De regulis iuris vespertinae omeliae in commodum pp. lectorum ecclesiarum proprio doctorum officio fungentium, ... Authore f. Io. Baptista Fino Laudense, sac. ord. Praedicat

451쪽

ipse Respondendum vero amrmative pariter. Ad eui

dendam piarcussionem vel iniuriam posse, quoniam hoc est iniuriam repellere potius quam inferre quod tamen recte limitat Bar. si vera similia scilicet precedunt indicia in actus manifesti illum offendere voluisse , iste aliter se defensare

non poterat est enim, ut dicitias labro suo quaedam animi corporis motus equo aut leuior, aut stupidior, aut contra grauior ac constantior qui mi extimatur. Qua res Ciceroi l. Pisonem:uultus deniq; inquit, totus, qui sermo quidam tacitus mentis est, hic in fraudem homines impulit hic eos quibus erat ignotus decepit, fefellit, induxit eli uero quo rundam tam acre,3 penetrans ingenium,cuiusmodi Cleantes suit, ut perspectis exterioribus hominum gestib interiores quorumq; naturassere discernant. Nam , ut sacris illis nerbis admonemur, ex uisu cognoscitur uir,&ab occursu

faciei cognoscitur sensatus, amictus corporis, risus dentiu :n , de ingressus hominis enunciant de illo hinc scribit Greg. N aE se cognouisse Athenis Iulian Apostatam, atq;ex gestibus mores e in probe copertos habuisse faciebat n.(inquit me cautu Inconstantia morum hexcessus crebior . nullum mihi in eo signum naturale uidebatur, Ceruix rigida, sin flexibilis, hi inieri iactabiles, oculi currentes huc illuc directi, furiose respicientes, pedes impatientes, nares spirantes iniurias contemptus, commata risibilia. hoc ipsum semper habencii risus incontinens, quasi subbulliens: consensus Se negatio simul operatio nulla ratione consistens, interogatio inordinata responsio nulla sibi congruentia conueniens: quae cum vidisset repente etiam se dixisse restri, o quale malum nutris Respublica Romanorum, discat ex hoc omnes, quod ita formandi sunt mores nostri, ut nihil elatasto te fastidiente nare, minacibusq; oculis geratur. citerum si percussus percus rem iam percutere nolentem insequitur s&vulnerat, licet ipse ut culpabilis sit puniendus,

non tamen ut dolosus. Inconsultus quoque calor vitio calumniae caret. ut in . . si . ad turpi. Queritur exinde an praedicta dessensio cuilibet contra quemlibet Inuasorem liceat Cui quaesito adhuc a mimariuerespondendum, licet subdito etiam religioso contra Superiorem, Laico contra Iudicem, filio contra patrem, uxorico utra

452쪽

contra maritiam seruo contra Dominum, quando scilicet constat quod intulle Inuasor invadit. C. de Iure fis l. prohibitum,& maxime cum predicti aliquid ad ipsos minime spectans agunt,sed si iuste agunt noti est resistendum.ii. q. 3.qui resistit. de laoc maxime adnota dum, ne Confessari scrupula timoratis ingerant,trepidentq, timore bi non est timor. Consilium tame Domino salutiferum acciperDiuilibet deberet Se seruus in filius,i subditus, ac uxor, si quis percusserit

te in una maxilla, porrige illi&aliam, o saluberrimum consilium. si etenim uxor humilis, aliam viro percuticita maxillam porrigeret, nunquid, i ferreum, illius emoliret antismum hincq domus e siliorum salus. ubi diligentius haec domini verba secundum D. Ambros attende. D. nanq; Am-hros ut et in luta c. o. qui te percutit in maxilla prehe illi, alteram , alfirmat hoc esse dicere Si alapam recipis alierum alapam inseras , Caeterum quo pugno alapam dabis in eunt qui dedita respondet Tertul. i. de patientia, Alapam debere nos referre, sustinendo, Hoc enim pugno repercussit Dominus uerberantes Cum in nocte sancta alii palmas in faciem eius dederuntiquo enim pacto repercussit

Dominus certe patientia. Iterum uero queris quomodo

repercutitur inimicus si patienter sustine, Iniuria ab Inimico illata,est utique velut securis durillima, si secura lapidem constantem quis percutit, sirmissimo manente lapide in percutientem reuertitur securis. Ita prorsus Iniuria, fi Iniuria te aliquis afficit, tu ex opposito firmus patienter manes, in impium iniuria reuertitur, Hinc D. Nilus, In omnibus in quibus iniuria assiceris, ad patientiam confugito, desuper iniuriantes nocumentum deuoluitur. Hinc Socrates cui resert Brusoniusti. s.cap. i. assirmat, P eius esse iniuriam facere quam accipere.

Esto tamen optimum sit Christi Domini seruare prefatum Consilium persectis dignum, de Iure tamen Praemissa defiensio per arma fieri potest quae etiam extenditur Pro rebus nedum propriis sedi depositis, Vcomodatis, pro rebus amicorum, propinquorum,eos scilicet adiuuando Di. 8g. qui consentit eo magis licita es Pro filio, pro uxore pro sponsa, pro aliis coniunctis, cum homo homini ossitium debeat f. de serv. l. cum seruis di uassato pro Domino, imo

adhuc tenetur alias studuis Perdit, Quia

453쪽

Quinimo etiam extraneum defensare licet, si potest quis sine

sui periclito. 23. q. S. non inserenda. 83. di.error casus est igittar. Peccat nequis videns Innocentem ad patibulum duci, contra quem Iudex secundum allegata non processit, non Conuictum non consessum , peccat ne scilicet quis, iustitiae etelo ductus, se armata manu opponens satelitibus ac militibiis, atque Innocentem liberans praeuera dicendumta ullo quidem licere Iustitiam impugnare Uerum cum Iniuis sitia fit Innocentem damnare, talem non nisi per accidens peccare, hoc est caesolus seipsum periculo exponens soliortem invadit.

Casus ad hoc facit quem diuersimode sacri discutiunt Doct

res, in D. inquam Petro,de quo Io.r 8 habetur, Simon Petrus habens gladium eduxit eum, sercussit pontificis seruum, Mabscidit auriculam eius dextram . peccauit ne pentrus in hac percussione Nonnulli quippe recentiores in amrmantem propendunt partem,primo propter D. Augustini dii tum,qui contra Faustum ait, Petrum non bene fui se usum gladio, cui opinioni consentit Diuus Bonavent in . Luc. aa. ubi dicitur, Laudatur eius, sed non laudatur opus Secundo, quia Christus Dominus Petri percum

neminerepavit, dicens conuerte gladium tuum, omn. n. q.

accep. gladium eladio peribunt, quod intelligendum est de iniuste gladio utentibus. Tertio, quia quasi se opponebat

Tetrus Diuine ordinationi, quae erat utique ut Christus pareretur. Quarto quia temeraria quedam aggresso videtur, qui in tot milites uno irruit mucrone, eo presertim cum facultatem a Domino petierit, dicens si percutimus in gladio, .nec tamen pre impatientia responsum expectauit, ad eum certe modum, ait eleeantissimus quidam DoctoriquoCaro impetu quodam in Uitia irruens rationis ludicium minime expectat, unde postea, ut ait Seneca, velox consilium sequiis

tur paenitentia.

Caeterum in contrarium antiquiores Ecclesiae patres assirmane Petrum nequaquam peccasse. Quippe licet D. cheustinui ubi supra Petrum peccasse senserit , Nihilominus lib. sic

Ilio.vet. ac noui testam.mixt.quest . to . ait, Quantum perii net ad Petrum, Percussit eum quem contra se armatum vivdebat, Resistere enim debuit ingratis seruisi ad Dominu

454쪽

necandum armatis . haec ille ibi inquest. Io . ponderat Christum non dixisse Petro propter factam percussionem, qui acceperit gladium, gladio peribit, sed ne iterum percuteret, Permi ilum enim ei erat, ait Augustinus,ut dolorem faceret, non ut occideret, talib. de Agone Christi cap. i . Petrus, inquit August, non superbia, sed quamuis carnali,ta inien amore Domini hoc fecit haec illae .

D. etiam .Ambros. in cap. ro Lucae ait Petrus eruditus in

lege promptus affecti, qui sciret Finee reputatum ad iustitiam, quod sacrilegos peremisset, perculsit principis seruum&infra, Tollit ergo Petrus aurem, quare Petrus 3 Quia ipse est qui accepit Claues regni caelorum, Ille enim condemnat qui absoluit, quoniam idem taligandi, soluendi accepit potestatem haec Ambr. D.etiam Leo Papa in serm. de passione &refert D. Tho m. in Cat. aur. Dominus, inquit, Telantis apostoli pium motum progredi ultra non patitur, unde sequitur, conuerte gladium tuum in vaginam, non increpavit tanquam malum, sed quia non elegit melius. haec Leo Glosa etiam interlin sup Luc. ar sicut secit P. Ambr coparat Petrum Finees qui occidit ex Telo haebrcu, propter quod summum meruit Sacerdotium D. Chrisostom sup Matr. a . Quis hic unus, ait, qui auriculam amputauita Ioannes ait fuisse Petrum,eius nanque seruore dignum suit facinus haec ille ibi qui etiam hona. 8 .in Nati Tu, inquit, Discipuli amorem pium, ,humilitatem considera. haec D.Chritast. humilitatem autem vocat, quod gladium ad Domini iussum reposuit. D. Cyrillus in Io. lib. I .cap. 33. Intentio, inquit Petri qui gla.dium aduersus hostes accepit, mandato legali non fuit aliena, Pedemi pro pede,& manum pro manu, vulnus pro vulnere absque culpa reserre iubebat, quid autem aliud sacere volebant, qui cum armis in Christum irruebant,quam illa ad quae depellenda, vel vitae pericula erant subeunda . haec Cyrillus Christianus Bruthmarus, ut habetur in BibliotechariS.Patrum tom. a. de passion Do m. Petrus ait, hoc secit eodem ardore fidei quoin caetera, T lacuit autem Domino ita fieri, ut omnes cognoscerent quod ipse nosset sede

fendere haec ille.

Imr Modernos vero cardini Belaim.hanc aestimat sententiai

455쪽

qui postquam retulit tanquam errorem Magdebu gensium

quod dicerent Petrum contra Christi interdictum Lini conli lium gladio usum, temerarioque, impio conatu ministri pontificis auriculam amputasse, sic ait Blasphemum cst quod dicunt Magdeburgenses, Petrum impio conatu id fecisse, violenter impedire voluisse Dei consilium, Non eni:n ex odio contra consilium Dei, sed ex amore in Magi. strum lim defensionem illam parabat haec ille. Ad diis dictis Doctiss. F. Io Cartag. depas .arc. lib. I O. hom. 6.Licita est Innocentis deffensio, ut affirmat sapientiss. Rex Israel Salomon Prou i q. Ergo cum Christus Dona Inn centissimus esset, iuste potuit illum defendere Petrus maxime quod illi satis videbatur usus gladii esse concessus ex eo quod Christus Apostolis predixerat, qui non habet vendae tunicam suam, Lemat gladium. Luc. r. Vex eo etiam quod

interogantibus illis, si percutimus in gladio erat Christo

tacente, taciturnitatem arripuit pro consensu, ut recte ad-Notauit D August.q.uet.& nou. test,mix q. roq. quia, qui tacet consentire uidetur. Videbat ergo Petrus sacrilegas manus in summum Sacerdotem insanientes, super quem

nulla erat humana potestas,ac ideo ut alter Finees elo sata et o iustitia ductus irruit gladio. Scio D. Hieronimum in regi ad Monac. ci dixisse iuga, non infidelitatis, sed prudentia indiuium est,ne frustra nos offerramus periculis, sed dicimus ultra praedicta Dominum uoluisse Petrunt ita incohortem insurgeret ut se ostenderet alterum Samsonem, qui asini Mandibula in hostes irruitqim

armorum genere sortitudinem maximam patefecit, ostendit nimirum Dominus posse se paruo senis vibrato naucrone militum Narmatorum exercitiis maximo incutere timore. Quare Petrus hanc Domini infinitam potestatem manifestans simul' victoreii ad cns, laudibus,&encomtis Pluribus est efferendiis velut si Hispaniarum Rex vel Princeps alter strenuum sub sua ditione haberet equitem, ut solus paruos triliceret Cilici tro pri, stigare hostiunt cuneos , Nunquian an gratissimum talem virum haberet, Ita Domino Petrum erat uin dicimus. Adde casu in . Potest ne Sacerdos se defendere,nemnibus comprehendatur, uel ne ligetur scelus est uincire Civem Romanum.

456쪽

manum,ait Cicero et in Verem . si uero scelus uincire Romanum Civem iudicatur, maius profecto peccatum iudicari

debet, illos uincire, de quib.ait dominus, iam non esti, hospites de aduenae, sed et tis Cives Sanctorum, QDomestici Dei, Ita domestici ut ad eius mensam fere singulis diebus epulentur . . etiam Beria ser m. de passio cap. . suppresso nomine Alexandri a Stai, refert de illo, quod cum oporte cret sagitta in illi immistans ab eo extrahere, Medici eum iis nare volentes Propter motus periculum, Minime id Alexander perini sit, dicens, Non decet vinciri R egena , cuin libera sit regis, S semper salua potestas, Regale ei Sacerdotium, Reges vero imo plusquam Reges sunt Sacerdotes, ut omnis fidei orthodox consentiens sentit, Non igitur debet Sacerdos ut vincules permittere; si obedictia prius non adstringatur, vel Charitatis vinculo pertrahatur, vinculum n. perfectionisiit docet Apollotus est Charitas. Potest ergo licite se defendere sacerdos ne ligetur, eo precipue ob dignitatis,acerdotalis decus, Cum ligari manibus latronibus conuenient illimum sit supplicium, qui n. ad aliena

rapienda manus aperuerunt 3 extenderunt ustum est ut eas ligarii constringi patiantur sic quia Dominus latronem Adamum refcrctat comprehendi voluit, Caeterunt, ego, Domini Sacerdos, vehementi studio curo vide me cari possie quod olim de Abneri r .reg. . Nequaquam, mora solene ignaui, Mortuus est, Manus tu tipatae non sunt, pedes tui non sunt compedibus aegrauati Aggrediatur etiam pompeias M. Daemonum actus spiritu, Satellium tu iba comitante, Finees accensu et elo in Sacrilegos insiliam semper, eos a viriliter propulsabo vire refert Mal 'onius de Flat et Christi: . c. s. Sebastianus Lusitanorum Rex vitamus, ab hoste in bello superatus, ab eo captus, cum arma deae

Ponere iuberetur, ut animo erat Inuictias ensem holii tradere renuit, dicens Reei libertas non nisi morte ammittitur: dictum vero est reges dignitate Sater dotes longe exiscellere. unde Salomon praematicas ceremoniarum oriens, ait eccl. . Praesbitero humilia animam tuam o magnato humilia caput tu uni Ac si aperte dicat, cum in via magnatum vides detege caput illud inclina , cum vero Sacerdocvcm vides humilia animam, totum corpus scilicet, leto

457쪽

ium corpus scilicet, te citum illi addictum ostendas Ioteli igitur quis&se&alios modo dicto defendere, sed diseserentia est inter defendentem se ipsum, defendet item caeteros, Nam occidens , velim tilans defendendo se ipsum. paenam irregularitatis evitat, Non autem si alterum defendarietiam patrem vel filium ut no.glo.in c. si iuriosus, Delaoin. incle Paenam autem excomunicationis percutiendo clericuuieuitat non solum defendendose sed etiam Patre, matrem uxorem, filiunt, vel filiam , secundum Inno Non

autem defendendo extraneum etiam si miles mandato iniuriati hoc fecisset, videlicet mutilando, Euitant paenam personalem, peccuniariam qui proximos defendunt; quinimo ait D. Aniseros de os t. qui non re

pellit a socio si potest iniuriam , tam est in vitio quam me qui infert . Sed multi sunt qui se ipsos tueri negligunt aliorum scuto, protectione nimis tu:i , pro quiabus mistic illud facit , quod scribit Pet Blasen diacent Fr tinus refert cum scutum cuiusdam vidisset a rvi gemmis multipliciter adornatum, dixit se non mia rari si talita diligentia honorasset in quo plus praesidii quam in ense haberet verum quidem est quod apud Athenienses rauior paena iussereatur ei cui clypeum amitebar, quam ei quiensem ammittere reperietatur,sed in hoc ita ere volnerunt plus eue insitam in ad si deffensionem, quam ad aliorum os sensionem . Vos vero milites qui segnes in Deio principum , ae viduarum

obsequium estis, Eia, animaduertite, non pieturam , non aurum, lapides,non plumas sed scutum diuulsum,fractam galeam,ebetem gladium faciem vulneratam, cedere miliatibus ad ornatum os ipsos ergo murum pro patriae des sensione opponite . Agesilaus Rex mari. cum ei suaderent spartae Ciuitatis naaenia aedilicare ad Cives versus, ait, Haec sunt Ciuitatis spartae maenia forti illima. Innuens per hoc Ciuitatum deffensionem. Viros esse patriae amore incensos, qui nedum pro se in pro suis usque ad mortem viriliter diis

micabunt tali oc magis esse Ciuitati praesidio, quamparie

tes,quam maenia.

verum coiitra praedicta, quod nos ipsos dessendere minime liceat probari vi tur Perillud D. Pam Rom.ia. dicentis,sinen

458쪽

sieri potest quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes, Non vosmetipsos defendentes charisti mised date locum irae,essicacissimum profecto hoc apparet argumentum, sed ut D. Tho ibi docet, haec intelligetida sunt in casu, in quo facultas non adest aliter faciendi secundumtultitiam, sed quia, ut dicitur Deu primo, Domini ei Iuditium, Cum aliquis aut horitate Iudicis, vel uindictam querit ad comprimendam malitiam non Propter odium, ii et tia in aut noritate alicuius superioris suam procurat defensione, intelligitur locum dare irq ides Diuino ita ditio cuius naini. stri sunt principes unde etiam Paulus ipse procurati it se per armatos contra Iudeorum insidias defendi, ut Patet. act.rg. recte adnotandum quo L epostolus supposuit dicens, si fieri potest quod ex uobis est non uosmetipsos defendenistes, ac si dicat si sine laesione uestra dimittere dessensiones uestras potestis nolita uos defendere uerum sis fieri hoc non potest, quod de Iure est fiat. Haec uero D. Pauli uerba Cassianus hoc pacto interpretatur. Non uos defendentes Charisti ini, sed date locum irae, id est, nequaquam ad vindictam iracundia cogente tendatis sed date locum ire . Hoc est, non sint corda vestra sicini patientiae ac pusilan imitatis angultis scoarctata, ut violentam commotionis procellam cuna irruerit sustinere non possint sed dilatam mi in cordibus vestris, suscipientes aduersos iracundiae fluctus in illis extentis finibus charitatis quae omnia suffert, omnia sustinet, ita mens nostra amolitudine longanimitatis ac Patientia dilatata habeant in se consiliorum salutares recessus, in quibus receptus quodammodo atque diffusus teterrimus iracundia sumus protinus evanescat. Date locum irae , ita damus lorum irae. quotiens commotioni alteritis humili atque tranquilla mente succumbimus. Haec caman. ibi ubi de elarat, Diuum Paulum prediistis uerbis nos hortari ut ad vindi iam nequaquam iraei india cogente tendamus, de hoc omnibus suadendum, licet aliter nosmetipsos defendere sit licitum sed iterum ait si inimicos ita ut supra dix n D repellere ac nos defensare possimus ubi est ereo illud Mat. s. dili te inimi. os vest. bene Laiso.od vos, orate pro eis qui rumorum Perse- Buuntur: ubi est illud pet. Non reddentes, a 'um pro

459쪽

malo ves maledictum pro maledicto in nulli malum pro Io reddentes Sedec ego respondeo tidi,via est illud apocesib m Dei marte res ad Deum clamare ac dicere, misisque Domine non vindicas sanguinem nostrum 3 viaelii tua . set Laetabitur Iulius cum viderit vindictam impiorii,

manus suas lauabit in sanguine peccatoris p aetervmrespondet D Aug. super praedictum locum o Pa Rin i et dicens, Cum de homo Iullus de homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari,unde discernuntur, nisi quia iustus magis cupit inimicum suum corrigi quam puniri prae cum in eum videt a Domino vindicari, non eius delectatur paena, quia moneum odit, sed diuina iustitia qua Deum diligiti Deniq; si in hoc cerata in eum vindicatur, uel etiam iactatur si cos rigitur,velcerte pro aliis ut eum timeant imitari , Ipse quo. que sit meliornon supplicio illius odialia pascendo, sed errata emendando, Ac per hoc de beneuolentia non de malitia est quod laetatur iustus cum videt vindiciam manus

suas lauat, idest operarenturilsorie incit in sane tune hoc est in exitio peccatoris sumens inde non in ali alieni gaudiuna, sed diuinae a lino nitionis exemplum. Si autem in futuros culo ultimo Dei iuditio vindicatur,hoc ei placet quod Domino, ne bene sit malis, ne piorum pr*missetiam impii perstuantur, quod utiq; iniustum elixa regula veritatis quam

Iulius diligit alienum: Cum enim nos ad diligendos inimi. cos Dominus hortaretur, exemplum proposuit patris nostri qui in cilis est, qui facit solem suum oriri super bonos, malos, inpluit super iustos iniustos, Nunquid tamen ideo vel tempora lib. correctionibus non emendat, vel pertinacibrer duros in fine non damnate Aug. Alterum aut ea praedicto e deserisionis genus, ut prediximus 'sponse collud eni fit alui, hoc est, ducora Iudice par uoiscatur, ibi hinc inde ad viranq; parte rationes Oducuntur,

Porro ut Au docet ii hil per aliquod ingenium ita astrui

turiquin ita acre ingemum e contra inueniatur,xqui ex corporalium virium debilitate defendi nequaquam potuit, po terit ex intrenio. qiasppe ut ait Seneca epist. p. potest ingemnium fortissimum ac beatissimum sub qualibet cute latere, potest ex deformi humilique corpusculo formosus animus ac magnus exire , non enim deformitate corporis fidatur

460쪽

ut docet Bern.in apologet semper in robusto uegeto corapore animus mollior iacet, atque tepidum cor, iurium in corpore debilii infirnio fortior uiget promptior Spiritus. Unde&Glo. Hieron sup illud Eccli. D. Breuis inuolatilibus apic initium dulcoris habet fructus eius, ait Apis acriter pungit Vmel conficit, sic in paruo corpore, Anima ingeniosa, auerima uiget,& doctrina suauitate profert.ex quo etiam, Cur cito statura pusilli irascantur patet, Nullum ingenium potest esse magnu , ait Seneca, cile tranquil ani. antequam trabeat aliquid admixtum de furia cito statura parui irascuntur, quia ingeniosi , Et quoniam ingenio polis lent tale defensionis genus coram Iudice proprium est illis Defensionib. uero plurib. utipotcst quisq; cora Iudice Intellige et cotrariis. et . . ii in prin. Vbrit hoc Nisi forte specialiter iusi pediat ut d Couicto diseriacio in eo qnegat peccunia numerata no potest dicere se soluisse. C. d non num. m. licet liti' Aponere contraria. Sed nota secundu Archiep. sor. aut sunt cotraria quq Aponuntur ex principio, aut ex fine, ii ex principio sunt cotraria sed ad unii tedunt fine(pone casu

opscrip. auditis, c. cuilim tunc Aponi possunt in eadem instantia, rennum non preiudicat alteri, si autem ad finem cotrarium tendunt(pone casum de appellisollicitudinem. tunc simul uel in eadem in statia non proponuntur . Defendi etiam potest praedictus ex dictis Aduersi duocati,

unde docet d. Antonin q, animaduertas cuiratus est Aduersarius Ad uocatus, ut diligenter quaecunq; dixerit notes

retineas, nam si plura es indat, uix erit quin alis disserat

reprehensibile, unde Seneca, Quotidiana fornax lingua nostra. sic ex ore suo poteris eu redarguere, cu semel emi sum uolet irrevocabile uerbum & sic adhibetur fides diisti,

suo contra eum ex. de prob. c. Per tuas.& ita sagitta Ionathae retrorsum abiens in casui mili repercutit sagitantem. Tertii dessensionu genus in Naso longe obiectu tetit signis ficatu est, curus dubitat alique alii aliq, sibi inferre uelle, quare fideiussione vel cautione qua se delendat de ro ossen. dedolenda petit, v sane sacer est coueniens quotiescunq; prs sumptiones inditia piscedunt et tanti Puerba, Hun arenaq; aures talia uel ba nostra iudicataei alia foris sonanti videtur tamen quod uiro relicioso licitum minime sit coram

iudice se defendere. Nimirum ut narrat Ix Iuc as.