciam μ; quod quidem jus patres ait eant vindicarunt

contra rationalista moderatos, qui asseverant: disciplinas humanas ea cum libertate tractanda esse, ut earum assertiones, etsi doctrinae revelatae adversentur, tanquam Verae retineri,

neque ab eclegia proscribi possitit. f. Conc Vat. 8e88. III. De de et ratione, can. H. et cap. IV. ' Ut interpres sacrorum dogmatum sensum ita declarat, ut ab eo sen8 nulli recedere liceat atque id jus tuetur contra eos, qui contendunt: ἡ fieri posse, ut dogmatibu ab Ecclesia propositis, aliquando Secundum progressum scientiae sensus tribuendus sit alius ab eo, quem intellexit et intelligit Ecclesia. Cf. Cone Vat. l. c. ean. III. et cap. IV. 4' Ut judeae veritatem exorti controversiis similive de causa definit. III. Magisterium solemne et ordinarium Magisterium ecclesiae n0 in iis tantum coarctatur, quae solemni eccle-8iae judicio proponuntur, sed Cone Vat. 8e88. III. cap. III. haec docet: Fide divina et catholica ea omnia credenda sunt, quae in Verbo Dei scripto vel tradito continentur, et ab Ecclesia sive solemni judicio sive ordinario et universali magisterio tanquam divinitus revelata credenda prop0nuntur. μIV. Adversarii Magisterium eccle8iae ab omnibus repulsatur, qui insallibilitatem ejiciunt. Menti tamen laetenda videtur sententiae Neolutheranae et uni0nismi Anglicani Neolutheraniauetoritatem volunt magisterii, quod divinitus c0nstitutum sit; at ubi resideat, ab iis integrum relinquitur. Neque seri 088 evidetur, ut hunc nodum expediant, qui ecclesiae Romanae magisterium judicio privato subjecerint. Unionismi Anglicanim08 est a praesenti ecclesia ad futuram appellare, ut patet ex libro doctoris Pufey qui Hrenicon inscriptus est Itaque

316쪽

300 Quaestio 1X De magisteri eccleSiae.

magisterium collaudant, quod non est, sed erit; neque certo erit, sed illud aliquando ore sperant. Ex quo intelligitur, magisterium ab unionistis reapse negari. )Thesis Christus magisterium instituit.

Arg. I. Eae S. Scriptura. Eccle8iae magisterium est jus et osseium docendi eum potestate Jam a ecclesia in docendo Christi vice iungitur, atque 80ntes habentur, qui praedicationem ecclesiae repudiant. Ergo Prob. min. M Christus dixit Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, Joan. XX. 1. Qui os audit m audit; et qui vos pernit, me spernit Luc. X. 16. Apostolis legat0rum Christi auctoritatem vindicat . aulus, inquiens: Pro Christo ergo legatione

fungimur, tamquam Deo eaehortante per nos, II. Cor. V. 20.; item Per quem Christum accepimus gratiam et apostolatum ad obediendum idei ἐις υπακοην πίστεως in omnibus gentibus pro nomine ejus, Rom . . item consilia destruentes, et omnem altitudinem aetollentem se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigentes omnem intellectum in obsequium

Christi, II Cor. X. 4-6. Quod idem ab apostolis in concilio Hierosolymitano hac formula expressum est: Visum est enim Spiritui sancto, et nobis. Ἀet XV. 8.b Contumacibus Christus p0enas minatur: qui vero Oncrediderit, condemnabitur Mare. XVI. 15. 6. cf. Matth. XVIII. 17. XXVIII. 18-20. Act. . . S. Paulus ait:

consilia destruentes, etc. ut upra, in promptu habentes ulcisci omnem inobedientiam. Iterum Licet nos, aut Angelus de caelo evangelizet ob is praeterquam quod evangelizavimus vobis, anathema sit. Gal. I. . Quod autem apostolis et dis stipulis inordinario docendi munere commi88um est, id in e0rum uesteS-8ores transiisse constat ex iis, quae de hierarchia, de celesiae perpetuitate et insallibilitate disputavimus.' Card. Manning de ritualismo ait: it must e sal that Ritualisnu is private judgmen in orgeous almeni rought abo ut ith divers colours. gland an Christendo p. LXXXIII.

317쪽

Art. I. Utrum Christus magisterium instituerit. 301Αrg. II. Eae magisterii necessitate Christus ecclesiae uae media deesse non permisit, quibus tum singulorum in fidesrmitas, tum omnium unitas in tuto collocarentur. Nihil autem ad hune nem aeque necessarium est atque magisterium. Ergo. vi Singulorum in de rinitas. Fides enim per ea maxime infirmatur, quae propria mens contra Christi traditionem suggerit. Jam vero haec propriae mentis intemperantia certa ducendi auctoritate compescitur. Ergo Et sane tam ob mysteriorum profunditatem quam ob diversos passionum motus periculum adest, ne propria mens errores sibi suggerat plurimosque errores Sthine emanasse, quod homines, auctoritate Spreta, propriam mentem Secuti sunt, historia demonstrat.

Angelicus etiam hominem a rectitudine fidei deviare assi math per h0 qu0d intendit quidem Christo assentire, sed descit in eligendo ea quibus Christo assentiat, quia n0 elegit ea quae sunt vere a Christo tradita, sed ea quae sibi propria

mens suggerit. II. ΙΙ. quaest. I. art. 1.

M omnium unitas. Fidelium unitas in fide oritur e fixa fidei regula, cui omnes obedire tenentur. At fixa illa dei

regula, quae omnes fidele uniat, est una, viva, visibilis docendi auctoritas, seu magisterium. Ergo Christus magisterium instituit. Arg. III. Eae traditione Veteres quid senserint, facile pr0batur, a eorum auctoritate, qui eclesiae unitatem in fide commendant sola enim docendi p0testas, formae ad instar, Christianorum multitudinem in unam dem adunare potest.b Claris antiqu0rum testimoniis, quae supra de infallibilitate

disserentes attulimus e Publica praxi ecclesiae, haeresesqua8cunque anathemate percutientis cujus rei conciliorum aetae decreta Summorum Pontificum gravi 88imi documento Sunt. Mina ap0l0getarum sententia, quam . Augu8tinus interpretatur iis verbis: vera religio . . . Omnino in quodam graViauthoritatis imperio iniri recte nullo pacto potest. De titil. credendi, cap. IX.

318쪽

302 Quaestio IX. me magisteri eccle8iRe.

0 . I. Salvator ait: Unus est magister vester Matth. XXIII. Ergo soli Deo magisterium ompetit. Resp. Dist anteo. Unu8 8 magiSter primariu8, cono. SecundariuS, nego. Et ego conseq. Recta fides a Christo procedit. Α Christus non immediate nobis loquitur, sed per ecclesiam. s. S. hum. II. II. quae8t. I. art. 1. Quo si, ut 0nceptu supernaturalis vitae per catholicam doctrinam de vino magisterio perbelle relucet; dum spiritus privati systemanaturalismum Sapit. Instabis. Visio docentis est principium doctrinae, ut 0cet S. Thomas. Quaest disp. De veritate XI. art. . Atqui ecclesia revelatorum visione caret, quandoquidem mysteria fidei non videntur. Ergo ecclesia 88 nequit principium doctrinae Seu magiStra. Resp. Dist. M. Visio d0centi principalis est principium doctrinae, conc. docentis instrumentalis, subdist. in magisterio naturali, transeat in magisterio dei nego. Et dist. min.: ecclesia revelatorum supernaturalium Vi8ione caret in e concis in sua causa principali, id est, in Deo, nego. Et negatur conclusio. Revelata mysteria quoad totum corpu eccleSiae, non visa sunt, i mysteriorum 88entia respicitur. Verum Christo, ecclesiae capiti, manifesta et aperta sunt. In Christo igitur, magistro principali, est visio docentis in d0cendis autem hominibus ecclesiae instrumento utitur. 0M II S. Paulus libertatem Christianam proclamans ait: Omnia autem probate, quod bonum est tenete. I. Thessal. V. 21. Ergo. Resp. Dist antec. Probandae sunt doctrinae dubiae privatae, conci doctrina certa eccleSiae, nego. Distinctio patet O ex contextu legitur enim prophetias nolite pernere. Omnia autem probate etc. Hujusmodi prophetiae privatae, ap08tolorum aetate a pluribus editae I Cor. XIV. 29.), inter Thessal0nicense partim verae, partim err0re

319쪽

Art. II. Utrum ecclesiae doctrina sit proxima regula fidei 303 prophetias nolite spernhre. Omnia autem etc. b Ex aliis Seripturae locis, velut . Joan. IV. I. ubi legitur probate spiritus si eae Deo sint quoniam multi pseudoprophetae eaeierunt in mundum quis autem distat, ea . Joannis sententia auctoritatem ecclesiae contemni 6 In textu graeco legitur: Παντα ὁ δοκιμα τε qua phraSe08 tructura παντα vi particulae δε ad praecedentia, id est, ad charismata refertur. Ita Rosen- mulier. Ceterum jam pridem Tertullianus aetatis suae haereticis ejusdem textus abusum X probrat De praescr. cap. IV. Instabis. S. Joannes ad deles non necesse habetis, ut aliquis doceat vos; sed sicut unctio ejus docet vos de omnibus, et erum est, et non est mendacium. I. JOan. II. 27 Ergo solus S. Spiritus in singulis, non eccle8ia, magisterium Xercet. Resp. Dist. A S. Joanne excluduntur magistri mere humani, conci ecclesiae magi8terium, nego. Ne Verbulo quidem

ecclesiae magisterium in textu proscribitur; quin etiam fideles illos ab ecclesia fidem didicisse, manifesto supponitur. Sed haereticorum machinationes c0ercentur: quare po8tolus i. c. V. 26. ait: Haec scripsi vobis de his, qui seducunt vos. Jam porro unctioni S. Spiritus internae externam Veritatis prop0sitionem in ecclesia conjungi pus est; neque lioli beati Joanni operationem gratiae internam cum externo ap08tolorum magisterio non conjunxerunt. )Alii textus, ab acath0licis pr0ferri soliti, h0 spectant, ut interna gratiae peratio monstretur, eccle8iae magi8terium non eaecludatur; ideo nihil probant.

ARTICULUS II.

Utrum ecclesiae doctrina sit proxima regula fidei.Ι Regula fidei est mensura in fallibilis et extrinseca credendorum quoad homines. Mensura dicitur, quia

Card. Manning de verbis S Joannis Epist. I. cap. ΙΙ. 20-27. ait: ἡ do not no in hat ord the insallibilit of the Churehand the immutabilit os iis doctrines an e more ampi affirmed. μThe temp. mission of the II. Ghosi, p. 29.

320쪽

304 Quaestio IX. me magisterio Beclesiae.

credentis intellectus ad eam mensurandus est infallibilis, quia fidei mensura, uti et ipsa fides, omnino certa it oportet eae-trinseca, quia sile quantum ad a88ensum, qui est principalis actus dei est a Deo interius movente per gratiam. S. Thom. ΙΙ. ΙΙ. quae8t. I. art. l. Dixi credendorum, ut tota doctrina revelata ejusdemque verus ensus significetur quoad homines, quia ei mo non est aut de angelis aut de iis veritatis manifestationibus, quae cuipiam modo extraordinario contingunt, aut de revelationibus privatis, sed de de c0mmuni et de ordine communi, quem Christus delibus praestituit.

H. Divisio regularum fidei. Illa divisio sua sponte profluit ex hac Angelici expositione de fide a Deo infundenda:

ἡ ad dem inquit duo requiruntur. Quorum unum est

ut homini credibilia proponantur; quod requiritur ad hoc quod homo aliquid explicite credat. Aliud autem qu0 ad dem

requiritur, e8 assensus credenti ad ea quae proponuntur.

Quantum ergo ad primum horum, neee88 est quod fides sit a Deo. Ea enim quae sunt fidei, excedunt rationem humanam: unde non cadunt in cognitionem hominis, nisi Deo revelante. Sed quibusdam quidem revelantur immediate a Deo; sicut sunt revelata ap08toli et prophetis quibu8dam autem pr0- ponuntur a Deo mittente dei praedicatores, secundum illud Rom. X. 15. Quomodo vero praedicabunt, nisi mittantur Deinde de assensu agit, qui est a Deo interius movente per gratiam μ. I l. II. quaest. l. art. 1. Ex quo tria colligimus: 1' rima fidei regula est veritas prima divinaeque veritati revelatrici omnes aliae fidei regulae innituntur. Cf. S. Thom. Ι. quaest XVI. art. 5. OMetanum, In II. II. quaest. I. art. 6. Haec autem regula primae veritatis in omnibus aliis regulis supponitur. 2 Quae vulgo sde regulae dicuntur uni numero quinque, videlicet S. Scriptura, traditio divina, ecclesia, concilia oecumenica, Summus Ponti eae isti enim mediis credenda a Deo proponuntur et delis in de sua dirigitur.3 S. Scriptura et divina traditio totum revelationis depositum in e continent es. Cone Trid. Ress. IV.): at sententiam eloqui, verum suum ensum eramque intes pretationem