장음표시 사용
31쪽
probaa, qua 4 sunt. a quiunt tu,
Non hi quam istamqllos cernere nisum opere Catech et Sic, ut habet M agnus noster Chemni lius , in re dubia adfle in certitudinemquefaciensam ara detitonu Gle Dirare asticae,autoritate metu idonea ct jaciore arbitrantur, qua Sacras Scrip. il quod ista in exibilui acclara sit, Sas. M ipitarer trabi accomodaris in di p- versam eamque, qua quis secum antepraseumpsit sententiam ct eludi cau-r expositione ficile permittunt Qualis nunc fides Papistarum sit, quilibet videre potest , quippe quae per auditum aut dictionem concipitur ex fundamento ira certo , regula Lesbia, sicque cepticorum ac Libertinorum causa triumphabit Permittant autem nobis Sac. Scri non regula Lesbiam. sed Polycleti, appellare, ad quam, ut cuncta sunt mensuranda accommodanda , sic flecti. nec moveri potest , im ut in cunctis ferme, sic hic videsida. sunt fratrum presia, ita ut meliori iure de ipsis usurpare licet Pon, tisicios septicipites esse, quam infensissimus Megal adri nosti iiii theri hostis Cochlaeus opere illo quod inscripsit Luth. Septiceps usurpavit Bellarminus enim praevidens, hoc modo Scepticismum de Bapii Le. apertis valvis in Sy. Theologiam ingredi, correxisse videtur Pigo, sub fin. ghi j aliorumque opinionem dicens, iambigua duenda es sent omnia loca, inqui bin aliqui nou conveniunt , nihil ex Sacris probari posset, nulla enim sunt loca, tu quibus non possi uuae ab alio disentire velit e tinaciter agere Ima rotat stabilem atque certam de regulam negates do Ve vise regulam Lesbiam. Notatas simul velimus eortim hic disputa n d tiones, quas in utramque partem rei alicti us defendendae susci Egius piunt, quae enim menti Obveniet certitia do ex iis ipsa potius Sce-- b. arb. plis stabili turi&quamvis minus sint de rebo fidei , periculum reta ac, tamen haud leve est, ne contagi suo ulterius progrediantur, sam', ne illis disquisitionibus veritas candem amittitur viam eiu in . de Scepticismo quam maxime struere etiam videtur Ar man orum Eccl. cap Z- libertas , qua nulli Confessioni obstringuntur , quum neminem Confessoni eorum edita astigent ulterius , quam quatentu eam cum S ' ' crudit teru convenire agnoscunt, ct eum de aliquo ad istoxum comm η'i' ob supelnem admittendo agitur in sola Carbolica fidei consessione, o vita ad bri psal ita. stimandata componeη da professone, acquiescunt Quam arcte autem constringant fidei Catholicae confessionem inferius ostendemus, nempe reliciunt Athanasia , quam Ecclesiae protestantiu ac Pon-
32쪽
t mciorum ecipiunt Symbolum , Cur celtaus enim dicit remn genies e.ιwprafationem, quicunque Sali Moc Ast quare arrogans Curcellaee: ratio quam dedisti, illud minus evincit , quadnuari Chrasti inorum mniades, qui si Gnintelligunt ac proinde cred
re nequeunt orcoda inventur, quum mysteriorum, a quae credenda sunt intelligentia ea, quam vult Curcellarus, minus requiratur,
sed saltem fides, qui enim intelligit, novit, ac sic non credit, quod plura ob veracitatem primi revelatoris, non consiensium, cum judicio ac intelligentia humana, credimus, quam percipere poscsumus,&qui in uno ad alutem creditu necessario errat, vera fide gaudere minus censendum est. q. Ad Scepsin promovendissi h .i id da conducit qV m Curcellaeu forsan re alii introducere videtur Veis Mares dogmatum pra conceptorum deletio erasio . hoc paeto enim a pag. 6s nimo , quibus et ent, imbuere pollent, ac sic Libertinis mus facultas si tuendi quod lubet,totam nostram corrumperet Theologiam. Ac deniqtie hic. 6 Nonnullorum Politicorum egregiam, si Diis placet, sententiam, Scepsin corroborare puto,apud Principes imprimis ac Magnates, e quibus postea ad subditos pro manat, quippe Regis ad mores exemplum, totus compo. nitur orbis, sautem Politici consulunt, ut haud omnia in reli. gionis observatione ad Sacrae Scrip normam seu lydium lapidem
illudque etiam comprobent, etiamsi id noverint aliter se habere, quaeScepsin sane maxime promovet, ut sic ob utile aliouod regionis, alutis aeternae detrimentum sit metuendum L. Eorum heu quam plurimi adhuc sunt, ejusmodi inescat consiliis, ut in reli i onis negotio ob concordia aut collatione dignitatis aut honoris Indi ita rentes sint,ac sic Gallionem imitentur, de quo vide Excell'Do et Dania hau verum De quibus conqueritur Melanctu honsalu Re in comi tent, ad RV m nulla prorsus volunt moveri de relictione forin, g certamina laudant pacem dc concordiam,execrantur omne's, qui quocunque mouo se sunt discordia hos tanquam
pestes generis humani tolletidos esse censent. Haec est una Philosiophin Pontificum , Cardinalium, Regum Canonicorum4 plurimorum, qui perhiberi volunt viri Politici, qui scilicet Deum suum
33쪽
suum interturbari nolunt. Sunt quidem causae aliae, quae Sce sin Sacram adjuvant, quas cunctas commemorare supersedemus, quum ad ρχειν in divinis varias praetexunt moventes rationes nempe ad veru sensu in vestigandu se destitui mediis quam, aliasque rationes sum cietes minus putamus. Unicu est, quod addimus; de Vetustioribus haereticis, qui discrimen honestorum turpium sustulerunt. Ut Simon Magus docens ἐναδι ρή πῖ - Ἀδωλολατρε αν indisserentem esse idololatriam. Orig. contra Cels. lib. . patr82. turpitudinem indifferenter utendi feminis Teste August. de haeres cap. 9. Post gnatium Epist ad Philad pag. 99. Basilides praeceptorem imitatus docebat pietatem inque deque habendam merinthus&Ebion eadem chorda oberrabant. Epiph haeres o. Tom a Nicolaitas his accense Ignat Epist. ad Philad pag. 99 e Gnosticos, Iren lib. I. cap. IS. Clem Alex. lib. 4. Strom. Ex seculo secundo huc refer Carpocrati an OS, Uatet in ianos, Secundia nos, Heracleonam, Montanistas Adamiua nosci Ex tertio Elcesa ita s&Manichaeos: Ex quarto Eunomianos, Priscillianistas Sequitur materiale causarum genu , quod nunc paucis pro instituto considerabimus. g. . 6. Quem a tuem constituimus ordinem in em cientix causiarum generis disquisitione, hic quoque observandum putamus, ut prius agamus de materia circa quam Scepticismum foverint profanum gentiles Philosophi. Ac primo quidem nonnullorum vesaniae usque progressa est, ut realitatem seu existentiam rerum nanuam ii stulerint ad que nihilum redigere voluerint Sech lib. omnia. Sic Gorgias Leontinus sophistartim nobilissimus S an. liquissimus inter tria capita, quae ordine constituit, in libro, qui inscribitur de eo, quod non est, a Ut de natura Primum est quod pist. us nihil sit : De hoc aliisque ejusmodi farinae hominibus, merito id Schola usurpamus illud Senecte Quid ergo nos suu quid i a. qui nos: p ikb circumstant, alunt sustinenta tota rem in natura Ambras, tu tua , aut DPax Reliqui Sceptici seu Academici seu Pyrrhoni non tam rerum existentiam, qua scientiam negarunt, aut in dubiuio Vocarunt. Veteris Academiae mentem nobis declaravit August. contra Academ Devon percipiendo,quam ν nussu confictationibus vitata,incolens tamen etiam Iriterum Academicors mentes sententian imprudenter existimatas Socrati sententiam superius pi duxi caus
34쪽
duxi inus, flamat amplius apud Cic. in Liuasi nihil percipi nihil se iri,cu uel a tenebru circumfusa esse. Eadem videtur inculcare Plato sub Vi S li 2 piae ceptoris nomine in Theaeteto &in Phaedro,aliisque locis. Pla- h. - conis defensionem nonnulli sulcipiunt , quod dupli et mun-rust eonii dum statuerit intelligibilem sensibilem, illius dari veritatis co- Acad. lib. 3 gnitionem certam , iri ius vero saltem probabilem ac imperfec)p- ctam. Verum nobis ut supebius etiam dictum minus alieno animo a Scepsi videtur cum pra ceptore Socrates, cumprum is, quUm Pyrrhonior tam more ob diisensum Philosophorum incertitudinem hanc amplexus sit. Altius crediderunt hi Zeter Academia incola, ab errore se posse defendi quum minis temere assensionis commitrerent
Augus' ς si quam νυ propriam 1 ac de redishurationem in Scholas suas non introduxer
Adad eth. mi , ne ob Himen tuis to liquandos situm sit, percipi nec ne veritas, po OG aerio deinde Media scademiae autor Arc0vas constanter negaritia nulla re assensum rabuit, ita ut genus Philosophia si aton inconstans
introduxerat. Dissidium hoc non tam contra Veteres Academico S, qciam contra Stoicos commotum est. Etenim Zenone dicente, nihil percipi posse nisi quod verum ita esset , ut dissimili bus notis a falso discerneretur, neque opinationem subeundam esse sapienti Arcesilas negavit hujus modi quicquam posse ab ho- amne reperiri. . Hujus ergo docti in afuit τὸ nihil scire , omniaque ipsis fuerunt incerta Verum quum hoc invidia maxime erat expositum, nihil nos scire, ac undique premerentur Acade m i, praesertim a Chrysippo Zenonis discipulo, dicentis, si nullius rei esset assensus , nihil acturum esse sapientem. pro nihil sciri,
substituit dubitare Carneades, Novae ut dicitur Academiae aut Or, ut ignorantiam rerum probabili aitertione temperaret, verisi. C;ς h 3 d milia reperit, ac phantasiam phanta ita meliorem ac verisimilio.
Abh. pluit rem di it Nihil amrmabat, sed rem propositam in utramque
habet coiit pastem Versabat, semper dubitabundus ac incertus. Haec est di f. Acad. lib. 3. ferentia harum Academite incolarum Veteris, Mediae ac Novae,
, si , in xyam posteriore in ali 0 ne doctrinae, quae est media inter Veteris iis, Academia disciplinam & Arcesilae sentent: am, verius mediam lib. aiseci quas Arcesila appellati posse censet Pierius , qui autem media -ς Un xςx am Arcesilai vocant, rei pecuit habent non tam ad doctrinam, quam tempus, quo uterque vixit ac sic media est inter Vet. Ac ad dedi o
35쪽
23. Novam a Lacyde&Carneade incaeptam. Utriusque opinionem, a quid statuerint Arcesilas Carneade , exponit Cic. Ex quatuor enim decretis Arcesilies, duo arriserunt Carneadi nihil posse comprehendi sapientem sti rei unquam assensurum , reliqua duo Arcesila placita, nempe i. omnia esseaqualiter incerta,obscura ct improbabilia.asapientem nihil probaturum, nihilque opinaturum mnin approbarit, quum illud, quod vero videretur millimum,interpoluerit medii instar, in hisce extremis, nihil stari,ac cuncta comprehendi posse, atque illud probaturum, quod vero deprehenderet proximum,ut sapiens nunquam non haberet, quod ageret, ita tamen, ut se non scire, sed opinari,non verum comprehendere, sed
veri similitudinem sequi, intelligat ipse ae profiteatur. Quod
a Pyrrhoniorum placita concernit,magnam habuerunt inim-tatem cum Arcesilae discipulis ae Media Academia, quoniam hisceres ex aequo indifferentes,m certae, ac injudidabiles Πα
ruta,quibus aliis honestum quid statuitur,alii turpe, uitlim alii it thes pyii licittim. Per hoc discernuntur a NoVis Ac ademicis, unum prae hae. tit. 6. 3.
alio probabilius esse non possie , quod contendebant priores: c. b . plura de sceps Pyrhoniorum, non saltem circa res incertas, aut naturas ac proprietates rerum, Verum circa ipsa phari Omena, a pytiti. ouae sensibus obvia essent, ut contra acutis limum philosophum philodet 'Gasiandum probat Schookius, lassi poterunt apud rimi Sextum Empir. Nunc paucis videbimus certitudinem si ienti nostcie contra hanc caecullertem Ap Oreticorum turbam. Certa tibi Nooetudinem dicimus intellectus proprietatem ac modum cogno Auic scendi, secundam quem mens cognoscit obiectu prout est, iam vi se id nosse, prout est, ac proinde ob perspicuitatem tum ira obiectae,ium intellectus perceptionis, firmiter rebus, ac rume nitioni adlia ret Ita ut duo requirantur ad certatu di-Rem,rei veritas,ac mentis nostrae apprehenno non quaelibet,Verum i liter se habere non possit,seu duplex est certitudinas genus, altera provenit ex parte Objecti, quod hic non solum contatingentia sed&falso opponitur,altera aute est certitudo qua
36쪽
ni miter intellectus objecto vero adhaeret, ac est sormalis certitudo, quae hic praeprimis consideratur . Hujus certitudinis triplex principium dici potest,aut enim oritur ex sensuum auxilio, ac sic particularis ad experimentalis est cognitio, aut ex discursu, atque sic est generalium conclusionum ex principiis notis deductarum cognitio, quae alias scientia dicitur,aut denique oritur ex fide, de qua postea. Contra Scepticos nunc disputantes minus cognitionis nostrae, seu intellectualis, seu sensitivae, certitu- Iohan. Al dinem extensam volumus, quam par est quum aliast certisu op/L Iis ritu curia priincipii poscisi naturalis, cui quidem na- h. sis Vrulis rosumsμsesse nequit, ni supernaturali modo viri quidam dita id.Gilii vina per naturale aliquod . .aquam bipti in sese diffundat, tum errorchium in quidem suboriri potes , qui divina fide corrigitur tantum Alia estali. )ςxxixu Q Q i principii prudentiae innixa, ubi quis rem ali. .s ἡ erie habere nonpQue judicat, experientia ae collectione sinagularium exemplorum edoctus, cujus certitudo haud coincidit cum ea, quam vocamus metaphysicam, ubi absolute aliter se res non habet, neque habere potest, nititu enim principio per se noto,cum quo si res habet evidentem connexionem intrinsecam aut etiam cum re jam cognita , certiorem estici cognitionem Non ergo omni hi, quaeriti Sole sancirerum certa atq; evidens a tur cognitio,prae primis quam Schola Peripatetica requirit, per c., .post A rectissima. Maci. primorum parentum mens ante lapsum cor-
stantibus, sua tamen ferent scientiae ac intellectiva certitudo non deneganda , quam ipse sacer codex utrique tribuit, provocans ad sensuun experientiam haud paucis in locis, nec non noLue. 24 3a stram ex Christi resurrectione Apost Paulus propter unionem
Lue.i. V.i es de resurrectione Christi . O. Hereticos antiquos Valenti Iol Evang. nianos, Gnosticos&Basilidian Os,ut&Marcionitas,quos propistuli tr. Tςxx VriRRU Vocat Ac demicos, hau de sensuum fide deliri, j.i . h A qi id φύς Ποῦ reticorum scriptores. Cognitio, quae in teuectus est, ongulem ducit ex sensibus, quod si ergo
37쪽
dendum sensibus, vacillaret simul cognitio, quae discursu nititur, proinde omnino fides sensium experientiae adhibenda est, ita tamen, ut circa objectum debite applicatum versentur, ac si fallire contingit , a ratione corrigantur. Vulgo requiri solant tria requisita ad unum quemque sensum, primui organu recte constitutum, secundu medium aliena qualitate non affectum, tertium, debita distantia inter organum Mobjectum. Haec aliaque, quae circa sensus observanda veniunt, ut iis fides adhibeatur, vide prae lib. r. cap. . clare explicata apud lapius citatum Schookiu Praeprimis ob cer seq.tas quasdam functiones natura hisce sensibus ornavit hominem,
quod si iis nulla esset adhibe da fides, frustra iis praeditus foret homo, accedit semet ipsos confodere proprio gladio, nullum enim tam impotentis animi fore confidimus, qui tactu fidem non faciat, quum ignis dolore assicitur. Alia satis constringentia argumenta, vel ab ipsorum Scepticorum confessione silentio involvo.
Neque minus sua constat certitudo intellectit ali cognitioni , qua Edipi etsi Heraclitus negavit, ut cratillus, eo quod nustum uniνersale es
set, quod si enim homini contingeret scientia , eam occup/tηmfore circ in post A tiniversalia ac necessarii, ea autem minus reperiri, quum cuncta esent in nalyt. perpetuo uxu Verum falsa nititur hypothesi , quum secundum existentiam mutationi quidem res naturales sint expositae, at vero secundum es entiam, abstrahendo ab existentia consideratae, ex iis possunt fieri propositiones aeternae veritatis Quo solidius certitudo cognitionis nostri adstruatur adversus hosc Scep ticos, praesupponendum dari quaedam axiomata primo prima j rectiva cognitionis nostrae , neque pro celsum in infinitum esse concedendum , quas universales propositiones, etsi non scimus, intelligimus tamen, quam primum venietHibus annis intellectus
noster sese exerere incipit, uisu ἐ- μα ταμῖ rudi
ς Arist. L I. Top c. i. n. 6. Haud tamen putandum juxta Arist. es se impressa menti actu, quum illa sese potius habeat instar tabula Aristo t. lib. rata, quae niti ita nativitate habeat implessum , imprimi ta ineno de anima. cuncta possunt Haec principia universalia non quidem ratio ne termino tu, sed ratione conceptus considerata omnino admit in i te uin
38쪽
tenda lunt, ni velimus circulum,longe inepti Inmum, committere, ita, ut omnis humana rerum cognitio, in illa tandem terminetur, lib. .poster quod innuere videtur Philosophus dicens ποῦ, ip J-καλία, s
V a R iomata ατ' inoo probari possunt, a priori, sed κατ ἈνΘdis sequi phi τον ex cognitione sensitiva, dum nulli sensitivo experimen tolos cap. i. legitime ac convenienter instituto, refragantur. Ubicunque nunc per se notae dantur propositiones ex quibus per discursum evidentem potest inferta concluso scientifica evidens&certa, ibi datur certitudo cognitionis scientificae: Accedit appetitus lib. r.decce sciendi a natura insitus, quem frustraneum faceret desperatio co-
d shi omnes homines natura scire desiderent secundum Phil. Ae quii Metaph. quaeso suam probabilitatem,ac verisimilitudinis gradus defendet L .ai s ς p xjςRβ ζGςQgnitione destituitur, ad quam omne verist , dotii. A myὶς φη mii diadum si probabile quid judicat, nonnihil nove
cad cap. i . ik, necesse erit Argumento, quo hostes veritatis constringe rint tum Augustinus, tum Lactantius & Clemens Alexandrinus, lib. 2.cun. hic repetere ex Schookio supersedemus, hoc saltem adjicientes, omnem religionem, hacScepsi admissa, ruere, siquidem in ea nihil
- ' in prosequendo fine ultimo, ni cognitionem ejus haberet, qualis esset, ac in quo consisteret, imo periret morum disciplina , a que ut habet Augustinus adulter adolescens excusabit se probabiliter, quia adulterium faciendum ut probabile occurriti atque propterea nulla sua culpa id fecisse. Maxime autem hallucinatur ocille Ephecticus Sextus Empiricus, intrinsecam bonitate, ac deformitatem rerum negas, ac sic legem naturae destruens quurecta ratio, quae mensura accipit ab objectiva bonitate, quae in re ipsa est, statim voluntate impellit ad ea, que intrinsece sua natura, nulla hominum dispositione bona, recta, justa, ut colere Deum ac parentes, contra vero, quae init insecam in se habent turpitudinem ac proinde dictamini rectae rationis sunt disconvenientia,
, , 'V0xRx pr*hibe t appetenda, qualia sunt odisse Deu male di
39쪽
thi sceptici, suaque habuerunt argumentorum genera Epoelies quibus evincere conabantur, nullius rei acquisitam esse scientiam, neque comparari posse. Decem modo Epoche Veteres Scepseos patroni excogitarunt, quiluis recentiores quin qne addiderunt seu compendii ergo pro decem prioribus substituerunt, quos ex Sexto Empir. Laertio recensent Vallesius richookius, Sae. philosad quos cupidum Lectorem remittimus , ac ne nimis excrescant p- de
pagel hujus disseitationis, que adhuc dici poterant, praeterimus, i. ci quod ex Profess ipsorum argumenta discusserit eleganti tractatu Clari T. Dominus Martinus Schookius Philosophus Gron ingre libro de Scepticismo, cujus qui dem priorem partem videre conti. git, qua in certitudinem disciplinarum universalium ac Philosophiae theo reticae asserit, quam etiam saepe allegavimus, posteriori quidem. Theologiae non minus qua juris prudentiae, Medicinae ac Pilosophiae praeticae certitudinem demonstraturum in se recepit. Nos pro instituto pergimus ad materiam sacram , quam circa Scepsin hodierni praeprimis Arminii discipuli fovent. g. 7. Imprimis autem fundamentaliari non sundamen-valibus, necessaria, a minus necessariis quae ad fundamentum fideique articulos in τοtim constituendos abesse nequeunt eorumque tum essentiam , tum integritatem respiciunt , ab iis, quae ad hosce nihil conferunt,ac de quibus libere disquiri ac controveri poterit, discrimen ponimus. In fundamentalibus damnabilem asserimus Scepsin, neque ullo modo concessum, autChristiano homini licitum ea, qua fundamenti religionis Christianae constitutionem ingrediuntur , in dubium vocare , aut credat quis, an secus, parum aluti obesse arbitrari, hi enim ignorantibus ea comparandi sunt, quod Scepseos fructus plerumque ignorantia sit ac dubitantis&opinantis effectum. Neque solum ipsum
fundamentum fiduciae nostrae Sceps conspurcare concessum, verum ab ea excluduntur, quaecum fundamento tam arcte cohaerent, ut iis negatis, aut in dubium vocatis, fundamentum corrueret, ae sic salutis naufragium fieret imo in cunctis, quae fidei oris thodoxae , substant, aut eam necessario sequuntur, periculosam
putamus Scepsin, quod dici etiam potest de istis, quae ad fidem ex natura rei, aut materialiter per ij nere minus videntur, adeo ta. D men
40쪽
nieti suntliduciae in Christum annexa cum causa fiduciaeco. pulata , ut Scepticae disquisitioni ea committere, periculo minus careat. Ac quum plura sacer codex contineat, quam praecise ad salutem acquirendam faciunt , ita ut sine salutis ac vitae aeternae dispendio ignorari queant, plurima item sint, quae ad rerum humanarum cognitionem, referri possint, minus arbitrandum,Scepsin in hisce tolerandam, verum εοπνευ S. Sacrae, quae tam in articulis fidei, quam in caeteris certa, omni dubitatione remota, ct edendum in tantum, inquantum decisivam tulit sententiam, quae vero revelato verbo Dei minus contrariantur, fideique πλη- ρ φορια haud attingunt, ea circa quelibet, pro motivis , quibus ad assentien vim permovetur animus , assensum vel negare vel praebere illaesa conscientia potest. Verum ut ad illud redeamus,
quod persequendum est, hic supra recensiti Sceptici sacri peccare
multis modis videntur, ac ut de Arminianis initium capescamus, eorum cepistismus ad ipsum principale fiducia nostrae fundamentum Christum sese extendit, in quam plurimis aliis ad veram ac orthodoxam fidem non in susticientem illam Arminianorum, de qua conqueritur Synodus Dord racena, pauca tantum
in Sacra Scriptura creditu, scitu, speratu factu, necessaria esse,)constituendam pertinentibus, quo ne injuria ipsis fiat , ordine
progrediemur, ac ne singulorum iupra Gadine recens torum circa quem uis articulum fidei Scepsin commemoremus , putamus referri posse haud incommode ad ea, quae Academicorum more in sacris disputant Arminiani, primarias altem fidei capita perlustrabimus, ne nimis excrescant pagellae. 8. Ut nihil dicamus de Conradi Vorsti Pyrrhonica
ac dubia Theologia a Syn. Dor drac Anno 6ist. Seus Is r. damna. ta, de quo tamen notandum puto melio iis ac certioris in fidei a
pitibus esse constantiae , quae leguntur in brevi&perspicua ejus consessione, alteri parti responsion j ad Stadum praemissa. Et quamvis haud cum prioribus ipsius scriptis conveniant, meliorem tamen mentem quo ad Verba Deus enim scrutatur corda, ptae
se ferunt. Neque de Gei steranis, Statio et singio, aliisque qui in Theologiae articulis Scepsia maxime, imo haereses dudum pro fligatas, vicinas Socinianis, si non proprias invehunt. Etenim haud