장음표시 사용
151쪽
uendo utique ab actu, indebiti rationem, non autem ea te
et lanentes i. a. q. Ioo. 3.S. Sic Abrahae iussit Altiss. filium perimere, cum tamen in Decalogo, di occid sit iussum . Hi Hoc profecto verum atque indubitatum Caeterum querendum nobis, An Papa, ipsius et Dei vi c. in terris Pro Deus cui cael. clau.su traditae, sinqua, si circa ea, quae sunt Iur. Diu vel Iur. natur. dispensare vavat. Sane , huic quesito pres. S. Mag rtondet dicens quod inuinae Diu quoaditatuta Apoll.Qispensare potest, non au Lum quoad alia, nec quoad ea quae iunt de Iurenat vel de neccelli P. Sacrament. et de necce ilit fidei ( . D. a T. q. 3. s. r. Et quot. . II os Aliam ad hoc adde quaestionem, An vat leges hum pollit Tont. Sum mutare Meas tolleres Sane nonnulli assirmare ausi sunt non posse Paparn indistincte quascunque humanas tollere leges ac Ideo non acceptandam sore supradictam re gulam.(solsessi mal fid. nul temp. prela. absolute existi- niant, ut sacri acceptant Canon uiae. Duo istitur in presentiarum discutiamus primo absolute leges humanas ut ri posse. Secundo facultatem huiuscemodi leges mutandi, necnon tollendi in Pont. Sum reperiri, Ipsumque in temporali Dominum&c.
Quamuis igitur Philos. s. Politic dicat. Cum leges habeant
maximam virtutem ex consuetudine, ideo non sunt de facili mutandae, Nihilominus ex rationabili causa tolli Cmutari utique debent leges Ita D. August in i de lib. arbitriasserit Lex temporalis, quamuis iusta sit, mutari tamen per tempora iuste potest. In cuius elucidationem. D. Th. i. .q.s .ar. I. Lex, inquit, humanael quoddam di- una rationis quo diriguntur ac ius humanio secundum hoc duplex potest esse causa quod ex humana iuste mutetur, una quidena ex parte rationis, alia vero ex parte homi num, quorum actus lege regulantur Et ex parte quidem rationis, quia humanae rationi naturale esse videtur, ut gravidatim ab imperfecto ad persectum veniat, unde videmus
in scientiis speculativis, quod qui primo philosophati sunt,
quaedam imperfecta tradiderunt, qua postmodun per Posteriores magis sunt perfecta Ita etiani est in operabilibus, nam primi qui intenderunt inuenire aliquid utile communi rati hominum non valentes omnia ex se ipsis considerare,
152쪽
instituerunt quaedam imperfecta in multis deficientia , quae
posteriores mutauerunt, instituentes aliqua, quae an Paucioribus deficere possent a communi utilitate. Ex parte vero hominum . quorum actus lege regulantur, lex recte mutari potest per mutationem conditionis hominum, quibus secundum diuersas eorum conditiones diuersa expediunt. Sicut Aligust. ponit exemplum in I lib. de lib. arbit quod si populus sit moderatus,&grauis, communi m. utilitatis diligentillinius custos, rccte lex fertur, qualibi liceat magistratus creare, per quos Respublica administretur , Porro si paulatim populus deprauatus habeat venale suffragium Vrcgimen flagitiosis, sceleratisque committatur, recte adimitur potestas tali populo dandi honoris . . ad paucorum bono ii redit arbitrium, unde dicitur Iurisperito. Ude coniti. l. ii. Quod in rebus nouis constituendis euidens lebet esse utilitas, ut recedatur ab eo iure quod diu aequum visum es
Et quamuis ex humanai lege naturali qui immutabilis est de
riuetur, non sequitur tamen,quod etiam ipsa ex humana sit immutabilis, Nam ratio immutabilitatis legis naturalis, est. quia lex naturalis est quaedam participatio legis eternae , ex hoc enim immobilis perseuerat, quod habet ex immobilitate Diuinae rationis instituentis naturam, Sed ratio hun i na mutabilis est, Nini persecta &ideo lex humana, rati ne humana mutabili procedens mutabilis est . vlterius etiam, non est par ratio de lege naturali, huniana, quia naturalis ex , quaedam uniuersalia precepta, quae seni Permamnent continet, lex autem ab homine posita, quaedam prae, 'cepta particularia habet , secundum diuersos casus qui
Dicedum insuper quod sicut Iura C uilia jue Comunia sue mu
nicipalia, mutata sunt diuersi temporibD . ita sura pnonica , quod Gratian is os redirier exemolum circa Pontiis ficum electionem, dicito silio a. . post. ota linc Pi-husis Imperaroribus electiones Summora m Pontificem, atque aliorum Episcoporum v r Greg. NAn Pr r serenda S, usus constitutio tradit reo scismaticor uir,d haereticorum dissension iis quibus Ecclesia Dei non m Lam concussa Puriclitabatur, contra ouos. legibus fideliitiniolunt impera
153쪽
torum frequenter ecclesia munita legitur representabatur
ergo clerico um electio principib. ut eorum authoritare roborata, nullus haereticorum vel scismaticorum auderet con-
traire, c. in seq. c. s. verum. Verum csubdio quia Imperatores aliquando modum suum ignorantes , non in numero consentientium, sed primi distribuentium,imo ex te minantium esse voluerunt, frequenter etiam in haereticorum perfidiam prolapsi , Catolic matris Ecclesiae unitateria impugnare conati sunt, Ideo Sanctorum Parum instituta Contra eos prodierunt, ut se electioni no ingererent, xquis suis eorum Suffragio ecclesiam obtineret , anathematis
Ita etiam Piuinae littere tradunt quod postquam edchias dissipauit excelsa, ubi scilicet Idola colebantur, contriuit statuas, succidit lucos, confregit etiam serpentem aeneum,
quem fecerat Moyses, quia illum serpentem Deus fieri u serat, ne serpentiva morte populus interiret Ille autem Populus evin venerarii colere ceperat, Idcirco destruxit iste quod Deo iubente secerat ille, Ac per hoc auitoritas ista habenda est in ecclesia, ut si nonnulli ex praedecessoria hus fecerunt aliqua statuta scilicet, quae pro illo tempore fuerunt sine culpa, postea vertuntur in errorem Vsu Perstitionem, fine aliqua tarditate, recum magna aut horictate destruenda sunt haec Gratia n. Et ecce ad secundum deuenimus principaliter intentum posse videlicet Papam indistincte, si iustum illi videbitur, humanas
quascunq; tollere leges Mimmutare Plures vero sunt rationes hanc demonstrantes veritatem, sed tantummodo breuitatis causa ,dicamus Quis negabit Pontificem leges conis dere posses Certe Nullus rationis compos hoc negare auis debi Cuin Princeps sit Pontifex super omnes constitutus, Illiqa, Cui die uim est, ecce constituite super gentes,&r gna ut euellas destruas, Maedifices de plantes succellit Recte siquidem dictit in nedum ut aedificet& matre, sed veeuellat,destruat Etenim priusquam aedificet plantet quisquam,opus utique est, ut contraria euella aduersantia
destruat, alitern nec aedificaret, nec plantaret noua, nec
vino amphoram imples si antea, aquari qua plena est non evacuetur nimirum intus existens prohibet extraneum,
154쪽
Huc facit quod Sueton. in August. cap. y8 scribit, scribiti namque quod paulo ante Domini natalem diem, signum quo proxima Tagni Regis natiuitas declarabatur, apparuit Declarat autem quale hoc signum fuerit Dio in Rom. Hi se lib. 3 . dicens quod tunc in Campidolioue caelo emi sis fulgora, is contracta simulachra quam plura fuere. Precim pud Iouissimulachrum , Romuli, in emi, de quod litterae, quibus i plorum leges incoluinnis descriptae erant, ita confusae manserum ut unquam in posterum perlegi potuerint. Futurum esse hoc ostendes venturum Dominum qui Romqsedens, nouas leges orbi, cili toto Roma presidebat, datu
Dii sonum vero rationi, ac Discursui apparet asserere Papan posse leges quidem conderes, Sed cum limitatione saeis enim Pontificis Supremi limitare poterit ex hominibusTacultatem Certe non nisi Pontifice ipso Supperior, Sed ubinam iste Supremo supperior in terris reperiri unquam poterit non utiq. aliquid superlativo superior iuxta recte Philosophantes datur. Potit.oia Sub ped. sub. D. Sic et charis ostensus est sup capiti quat. animal quat imperia Significantisi Thron Saphir. Interris Papae subiectis, dici tuo. And. posse' Paeges tollere, sua exercere tepor facult. Contra Nam,t M. Petri Apost ullas a Sin possidebat Ecclesia ter, ras,ac Nihilomin. D. Petrus P. in Anan.&Saphiram, mortis Sententiam protulit ut Aetor . clare habetur. Quid ad hocpSed philolaphia incumbere etiam deberet qui ilius modi ve ritatem speculari contendit, sic n. cerneret, quod sicut est de Corpore phi sic, ita est de corpore mustico a simili, sic. n. Probat D. Pati s r. cor ra. Qii emadmodum autem in Corpore uno phisico si naturat peccatum non datur moriduo Capita sed tantummodo unicum caput solum. Ita etiam in istico corpore a quo omnia pendeant unum
dumtaxat caput concedcndum. Maximum vero . si ad unum non spe 'aret tot u regimen se queretur absurdum , pax etenim, quam tanto Vt rc comendauita qui fecit utraque unum, in Christiana acie piab. destrueretur Nimirum si plura haberentur capita , ac diuersa praeciperent e contraria onec pax nec tuli tria daretur, quandoquidem si quis offendit virum, ad alicitan conisi stagit,
155쪽
figit, ex quo Iultitia, pax valde imoeditur. Ita mundo
pacemno attulisset Dominus, nec Iuli uindedisset regimen, Propterea, tr. metaph dicitur, Nec pluralitas pinicipa. tuuia bonae L. Vnus ergo princeps.Dioth Lor. 8.de re g.ait, Tres existimantur species Rerum pubi manifellissimae quae factae sunt iuxta legeri ius assistente boni, genio, similitati una Una quidem prima&quae maxime colit ingere potest , ea el quando viri unius boni consilio, virtute Civitas, aut plurimae gentes , aut uniuersi homines regulitur, C est Monarchias Altera autem, Aristocratia dicitur, inqua, non unus, neque multi aliqui, sed
pauci optimi praesunt, multum iam a priore distans quoad
Potentiam, utilitatenique attinet. Tertia autem , omnium
infirmillima propemodum est, moderatione di virtute, quae populo intendit inuenire tandem conditionem aequam atque viuendi legem Pea appellatur Democratia. Tribus autem iis Rerumpub speciebus tres existunt contrariae iniquae corruptiones&prima quidem& potentiis a eti- rannis es , in qua unius pellimi iniuria violentia Nir creunt; Altera dicitur oligarchia, quae elidiuitum quorum dami prauorum . cupiditate aduersus plebeiosi inopes conspiratio, Reliqua deinceps, varius, omni genus multitudinis impetus nihil scientis simpliciter, sed tumultuantis
semperatque ferocientis immodestorum opera oratorum,
ut fluctus ferus ditari cilis a voltis duris huc illuc impulsus Optimum prosccto et unius dumtaxat principis regimem
Hinc D. Plato. ut in uniuerso daretur tantum Rex unus sicut in caelo non est nisi foeti sun is optabat, hoc ut humanum regimen Diuino per simile foret . Hinc Zeno stoicorum Priniceps, ut non esset in mundo nisi genus, num vivendi inter homines, quemadmodum non datur nisi mundus unus, cu iebat cupiebitque, ut omnes sinualessent, veluti unus grex sub pastores no .eisdem vivens pascuis. Hinc Mag. Alexander, cum ei a Persarum Rege, pro redemptione matris tvvoris, filiarum una vars reg ut oblata esset, totum ipse regnum querens , respondit, Quemadmodum orbis aio.libus duobus illula inari vel re ei non potes , Ita habitabili
terra in te era manente. Duo surarena imperia esse neQueunt.
Obedientiam vero quae singularibus praestatur principibus, in
156쪽
t sactosanctae, Ecclesiae augnientum&decus et ontifici dicana dam e ite ostenditur Iudac B.ubi legitur quod fit in Israel rogatus Gedeon ut ipsis principaretur, Ipse respondit, Date mihi inaures ex praeda vestra. At cur Gedeon alia ex hostium praeda non petis, plura etenim Iudaei ex hostibus sibi
abitulerunt, ornamenta scilicet aurea,torques inrouit:. Dpureas vestas, his similia, Cur igitur Inaures tantuna quem
ris p Nouit proiecto Gedeon quid maxime opus sit in subditorum regimine, quod ii quidem illud est,ut aures ad obediendum praebeant; per inaures autem, quibus aures Prinnantur, obedientia, de qua ipsi iv Inauditu auris obedisuit m .adunbratur. At nec quascunque inaures Gedeon potitu sed quas ab hostib fideles abitiit crant Cur utumni
significaretura, nos eandem Deo, tu Principi eius vicario praestare debere o hedientiam,quana mundanis principibus, quinae Diabolis hostib. nostris quandoque praeitareno erubescimus Hoc est hostium inaures velle Quod vim a nifestius ottendereturum quid ex ipfi oblatis inauri, Gedeon fecerit; Fecit nanque Ephod. hoc et superhumerale quo Sacerdos ornabatur uexod ro. Non anulos conflauit aureos , non armillas , aut alia id uus, quib homines ad culmen principatus evecti ad ostendendam asellatem suam seipsos ornare solent sed super humer secit 3Merdomtis; In sano Gedeon principes viros docuit, Obedientiam, quam illisis dite praestant, in Ecclesiae ,3 Sum. Sac. decus olferre diabere, diicet quoque Obedientiam hanc Itange melius pontis Sacerdotum Princi manstandam , unde, pon- lisex super humeros obedientes is orbem Uniuersum te, stare moerito dicitur, Adde quod erga Cedeonem circa temporalia ludaeorum erat obedientia. quare ita etiam Pontifice obtemperandum Etiam in Callaia Pontifex stenrisiue ins Rex est caeterism: Indorum Regib. perfertur. Villi
Deplorandum tamen plures esse qui Iuderarum recitare dii--icuntur ex . illis scilicernui Sancto resecto Sanniel laicalista homini ree myn exoptant reuerunt, Unde quia di,ini est Samu- i. Non re ab ecerunt sed me, dicendum est tibisti lonee se im esse . Hi vero voces Enorant Angelorum
dicentiunt, conti8. de Ecclesia sponsa, quae est Ura quaeli ascendi e
157쪽
Christi Doministonia iminca super elilectuae,is Christi viia
delicere inmuneris scarifinitis meritis, Ascendioque ded serto, quaeacilicet paupercula deserta simita a prius apparebat, ex irieritis nanque Domini cmualidata, fortis in dies euasit a quippe dictum est ita. 6o. Suges ac gentium,mamilla regum lactaberis , quod illud indicat Pontificem quod pretiosum est apud regesta etiam decoctum sanis guinem, ut est lac in sui liberam potestatem ad sui increis vim tum , WEcclesiar, quae prius .paruula erat, sugere
Propterea eodem cap. S. cant. dicitur soror nostra paruula est, ubera non habet,quid faciemus sorori nostra in die quando alloquenda et , si murus est, aedificemus super eum proin pugnacula argentea, si ostium est compingamus illud ta-- talis cedrini si, Respondetq; sponsa, ego murus, xubera mea sicut turris . ex quo facta sum coram eo quasi pacem reperiens , aruula in Apos cilis ac in martiribus Ecclesia, quae ubera ad lac per corporales consolationes propinanis indum ho habebat quinimo flagelliis caedebatur contudeis intur, quae partim supra terram apparens murum haud ha-- huisse dicitur, ad quam persequendam Tyranni intrabantu, tantumodo fundamentales ripides Apostolos scilicet,ac tortos Sanctos habebat, At Altus se icta est murus ex quo fa- , aest,quasi pacem reperiens, nee amplius dominantur Tya rani , sed principes piissimi. Grandis effecta Ecclesia,vbera ipsius intumuerunt, lac consolationum diuitiarum maxime creuit, rubera illius sunt sicut turris . In ea ete- nim dum diuitiis abundat speculatores esse debent, legis
dochc,res Iudicantes Iudices, caeterim omni,is eam emunere cranuenita speculatorem dedite.&c .super ea etiam proin
pugnacula argentea dicuntur flenda, quandoquidem per .rgentum sapientia, eloquentia intelligitur his veto se protegit Ecclesia quae etiam propugnacula argentea ha- het, dum se suis tuetur peccuniis, diuitiis, cum ponsa illius exillat de quo dictum iuit,imurus eiustornantes au
158쪽
spicimus litteris precipue cum legimus a veste Sum.Saceri Malapunica in extrema pendere parte, Quid enim Malais granata ad pedes Pontificis magis quam alia poma pendere designat Symbolica hac illae ologia patefacere volisuit Deus , quod sicut in Mala granato Regia Corona quae
in caeteris arborum malis non sic cernitur , resulget Ita Plures Corollar ad pedes Sum Pont.ac Reges, prouoluuntur; mcum etiam Campanulae in eadem veste pendeant,
Ideo Coronati, Principes univcisi ad ipsius Pontificis
Qu' docemus, in humanis etiam litteris, si ab his summa
discere contendimus, ostensun apparet, Cum scilicet Gentiles Diuitiarum De Iunoni, Sacerdotem, non laicum,praemponebant, simulachrumque Sacerdotis faciebant, in cuius manu malum granatum erat In hoc quidem duo habentur,
requod Corona, in Malogranato significata a Potifice est obtinenda,&rursum,quod Diuitiarum Praesesi Praefectus Pontifex est Sum. Sac. cum ipse Iunoni Diuitiarum Deae pro Custode ac Rectore prsseraturino Laicus vel saecularis, sed Sacerdos, ad temporalia etiam bona deputatus Has vero diuitias teniporaliaque bona ab ipso Sacerdote lammo ullo unquam tempore relinquenda ipsi met significarunt Getiles, cum Sacerdotis praelati lunonis pedes obligarunt compedibus, prout in simulachro representabant, en, quom
modo ab humanis Christianorum permulta eliciuntur documenta .
Habes preterea Zach. f. duas Coronas in templo collocataeas Dominum precepisse, Cur duas hi In auro pretiosiori pallidiori, spirituale Dominum exprimitur, In argento permsonante, claro temporale regnum adumbratur. Obiiciunt deinceps aduersaris in contrarium dicentes Christutemporaliter iudiciariam no exercuisse potestatem Contra quos dicendum,quod Christus Dominus iudicauit in causis criminalibus cum ait Ioeg. qui fine peccato est vestraam primus in eam lapidem mittat Iudicauit in causis ciuilibus ac tributorum controuersias Luc. ro. Reddite quae sunt Cesaris Cesari quae sunt Dei Deo Iudicauit circa praecedentiam OMati io. qui voluerit maior esse inter vos,
erit minister uester Iudicauit circa religionem (Mathas, Haec
159쪽
,l, Haec oportuit sacere, Milla non om mittere Iudaeauit ei ca morum honestatem oblati. iii Non quod intrat in os
coiniquinat oui inc me Iuclicauit etiam in priuatis causis irca duas sorores au si Maria optimati pari fle- git En ergo quod temporaliter iudicauit Chriuus Domi-iau, CE re vero Iudiciariam dc tempora leti Donuni Iesu Chri sis potestatem negabit, cum ipsum aut lioritatiue ad se
homines trahet re videt, vitiuersit lue gestra ocre regia indaui aut hi, ruate diceres nudi ili, quia dictum ei antiquis . Ego autem dico vobis, cxc. Mati. s. Nunquidi i in clare clic clitem ait diuimus olo. b. Multa habeo de
. vobis loqui iudicare Quod si quis opponat, Donatuus Praediet tanquam Consulto tantum dixit; .ontra,ait Mat.. - . . tanquam potestatem habens,&non sicut scribae&pha risei. Ac si dicat Euangelista sacer, praecipiebat Dominus . praedicta tanquam legislator non tanquam Consultor vel' expositor Cum etiam Arborem arescere fecit, Cum ite-- i tam porcos in aquam perdidit , Nunquid non Dominum et xemporalem se ostendidit pistaecipue vero cum nullus fite 'ausus Dicere . cur mea perdis pQu'd si insurgat alter dicens , quomodo Christum regem diae cimus sine propugnatoribus, sine Magistratu . c. Respondet Isaias propheta cap. s. factus est principatus super huis
merum eius.quem locum Nicetas in a ian Zenum, in orat. de Nainii iuxta interpretationem antiquorum Patrum explicans Per humeros Christi, vires eius intelligens ait, om nes alii rege non in propriis viribus imperium suum rer unum habent constitutum, sed in aliis , puta in militibus,&satellitibus,,propugnatoribus, Christus autem solus, principatum suum super humerum habuit. Caeterum animata uertasseater illud D. August. lita de spiritu&lit. quod Imi peratorurn lex minando imperat, hoc fidei ex credendo impetrat. Adde quod pergrata sunt in vulgus ea quae princeps de fasti eio illo a gnitatis aliquando detrahit,cuiusmodi est si sine milite inceditu ita etiam docet Carol. Pala in lib. a.
unde vero est quod ita temporibus his sic destitui videtur Orchis a Deo, nde multi Principes inobedientes Summo Pontifici Frontose eum impugnante Mech. B. Causa narratur potissin ia
160쪽
mino rapturno constitutum in Hierusalem ante fores tem-li,vi que propheta In Introitu ante fores quidem templi, Idolum Zeli, ingressum impediens, quid hoc est 3 Hic amor est proprius laragion distato qui tot annos lares Ecclesiae occupauit ne virtus mei cultus locum haberet in sanis et uario , quamprimum per Dei gratiam sublatum est Ido-him. amor carnis cessit animi Dei, en virtus ingressa, en disciplina restituta,en obseruatio canonum, Episcopi sunt Doctores,&relli dent in Ecclesiis,Bene filia dantur per exac mina virtutum non sanguinum . Sed peiores adhuc vide. his abhominationes vidit templum propheta undique obseratum, Iubet vox, fode parietem, introspice, sodit,&vidit intra Sanctuarium Imagines belluarum multarum pietas in parietes septuaginta ex senioribus qui in tenebrisi dabant thura siquisque colebat, belluam suam sic quisque domi habet in tenebris suit belluam suam colit utcumq;m conspectu hominum sit speciosus colit ignauus Asinu,
Iracundus Leonem , Gulosus lupum, Inuidus canem, Lu- xuriosus porcum elatus pauonem hypocrita vulpem, hic sunt scelera oculta quae Dei gratiam extingit uni in Ecclesia.
Habebat unusquisque ex illis seniori, Thuribulum Hugo Card. quo Aster alteri thura dabat, alter alterum igitur colebat, soli detestabilis ab hominatio, L Hoc tunc est cum in Reputa Alter alteri defert, cum scilicet lissimulatex primoribus alterius delictum, perragio hato visi eueniat postea oportunitas etiam sibi deliquentissimili di ilii mulatione parcatur vidit praeterea, Scsiel Mulieres in templo stentes Adonidem suum inconsolabiliba acciri misHi quidem sunt in Ecclesia Animi illi muliebres&essem in ti, qua olim fruebantur Adonide, ides commodis, pompis,
luxu bene filiorum pli iralitate, otio faelrcissimi omnium,&speciosissimi. Nunc reformatio concilium, abstulit incom patibilia, his it citrari anima c. praedicare, cibum visitari ec
clesias instaurari pietat cmieliu quam a maia delicatio morbidi plorant dicuntque quem iucundum erat ante Trident nam synodum vivere . Ubi vero inpressus est pro Pheta Erechiel sane a Sane orum, vah, quid vidit , Interie bulum altare uiginti quinque uiros amplilsimos& grauio
