장음표시 사용
151쪽
MEDICINA THEO RETICA IssIIJS. Denique, ex animi assectibusas p.
nonnulli tanta vi roborante pollent, Ut merito inter praestantissima hujus generi remedia recenseantur: et maxime quidem dolendum est, eorum regimen et administrationem tam parum in manibus nostris Esse, ut raro quum tali auxilio maxime opus esset, animi assectus qui convenirent, pro remediis ad arbitrium nostrum excitare aut adhibere possimuS.I136. Omnes animi affectus excitantes vim quandam roborantem plane possident, et quidam eorum vim insolitam et vix credibilem hominibus valde infirmis et vere paralyticis subito aliquando dederunt.
Bene quoque notum est, multos istiusmodi affectuum, vires omnium musculOTUm, cum voluntarii tum quoque inviti motus, prompte et essicacissime reficere atque au
1IS T. Vehementiores autem affectuum vere excitantium, veluti ira graviS, aiat
152쪽
gaudium subitum et effraenatum, quamvii insignem vim musculis nostris statim concilient, tamen haec ipsa vi adeo subito induista,'revi solet disperire, succedente saepe mira debilitate atque languore, UT Or- Pori multo plu noceant quam vigor adeo fugax compensare potuisset. Igitur, nisi in quibusdam et sane rarissimis exemplis summae et diuturnae debilitatis nullis aliis
remediis summovendae, neque decet neque licet remedium adeo ambiguum experiri utcunque decantentur exempla, ubi
gravissimis, et quae fere insanabiles haberentur morbiS, vehementes et subiti animi affectus remedio fuissent. iis S. Leviores vero istius generis affectus, gaudium scilicet non nimis subitum aut vehemenS, et speS, et hilaritas, optimos semper essectus praestant, in reficiendis viribus, cunctisque ideo corporis functionibus rite promovendi juvandisqueaneque ullam post se relinquunt debilitatem, meque ullo modo corpori nocent. Quoniaim
153쪽
Quoniam vero rarissime penes medicum est, hilaritatem moerenti, aut spem infelici, aut gaudium tristi et misero conciliare, oportet ad ea niti quae proxima sunt, magisque in potestate nostra posita et serum-ui et moestitii aegrotantium, quantum in nobis faculta sit, opem et solatium prae- heres eosque, verbi gratia, de sua salutei sperantes firmare atque erigere, et hortario sint bono animo, neque tam tristia de
se augurentur Rara enim exempla aegrotantium quibu non prodest tali spe et fiducia, utcunque Vana erigi, et magnitudinem et periculum morbi quo laborant nescires et rariora adhuc exempla aegrotantium, quibu non Plurimum nocet pe- siculum omne quo Versantur novisse. Neque profecto aut dubium aut rarum est, aegrotante ex varii et gravissimi aliquando morbis convalescere tali ignorantia, et
spe, et fiducian nullis scilicet adhibitis,
nullis saltem juvantibus medicamenti aliisve remediiset neque sane alia ratio est multarum sanationum quae vulgo multum jactantUr,
154쪽
jactantur, et fere pro miraculis habentur, et remediis quibusdam tribuuntur secretis atque ignotis haec autem quamprimum deteguntur, pristinas excellentias haud raro amittunt, et saepe inutilia, interdum etiam nocentia reperiuntur ita ut minime credibile sit ea unquam aegrotantibUS Pr
fuisse, quantumvis ipsorum spes et fiducia profuisset. II Sq. Animi vero laetitia atque hilaritas, et magis adhuc spe aut gaudium, se-grotantibus non semper sunt aut concilianda aut conservanda Proxima autem animi laetitiae est idonea ejus occupatio et exercitatio, quae multo magi a nobis pendet, quaeque et similes honos effectus in
Corpore praestat, et revera animum ipsum plerumque laetum et hilarem reddit. Talis igitur animi pariter et corpori exercitatio, quasi non nimia fuerit, neque alte utrius ire attenuaVerit, plurimis aegris atque infirmis, praesertim qui morbis neb
155쪽
chondriasi, melancholia, cc laborant, prae omnibus persuadenda est. Non enim sat est corpus ut decet exerceri, si mens suis curiS, et aerumnis, et solicitudinibus, anxia et fixa inhaeret. Quicunque enim sibi suaeque valetudini plus aequo animum attendit, ille aliquid mali in se aut inveniet, aut finget, aut revera tandem faciet. Quapropter, multis aegrotis aliquid negotii aut occupationis quod animum detineat necesse
sarium est, non modo cum corpora aut nequeunt aut nolunt exercere, verum etiam
apprime utile cum semet maxime exercent, veluti ambulando, equitando, c. Non verbis opus est, ut quisque qui naturam humanam vel minime intellexerit, probe perspiciat, exercitationem quamlibet, Puta ambulationem quotidianam, aut longum iter longe aliter homini esse profuturam. quem Venatus amor, aut herbarum studium, ducit per campoS, et montes, Et sylvas, et littora, indefessum a mane ad vesperem Usque, et quem pulchra naturae facies, et mirabilis ordo, delectat atque exhilarat.
156쪽
hilarat, ac tristi et misero aegrotanti, cui nihil alii id coram oculi aut in animo versatur, quam morbu quo laborat, et periculum et mors quae credit sibi instare.
II go. Cum vero, propter summam infirmitatem, aliasque causas, exercitationi corporis locu plane nussu est, utri e magis ad idoneam animi occupationem attendere Oportet, quae fere alterius vice fungi possit Saepe enim cum medicamenta sua natura optima parum vel nihil valent in
reficiendi jam labefactis viribus, lectio
jucunda, vel forsitan studia non adeo levia, aut spectacula, aut ludi, aut convivia laeta, eximia remedia fiunt. Hujusmodi autem occupationibus solis considere parum convenit, quippe quia hae citius fere delectare desinunt quam negotia magi seria, et animum quoque minus fortiter detinent. Quin et in iis etiam exemplis, quae quidem minitiae rara sunt, ubi curae gravioreS, et negotia non satis intermissa aut variata, animum pariter ac corpus infirmaverint:
157쪽
verint, quamvis aegrum tanto oneri sub-dUcere oporteat, merum otium haud idoneum est, et magis prodest varia negotia, gratiora, et leviora, in locum Priorum quae nocuissent, sussicere.
is i. Ex jam dictis de viribus roborantibus exercitationis omnis, cum corporistum animi, et affectuum grate excitantium, facillime intelligetur quanta pars beneficii quod multi aegri a variis aquis
medicinalibus, aut aere quorUndam locorum, aut longo itinere, aut lavatione maritima, se accepisi credant, tribuenda sit exercitationi corpori S aut occupationi et delectationi animi a tot novi et grati rebus, et convivii fere perpetuiS, quae maxime tristes et melancholicos quasi a se ipsis surripiant. Multae enim ex laudatissimis etiam aquis medicinalibus, parUm me dicamenti cujusvis in se continent; et me dicamenta quae in aliis insunt longe majore copia quam per aquas ipsas tuto dari pose sunt;
158쪽
sunt; sed revera frustra plerumque aegrotis dantur. II a Postremo, quamvis debilitas ali quando adeo purum et simplex vitium sit, ut nullum aliud prius aut simplicius vitium; unde illa penderet, in corpore adfuisse videatur, et sic roborantia remedia inter simplicissima jure recenseantur tamen revera frequentiu multo non primum aut primarium vitium existit, sed ab alio, et priore, et fortasse simpliciore quodam vitio pendet. Hinc tot fere debilitatis medicamina, seu roborantia remedia, quot morbi simpliciores aliaeque causae illam es. fecerint. Quod profecto adeo verum est,
ut non modo remedia astringentia, et nutrientia, et stimulantia, et exercitatio cor
poris, et frigus, et animi affectus excitantes, debilitati occurrant; sed interdum
etiam remedia qUaedam, qUorum communis et quasi naturali effectus est, corpus plurimum infirmare. Sic, cum propter nimiam sanguinis abundantiam, aut febrem
159쪽
brem vehementem, totum corpu languet et debilitatur, male omnino, ad integrandas ejus vires, medicus victum nutrientem, et vinum, et corticem Peruvianum,
tentaret, scilicet quae omnia debilitatem augerent. In tali statu, victus tenuissimus, et requies, et sanguinis detractio, et alite exinanitiones, debilitati remedio forent.11 3. Ad summam igitur, ut videtur,
idoneum corpori humano vigorem et robur Natura ipsa, per varia quibus illud
fungitur ossicia dat conservatque Homine autem Naturae vestigia quam arctissime Persequendo, veluti ope plurimi et valde nutrientis cibi, et crebrae et validae exercitationis, vires suas haud parum augere possunt; quod tamen parum ad usum me dicum pertinet; nam vires sic praeter naturam intensae vix non morbosae sunt, et talis corporis conditio ad multos morbos
viam sternit. Quod si vires deficiunt, tum aliquando per faculiates parum intellectas quorundam remediorum istud vitium corrigere
160쪽
rigere possumus saepius vero ad varias causa remotiores talis vitii respicere oportet, iisque, quantum in nobis facultas sit, per idonea remedia, singulisque rite a commodata, obviam ire.