장음표시 사용
711쪽
Art. I. Utrum coneor omnium theol sententia in rebus fidei te 293 Conce8sa minore, nego conclusionem. Tantum abest, ut delium subjectio ad dogmata expresse definita limitetur, ut omnes
veritate revelatas, etiam magisterio ecclesiae ordinario pro-p08ita 8, nee non conclusiones theologica admittere necesse sit. Cf. quaest VIII. art. 4. quaest. IX. art. 1. et . Rui Susin thesis probatione videre est theologorum concordi ententia manifestari, quid ecclesia sive ordinario magisterio sive solemni confiteatur. Neque Piu IX. theologos ecclesiae non conjunxit, cum decerneret delium subjectionem esse ad ea quoque extendenda quae ordinari totius Ecclesiae per orbem dispersae magisteri tanquam divinitus revelata traduntur, ideoque universali et constanti consensu a catholicis Theologis ad fidem pertinere retinentur ad episc. Monac.
0 . II. Veritas immutabilis est. Atqui non repugnat,
sententiam theologorum aliquando communem postmodum UB- animi consensu deseri. Unanimis igitur the0logorum con Sensus n0 prRebet argumentum certum veritatis.
Resp. Dist. min. ista mutatio fieri p0test, Ii theologi sententiam de re aliqua ferunt ut 0etores privati aut opinionis in8tar, conci si rem ut testes fidei celesiae decreto certo affirmant, subd. in ea Sententia, quae sit communi sen8 latiori, concis Sen8 Strictiori, nego. h Non enim, ait Canus, si
quidquam schola bonis etiam temporibus inveteraVit mox sdei 0gma existimandum est. De oc theol. lib. VIII. e. V. Videlicet theologorum sententia et ecclesiae doctrina DOD OB-neXae unt: in si res ipsa ad fidem non pertinet O si theο- logi sua opiniones, dubia, non rmas certa8que per8Ua8ione Set Sententias, exprimunt O si sententia communis est tantum plurium theologorum, aut omnium, Ied inius Ich0lae, tuta Thomistarum aut Scotistarum; si sententia non est tam constans, ut theologi univerSi vere admissa fuisse videatur. P0terit igitur, progrediente cognitione veritatis, aliquando theologorum mutari sententia. hQu0d enim ait anne in uno tempore occultatur, p08tea per diligentiam et studium advenientium multoties innotescit Quare semper juniorum sententia requirenda 8t, antiqui tamen proprius honor deferendus. In I. quae8t. I. art. 8.
712쪽
294 Quaestio XIX. me auctoritate theologorum.
Instabis. Si seri p0test hujusmodi commutatio, juniori
cuique integrum 8t, ut, relicta theologorum Veterum Sententia, novam introdueat. Ergo theologorum auct0rita praetice im-bollis St. Resp. Dist. . id juniori cuique integrum est, si qua de quaestione fidei et morum sententia reperitur communi proprie dicta, nego; Xtra caSum istius communis Sententiae, subd. si ratione proferuntur grave pro nova ententia ac veteri contrariae, transeat; Secu8, nego. In rebus dei ac morum
leviter agere nunquam licet. Atque Alexander VII die 24. Sept. 1665 hane pr0p0siti0nem damnavit: Si liber sit alicujus juni0ris et moderni debet opini censeri probabilis, dum non c0n8tet rejectam 88 a Sede Apostolica tanquam improbabilem. μ gebis. Vix aut ne vix quidem erit sententia, cui non
reperiatur contraria. Ergo. Resp. Dist ante: et hoc militaret contra auctoritatem univers0rum theologorum, si ad auctoritatem illam opus esset concordia metaphy8ica, transeat; 0rali8, nego.
0 . III. heologia, nimium ad 40phisticas argutias delap8a, jure merito negligitur. Atqui theol0gi sch0lastici ad 0phistieas
argutia delapsi sunt. Ergo saltem scholasticis uet0ritas nulla tribuenda St. Resp. Dist. M. theologia negligi potest, in quantum e8 80phistica, conci in quantum intellectum ecclesiasticum te8tatur, nego. Dist etiam minorem ad sophisticas argutias delapsi sunt scholastici quidam, cone. 0mne8, nego. Hic tria
a Catholio non diffitentur, aliquoties in theologiam h0minum vitia irrepsisse. Neque Canus id exit. Intelligo autem fuisse in schola, inquit quosdam Theologos adseriptitios, qui universas quaestiones Theologicas frivolis argumentis absolverint, et Vanis, invalidisque ratiunculis magnum pondu8 rebus gravissimis detrahentes, ediderint in h30l0giam commentaria vix digna lucubrati0ne anicularum. Et cum in his sacrorum Bibliorum testimonia rarissima sint, conciliorum mentio nulla, nihil ex antiquis Sanctis oleant, nihil ne ex gravi phil080phia quidem, sed fere a puerilibus disciplinis; scholastici
713쪽
Art. I. Utrum concors omnium theol sententia in rebus fidei te 295
tamen, si superi placet, Theologi vocantur nec scholastici Sunt, nedum heologi, qui sophismatum faeces in scholam inserentes, et ad risum viros doctos incitant, et delicatiores ad contemptum. De loc. theol. lib. VIII cap. I. b Illa vitia paucorum sunt; nec ex ipsa indole scholasticae 3 orta. Minime vero init Canus, assentior iis, qui ex circulorum sch0lasticorum disputationibus ortam 88 pertinaciam v0lunt, irritationemque scalpendi omnia. Quin istius modi malorum existimo in moribus esse culpam, non in schola. Moderati enim, nee contentios homines, nec pertinaceS, quaScunque re sobrie ad temperantiamque definient. Quod cum
0mnibus est faciendum, qui disciplinam quamlibet pr0stentur, tum nemini potius quam Theologo Fuere autem sine dubio in schola multi, qui his vitiis declinatis, rem Theologicam
graViter sane ac modeste tractarunt. Nam quos isti pertinaces V0eant, Omniaque Scalpente Theol0g08, pauc08 8 Vere l0 qui V0lunt, significare possunt. i. c.
6 Si qua in disputando theologus scholasticu nimia subtilitate usus est, n0 illic habeatur inhabilis testificand0, quid illa aetate docuerit ecclesia.
Instabis. Theologorum auctoritas minus valet, Si the0logi, neglecti Sanctorum patrum tractatibus, non nisi e phil080phia disputent. At se holastici patrum opera, n0 pro eo ac debuerant, legisse seruntur. Ergo. Resp. Dist. M. ejusmodi theol0gorum auctoritas minus valet in iis, quae ex sola philo80phia di 8putant, conci in iis, quae ex fide ecclesiae docent, nego. Et dist. min. Sancto patres non alis legerunt scholastici universim nego aliqui, subdist. neglectis omnino fontibus revelationis, nego minus investigatis patrum odistibus, cono. a Seh0la8tici universim tantum ab-
Liebermann intelligentiam scholasticae non ni8 e adVersariorum sentetitia expressit, cum diceret: Quando Vero artificio S magis, quam theologice de divinis disserit theologia), et nimia curiositate quaestiones sectatur subtiles magis quam utiles, altissimarum rerum D milium inus penetrare cupiens, ut nihil sit, cujus non velit rationem reddere, tunc scholasticae nomen obtinet. Instit theol. Proleg. cap. I. g. 4.
714쪽
296 Quaestio XIX. me auctoritate theologorum.
fuit ut patrum tractatus negligerent, ut 0nnullorum pera patrum compendia habueris. Praeclarum quidem Leonis XIII. in eam rem te8timonium: mediae aetatis doctores, init AEu08Scholasticos vocant, magnae molis opus aggressi unt, nimirum segetes doctrinae secundas et uberes, amplissimi Sanctorum Patrum voluminibus diffusas, diligenter congerere, 0nge8tasque uno velut loco condere, in posterorum usum et commoditatem. μΕnc. et Patris. 9 Habent tamen hoc scholastici aliqui, qui
post S. homam et S. Bonaventuram scripserunt ut inVentOS patrum thesauros conservarint potius quam auXerint. 6 Generatim scholastici doctrinae suae substantiam e puris fontibus S. Scripturarum, ex textibus patrum, sive propria industria inventis sive pridem divulgatis, atque ex Vivo ecclesiae magisterio derivarunt. Quaeres. Quanta sit certitudo argumentorum, quae ex omnium theologorum communi de re quadam dei aut morum
Resp. 9 Si theologi omnes non ex opinione, sed certo et firmo decreto docent, non solum doctrinam aliquam 88ecertam, Verum etiam per aliquam formulam manifestam, uti: haereticum est, erroneum, d Ide, certo, non e opinione, affirmant, illam a delibus firmiter esse credendam, argumentum, ex hujusmodi auctoritate sumptum, infallibiliter certum est. Cf. an. De oc theol. lib. VIII. cap. IV. et . lib. XII. cap. I. Joan a S. homa, quaeSt. . disp. I. art. 12. n. 9.b Si theologi omnes inter se concinentes doctrinam quamlibet tanquam certam tradunt, quae ratione suae materiae ad fidem ae mores pertinet, sed sub nulla formula prop0nitur, qua the0logi doctrinam aliquam ab omnibus amplectendam e8se significant, argumentum, ex hujusmodi auct0ritate petitum,
6 Cujus quidem distincti0nis, scilicet infallibiliter certi
et theologice certi, quae et in patrum auctoritate locum habet os quaest XVIII. art. 1. quaer. ΙΙΙ.), haec est rati0, quod theologorum auctoritas firmitudinem accipit ab insallibilitate eccle-8iae. Jam Vero in primo casu concors omnium sententia de veritate, ab omnibus delibus tenenda, manifestissime ostendit,
715쪽
Art. II. me auctoritate S. Thomae Aquinatis. 297
eam veritatem ab ipsa ecclesia proponi tanquam tenendam ab omnibus in altero casu talis ecclesiae propositi non X- primitur.
De auctoritate . Thomae Aquinatis.
I. Status quaestionis. De homae auctoritate disserente Spectare possumus, aut ejus auctoritatem mere philosophicam, id est, in rebus, quae non nisi ad philosophiam pertinent, aut methodum et rationem disputandi, aut quanti ponderis esse debeat apud omnes illius de rebus dei ac morum Sententia; et in isto genere tertio Thomae auct0ritatem considerabimus. At haec ipsa auctoritas, qu0niam plures sunt gradus, accuratius determinanda est. Recensita sunt quae8t. XVIII. art. ., quatuor gradus approbationis ecclesiasticae, ex quibus totidem gradus auctoritatis doctorum X-8istunt. Auctoritas, quae ex primo, ecundo et tertio approbati0ni gradu nascitur, communi cath0licorum c0nsensu Thomae tribuitur. Reliquum est, ut inquiratur, utrum Thomae competat auct0rita illa praecipua, quam appr0batio ecclesiae specialis scriptoribus ecclesiasticis in gradu quarto largiatur. II. De gradu auctoritatis Angelici. Supram XVIII. art. ., approbationi quartum gradum diXimus 88 approbationem specialem, quae l0cum habet, quoties alicujus script0ris ecclesiastici opera, sive omnia sive in determinata materia, tanquam catholica fidemque sine errore exprimentia,
commendantur. Specialis illa approbati intelligi potest 1 ut de finitiva, quae habetur in hoc Gelasi ira judicio de epistola
Leonis M. ad Flavianum, politanum episcopum heri u teXtum quispiam si usque ad unum ista disputaverit, et non eam in omnibus Venerabiliter susceperit, anathema sitq; 2 ut electivam ,do quodam speciali, antelato tali ductore reliquis omnibus; 3' utraque approbatio aut doctori sententias omnes et singulas attingit aut doctrinam generatim. Jam vero S. Thomae Vindicatur ea auctoritas, quam approbatio electiva specialis eaque doctrinae generatim tribuit Quamvis enim nonnulla doctrinae
716쪽
298 Quaestio XIX. me auctoritate theologorum.
capita ex Aquinatis operibus in c0nciliis ecumenteis des ita sint, et inscium de festo corporis Christi ex usu solemnissimo et universalissimo in liturgia sacra dei initive approbatum esse cen8eatur, ecclesia tamen homae doctrinam non approbavit, discutiendo singulo articul08, propositiones, et earum probabilitatem, vel veritatem augendo suo examine et judicio, multo minus definiendo singula desinitiva approbati0ne, quae est dei μ. . ara Th0ma, De approb. doctrinae S. Thomae, disp. I. art. 3. Auctoritas igitur, quae posthac in thesi specialis vocatur, duo complectitur: h1' in operibus . homae nobis exhibetur corpus d0ctrinae, in quo, si substantialia ejus spectes, nihil reperiatur, quod defendi non p0ssit; ' corpus illud doctrinae, si cum aliorum doctorum placiti comparaveris, tale e8t, ut Th0mae doctrina haberi debeat magis veridie et incerior, et c0nsormior veritati. CL Sehaegler, Introd. in . Theol. dogm. Seet ΙΙ. art. 3. Joan ara Th0ma l. c. Serasino Pie-cinardi, De approbatione Doctrinae S. Thomae Aquinatis, apud card Zigliara, I dimittatur.
III. Adversarii. Durandus a Sancto Porciano ' 1332),
dictus doctor resolutissimus, Thomae auctoritatis primo defensor, p08tea vero impugnator acerrimus exstitit. Jam amaraeus, doctor Oxoniensis, anno circiter 128440ntra Thomae doctrinam librum in lucem protulit, qui inscribitur Correctorium Thomae. Inter protestantes . homas acres habuit adversarios vocatur enim a Luthero phiala irae Dei et Summa angeliea ab eodem in Comm. p. ad Gal. , Summa diabolica g. Hinc illud, Novatoribus saeculi XVI. adseriptum: tolle Thomam et dissipabo ecclesiam. Famosus inter alios Th0mae contemptor fuit Cas. Oudin, Calvinista Petrus ornius amburgen Si8 contra homam scripsit opus De naria fortuna sancti Thomae Aquinatis in scholis Pontifciorum, praesertim Gallorum, prima
Sybel, At Zeitschris 182b haec scripsit: das alten irfur geWiss mi de Herrschas de Thomas voti quin ir die derromischen urie ei Achmettert erden; quod est fere idem ac illud: tolle homam et dissipab ecclesiam.
717쪽
Art. II. De auetoritate . homae quinatis. 299
vice Rostochi anno 1706 editum eodem fere tempore rib-bech ovius Saxo Gollianus librum De doctoribus scholasticis adversus Angelieum vulgavit. Alii non pauci, quo inter moderni complures, Thomae phil0sophiam aversantur de illis quae8t XXI pauca dicam. Thesis Thomae competit auctoritas specialis.
grg. I. S. homae auctoritas specialis est, si Romani Pontifices corpus oetrinae Thomisticae prae ceteris doctrinis ut viam tutam directionemque ad veritatem as8equendam Ommendant. Iam res ita se habet. Ergo Prob. min. M ae judiciis plurimorum Romanorum Ponti cum Joannes XXII. bullaiademptorem), Clemens VI. bulla In ordine), Nicolaus V. breve ad F. F. Ord. Praed. 1451.), ius V. bulla Mirabilis), Innocentius XII. liti in forma brevis, die . Febr. 1694J Clemens XII. bulla Verbo Dei), Benedictus XIV. liti. in forma brevis, die 21. Aug. 1752 affrmant, admirabili ho-mae doctrina universam ecclesiam illustrari, haerese dissipari, academias tuto dirigi Urbanis haec ad academiam Tolo- Sanam Verba: Volumus et tenore praesentium vobis injungimus, uti Thomae doctrinam tamquam veridicam et catholicam sectemini. Const. 5. dat die . Aug. 1368 ad Caneeli. Univ. Τol08. tque Innocentius VI.: Hujus Thomae doctrina prasceteris, eaecepta canonica, habet proprietatem verborum, modum dicendorum, veritatem sententiarum, ita ut numquam qui eam tenuerit, inveniatur a Meritatis tramite deviasse et qui eam impugnaverit, emper fuerit de veritate suspectus. Serm de
S. h0ma. Α Clemente VIII in litteris Sicut Angeli ad ea-p0litan0 celebratur ingens librorum numerus, quos ille Τh0ma8)brevissimo tempore in omni fere diseiplinarum genere ingulari ordine ac mira perspicuitate sine illo prorsus errore con scripsit'. s. Sylvium, pologetica pro S. Thom squiu.; G0udin, Philos. t. I. iss. praelim. II. et Bullarium ordinis
b ie XIII. tum encycli ea Aeterni Patris tum alibi
718쪽
300 Quaestio XIX. me auctoritate theologorum.
saepe doctrinam S. Thomae efficacissime inculcavit. 1 Laudatur h0mas Aquinas, qui, uti Metanus animadvertit, Vetere8
doctore sacros, quia Summe veneratus est, ideo intellectum omnium quodammodo sortitus est . ' Vocatur Thomas catholicae eclesiae singulare praesidium et decus μ; S0li comparatus, Orbem terrarum . . . 0ctrinae splendore complevit. μ3 Thomas illud a se ipse impetravit, ut et superiorum temporum errores omne um1 debellarit, et ad profligand0s, qui perpetua te in posterum exorituri sunt, arma invictissima suppeditaritμ. 4' Thomae sapientia ab universis episcopis catholici orbis propaganda. V08 omnes, inquit Venerabile Fratres, quam enixe hortamur, ut ad catholicae fidei tutelam et decus, ad societatis bonum, ad scientiarum omnium incrementum auream sancti Thomae Sapientiam restituatis, et quam lati88ime propagetis . . . doctrinam Thomae quinatis studeant magistri, a Vobis intelligenter lecti, in discipulorum animo insinuare eju8que prae caeteri soliditatem atque X-cellentiam in per8picuo ponant. Encycl. et Patris. Atque iterum: h us Τhomae igitur in schola adolescat et exerceatur clerus ad phil0sophiam, ad theol0giam exsistet enimvero ductus et ad sacra praelia valens quam qui maxime. Ibitt. Offcio sanctissimo ad archiep. et episc. BaVariae. Arg. II. Doctrina catholicorum doctorum ab ecclesia auct0ritatem habet, uti docet S. Th0mas, II. II. quaest X art. 12. Atqui ecclesia Thomae doctrinam etiam practice speciali modo approbavit. Ergo Thomas auctoritatem habet specialem. Prob. min. e quatuor actis, quae in encycl. et Patris
a Praaeis doctorum hominum: doctissimi homines, Superioribus praesertim aetatibus, theol0giae et phil080phiae laude praestantissimi, conquisitis incredibili studio Thomae voluminibus immortalibus, angelieae sapientiae ejus es non tam incolendos, quam penitus innutriendos tradiderunt. μb Ordines religiosi. Omnes prope conditores et legifer08 Ordinum religiosorum jussisse constat sodales suos, doctrinis s. Thomae studere et religiosius haerere, cauto, ne tit eorum impunes liceat vestigiis uanti viri uel minimum discedere.
719쪽
Art. II. De auctoritate . homae Aquinatis. 301
Ut Dominicianam familiam praetereamus, quae summo hoc magistro jure quodam suo gloriatur, ea lege teneri Benedicti nos Carmelitas, Augustinianos, S0eietatem Jesu, ali 08que sacros Ordines complures, statuta singul0rum testantur. μe Academ hae. Olim in uropa floruerunt academiae et scholae, Parisiensis Salmantina, Complutensis, uacena, Ol0- sana L0vaniensis, Patavina, Bononiensis Neapolitana, Conimbri-eeDSis, etc. Jam Ver compertum est, in magnis illis humanae sapientiae domiciliis, tamquam in Su regno, homam consedis8e principem atque omnium vel doctorum vel auditorum
animos miro consensu in unitis angelici Doctoris magisterio et auctoritate conquievisse. μd Concilia oecum enica. Constiti Oecumenica, in quibus eminet lectus ex toto orbe terrarum os sapientiae, ingularem Thomae Aquinati h0norem habere perpetuo tuduerunt. In Conciliis Lugdunensi, Viennensi, Florentino, Vaticano, delibe rationibus et decretis atrum intersuisse homam et pene praefuisse dixeris, adversus errore Graecorum, haeretieorum et rationalistarum ineluctabili vi et austissimo exitu decertantem. - Sed haec maxima est et Thomae propria, nec cum quopiam ex doctoribus catholicis communicata laus, quod Patres ridentini, in ipso medio onclavi ordini habendo, una cum divinae Scripturae codicibus et Pontificum Maximorum decretis Summam homae Aquinatis super altari patere voluerunt, unde consilium, rationes, oracula peterentur. Concilia provincialia et episcopi Thomae doctrinam tuendam instaurandamque SuSceperunt, ut conc prov. Burdigalen8 et Urbinatense Coll. Lacens. t. V. et VI. Arg. III. Eae indole S. Thomae. . Thomas excellit rectitudine udieii. Specialis ergo ipsi tribuenda est auctoritas Prob. antec. Rectitudo judicii oritur ex perfecto usu rationis et e connaturalitate quadam ad res judicandas, velut si vir castus de castitate judieet. Cf. S. Thom II. II. quaest. XLV. art. 2. Jam in horna fuerunt modo speciali rectum judicium
circa res divina et quaedam ad eas res eonnaturalitas. Ergo. Minor probatur e ingenio, studiis, castissimo animo et divinis charismatibus Angelici Et sane tum auctores. Ptolomaeus
720쪽
302 Quaestio XIX. me auctoritate theologorum.
Lucensis De occo, tum ipsa saneti 0ctoris volumina hoc Leonis XIII de Angelico testimonium amplissimum confirmant: ἡIlle quidem ingenio docilis et acer, memoria facilis et tenax, vitae integerrimus, veritati unice amator, divina humanaque scientia praedives, S0li comparatus, Orbem terrarum calore virtutum fovit, et doctrinae splendore complevit. et Patris. Eximia sunt et signa Spiritus sancti, homam illustrantis nee- non illa Crucisxi vox: Thoma bene scripsisti de me. De 0ceo VI. 35. cf. Clementis VIII. bullam primam ad Neap0litanos. Ita Christus Sim0ni dixit Recte judicasti, Luc. VII. 43. et Samaritanae: Bene diaeisti, Joan. IV. 17.
0bj. L Complures doctore sunt, quorum doctrinam ecclesia comprobavit. Specialem igitur auctoritatem esse S. Thomae, rationibus expositis nequaquam Vincitur. Resp. Dist antee. plure doctores ab ecclesia approbatigunt m0d tam speciali quam . homas, nego; aliis gradibus approbati0nis, cono. ReSponsum X argumentis sequitur. Hoc unum dixisse satis habe0 Angelicus inclita encyclica selemi Patris orbi catholico tanquam magister datur, nullus doctor decoratus est paris ponderi sententia. Instabis. Admissa h0mae auctoritate tam peciali, prope est, ut ejus d0ctrina tota habeatur veritas de fide, illud autem, quod cum doctrina h0mae repugnet, haereticum. Ergo. Resp. Dist antee. 8 specialis illa auctoritas oriretur ex approbatione vere desinitiva, transeat; si procedit ex approbatione eleetiva, nego. Approbatio doctrinae S. Thomae non est sensu stricto desinitiva, sed specialis quidam gradus approbationis electivae, quae essicit, ut doctrina sic approbata generatim tuta habeatur, non ut omnia et singula tanquam fidei dogmata credenda sint. De approbatione desinitiva dixi transeat nimirum haec approbatio, etiamsi data suisset, objectum suum tale attingeret, quale ab ipso Angelico proponitur. Angelicu autem quaedam ut certa, alia dubitative aut opinative docet. Ergo ne definitiva quidem approbatio esseeret, ut 0tam Angelici doctrinam tanquam dei dogmata complecteremur.