장음표시 사용
701쪽
Art. III. me auctoritate . patrum extra res fidei et morum 283niciosum ac maxime cavendum, ut Christianum de his rebus quasi secundum Christianas litteras loquentem ita delirare quilibet infidelis audiat, ut, quemadmodum dicitur, toto caelo errare conspiciens, risum tenere ViX 088it. De Gen. ad litteram, lib. I. cap. XIX. apropter sanctus ille hortatur, ut in physicis et id genus alii a judicio certo serendo abstineamus potius quam S. Scriptura per affirmationem praecipitem infidelibus deridendam traducamus. Et in rebu8 ob8curi ait Augustinus, atque a nostris oculis remotissimis, i qua inde scripta etiam divina legerimus, quae possint salva fide, qua imbuimur, alias atque alias parere sententias, ut nullam earum nos praecipite affirmatione ita projiciamus, ut si ilarte diligentius discussa veritas eam recte labefactaverit, corruamu8: non pro sententia divinarum Scripturarum, sed pro nostra ita
dimicantes, ut eam velimus Scripturarum 88 quae O8tra St, cum potius eam quae Scripturarum est, nostram 88 Velle debeamus. In Gen. I. c. cap. XVIII. cf. o. e. lib. II cap. IX.b S. Thomas cum beato Augustino concinit. Xponen8 illud Gen. I. 6. Fiat firmamentum, haec Statuit: dicendum,
quod, sicut Augustinus docet super Genes ad litt. lib. I. cap. XVIII. XIX. XXI. item Confess. lib. XII. c. XXIII. XXIV.),
in hujusmodi quaestionibus duo sunt observanda. Primo quidem, ut verita Scripturae inconcusse teneatur. Secundo cum
Scriptura divina multipliciter exponi possit, quod nulli exp08itioni aliquis ita praecis inhaereat, ut si certa ratione constiterit hoc esse salsum quod aliquis sensum Scripturae esse credebat, id nihilominus asserere assumat; De Scriptura ex hoc ab infidelibus derideatur, et ne ei via credendi praecludatur. μΙ. quaest. LXVIII. art. i. s. Quaest disp. De potentia IV. art. . Sent. II. dist. XII. quae8f. l. art. 2. Resp. ad Ioan . de Vercellis, praef. VI. Conclusi tertia Patres in physicis et aliis hujusmodi Scripturarum quaestionibus tractandis Saepe
non e mente ecclesiae, nec e propria mente loquuntur, sed philosophorum sententias ad suas interpretationes assumunt. Patrum igitur in talibus adjunctis auctorita major n0m est quam illa phil0sophica Suggerit autem
702쪽
284 Quaestio XVIII. me sanctis Patribus.
nobis hanc tertiam quoque conclusionem S. Thomas, qui patrum opiniones de firmamento expediens heXpositores, inquit sacrae Seripturae in hoc diversiseati sunt, secundum quod diversorum philosophorum sectatores fuerunt, a quibus in philosophicis eruditi sunt. tque de patribus nonnullis sibi hae in re adversis: alii sanet hoc tradiderunt, non quasi a88erentes, sed sicut utentes his quae in philosophia didicerant; unde non sunt majoris auctoritatis quam dicta philosophorum qu08 sequuntur, nisi in hoc quod sunt ab omni infidelitatis suspicione separati. Sent. II di8t. XIV. quaest. I. art. . dS. Augustinum quoque id extendit quinas. Nam de luce di88erens, argumentum ex Augustini auct0ritate consutat his verbis: Augustinus non intendit h0 asserere, quasi dei con-Veniens, sed sicut utens his quae phil0sophiam addiscens audierat. Et ideo illae auctoritates parum cogunt. Sent. ΙΙ. dist. XIII. quaest. I. art. 3 ad 1. Cf. Gotti, De loc. heo quaest. II. ub. VII S. 1-3. Berthier, Traci de loc. theol. lib. II. feci. II. art. 2. S. 1. VI l. Trium conclusionum summa. Ex dictis de Scripturarum interpretatione in physici etc. duo tenenda sunt. a Nulla unquam in materia commemorata expositio Sive patrum sive modernorum quorumlibet admitti potest, ex qua Sequeretur, S. Seripturas continere aliquid salsi. s. S. Thom. In I. Cor. XI. ecl. IV. et alii locis, quo quaest XV pr0- tulimus. b Qu0niam patres in physicis, etc. variis modis Signiscant, e saepe expositionem proprie dictam dare nolle, pro ea8ibus eju8modi a patrum opinione descissere, dummodo servata reverentiae ratione id sat minime nefas. Ita pedetentim relinqui coepit doctrina de immobilitate terrae, quam patre non e ecclesiae doctrina tradiderant, sed in explicandis aliquibus Scripturae locis, ex scientia astronomica ui tempori8 acceptam, operibu sui innexuerant. Cf. Cornely, Cursus Script Sacrae, Introd. gen. t. I.; reis, De divina Bibliorum inspiratione; ig0ur0ux, Melanges bibliques Duilli de Sa int-Prri et Apologie scientisque de a fot chretienne, Introd. generale.
703쪽
Art. V. me regulis veri usus patrum. 285
De regulis veri usu patrum. I. Ratio habenda est modi loquendi sanctorum patrum. Patres diversis modis locuti sunt, videlicet dubitatine, nihil pro certo affirmando recitiative, aliorum sententiam reserendo, nihil tamen tanquam propriam Statuendo assertive, aperte declarando doctrinam, quam approbent aut a qua discordent. Et quoniam concionatores a sormuli paulisper X- aggeratis interdum non refugiunt, ideo considerare u8U8 8t, utrum patres rem aliquam cientifice an c0Deionatorie asserant;
neque, si quae videantur hyperbolice dicta, haec nimis urgeas. II. Rerum adjuncta, in quibu patre Scrip8ere, consideranda sunt. Jam tria ponderanda sunt a Quis sit pater, cujus adducatur te8timonium. Omnes enim non eodem gradu 88 Scimu8, et plus 8se tribuendum illis, qui aut universim aut in quadam doetrina exp0nenda excelluerint, quam aliorum judicio. O Quando pater scripserit. Interest enim plurimum, utrum pater aliqui ante haeresin exortam de qu0piam dei capite scripserit an postea; siquidem facta docent, hunc saepe fuisse fruetur haereseos, ut fidei modo magis scientisco tractandae uerit occasio. S. h0m. Contra error Graecorum prooem. Praeterea Scriptore ecclesiastici nonnulli, modo perturbatione quadam animi abducti, modo ecclesiae dem deserentes, ua se auct0ritate aut ex parte aut totaliter Xuerunt. X primo genere fuit S. Cyprianus in lite de baptismo ab haereticis e0llato e altero lugubris Tertullianus ad Montanistarum errorem delapsus chQuibus pater proxime erip8erit patre enim antiquiores, cum ea scriberent, quae a catechumeni et ab ipsi paganis legerentur, disciplinam arcani ervantes, non raro mysteriorum doctrinam n0n nisi implicite declararunt. Cf. Tert Apol. VII. ete ;Scheistrate, Antiquitas illustrata et De disciplina arcani contra disput. Ern. Fenzeli dissert apolog. III. Nullus later tantae auctoritatis est ut ind
704쪽
286 Quaestio XVIII. De s. Patribus. ari. IV. me regulis etc.
ecclesiae definitiones non respiciendum sit. Egregie S. Augustinus: Non accipio qu0 de baptigandis haereticis beatus Cyprianus sensit, quia hoc ecclesia non accipit, pro qua beatus Cyprianus sanguinem fudit. De bapt. ΙΙ. cap. III. Hoc idem S. Thomas significat: magis standum est auctoritati colesiae quam auctoritati vel Augu8tini, vel Hieronymi, vel cujuscumque doctoris. I. II. quae8t. . art. 12. Atque Alexander HI die . Dec. 1690 hanc propositionem prohibuit: Ubi quis invenerit doetrinam in Augustino clare fundatam, illam absolute potest tenere et docere, 0 re8piciendo ad ullam Pontiscis bullam.
IV. Maxima semper patribus debetur reverentia. Hujus reverentiae igna sunt, a patres nusquam despicere neque ob rati0ne leve doctrinam eorum pro nihilo habere: ἡnoli ait S. Augustinus, meas litteras ex tua opini0ne vel contentione, sed ex divina lectione vel inconcussa rationec0lligere.' De Trin. lib. III. prooem. b Alterum reverentiae signum est, dicta patrum ambigua non ad errore suo trahere, sed ex contextu aliisque doctrinae sanae indiciis in sensum catholicum explicare. Jansentani igitur errarunt, cum Mi et Quesnelli propositiones ex eo defenderent, quod earum quaedam paene verbis . Augustini conceptae sint. f. Frang. Dedin trad thes XV. 6 Quod completur illa S. Thomae regula: hsi aliqua in dictis antiquorum Doctorum inveniuntur, quae
cum tanta cautela n0 dicantur, quanta a moderni Servatur, non sunt contemnenda aut abjicienda; sed nec etiam ea X-
tendere oportet, Sed exponere reverenter. Contra errores Graeci prooem.
V. Opera dubia patrum generatim non alleganda sunt. Exstant enim ad fidei doctrinam stabiliendam opera
patrum certa eaque plurima nec si mum argumentum praebere potest testis dubius. Ideo v. g. ιδαχ' Seu Doctrina duodecim apostolorum, ob dubia quaedam originis, parcius a the0l0gis adhiberi videtur. Cf. de hoc opere Funk, Doctrina
705쪽
Quaestio XIX. me auctoritate theologormn. 287
Sicut in omnibus causis auct0ritas digna p0test et debet valere plurimum Cic. De Tusc. quaest tib L), ita et in theologicis disputationibus. 0 magis in his, quod theologia pr0cedit ex principiis, ab ipso Deo revelatis videlicet revelata
principia propter auctoritatem Dei revelanti creduntur. S. Th0m. I. quae8t. I. art. 2. Itaque comperto, patrum omnium con8ensionem in theologia esse firmissimum argumentum, Xpendere oportet, utrum et theol0gorum auctoritas nata atque apta ita doctrinae cujusquam divinam originem designandam probandamque. Hic est locus septimus, de quo nobi inquirendum St, Primo. Utrum concors omnium theologorum sententia in rebus idei et morum certum praebeat argumentum. Secundo. De auctoritate . Thomae Aquinatis.
Utrum concors omnium theologorum sententia in rebus fidei et morum certum praebeat argumentum. I. Theologi positivi et scholastici The0log0s hic
eos intelligimus viros d0ctos, qui, elap8a patrum Sanct0rum aetate, doctrinam sacram in ecclesia cientisce docuerunt. Theologi in positivos et scholasticos dividuntur; neque tamen illa nominis diversitas doctrinae diversitatem indicat, sed variam rati0nem defendendae unius dei et revelatae veritatis. Theologia autem positis dicitur, quae ex S. Scripturis, traditi0ne, concilii oecumenicis aliisque documentis positivi veritates fidei probat et ex veritatibus revelatis alias deducit,
706쪽
288 Quasisti XIX. me auctoritate theologorum.
minus tamen adhibiti philos0phiae adjumentis. Theologia
scholastica probationem po8itivam a philosophicam et systematicam totius doctrinae Christianae dispositionem atque tractationem conjungit: cum illud sit - ait Leo XIII. scholasticorum Theologorum proprium ac ingulare, ut scientiam humanam a divinam arctissimo inter e vinculo conjunxerint. μΕnc Aeterni Patris. Praeterea auctoritas juris Pontisci seu canonici prudentium, in quantum jus doctrinae fidei et morum conneXum 8t, ad usu theologicos valet. De collectionibus decretalium, cf. Laurin, Introductio in corpus juris canonicis de auctoritate juris canonici doctorum, Canum, De loc. heolog. lib. VIII. cap. VII. Gotii, De loc. theol. q. III. ub. X.; Berthier, Traci de loc. theol. lib. II. ecl. II. art. ΙΙ. II. De magna theologiae scholasticae prae Stantia. Scholasticam inter scholas nulla inferi0rem 88 eamque ad argumentandum theologo plurimum conserre, multa probant.1 Indoles ipsa scholasticae. Insitum erat scholae illi a S. Seripturis et traditione, ab ecclesia sane intellectis, non
digitum transversum discedere pariterque fidei profunda, qu0ad fieri potest, indagare quibus studiis quam penitus pri8ci scholastici doctrinam ecclesiae c0gnoverint, facile licet intelligi.
Teste igitur intellectus ecclesiae sunt perquam idonei. s. S. Th0m. I. quaest. I. art. 5. 6. 8. . Quodl. IV. art. 18.2 Diuturnus usus scholae in ecclesia Praetermitto patrum aetatem, cum cholasticae substantia, hoc est, fidei et philosophiae conjunctio, exsisteret quidem, Sed Systematica totius theol0giae tractatio nondum coepi88et in u8 esse tanquam regula. S. Joannes Damascenus ' 873 edit opere, qu0d inscribitur Eaepositio accurata de orthodoaeae, SyStemati eam totius theologiae dispositionem reliquit in libr0, qui inscribitur Capita philosophica dialectica, theologum ad philosophicam doctrinae Christianae probationem positivae conjungendam praeparavit. Eodem fere tempore a Beda Venerabili, leuino aliisque scholastica laudari coepit. S. Anselmus Cantuariensis 1033-1109 sch0lam maximopere promovit, quae saeculo XIII. Sub S. Thoma quinate et S. Bonaventura maxime floruit Saeculis sequentibus in ecclesia ni agnus fuit
707쪽
Αrt. I. Utrum concors omnium theo l. sententia in rebus fidei te 289
scholae usu et auctoritas eamque impugnataui ab erroribus, qui bus populus Christianus saeculi XV et XVI. assietus est, strenue vindicarunt Metanus, Joannes a S. Thoma, Salman licen8e8, Sual eZ, magi8tralibus operibus. Ne longus sim, scholastica communis sui media aetate moderni etiam temporibus generatim plurimum inter viros ecclesiasticos valuit; nec ulla
temporum iniquitate sic deleta est, ut funditus interiret. s. insta Pii IX. lit ad archim. Monac. 21. Dec. 1863. 3 Ecclesiae judicia ab Le0MII. sch0lasticam his laudibus
ornavit: mediae aetatis Doctores, quo Scholasticos vocant magnae molis pus agre88 8unt, nimirum egetes doctrinae secunda et uberes, amplis8imi Sanctorum Patrum voluminibus diffusas, diligenter congerere, congeStasque uno velut loco condere, in posterorum Sum et commoditatem. - Quae autem
scholasticae disciplinae it rig0, ind0les et excellentia, juvat hic Venerabiles Fratres, verbi sapientissimi viri, Praedecessoris Nostri, Sixti . fu8iu aperire: Divino Illius munere qui solus dat spiritum scientiae et sapientiae et intellectus,
quique celesiam uam per saeculorum aetates, prout opus est, novi benescii auget, novi praesidiis instruit, inventa est a maj0ribus nostri sapientissimi viri Theologia scholastica quam duo posi88imum gloriosi 0ctores, angelicus S. Thomas et seraphicus S. Bonaventura, clarissimi hujus facultati prose88ores . . . Xcellenti ingeni0, 8siduo studio, magnis lab0ribus et vigilii excoluerunt atque Ornarunt, eamque optime dispositam, multi8que m0di praeclare explicatam posteris tradiderunt. Et hujus quidem tam salutaris scientiae cognitio et exercitatio, quae ab uberrimis divinarum Litterarum, summorum Pontifidum, anct0rum Patrum et Conciliorum fontibus dimanat, semper certe maximum celesiae alumentum asserre potuit, sive ad Scriptura ip8a vere et sane intelligendas et interpretandas, Sive ad Patres securius et utilius perlegendos et explicand08 Sive ad Vario errore et haereses detegendas et refellendas hi vero novissimis diebus, quibus jam advenerunt tempora illa periculosa ab Apost0l descripta, et homines blasphemi, Superbi, eductores prosciunt in pejus, errante AEt alio in errorem mittentes, sane catholicae fidei
708쪽
290 Quasisti XIX. me auctoritate theologorum. dogmatibus confirmandis et haeresibus i0nsutandis pernecessaria est. anc. et Patris.
b Pius X in Syllabo notavit hanc prop. 13. : Methodus et principia, quibus antiqui doctores sch0lastici Theologiam
eXcoluerunt, temporum nostrorum necessitatibus cientiarumque progres8ui minime congruunt. μοὐ ius VI eos, qui propter aliquorum scholasticorum vitia, schola8tieam ipsam exagitarunt, in hunc modum damnat: hΙnsectatio, qua Syn0dus Pistoriensis sch0lasticam exagitat
Velut eam, quae viam aperuit inveniendis novis et inter se discordantibus systematibus quoad veritates majoris pretii, cdemtim adduaei ad probabilismum et aaeismum quatenus in scholasticam rejicit privatorum Vitia, qui abuti ea p0tuerunt, aut abusi sunt salsa, temeraria, in sanctissimos viro et doctores, qui magn0 catholicae Religi0nis bono scholasticam excoluere injuriosa, favens infestis in eam haereticorum conviciis. Const. Auctorem dei pr0p. 70. III. Status quaestionis 1 Theologi considerari p08- sunt ut testes de ecclesiae et ut doctores privati habentur testes fdei, i d0ctrinam aliquam prop0nentes, Se8 sdem reVelatam, aut rem ad dem ac mores pertinentem, aut intellectum ecclesiasticum exprimere Significant doctores privati sunt, quando opini0nem privatam aut argumentationes e mera phil080phia proponunt. 'ohe0logi docent aut ut pastores et doctores, qui ad organum ecclesiae authenticum divinitusque institutum pertineant, aut tanquam doctores, quibu8, docendi chari8mate utcunque praeclaris, pastoris tamen principi8que ecclesiae munus non competit sub primo respectu non considerantur, nisi sint episcopi. 3 Theologi aut consensione communi et innitive, aut inter se dissentientes et probabiliter ac dubitatio doctrinam aliquam defendunt. Hic quaeritur de theologorum auctoritate, si tanquam fidei te8tes, non ut praelati sed ut theol0gi, consensione communi et desnitive dogma aliquod asserunt. De praelatis enim et ecclesia docente pridem quaest VIII. egimus. IV. Errores Mirum non est, si homines ecclesiae insensi theologorum inuet0ritatem montemnunt Trrori duplex
709쪽
Art. I. Utrum Oncors omnium theol sententia in rebus fidei te 29l
erroneam illam theologorum contemptionem aut gignit aut praeparat. 1 Adversarii theologos ab insallibili celesiae magisteri disjungunt; quo si, ut a theologorum On8ensione
illud t0llatur, quod rmam certamque auctoritatem conserat, c0nnexio sui licet theologorum universorum cum ecclesia. 2 Wi-eless, humanistae juniores Erasmo instigante, novatores Saeculi XVI. Lutherus et Calvinus, seliolasticam valde detestati sunt; cujus odii praeteaetus nonnullorum scholastistorum vilia suere, causa conceptus adulteratus de ip8a ecclesia. t oportet ea, quae theologi ex mente ecclesiae proponunt, ab iis ecerni, quae in privatis aliquorum disputationibus vitiosa sunt. The sis Concors omnium theologorum sententia in rebus,idei et morum certum praebet argumentum.
Arg. I. Ecelesia in de et moribus errare non p0te8t. Atqui consensio omnium theologorum, asserentium, talem doctrinam ad celesiae fidem pertinere, dem ecclesiae Vere exprimit. Ergo c0ncors theologorum illa sententia err0neae88 nequit. Probatur minor. Revera the0logi, nisi stupid08 prorsus et hebetes dixeris esse omne8 Seire p088unt, quid ecclesia credat et doceat; nec ipsi Hait Joannes ara Thoma Sic concordant, nisi quia ecclesia virtualiter ita approbat, vel definivit, vel ex Scriptura deducitur. μ Cursus theol. q. I. disp. II. art. 12. in .grg. . In ecclesia non potest esse error damnabilis. Jam vero erronea omnium Simul theologorum sententia ipsius ecclesiae insallibilem auctoritatem in discrimen adduceret. Ergo.
a S. Thomas, Augustini verbis usus, theologiae illud attribuendum esse docet, quo de saluberrima gignitur, nutritur, defenditur, rob0ratur. I. quaeSt. I. art. 2. Errantibu ergo
theologis universis, delium fides periclitatur. Et sane ive qui c0nfessiones audiunt, sive qui ad populum habent con-ei0nes, quin imo judicium ecclesiasticum in definiendo et reprobando concordem et constantem omnium Icholarum 'en-
710쪽
292 Quaestio XIX. me auctoritate theologorum.
tentiam tenere consueverunt f. an. De oc theol. lib. VIII. cap. IV.s celesia errorem communem, cui non re8isteret, approbare putaretur. Igitur si universi theologi nemine in ecclesia repugnante, de doctrina quapiam inter e concinunt, non est error sed veritas. Ita in IX. nonnullorum salsam arguit opinionem adversus Veterem cholam et adversus doctrinam summorum illorum doetorum, quos propter admirabilem eorum sapientiam et vitae sanctitatem universali veneratur Ecclesia. Qua falsa opinione ipsius Ecclesiae auct0ritas in discrimen Vocatur, quandoquidem ip8 Ecclesia non solum per t0 continentia saecula permisit, ut ex eorumdem doctorum method0, et e principiis communi omnium catholicarum scholarum consensu sancitis theologica Xcoleretur scientia, verum etiam saepissime summis laudibus theologicam eorum doctrinam X-
tulit, illamque veluti Drtissimum fidei propugnaculum et 0rmidanda contra suos inimico arma Vehementer commendaVit μ. Lit ad archiep. Monac. 21. Dec. 1863.
0 . I. Nullum est argumentum, cur theologos credamu8 errori esse neSeios. Ergo e loco eptimo argumenta satis
Resp. Dist antein theologi non creduntur erroris nescii in e concis conneX cum eccle8ia, subd. ecelesiae mentem exprimere creduntur theologi uniVersi, conας inguli, nego. I heologorum auctoritas in eorundem connexione cum ecclesia fundatur; quae connexio, utrum in quae8tione aliqua reipsa exsistat, e consentiente theologorum omnium doctrina dig-
Instabis. Nullus scrupulus animum habere debet, si dogmatibus, ab ecclesia expresse definitis, fides et obsequium adhibeatur. Atqui perspicuum est, n0n omnia, quae the0l0gi universi docent, esse dogmata expresse desinita Trgo. Resp. Dist. M. nullus scrupulus animum habere debet, si dogmatibus istis obsequium adhibeatur, exclusi quibuscunque aliis veritatibus. nego; aliis plurimis non Xelu8i8 conci