장음표시 사용
621쪽
A 'f. IV. Utrum Omnes res etc. S. Seripi divinitus inspiratae sint. 203Resp. Dist. M. inspirationis extensi dijudicanda est ex ne inspirationis, a priori constituendo, nego; divinitus manifeStando, cono. Dist. min. traditio veritatis religiosae est Dis inspirationis unicus, transeat; principalis, subdist.: veritatis religiosae traditae in Libris divinis, cone. in partibus tantum divinis, nego. Hujus loci non 8 determinare, utrum Deus per se veritates etiam aliqua de rerum natura aliaque id genu per auctores inspiratos nos docere voluerit; at S. Seripturam principaliter non esse codicem scientiae prosanae, inter Omne convenit. At quonam modo Deus scientiam religiosam per auctores sacros nobis tradere voluerit, a priori, cum illud ex libera Dei voluntate pendeat, determinari nequit. Jam Ver e S. Scriptura, ecclesiae definitionibus et veterum doctrina probavimus, Deo placuisse homines donare Libris, cujus Ipse auctor est. Nihil ergo attinet amplius inquirere, quare Deus omnes et singulas res ac sententias inspiraverit; sed scire eas inspirata esse, alis St. Instabis. Indignum Deo esse videtur, minutiora quaeque inspirare. Ergo. Rev. Diff. antee. id Deo videtur indignum, si minutiora illa considerentur singula seorsum et in e transeat; Si 0Π- riderentur respectu libri totius, nego. Quaedam ait S. homas, proponuntur in sacra Scriptura ut credenda, n0 quasi principaliter intenta, sed ad praedictorum e0rum de quibus est de secundum se puta Incarnationis manifestationem. II. H. quaest. I. art. 6 ad 1. Neque de pere
Dei adaequat dijudicatur, partibus minutioribus a toto avul8iS;
sed totum opus, et in casu Scripturam universam, spectari neee8Seest, quoniam partes libri natura sua toti subordinantur. Denique et in rerum natura ejusdem Dei parva sunt, cujus et magna. , Quod si non putant ait Hieronymus - eorum Sse parVa, quorum et magna sunt, alterum mihi conditorem, juxta Valentinum, Marcionem et Apellen, formicae, vermium, culicum,l0cu8tarum, alterum caeli, terrae, maris et Angelorum debent intr0ducere. Prol. ad p. Philem.
0 . II. Concilium Vaticanum definiens, libros integros
cum omnibus uis partibus inspirato esse, ubjungit: Prout
622쪽
204 Quaestio XVI. me S. Scriptura.
in concilii ridentini decreto recensentur. At patre Tridentini nomine partium intellexerunt partes deuteroeanonicas Libri Esther et Danielis, de quibus controversia habebatur cum protestantibus. Ita lis de inspiratione singularum partium non
finita est. Resp. Dist. min. ista controversia, cum protestantibus
habita, fuit decreti occasio, transeat; decreti objectum, nego. M Ex historia et setis concilii ridentini c0nstat, hoc patrum consilium fuisse, novatorum errores de S. Scriptura damnare, Omniaque pectatim fragmenta et particulas Evangeliorum tueri. V Demus tamen, controversiam illam de Daniele et sther decret occasionem praebuisse, objectum decreti haud dubie partes Scripturae omnes dicendae sunt. Quod manifestum est 1 ex verbis clarissimis cum omnibus suis partibus 2 ex eo quod patres indicem canonicarum Scripturarum decreto adscribendum censuerunt, ne cui dubitatio suboriri 088it, quinam int, qui ab ipsa synodo suscipiuntur. Se88. IV. 6 Concilium Vaticanum denuo desnivit, libros integros eum omnibus suis partibus f divinitus inspirat0s esse. tqui patres Vaticani profecto alia occasione quam illa, cui ab adversariis decretum Pridentinum tribuitur, ad definitionem istam adducti sunt. Ergo post eone Vaticanum ne umbra quidem incerti relicta videtur. Inter alios concilium eos distinete damnavit, qui nullam quidem Scripturarum partem ejiciunt, sed libros ideo sacro et canonico haberi posse autumant, quod sola humana industria concinnati, ecclesiae deinde auctoritate sint approbati Se88. III. cap. ΙΙ.); contra quos definitum est, libros integros
cum omnibus suis partibus esse divinitus inspiratos. Nulla igitur pars sola humana industria concinnata est.
Instabis. Patres ridentini pro canonicis suscipiendo esse decernunt libros, prout in Ecclesia Catholica legi consue-Verunt, et in veteri Vulgata latina editione habentur. in editione illa sunt chronologiae aliarumque rerum minutiorum mendae aliqu0t. Concilium ergo non intendit, partium etiam minimarum inspirationem definire. Resp. Dist. M. illud incisum de Tulgata indicat concilium intendisse, originalium inspirati0nem re8tringere, nego
623쪽
Art. IV. Utrum omnes res etc. S. Script divinitus inspiratae sint. 205
originalia in versione certa designare, conc. t dist. minorem: et concilium non exclusit ejusmodi mendas ab editione Vulgatae, conci ab originalibus, nego. a Revera duo in decreto Tridentino conspicua videntur 1 eam suisse mentem patrum, ut definiretur, S. Scripturam totam et cum omnibus ui partibus esse inspiratam 2 indicem, a patribus prius adscriptum,
magis etiam in concreto designari per judicium implicitum de
authentia consermitatis Vulgatae. s. art. sequentem. Primum autem per secundum nec immutatur nec restringitur, ut opinor.
b In canone Vaticani concilii de S. Scripturarum cum omnibu8 suis partibus inspiratione, incisum illud de Vulgata non habetur, sed hoc solummodo: prout illos libros sancta Tridentina
0 . III. Qu0 inspiratum est, de objectum est. Atqui
res profanae et minimae, de rerum natura, . . aut de historicis factis, ad veritatem religiosam non pertinentibus, dei objectum dici nequeunt Trgo. Resp. Dist. M. Quod in8piratum est, fidei objectum est
aut per se aut per accidens, cono. Semper per Se nego. Res profanae et minimae non sunt fidei objectum per e, 0 e8t, non credendae sunt e genere suae veritatis et materiae, sed
per accidens et indirecte, hoc est, quia scriptae sunt in Libro, cujus Deus auctor est. Responsum patet ex dictis, supra p. 198. de mente . homae. Quaeres, utrum inspiratio etiam verbalis admittenda videatur. Resp. a Cum omnes res et sententiae Librorum sacrorum divinitus inspiratae sint, c0nsequens est, ad in8pirationem pertinere assistentiam, ne scriptor adhibeat verba inepta ad sensa divinitus inspirata exprimenda. M Ipsa qu0que Scripturarum compositio, hoc est, ingulae sententiae earumque connexio divinae inspirationi tribuitur. 6 Deus ipsa erba determinasse dicendus est, 1 in quibusdam locis, ubi rerum adjuncta hanc determinationem divinitus actam ostendunt, v. g. ubi sacer auctor inter scribendum vocem Dei inspiranti audiit. s. Apocal passim. In nonnullis vocabulis, dogmatis vim continentibus, velut o Verbi, quod Joannes usurpat de Incarnatione scribens verbum ὁ λογος)
624쪽
206 Quaestio XVI. meis Scriptura. caro factum est. Joan. Ι. 14. Sic Beda Venerabilis intellexit verbum factum γενομενον in Gal. IV. . Misit Deus Filium suum factum eae muliere, factum sub lege. Neque audiendi sunt inquit qui legendum putant natum e muliere, actum sub lege; sed factum ex muliere, quia conceptus e uter Virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex earne. In Luc. XI. 3 In iis locis, qui praeter sensum litteralem, habent sensum spiritualem Seu mysticum, nonnunquam vel in unico verbo latentem, puta in voce Ierusalem, quae simul et terrenam civitatem et ecclesiam et caelum signiscat. Hue saei hoc . homae: Auctor principalis aerae Scripturae est Spiritus sanctus, qui in uno verbo sacrae Scripturae intellexit multo plura, quam per expositore sacrae Seripturae exponantur vel discernantur. Quodl. VII. art. 14 ad 5.d Inspirationem ad omnia et singula etiam Merba extendi, c0ntra recentiore non paucos veteres multi docent. Veterum
illa assertio ex eo certe impugnari nequit, ' quod sit magna in variis Libris styli diversitas, a patribus etiam ac doctoribus scholasticis indicata. Divinus scilicet influxus sacrorum auctorum indoli sese accommodat, quemadmodum Deus generatim
cau8a creatas secundum naturam earum capacitatemque m0Vet.
2 Neque illud tanti ponderi esse videtur, qu0d patre hΠ0ΠVerba, Munt, in Scripturis consideranda, sed sensum' es.
Hieron. p. ad Pamm. Aug. De cons evang. lib. H. n. 6.); iis enim locis patres veram interpretandi rationem edisserunt adversus eos, qui verba materialiter tantum, non formaliter,
hoc St, mere propter e, non propter sensum per Verba X-
pressum, considerant. 3' osita inspiratione verbali, non sequitur, ut versiones jam S. Scriptura vocari nequeant. Namque verba originalium, in alium sermonem conVer8a, modo ver8is Sincera sit, non nisi materialiter mutari videntur. Haec leviter
significasse satis est, relicto alii judicio.
625쪽
Art. V. Utrum Onc. Trid. versionem vulg. merit auth declaraverit. 207
Utrum concilium Tridentinum versionem vulgatam merito authenticam declaraverit. I. De textibus primigeniis. 1 Libri . . lingua
Hebraica scripti sunt, hoc est, ea lingua, quae si iis Jacob seu Israelitis ante reditum ex Babylonico exsilio vernacula suit. Excipiuntur tamen Daniel II. 4. - VII. 28 et . Esdras ΙV. 8.-VI. 18. VII. 12 26. chaldaice conscripti, et Sapientia ae Machab. lib. I , quorum textu primigenius Graestus est. 2 Libri N. . graece scripti sunt, sed Matthaeus hebraicis litteris verbisque evangelium composuit cujus tamen Hebraeus sermo probabilius fuit lingua Syro-chaldaica, qua Judaei illius aetatis in loquendo utebantur, non vetus illa Hebraica, qua etiam post exsilii tempora Aggaeus, Zacharias et alii Libros suos sacros con8crip8erunt. Non desunt, qui epi Stolam ad Hebraeos Hebraice scriptam fuisse censeant. S. Thomas de S. Paulo: , melius, inquit sciebat Hebraeam linguam tamquam sibi magis connaturalem, in qua scripsit pistolam istam. Et ideo magis ornate potuit loqui in diomate suo quam in aliquo alio. Unde dicit II Cor. XI. . etsi imperitus sermone, sed non scientia Lucas autem qui fuit optimus prolocutor, istum ornatum transtulit de Hebrae in Graecum. Eaepos in ep. ad Hebr. Prolog. 3 Nonnulli textus primigenii perierunt. Ad nos pervenit hebraice concinnatus textus majoris partis
V. . Chaldaice . Esdras IV. . - Ι. 18. VII. 12-26.; Daniel ΙΙ. 4. VII. 28. graece libri Tobiae, Iudith, Esther
X. 4. - XVI. 24. Sapientia, Ecclesiasticus, Baruch Daniel III. 24-90. XIII. 1. XIV. 42. et duo Machabaeorum. ΙΙ. Versiones. ' Versiones Graecae a Antiquissimae8 Ver8io, quae Vocatur septuaginta virorum, o o LXX. et
a l0co suae originis Aleaeandrina. Judaei scilicet aliquot septuaginta duos fuisse fertur quos Philadelphus 286-247 ,h0rtante Demetrio Phalereo, ad pus illud impulerat, a. 286
Pentateuchum graece reddere aggressi sunt Utrum eodem
626쪽
208 Quaestio XVI. De S. Scriptura.
fere tempore et ante annum 200 reliqui etiam . . libri deu terocanonici in Graecum translati sint, in dubio est; non est dubium, quin ejusmodi versio anno 130 usitata fuerit. Haec
autem Versio, quanquam inspirata non Videtur, magnae tamen auctoritatis est, tum ob usum apostolorum et universalis cele-8iae usque ad saeculum VI., tum ob declarationem Sixti . qui in brevibus editioni versionis Alexandrinae anno 1587 praemi 88is, statuit, ut Vetus graecum estamentum juxta Septuaginta ita recognitum et expolitum ab omnibus recipiatur et retineatur, quo potissimum ad latinae Vulgatae et veterum sanctorum Patrum intelligentiam uterentur, prohibens ne qui8 de hac nova graeca editione audeat in posterum vel addendo vel demendo quidquam immutare. Aliae versiones Graecae
sunt versio Aquilae 'Ἀκυλας), Pontici, professione udaei, qui Hadriani tempore 117-138 vixit versio Theodotionis, quem judaigantem haereticum seu bionitam fuisse atque Commodi tempore 180-193 scripsisse, probabilis est sententia versio Symmachi, qui bionitis savisse creditur. Primo saeculi III.
decennio scripsisse videtur. res isti interpretes magis minusve accu8antur, quod celatis subdola interpretatione mysteriis Christi, Judaice transtulerint. Reliquas versione Graecas mitto. 2 Versiones Latinae. O Antiquissima est illa versio Metus Latina seu Itala, quae mediante saeculo II omnes utriu8que Testamenti Libros, canoni Occidentalis ecclesiae tunc temporis insertos, haud dubie continuit. Utrum saeculo I. attribuenda sit, in doctorum disceptationem Venit. Neque omnin0 constat Asricane versionis origo sit, an Italia, quin etiam Roma. Disputatur quoque, utrum antiquitus Versiones Latinae plures fuerint, inter se independentes, an plures ejusdem versionis recensiones. S. Augustinus ait: Qui enim Scripturas ex hebraica lingua in graecam verterunt, numerari possunt, latini autem interpretes nullo modo. Ut enim cuique primis dei temporibus in manus venit codex graecus et aliquantulum saeuitatis sibi utriusque linguae habere videbatur, ausus est interpretari. Doctr. Christ. II. 11. S. Hieronymus: Tot enim apud Latinos sunt exemplaria, quot codices, et unu8-
quisque pro arbitrio suo vel addidit vel subtraxit, quod ei
627쪽
Art. V. Utrum cone. Trid. versionem vulg. merito auth declaraverit. 209
visum est. Praef. in Iosue. Cen8et autem Augustinu8, in ipsis interpretationibus' Italam ceteris praeferendam, quia e8t
verborum tenacior cum pervicuitate sententiae. L. c. 15.
Versi Itala quoad libros . . ex Alexandrina derivata est; quare antiquitus v0cari olebat Septuaginta in Latino. U Itala emendata . Hieronymi, qui ju88 Damasi, Romani Pontificis, Latinam versionem emendandam uscepit, atque anno 383 Psalterium juxta septuaginta interprete licet cursim, magna tamen ex parte correxit et Evangelia ad fidem Graecam revocavit. Atque ne multum a lectionis latinae consuetudine discreparet, ita calamo temperavit, ut hi tantum quae en8um videbantur mutare c0rrecti reliqua manere pateretur, ut fuerant μ. Praef. ad Damasum. Similiter reliquos N. . Libros correxisse
videtur. Deinceps salterium' ad hexaptarem Origenis iterum correxit item librum Job, Proverbia, Eccle8iasten, Canticum, Chronica et reliquos V. T. Libro ad hexaptarem textum emendavit. Hoc erat novum opus facer eae veteri.
3 De aliis quibusdam versionibus a Versiones, eae Aleaeandrina derivatae sunt praeter Italam Aegyptiaca, Aethiopica, Gothica, etc. 9 Versiones immediatae sunt Chaldaicae versiones Seu Paraphrases, chaldaice hargumina, quae sunt Hebraici textus . . translatione quaedam explicatrices. Hu8- modi paraphrases aliae uni Pentateuchi, aliae Prophetarum et agiographorum. Praecipua Pentateuchi paraphrasis utrum Onhelos et saeculo . tribuenda sit, non constat videtur nempe haec aeculo I ex rati traditione scribi coepta esse atque privato potius quam publico usui in8ervii88e, donec aeculo IV. exeunte, a rabbinis Babylonicis ad hodiernam suam s0rmam redigebatur Pentateuchi paraphrage Psevdo-Ionathanis et Hierosolymitana duae ejusdem recensione habentur utriu8-
Psalterium vetus est Psalterium Italae, quod emendatum prima vice ab Hieronymo Psalterium Romanum vocatur et in Missali Romano, in officio basilicae Vaticanae et in invitatorio ps. XCIV. breviarii Romani permansit. Altera emendatio, ad hexaptarem facta est salterium Gallicanum, quod in Vulgata et in breviari Romano reperitur.
628쪽
210 Quaestio XVI. me S. Scriptura. que recens origo, auctorita nulla. - Prophetarum paraphrasi 8a Judaeis Jonathani, filio Ugiel, adscribitur. Verum nec auctor certu nec aetas. Saeculo I. Hierosolymis scribi coepta videtur, inh0diernam formam a Babylonicis redacta aeculo IV. - Hagio graphorum paraphrase recentis originis sunt earumque amplificationes vel expositiones utiles. 6 Versio Pentateuchi Samaritana est versio Pentateuchi Samaritani, id est, Hebraici textus, Samaritanis litteris exarati, quem Samaritani jam ante Esdrae aetatem possederunt. Versionem illam saeculo I. scriptam esse, Samaritanorum est traditio neque aliquid contra eam traditionem proserri videtur. Immediata quoque est utriusque e8tamenti versi Syriaca, quae appellatur impleae Seu Peschito, implici et claro modo sensum primigenii textus
exprimens quae Ver8io, cum antiquissima sit et plerumque accurata, per e magnae utilitati est. At cum pura et incera ad nos non pervenerit, magna sane adhibenda est eautio, ut primitivae te etiones discernantur. Alias versione immediatas, Arabica et Persicas, silentio praetere0. - Cornely, Introd.
gener t. s. auten, inleitun in die hi Sehrist. ΠΙ. Vulgata dicitur illa S. Scripturarum Ver8is, quae continet 1 Libros prolocanonicos . . excepto 8alterio, et ex deuteroeanonicis . . Libr0s obiae et Iudith a beato Hieronymo ex Hebraico sive ex Chaldaico in Latinum c0nversos 2 Psalterium Gallieanum, hoc est, salterium Italae, ab Hieronym ad hexaptarem textum Origenis emendatum; 3 reliquos V. T. Libros deuteroeanonicos et fragmenta Estheris et Danielis Italae 4 omnes N. . Libros, ab Hieronymo emendatos Graecaeque fidei redditos. Praecipui Vulgatae odices habentur Amiatinus et uidensis Antiatinus, h0die Florentiae in bibliotheca Laurentiana repositus, in Amiatae mona8terio circa ann 541 a Servando S. Benedicti discipulo, con8criptus
esse perhibetur; omnes utriusque estamenti Libros, Baruch excepto, continet. Fuldensis, Fuldae asservatus ejusdem fere aetatis est ac codex prior omnes et solos . . Libr08 complectitur. IV. Decretum ridentinum de Vulgatae auctoritate. Tria hac in re consideranda sunt 1' Decretum de
629쪽
Art. V. Utrum cone. Trid. versionem vulg. merito auth deelaraverit. Ili
sacto dogmatico saltem implicitum, quo declaratur: Si quis libros ipsos integros, cum omnibus suis partibus, prout in Ecclesia Catholica legi consueverunt, et in veteri Vulgata latina
editione habentui, pro sacris et canonici non receperit, a. S. μQuibus verbis explicite et directe definitur dogma canonicitatis Librorum sacrorum implicite et indirecte proponitur factum dogmaticum conformitatis . Scripturarum, prout in Vulgata habentur, cum textu primitiVo dogmaticum, inquam, quia laetum illud conformitatis connexum est cum ipsis Libris, fontibus dogmatum. 2 Decretum facti dogmatici authenticitatis Vulgatae eae-plicitum: Sacrosancta Synodus considerans, non parum utilitatis accedere posse Ecclesiae Dei, si ex omnibus Latinis editionibus, quae circumferuntur, S. S. Librorum, quaenam proauthentica sit habenda, innotescat, latuit et declarat, ut haec ipsa vetus et Vulgata editio, quae longo tot saeculorum usu in ipsa Ecclesia probata est, in publici lectionibus, disputati0nibus, praedicationibus et expositionibus pro authentica habeatur, et nemo illam rejicere quovis praetextu audeat vel praesumat. Quod quidem decretum ex sua materia et terminis est ejusmodi, ut textus authentici factum, quod haud dubie dogmati nexum est, manifestet nec iis Hermes, Hug),a8sentiendum est, qui decretum illud non nisi statutum disciplinare esse contendunt, ynodi temporibu eoaptatum. 3 Iisdem verbis conclusio duplex continetur, cilicet, a ut Vulgata in publicis lectionibus, disputationibus, praedicationibus et expositionibus f pro authentica habeatur; θ ut nemo illam rejicere quovis praetextu audeat vel praeSumat s. V. De authenticitate Vulgatae, a concilio Tridentino proposita, in se. Authenticum est illud, quod auctoritatem habet ad fidem faciendam. Jam vero hujusmodi auctoritas, si de scriptis instrumentisque publici quaeritur, primum est in originali, deinde in versionibus. Itaque 1' versi Vulgata habet aushentiam conformitatis. 2 Decretum ridentinum Spectat alorem Vulgatae intrinsecum, qui in consermitate illa consistit. ' Valor Vulgatae intrinsecus a concilio, ut con-8picitur, non essectus est, sed extrinsece manifestatus et solemnii 4 θ
630쪽
212 Quaesti XVI. me S. Scriptura.
judicio declaratus. 4' Minime tamen dici potest, Vulgatae interpretem inspiratum suisse. 5' eque decretum ridentinum perfectissimam conlarmitatis authentiam Vulgatae tribuit, qua
credi p0rteat, omnia, quantumvis minima, recte conversa 88e.
6 Sed tenendum est, verbum Dei scriptum in Vulgata substantialiter contineri. 7 Non ita est probata Vulgata, ut per eam approbationem vel Graeca vel Hebraica volumina ejecta esse intelligantur. VI. Quam late vox substantialiter in thesi pateat.1 Vulgatae auctoritatem extenuant, qui a88erunt, Libro Sacr08, prout in Vulgata habentur, cum Scriptura primitiva generatim esse substantialiter identicos, nihil tamen de authentia singulorum locorum, etiam per se dogmaticorum fuisse definitum. 2 Substantialiter infelligimus in Vulgata contineri omnes et singulos textus dogmaticos. Nullo igitur Vulgata deformataeSt errore, ex quo pernici0sum aliquo dogma in fide et moribus
colligi possit. Hinc a quoad textus d0gmaticos nulla admitti pote8 diuersitas contradictionis inter textum primitus inspiratum et Vulgatam, scilicet ut haec asserat, ille neget, vel vicissim.b Omnes et singulos textus Vulgatae d0gmaticos, etiamsi hodie locus aliquis in originalibus deesset, in originalibus incorruptis reapse exstitisse, pro certo affirmandum est. 6 Non excludi videtur a Vulgata discrepantia quaedam modalis, ut 8cilicet dogma idem sed non eodem modo in textu primitivo et in loco correspondente Vulgatae exprimatur, sicut hoc ulgatae: Ipsa conteret caput tuum Gen. ΙΙΙ. 15. quod in textu originali sic expressum est: Ipse conteret caput tuum μ, ubi Ipsa Redemptoris matrem, Ipse Redemptorem immediatius significat, neutrum tamen Xelu8ive. 3' xtra materiam fidei ac morum et credibilia secundum 8e, patres ridentini Vulgatam ab omni prorsu mendo et errore
liberam esse non declararunt. Revera non solum Vulnera, ut Munt, in Vulgata cernuntur i. e. typographortim menda et alia hujusmodi, verum etiam quaedam menda versionis extra dictam materiam, et Salva semper rei summa in Vulgatam irrepsisse potuerunt. Eam autem patrum mentem fuisse, ostendunt ab testimonia eorum, qui concilio ridentini intersuerunt Namque