Summa apologetica de Ecclesia Catholica ad mentem S. Thomae Aquinatis

661쪽

Art. I. Utrum traditiones divina exsistant. 243 ritu sancto dictante, quasi per manus traditae, ad 08 8que pervenerunt orth0doXOrum patrum exempla Secuta, Ornne8

libr0 tam Veteris, quam Novi Testamenti, quum utriu8que unus Deus sit auctor, nee non traditiones ipsas, tum ad fidem, tum ad 0re pertinentes, tanquam vel ore tenus a Christo, vel a Spiritu sancto dictatas, et continua successione in Ecclesia Catholica conservatas, pari pietatis affectu, ac reverenti Suscipit, et Veneratur . . . Si quis autem . . . traditione praedicta sciens, et prudens contempserit anathema sit M. Se88. IV. V. Adversarii. a traditio, quae distincta aut saltem independenter a verbo scripto credi debeat, ab haereticis respui con8uevit. Te88era erat: quod non legimus, netas credamu8μ; es de Pelagianis, S Aug. De nat et gratia, cap. XXXIX.; de Arianis, . Athan. De syn. S. 13. te. de utych. CODD. Chale. et L. Luthero et Calvino nihil majori curae fuit, quam adversus auctoritatem Summi P0ntiscis asserere sola et u sciens Scriptura principium, ex erroribus multis genitum atque plures etiam gignen errores. Ita solum verbum Dei scriptum conderet articulos dei. Cf. Art. malcaid. Recentiores protestantes Palmer,mase), hac in re antecessoribus generatim non sunt dispares Biblia tanquam scutum et gladium a Luthero protestantibus data, pro certo affirmant. Cf. Hase, Enchyr. lib. I. cap. V. 0ntendendum est igitur, ut demon Stretur, veritates nonnullas a doctrina, S. Litteris c0nsignata, distinctas de divina credenda esse. Thesis: S. Scriptura docet aesistentiam traditionum di

uinarum.

Arg. I. Eae eaetibus S. Scripturae a S. Paulus ad Timotheum scribit: Tu ergo, si mi, confortαre in gratia, quae Stin Christo Iesu et quae audisti a me per multos testes, haec commenda fdelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere.

II. Tim. II. 1, 2. Atqui verbis istis indicatur 1 doctrina, non

8eriptis, sed viva voce tradita; ' Viva voce servanda. Ergo. Prob. min. 1 e verbis: quae audisti a me per multo testes;μ2 ex verbis: haec commenda fidelibus h0minibus, qui idonei 16S

662쪽

244 Quaostio XVII. me raditione. erunt et alios docere. Ergo hoc saltem ex textu prolato eruitur, doctrinam retenus traditam in ecclesia valuisse independenter a verbo Dei scripto quae quidem c0nclusio militatc0ntra protestanticum illud: Sola Scriptura fidei articulos tradit. μCf. I. Cor. XI. 2. I. Tim VI 20. II. Joan. 12. ΙIL J0an. 13. M II. Thess. II. 14. legimus tenete traditiones τας παρα- ὁοσεις), quas didicistis, sive Hτε per sermonem, sive εἰ ε per

epistolam nostram. Haec autem probant, reapse fuisse veritates

diVina8, retenus tantum traditas. Ergo Prob. min. 1 Agitur de veritatibus divinis, ut patet tum ex contextu dogmatie0 epistolae tum ex analogia aliarum epistolarum, ubi ap08t0lus monet fidepositum custodire, quod est des. s. I. Tim. VI 20. 2 Designantur veritates retentis traditae hi Verbis:

sive per sermonem 3 Veritates autem illae traditae sunt ore-tenu tantum nam Verba sive - sine εἴτε - εἴτε disjunctive adhiberi, vi vostis et ex contextu videtur esse perspicuum. Quare

S. Thomas in hunc locum: Unde inquit patet qu0d multa in Ecclesia n0 scripta sunt ab Apostolis docta et ideo servanda. f. III quaest. XXV. art. 3 ad 4. Analogias aliquas . . videsis Gen. XVIII. 19. Devt. XXXII. T. Arg. II. Eae indole S. Scripturarum. xsistere traditiones

divina Seu doctrina non scriptas, prudenter a88eritur, i S. Seriptura haberi nequit credendorum eodex completus. At S. Scriptura haberi nequit credendorum code completus. Ergo Major aperta est. Etenim si dogmata quaedam scriptis tradita non Sunt, portuit ecclesiam partem illam doctrinae Christianae alio modo accepi8se Prob. min. ab X e quod principale munus apostolorum in tradenda d0etrina Christiana a Domino proponitur hi Verbis Euntes . . . praedicate. ' Marc. XVI. 15. Scriptio praedicationi accessit.b Libri . . occasionaliter scripti sunt. Profecto Singulorum Librorum hist0ria et materies ostendunt, auctori sacro

prop08itum n0 fuisse, credendorum ummam ad usum omnium conteXere, sed unam alteramVe doctrinam explicare.

6 Ap0stoli generatim de scribenda doctrina Christiana

parum cogitarunt. h Duas, inquit Canus, Petri epistolas

663쪽

Art. Ι Utrum traditiones divinae exsistant. 245

habemus, et credimus mutum annis eptem Antiochiae sedisse,

elinguem Romae annis viginti quinque Num nihil aliud verbo d0cuit, quam quod epistoli duabus scriptum reliquit Quid γAndreas, Thomas, Bartholomaeus, Philippu8, nonne sine criptura, Sol intercurrente Verbo, Ecclesias sibi destinatas et fundarunt in fide, et in religione continuerunt Consentiamus igitur, quod negari non p0te8t, dei doctrinam non scripto totam, Sed ex parte verbo ab Apostolis esse traditam. Deloc. theol. lib. III. cap. III in ne. Arg. III. Eae dogmate inspirationis . Scripturarum. rO- testantes orthodoxi dogmata ex f0nte divino haurienda esse pr0stentur. At dogma inspirationis . Scripturarum ex fonte verbi Dei scripti non hauritur. Alius ergo fons divinus admittendus est, qui est verbum Dei traditum. Major constat; fides enim revelata ex fonte divino profluit. Min patet Damque nusquam in Biblii legimus, tales Libr08 0sque solos et omnes esse inspiratos quod si in aliqua Scriptura legeremus, statim de inspiratione hujusmodi Seripturae, in qua ceterarum in8piratio prop0neretur, quaestio rediret. Conclusio a sorti0rivalet, cum inspiratio commemorata non 80lum sit dogma, verum etiam juxta protestantium systema dogmatum omnium unicumsundamentum.

Con firmatio a Dogma fundamentale protestantium est: sola Scriptura. Hoc autem d0gma ne verbulo quidem in Scriptura prop0nitur, sed contrarium Deo Superiore expendimus. Ergo traditiones divinae a protestantibus immerito spernuntur. M Rursum plerique protestantium nobiscum parvulo bapti-Zando esse credunt hoc autem e sola Seriptura susscienter non probatur. Ergo protestante argumento etiam ad hominem traditionum divinarum exsistentiam profiteri coguntur. 6 Gratis a8Serueri8, Deum revelantem membranis terminari. Verbum n0 Scriptum, quod scripto chronologice et Sychologice antecessit, cum scripto haud dubie permanere potuit.

0 . I. In Deuteronomio IV. . praecipitur Non addetis ad verbum, quod nobis loquor. Similiter . Joannes, Si quis

664쪽

246 Quasistio XVII. me raditione. apposuerit ad haec, apponet Deus super illum plagas scriptas

in libro isto Apoe. XXII. 18. Ergo veritatibus seriptis traditas

adjicere etRmur. Resp. Dist. ante: nihil addendum omnino alienum, cono.

nihil ad complendum, nego. Reipsa Deus doctrinam Deuter0nomii in Evangelio complevit; ipse beatus Joannes in Evangelio suo nonnulla tradidit, quae in Apocalypsi non scripsit.

Neque enim recte dixeris, Moysen aut Joannem ea mente scripsisse, ut Christi verbum, retenus acceptum, TeludereDt. Sed in ipso textu sacro additamenta humana et generatim doctrinae omnino alienae seu contrariae prohibentur. s. S. Thom. III. quaest LX. art. 8 ad 1. Eaepos in Gal. cap. I. leel. II. Atque ut totam rem paucis definiamus, adulteratio

verbi seripti prohibetur. Instabis Christus dixit Pharisaeis: irritum fecistis mandatum Dei propter traditionem vestram. Matth. V. . es are. VII. Ergo puri verti contrariae sunt traditiones. Resp. Dist ante: Christus reprobat traditionem divinam, nego; traditionem humanam, subdist. quae 8 in praejudicium mandatorum Dei, conci quae e8t 0na nee non bene adhibita, nego. Re8pon8io patet ex contextu, ubi agitur de laesi0ne quadam parentum. Neque non manifesta est haec antithesis: istransgredimini mandatum Dei propter traditionem vestramμ; V. 3. Ε hoc habemus - ait S. homas, quod h0mo magis debeat sibi e inscientiam sacere de transgressione mandati, quam de transgressione ecclesiasticae constitutionis. μComm. in Matth. in . e. raditiones autem divinas mandata

Christi Domini esse, liquet.

0 . II. Scriptura sacra est monumentum doctrinae reVelatae. Jam vero, positis extra Scripturam traditionibus, e0nsequitur, m0numentum istud incompletum esse. Ergo. Γευ. Dist. M. S. Scriptura est monumentum unum, conci unicum, nego. Dist. min. positis traditionibus, Seriptura est monumentum ineompletum in Se nego; respectu totiu8 doctrinae Christianae, subdist. Simpliciter, nego Secundum quid cono. Prote8tante Scripturam monumentum fidei unicum Rimpliciterque , completum isse solent asserere; meque illud

665쪽

Art. I. Utrum traditiones divinae exsistant. 247probantia Verum non omnia specialiter in Scripturi suppeditari, ostendimus instruit tamen de iis etiam, quae cripta non sunt, siquidem verbum Domini orale et vivam celesiae vocem commonstrat. Est igitur, habita ratione sui nis, simpliciter c0mpleta. Instabis. Si doctrina Christiana non nisi ex parte in S. Scripturis contineretur, jam exstincti Sanctis apostolis,srmia in otios doctrinae Christianae fundamentum non haberemus. Atqui hoc asserere perinde est a Christi curam de ecclesia negare. Ergo tota doctrina Christiana in S. Scripturis

continetur. Resp. Dist maj. hoc equeretur e salso principio protestantico: Sola Scriptura conα in Ver rerum Statu, nego.

Protestantes . Scripturam vivae vocis doctrina posteriorem esse non dissilentur, atque traditionem apostolis superstitibus in ecclesia exstitisse nobiscum sentiunt; sed inum ecclesiae magisterium abdicantes, gratis asserunt, unicam dei regulam ab obitu apostolorum factam esse S. Scripturam. At in regula unica contineatur portet doctrina revelata tota totam autem in . Scripturis non contineri, alia docuimus. f.

Urgebis. S. Scriptura idonea est, qua h0m Dei ad persectionem instruatur, quemadmodum apud Paulum legimus:

ut perfectus sit homo εi, ad omne optis bonum instructus.

H. im. III. 17. t quod perlaetos saeit, id saltem omnia ad

salutem necessaria continet. Ergo traditiones divinae, etiamsi exsistant, fidei articuli non habentur. Resp. Dist. M. hoc de S. Scripturae recto usu dicitur,c0nc. de abu8u, nego. Et dist. min. id continet omnia ad 8alutem necessaria, quod perfecto facit eae iis solis, quae in se continet con . e iis etiam, quae aliunde petenda docet,

nego. Scriptura docet, verum Sacramentorum Sum eramque

doctrinam ab ecclesia Dei vivi expetenda. Itaque omnia continere, idcirco dicitur, quod multa continet, et de aliis indicat, ubi contineantur. Quod idem S. Augustinus docet. Quamvis inquit hujus rei valoris baptismi ab haereticis debito m0do administrati certe de Scripturis canonicis non proferatur

666쪽

248 Quaestio XVII. De Traditione. exemplum, earumdem tamen Scripturarum etiam in hac re a nobis tenetur Veritas, cum h0 facimus, quod universae jam placuit ecclesiae, quam ip8arum Scripturarum commendat

auctoritas, ut quoniam . Seriptura sallere non potest, quisquis falli metuit obscuritate quae8ti0nis, eandem ecclesiam de illa consulat, quam in ulla ambiguitate S. Scriptura demonstrat. Contra Cresconium, lib. I. cap. XXXIII. Diees. Providentia divina nullis utitur mediis superfluis. Atqui completo verb0 eripi traditio superflua saeta est. Ergo textus S. Pauli pro temporibus p0sterioribus nihil probant. Resp. ego min. Nam ab nihil indicat, ex duobus fontibus partialibus fidei, quo S. Paulus ostendit, alterum post completas per Joanni evangelium Scripturas Vacuandum fuisse. M Warg. II. hujus these08 et ex probatione sequentis intelligitur, non omnia Scripta 88e. Etiamsi scripta essent omnia, traditio non esset superflua exorta enim lite de S. Scripturaium aut auctoritate aut sensu valeret ad dem independenter a Scripturis praedicandam quam plurimum.

Utrum exsistentia traditionum divinarum veterum testimoniis

comprobetur. I. Status quaestionis. 'cintendere animum op0rtet ad illud, quod articulo prim de voce traditionis diximus.

Haec enim iterum usurpatur ad igniscanda ipsas veritates traditas seu, ut auctore aliqui l0quuntur, ad significandam traditionem materialem, quae est tradita materies. ' Quapropter e testimoniis, in h0e articulo secundo proferendis, nondum eruimus, quid de actu transmittendi doceant et quonam modo doctrina divina non Scripta ad nos usque per- Venerit, Sed inquirimu8, utrum veteres cum cath0licis hodiernis concordent in admittenda exsistentia veritatum dei, quas S. Scriptura non c0ntineat 3 Nec erit ab re monere, Veteres, sicuti in ceteris disputationibus si in hac quaestione de traditione divina, non citari nisi ut testes historicos.

667쪽

Art. II. Utrum exsistentia traditionum divinarum etc. comprobetur 249

II. Sententia adversariorum. Protestantes non pauci viderunt, traditionis usum in antiquis negare idem esse atque hallucinari; sed modum, quo vetere ea Si Sunt, perVer8eeXponunt. 88eVerant cilicet, ex usu traditionis perantiquo non ostendi nisi traditionis apostoli eae cum Scriptura OBSen-Sum, ita ut eadem sit doctrina, quam Scriptura tradit, et quam primitiva celesia ex Apostolorum traditione acceperat. μChemnitZ, Mamen conc Trid. p. I. Argumenta Vero, quae e Veterum sententiis desumuntur, labefactari arbitrantur, quod veteres adversus Gnosti e0s traditionem in hunc tantum finem adhibuerint, ut doctrinam scriptam tuerentur, non ut doctrinam non scriptam defenderent. Quisquis igitur traditiones divinas adversu prote8tantes ex eo propugnat, quod illae magnam penes primos deles auctoritatem haberent, id potissimum Onsideret, a veteribus traditione divinas independenter a verbo

scripto creditas SSe. Thesis Eaesistentia traditionum divinarum veterum testimoniis comprobatur.

Arg. I. Eae patribus apostolicis a S. Ignatius Antiochenus. Legimus apud Eusebium: monebat Ιgnatius inprimis ut sibi a pravis haereticorum opinionibus caverent,

quae tunc primum emergere cum coepi88ent, c0piosius pullulabant. Hortatusque est ut apostol0rum traditionibus tenaciter inhaererent quas quidem ad certiorem posteritatis notitiam testimonio suo confrmatas scriptis mandare necessarium duxit. μΕ. H. lib. III. cap XXXVI. tqui his verbis exsistentia traditi0num divinarum palam demonstrari videtur. Ergo Prob. min. 1 Agitur de doctrina inina, quippe cui tenaciter inhaerendum 8 se Ignatius docuerit, ut fideles sibi a pravis

haereticorum opinionibus caverent μ; ' ea doctrina in . Seriptura non continebatur, cum Ignatius traditiones illas scriptis mandare nece88arium duXerit ad certiorem p0steritatis notitiam μ 3 agitur n0 de re privata sed publiea, qu0niam beatus martyr heeele8ias Eus ibidem in illa confirmasse legitur.

668쪽

250 Quaestio XVII. De Traditione.

O . o carpus ait: relinquentes vanitatem multorum et salsas doctrinas ad traditam nobis ab initio doctrinam revertamur. Ad Philipp. cap. VII. Et cap. III. de S. Paulo loquitur, qui cum e88et apud vos , coram hominibus tune viventibus perfecte ac firmiter verbum veritatis docuit, qui et absens vobis scripsit epistolas, in qua si intueamini, aediscari poteritis in fide, quae vobis est data quae est mater omnium nostrum. Atqui ista verba mentem Pauli referre videntur, qui ΙΙ. ad hess. II. 14. cripsit tenete traditiones,

c In epistola ad Diognetum: apostolorum factus discipulus si doctor gentium quae mihi tradita sunt, digne Subministro iis, qui discipuli fiunt veritatis . . . et evangeliorum sides stabilitur, et apostolorum traditio custoditur. Cap. XI. Papias et Hegesippus maxima diligentia, etsi infirmiori quandoque judicio doctrinam apostolorum, retenus traditam, collegerunt. us. . . lib. II. cap. XXXIX. lib. V. cap. VIII. Huic argumento lucem asserunt subsequentium testimonia, qui rem expres8iu tractarunt. Arg. . Eae S. Irenaeo. Sanctus ille planum facit, doctrinam traditam admittendam esse etiam independenter a S. Scriptura. Nam a haereticos reprehendit his verbis: ἡΕvenit itaque neque Scripturis jam neque traditioni consentire eos. Adv. aer lib. III. cap. I. O Subjungit, quoscunque confundi haereticos per eam, quam vel 80la Romana cele8ia)habet ab apostolis traditionem, et annuntiatam hominibus fidem,

per Succe88ione episcoporum pervenientem usque ad nos':

cap. III. 6 ota doctrina tradita est ecclesiae: non oportet adhuc quaerere apud alios veritatem, quam facile est ab cele-8ia umere, cum ap08toli quasi in depositorium dives, plenissime

in ea contulerint omnia, quae sunt veritati8, uti omni quicunque velit, Sumat ex ea p0tum vitae μ. Omine Oportet . . . apprehendere veritatis traditionem . . . Quid autem si neque

ap0stoli quidem Scripturas reliquissent nobis, nonne oportebat ordinem sequi traditionis, quam tradiderunt iis, quibus com

669쪽

Art. II. Utrum exsistentia traditionum divinarum etc. comprobetur 251

mittebant ecclesias Cui ordinationi assentiunt multae gentes Barbarorum, eorum qui in Christum credunt, sine charactere vel atramento scriptam habentes per Spiritum in cordibus 8ui Salutem, et veterum traditionem diligenter custodientes. μCap. IV. Arg. IlI Clemens Alexandrinus ait magi8tros uos Veram quidem beatae doctrinae servasse traditionem, statim a Petro, et Jacob 0 et Joanne et Paulo atque deposuisse in posteris hilla in maj0ribus data et Apostolica semina Stroni lib. I. cap. L cf. lib. VII. cap. I. Origenes: Ecclesia ab Ap0stolis traditionem suseepit, etiam parvulis Baptismum dare In p. ad Rom. lib. V. Tertulliantis sibi protestantium objectionem prop0nit: - Ergo quaeramus, in et traditio, nisi scripta, n0n debeat recipi 2 Deinceps nonnulla enumerat, et inter illa, oblatione pro desunctis quae res haud dubie ad doctrinam pertinet. Genique catholice concludit: Harum et aliarum ejusmodi disciplinarum si legem expostulas Scripturarum, mullam

invenies: traditim tibi praetenditur auctriae, OB Suetudo con-srmatrix, des observatrix. De corona, cap. III. IV. alibi principium traditionis apertissimis hi verbis tuetur hconStat proinde omnem doctrinam, quae cum illis ecclesiis apostolicis matricibus et originalibus dei conspiret, veritati deputandam; sine dubio tenentem quod ieclesiae ab apostolis, ap0stoli a

Christo, Christus a Deo accepit reliquam Vero omnem doctrinam de mendacio praejudicandam, quae sapiat contra veritatem ecclesiarum it apost0lorum et Christi et Dei. De praescr. cap. XX l. - S. Basilius , Ε asservati in ecclesia dogma tibus et praedicationibus, . alii quidem habemus ae doctrina Scripto prodita, alia vero nobis in mysterio tradita recepimus e traditione apostolorum, quorum utraque vim eandem habent ad pietatem. De Spiritu sancto, cap. XXVII. l08thae ap08tolicum esse etiam non seriptis traditionibus inhaerere μ, probat ex verbis beati Pauli, II. Thess. I. 14. i. c. cap. XXIX. S. Epiphanius: halia scripto. traditi0ne alia sanctissimi apo-810li reliquerunt mer LXI. - . Gmysostomus illud Pauli:

perspicuum, qu0d non omnia tradiderunt apostoli per epist0-

670쪽

252 Quaestio XVII. De Traditione.

lam, sed multa etiam sine scriptis et ea quoque sunt fide digna. In I. Thess. Hom. IV. - . Augustinus tum alibi multoties De bapi contra Donat. lib. IV. c. XXIV. Ep. 118 etc.)traditiones docet, tum illa, quam nemo ignorat, Sententia: Evangelio non crederem, nisi me commoveret ecclesiae auctoritas. Contra epist fund. cap. V. s. Orig. In Luc. Hom. I.

Arg. IV. Eae factis a Patres haereticos de traditione

rejecta castigant, ut Irenaeus, Adv. haer. lib. III cap. H. August. Contra Maaeim. lib. I. c. XXVII. De nat et gratia, . XXXIX. ;C0nc Chalci, act. I. atres et concilia oecumenica Nicaenum, Ephesinum, Chalcedonense, traditionem tanquam argumentum eae se invictum haereticis objecerunt. 6 indieari possunt doctrinae traditione8que divinae, qua ecclesia, quamVis non scriptas, admisit, uti canon S. Scripturarum, valor baptismi certis conditionibus ab haereticis collati, diei Dominicae in locum sabbati restitutio, bapti8mu parvulorum, quem urgen8 baptismum S. Augustinus hane firmam statuit regulam: Quod univer8a tenet ecclesia, nee 0nciliis institutum, sed semper retentum est, non nisi authoritate ap08tolica traditum rectissime creditur. De bapt. contra Donat. lib. IV. cap. XXIV. Protestantes nonnulli, Pearson, Grotius, plura membra Diversitatis Oxoniensis, traditionum divinarum exsistentiam cath0licis largiri maluerunt, quam committere, ut verita revelata in illo principio Sol et suffciens Scriptura Deluderetur.

0 . I. S. Patres passim docent, ex una Scriptura doctrinam Christi hauriendam esse. Ergo Prob. antec e Origene, In Levit Hom. V. Basil. De de cap . August. De doctrina Christicina, lib. II cap. IX. te. Quare . Chrysostomus: Qui enim Scriptura non utitur, sed aliunde adscendit, id est, qui sibi aliam et n0 statutam viam aperit, hi surest. In Ioan Hom. LIX. Resp. Dist anteeci patre docent, Christi doctrinam hauriendam esse ex sola Scriptura, exclusi aliis sontibus humanis. conci exclusis traditionibus diuinis, subdist. interdum hyp0- thetice, transeat absolute, nego. Patre traditionibus non re-