장음표시 사용
41쪽
DIssERTATIO. lauto dixerant nondum video, litare Horatio,utiliam maximoq Poetae, ita Critico incomparavi ili, quem acutum doctum I virum ipse D. Hiero armus ad Pammachium vocavit, idem non licue ita Eius lane generis scint, quae in Aristoplaane a cusat, quaeq; trivialia potius, qu uarit viris erudi- is, etiam in scena, placere aut debeant aut possitat, iccuratus censor Plutarchus hi dicavit Καιο
Nam quae ille de Menandro, ad Terentium fere o 'rata referri possunt. In quo nihil putidum est aut neptum. Quanquam multa qua notavit, potius Antiqui Comici virtutes, quam illius de quo ibi ju- icavit, vitia censenda sunt. Princeps enim inter il- os fuit,ri ad leges eas plane se composuit. Quod ede Plauto nemo dicet Ethac frigidum, quod longe abeo abest, quod aut esse aut posse fieri putatur. Quale est, pugnofrangere elephanto brachium, iola in coelum pervenire Estac stigidum , cum itali familiari sermone oratio recedit, ut ad usum am-lplius transferri nequeat. Tale est illud ibidem
ante lucem ire occipias a meo primo nomine, concubiumsit ans dis , prius Pam adpostremum perveneris, ii Crescit tamen frigidum, cum addit alter, vi face est viatic ad tuum nomen, tua
luae si pedem unum extra scenam seras protinus putiscent ne i ad usum applicari poterunt. Qualia aec Scipio nec Laelius, flos nobilitatis, vel in scena, appro-
42쪽
Plus oneris, quant vena a minus.
deinde autem Plautit Dossenni utitur exemplin. quos securos de judiciis doctorum ait. Et haec ad divinum, ut jam dixi, ac subactum in his Principem, cujus nec judicium nec caeterorum ignorare ea tempestate potuit. cujus judicium vereri debuisset, nisi idem aliorum fuisset. Iam illa Epicharam imitatio, ut festivissima, ita sit it frequens, frigore non caret quae fit, cum vel salsa opponuntur, aut subiectum idem est cum praedicato Ut cum Epicharmus dixit: Tunc inter illos ego eram, tunc apud illos. Bis enim idem dicit quae est fraus in verbis praeter expectationem. Idem autem ei cum praedicato subjectum ut in illis Curcul Aci. IV. Scena IV.
uoi homini ii sunt propitii, ei non esse irat fr
sticho E alta multis , malum quod minimum Ur, id
minimum est malam. Captivis: Hos quos videtis stare es tivos aes, Hi stant, non sedent.
quae jam docti collegerunt. Vnde de illam summi
Critici censuram meruit: Plautis ad exemplar Siculi properare Epicharmi
Quanquam sane alibi non invenuste iis usus est. Quae
43쪽
tuae Menander tamen, di inrago ejus , de quo
unc agitur, Terentius , tanquam cum periculo conjuncta, serio sugerunt. H. ecpro viro maximo Horatio;neque adversus Plautum dicta sunt. quem anaamus, Vispicimus, diligimus, ac veneramur. Vetum , ut judicium sic acuamus limul ut acuti
isti, quod videntur sibi, ita facetissimum scriptorem ament, legant, tractent atque ediscantu quod de recte Mordine ab Fis si ei fatemur neque enim satis commendari potest ut nec plane cibique veteribus probasse se meminerint i , quod hic praecipue spectam iis, levioratio ejusq: crisi, minus libere loquantur aerentii autem miram, ac prope inestabilem amoenitatem elegantiam , judiciuna ac venustatem, intelligere paulatim discant. Cujus incredibiles lepores, ut Iosephus calige licebat olim,vix centesimus eruditorum quis' videt Necum illo simul & Afranium, antiquum Comicum, condemnent, cujus verissimum atque absolutum extat judicium, Terenti nonsimilem dices quempiam.
Nobis eruditi ignoscent, quod hin fusius si cogitent praesertim, minus veri Critici esse ac censoris, non litetulam ejicere alibi, aut innocentem syllabam damnare, vocem tollere alibi aut emendare,
sed sincet de autoribus, ac rebus judicare: quod Icsolidae S absoluta eruditionis est. Quo ni fallor,
omnes aspiramus neque ulla in re magis antiquitas praeivit nobis. De autoribus autem Comicis, uter melius judica: potuerit, is ne qui aetate illa vixit, quoad summum culmen poesis pervenit, qui Poeta summus , summus Criticus, familiariter
cum Caesare Augusto ac Maecenate vixit, eorumque atque aliorum quotidie de his judicia audivitia qui hodie hatum rerum plane imperit judicant ipsi viderint.
44쪽
Idem Iib. De Constitiatione Tragoediae:
Onge autem omnibus palmam hac in parte Te- rentius praeripuit. CuDου, sine summa voluptate, moratum nec legere nec recordari possu us sermonem. Sane pra reliquis scriptoribu decorum intel-tixit ac pene soli quάab Aristotele Rhetoricorum secundo de moribu praeclare Observatasunt, divini- tu expressit vera in arum delicia i scena ο-luptM. A cujo elegantia, venustate, lepore, vene re, quo qui longius abest, eo minus cum urbanitate commerii habet. uod ubique vir emuncia naris Horatius inculcat quod optime hac aetate caliger noster, ante hunc Erasmus ante utrunque Tarro int flexit qui, In argumenta Caecilius palmam poscit, in echetin Terentius, in sermonibus Plautus Argumentum est Fabula. Hac laus prima est. Secundu m sunt Hores. Hac secunda est. Postremum est Sermo, Hac postrema est uanor m cur sermonem praeferret Plautinum Tarro , alibi nobi di tum est cum ut nimius sermonis prisci suo tempore amator, ab antiquis notetur taui pro argumen, tis, pathesi legerunt, quia laus hac a Charisio peculiariter Caecilio tribuitur 3 neque intellexerunt, quid esset argumentum , neque eundem in utroque simul posse laudari. Ecce mores mitis iri -- credo, hercule. nam ingenium tuum novi Liberale sed vereor, ne indiligens nimium sies. Iracundi,
Hei mihi, quid faciam' quid agam, quid clamem, aut querario coelum o terra o maria Neptuni lAdolescentis, qui in prospera fortuna, Iamne erumpere hoc licet mihi gaudium 3 pro Iupiter lNunc
45쪽
Nunc est profecto, intersies cum perpeti me os
Ne hoc gaudium contaminet viti titudine. enis qui in adversa versatur, Quid hoc malum infelicitatis, nequeo satis
Nisi me credo huic esse natum rei, serundis miseriis. Primus sentio mala nostra primus rescisco
Primus porro obnuntio aegre solus, si quid siet,
mina honesta, quia ulterii maritum convincite an quidquam hodie et facium indignius 3 Qui mihi ubi ad uxores ventum est, tum fiunt
quae equuntur. Vides sermones,qui, quod elegan-ersint morati, in t Ossensu pertentant. Hoci rerest, quod propersonarum ratione , quibus gravi
46쪽
scriptorum de TERENTIO ildicia.
cicer lib. . Dibl. 3. ad iticum. Ecutus sum, non dico Caecilium malus enim auctor Latinitatis est)sedTeientium cujus tabella propter elegantiam sermonis putabantur a Laelio scribi. Idem in Laeli expersna Latii. Verum est quod in Andria familiaris meus Terentius dixit. Et mox In obsequio, quoniam Tientiano verbo lubenter utimur, comitas adsit. Tuscul. quasi lib. . Multa Terentius e Philosophia sumpsit. Lib. i. de Finibiis..An synephebos ego potitis Caecilii, aut Anchiam Terentii, quam utramq; Menandri legam
In re quod optimum est, quaelitur, in homine dicitur, quod est Italicet dicere, d Ennium summum Epicum poetam, si cui ita videtur,ac Pacuvium Tragicum Caecilium fortas e Comicum. Oratorem gelaei non dividori persectum enim quaero. Vnum est autem genus persecti, a quo qui absunt, non genere diiserunt, ut ab Attio Terentius, sed in eodem non sunt pares.
M. Terentim Varro apud Noniam.
In argumento Caecilius poscit palmam, in ethesin Terentius, in sermonibus Plautus. PIinius Iunior Lib. i. Epist i Legit mihi nuper Pompeius Saturninus epist las, quas uxoris esse dicebat Plautum vel Terei
Num metro solutum lesi credidi.
47쪽
T. Livius lib. i. ab V. C. Scutus Scipionem triumphantem est pileo ca- piti imposito P. Terentius Culleo omniq: deinde vita, ut dignum erat ibertatis auctorem coluita Velleius Paterc. Hi 2 r. lib. i. Nam nisi aspera ac rudia repetas, Minventi laudanda nomine , in Atti circaque eum Rom. tragoedia est dulcesque Latini leporis facetiae,per Caecilium , Terentiumqueri Afranium, subparitate nituerunt. Corn. Nepos aptid Senatum. Equales Terenti Scipio de Laelius. Et Auctore certo comperi, C. Laelium ouondam in Pute lano Cal. Martiis, admota itum ab uxore, temporius ut discumberet, petiisse ab ea, ne interpellaretur serius tandem egressum triclinio dixisse, non saepe in scribendo magis successisse sibi deinde togatum ut scripta illa proferret, pronunciasi versus qui sunt in Heautontimorumeno satin pol proterve n e Bri promissa huc im
Fenestella ibid. In fine secviadi belli Punici, natum Terentatam,
48쪽
TEsTIM NI A. Mante tertii initium mortuum. Et Donatus: cum Scipione Africano, C. Laelio familiariter vixisse Terentium negat Feneliella contendens utroque majorem natu fuisse. Santra quoque Terentium
exitii mat, si modo in scribendo auditoribus indiguerit, non tam Scipione d Laelio uti potuisse, iiii tunc adolescentuli fuere, quam Sulpicio Gallo, homine docto qui consularibus ludis initium fecerit fabularum dandarum vel, in Fabio Labeone M. Pompilio .consulari utroque ac poeta. Ideo ipsum non juvenes designassie in prolus de ει rum sed viros qui se ad uvisse dicerentur quorum operam in bello, & in otio in nesotio , populus sit expertus. Eu e Chron interprete . HieronPmo. Ptolomaei vi id est Philometoris, regno, decessit P. Terentius quo tempore Aristarchus, Homericorum ille versuum censor, floruit. Ageli lib. cap. 4 Vera propria hujusmodi formarum exempla, in lingua Latina Varro esse dicit, ubertatis Pacuvium, gracilitatis Lucilium, mediocritatis Te
Idem lib. II cap. I. Neque magno intervallo postea Ennius S juxta Caecilius&Terentius, ac subinde Pacuvius,& Pacuvio jam sene Attius, clariorque tunc in poema tis eorum obtrectandis Lucilius, firit.
Servius Honoratus in . Eneidos.
sciendum est Terentium, propter solam pr Prietatem, omnibus Comicis esse praepositum.
po Eu ARVM. Afranius in Compitalibus. Tetentio non similem dice quempiam.
49쪽
TESTIMONIA. Porcitis Poeta. est: Ipsus sublatis ebus ad summam inopiam tedactus i. Ita que e conspectu Omnium abiit in Graeciam, terram ultimam. blius Mortuus est in Stymphato Arcadiae opido. nil Pu- Scipio profuit, nihil ei Laelius nil Furius res per idem tempus qui agitabant nobiles faciulinae. ductitiam, Eorum ille opera ne domum quidem habuit consalie ut esset, tuo referret obitu domini servulus.
i. Tu quoque, qui solus lecto sermone, Terenti, Conservum expressumq; Latina voce Menandrum, immedio populi sedatis vocibus. est erS: Quicquid come loquens ac omnia dulcia dicens,
. Tu quoque, tu in summis, o dimidiate Menander
oneris. ωmerito, puri sermonis amator.
Lenibus atque utinam scriptis ad uncta foret vis Comica, ut aequato virtus polleret honore Cum Graeci neque in hac despectus parte iaceres, Vnum hoc macerorvi doleo tibi deeile, Terenti Ausonivi in Protreptic ad Ausonium nepotem, De studio puerili. Tu quoque qui Latium lecto sermone, Terenti, Cornis, astricto percurris pulpita socco; Ad nova vix memorem diverbia coge senectam, Et Epistola ad Ursulum. protulit in scenam quot dramata fabellarum, Arcadiae medio qui jacet in gremio. Osidius in Ibin. Comicus ut periit liquidis dum nabat in undis. Quod Domitius de Terentio ccepit vel Menadro, Bapt. Egnatius de Eupoli. de quo Suida b Aristop. scholiastes. Turnebus de Menandro lib. II. Adversicia assi. Vol aliusvi L. Consentius apud Donatum, Ledeui
50쪽
redeuntem e Graecia peritis in mari Terenti tum dicunt, cum CVIII Fabulis conversis e Menandro. Horatiis lib. 2. Epist. i.
Ambigitur quoties uter utro sit prior aufert Paccuuius docti famam senis, Attius alti l Dicitur Afrani toga convenisse Menandro. Plautus ad exemplar Siculi properare Epicharmi:
Vincere Caecilius gravitate, Terentius arte.
Hos ediscit, bc hos arcto stipata theatro Spei a Roma potes, habet hos numerat I poetas u loco Acron sic ait: Vincere cacilius graυitate Caecilius libros vicit antiquiores, alta verba dc sonora in suo carmine rponere solitus Terentius arte. Id est proprietate ilverborum martis Grammaticae. Vnde principa a tum inter omnes Comicos habere dicitur. Volcatius Sedigitus apud geli lib. XV. c. XXIV. iCaecilio palmam statuo de Oniico: Plautus secundus facile exsuperat caeteros: Dein Nevius, qui servet pretium, tertita i
At si quid quaero detur, dabitur id Licinio, l
Poli inse i ii Licinium facio Atilium. In sexto sequitur hos loco Terentius. Loci MENANDRI , quos TERENTI Us Latine est imitatus, collectore And. Scholio. Andria A C T. I. 4 CAE N A I. GEci e servo ut estes libertus mihi Versus Menanis
dri legitur etiam in Elenchis jγώ σε δῆλον
Nihil me fallis Menander apud Donatum N AC T. II. s CENA II. Olerari pisciculos Menandri erba e Perinthia huc pertinentia, qua ab Athena LVM. Dipnosophis'. r Oerliniar: Ti