Regula S. Augustini et constitutiones Fratrum Ord. Prædicatorum

531쪽

sae endo sit ei multum curandum,tamen specialiorem cu.rain,& Eelum feruentiorem habere debet circa Barbaras nationes & Paganos, Sarracenos,Iudaeos aereticos, Schismaticos,& huiusmodi qui sunt extra Ecclesiam, i per ordinis laborem & solicitudinem in viam dirigantur salutis,& Christi in eis gloria dilatetur. Et ideo eurandum est ei,

ut semper in ordine sint aliqui tractatus cotta errores eois rum, in quibus statres exercere se valeant competenter, Nut aliqui idonei iniudent in locis idoneis ad linguas Arabicam, Hebraicam, Graecam, &Barbaras addiscendas. Et in prouinciis quae sunt ad huiusmodi fructum faciendum aptiores, debet super hoc excitare statres,& non quoscunque, sed qui circa fructum huiusinodi feruent,& aliter sunt, idonei, ad huiusmodi negotia deputare.

Circa epetraneos.

Cum aliqui extranei voluerint Magistrum visitare,non debet esse ad eum dissicilis accessus, sed sine mora in loco opportuno,uel exeundo ad eos,vel ipsis introductis ad erisui debet praesentiam exhibere acceptabile,affabiliter omnes recipere,& secundum conditiones eorum plus vel mi nus honorare . Si vero petitiones aliquas faciunt, si commode fieri potest, debet omnibus libenter satisfacere, vel si non possunt exaudiri, de impotetia tali sunt eis rationabiles causae assignandae. Caveat autem omnino ne inciuile aliquid in eo iuueniatur, di det operam quantu potest ut nullus scandalixatus ab eo recedat. Circa legationes &alios nuncios ad se missos, sic se debet habere, urbane in loquendo,& in necessitatibus eis prouidere faciendo , ita . quod recedentes occasionem habeant bona loquendi de eo.Cum religiosis tractandum est ei de sanctitate, cum saecularibus sunt ei verba salutaria verbis saecularibus immiscenda. Nulli qui manifeste non sit indignus negare debee in propria persona gratiam hospitalitatis,aut eleemosynas quae fieri consueuerunt in ordine. Benefactoribus, &amicis ordinis specialibus,dignae lane gratiae reddendae,ae

in amorem ordinis sunt per eius diligentia confirmandi.

532쪽

ipsi autem aliunde venientes (cum eos tales cognouerit stant cum omni deuotione suscipiedi, & omnis humanitas, iam in hospitalitate, quam in alijs, qtue nos decuerint, est eis ab ipso exhibenda. Praelati per quoru Dioeceses transit,& praecipue sub quibus morantur fratres, sunt ab eo visita-di,& si quas habent erga stat res rurbationes, pro posse comnandum est ei ipses pacificare, de statribus gratiam eoru acquirere, aut in ipsa continuanda (si habent) eos solida.re. Magnates siue sint Principes culares,siue personae ec clesiasticae,quos non expedit per fratres quoslibet moneri vel argui,tempore opportuno cum discretione & modestia charitatiue de salute sua debet etiam commonere. Ad pace Fratrum minorum custodiendam diligentiam debitam debet adhibere, ipsos q. visitare,aut sino potest,se per Fratres ad eos missos excusare. I n visitatione vero cum opportunitas suerit, collationem efficacem aliquam eis facere, eoSq. cum omni deuotione recipere& tractare,pedes q. eorum perlanaliter interdum lauare,& excessus Fratrum contra eos sine dilatione digne corrigere. Prouidendum autem est ei, quod omnes cum quibus eu esse conmtingit. antequam recedant ab ipso aliquam aedificationem in verbo vel in facto reportent. Ad trahendum quoque adi

Ordine personas idoneas cura debet apponere diligente. Circa diuinum virium. Non eo nuenit Magistro libenter se absentare . Diuino Officio,& maxime a completorio, nisi serte propter impotentiam corporalem,aut si habeat occupationes circa maiores utilitates. Cum autem praesens suerit in choro,debet primum locum in dextro choro tenerertempore communionis absolutione in capitulo facere, & Missam celebrare conuentu alem,sratribus infirmis ubi praesens est sacram ministrate communiωnem,& extremam unctionem,& sepelire deiunctos,recipere Nouitios, recipere ad beneficia,recipere legatos & magnates in conuentibus,in quibus fuerit, in magnis selemnitatibus lacere ossicia , & alias eonuen-

tuales Missas interdum, cum req uisitus fuerit a cantore ce

533쪽

M agi Lini ordinita Cap. I. M-

Iebrare. Extra chorum vero cum maiori maturitate & dia Iigentia quam ab aliis communiter consueuit fieri, est oc ictum dicendum ab ipso,de celebrandum frequenter. O ficium quoq; mortuorum trium lectionum , licet non effidebito teneatur, nondecet ab eo praetermitti. 1 imi Circa Me iam . . :

: Cum comedit in conuentu,non est ei sustinedum quod ei singulatitates notabiles fiant. vero habet unde sistit aliquibus aliquid mittere, illi sint potius eligendi quibus cedit ad consolationem, ut sunt Nouiiij vel tentati re huiusnodi, vel qui sunt magis indigentes , ut debiles vel infirmi, vel qui pro aliqua ratione sunt honorandi, ut quila erunt nobiles vel diuites in taculo, vel sunt in ordine Lectores de similes. Protrahenda est ab ipso eomedendo sic

mensia curialiter,ut qui morosius comedunt, comestionetioterrumpere non e atur, nec signum facere debet quoin usque videat,quod comestio communiter sit completa

. Quod si quis mora notabili faciat alios plus debito expectare penser altorem potest ipsum priusquam signufaciat, vi finem faciat commonere. Cum autem extra resectoriuco medie in hospitio vel in infirmitorio,eauendum est ei ne occasione ipsius superfluitates fiant incolaetae, umaxim os adsunt extranei. Nec danda est loquedi licentia passim sed modo uni, modo pluribus,modo omnibus, modo nulli secundum diuersas circunstantias secum comedentisi:prae cipuh vero cum intersunt extranei , eauid sunt huiusmodi licentiae dandae. Interest autem,valde ipsius aliqua verba aedificatoria,& spiritualis emisiationis interserere com stioni,&srequenter lectibnem aliquam in mensalia parte vel in toto habere,nisi pro reuerentia personae e cellentis quae adsit intermittatunaut de eius beneplacito fieri prorum

Cirea Cameram. Cum autem camera sit ei concessa propter certas utillil tales ordinis attendendum est ei, ine redunder in damnu

ordinis talis concessio, quod fieret si fierent ibi dissolutio-

534쪽

mestiones, vel potationes, nisi tempore suae infirmitatis, si permitteret fieri ibide fistum alique in lectoaut in aliquo apparatu . Et ideo fiunt haec abi pis di familia coercenda.di uquam etia dormire debet in camera sine duobus sociis& lumine. Cirta itinera. In itinere edstituto,ut tempus utiliter expendatur, clitei cum sociis aliqui psalmi & orationes deuotae dicendae, aliquae salutares collationes habendae, sed eum tali moderamine ne vertatur in taediu graue fratribus,quibus Q molestum,sed tueundum debet se socium exhibere. Adiunis gentes se quoq; ei, debent ab eo vel secus semper aliqua ialutis monita reportare. Cum opportunitas occurrerit, nore omittendu quin per eum vel laetos praedicatio fiat. Illi autem qui cauti consilii vel loquedi de salute ad eu accesserint,benigne sunt audiendi, &cum fauore dimittendi. Jamuis autem fratres viatores non debeae facile a sua

societate repellere,tamen cauendum est ei, ne ex multitudine Fratrum concurrentium, vel ex superfluitate ex sam rum,quam cohibere possit,grauentur hospites,& sine utilitate eorum transeat. Et de salute animae est cum habitati-hus collatio semper habenda,&ad beneficia Ordinis su ne interdum recipiendi,de Iaborandum , ut nihil fiat, in quo male aedificetur,& quod bonus odor,& gratia apud eos r

maneat post recessum Cinea Liter aris

Literae ineptae nunquam ab eo sunt mittendae,sed deed ter formatae plus vel minus secundum exigentiam mat vae vel perlanarum,quibus dirigedae sunt. Et ideo sent omnes ante figillationem solicite respiciendae. Scribentibus, diligenter est rescribendum. Verba pungitiva sunt in eius literis semper deuitanda, & inserenda lenitiua Ae gratiosa, dandaq. est ei opera,vt fiuctum quem verbis facere non potest, literis compleat apud absentes,siue fiatres, siue ex-rraneos in variis casibus emergentibus,prout fierit opportunum. Non sunt etiam litetae passim dandae,siue de bene.

535쪽

bus,sed cum multa cautela Se deliberatione. Fratribus de aliis qui scribunt, stribere non omittat.

Licet autem Magister habeat plenam & genera te pote

statem in ordine amen nunqnam est ei viedum huiusmodi plenitudine potestaris, ubi causa rationabilis non occur rerit. Specialiter vero eli cauendum ei ne in temporalibus grauet Prouincias vel conuentus,vel L atrem aliquem, v pote libros,vel paramenta unius alteri concedendo, onus pecuniae alicui loluendar imponendo,& similia sine causa rationabili euidenti officia inferiorum non debet fibi assumere libenter,nisi causa urgente. Licentias, quae per alios

expediri possut raro dare debet,sed potius Fratresad prs ,

latos suos mittere pro iis. Et quas dederit,quae secretiam non requirant, Prior,bus protrincialibus vel conventualibus, prout magis conuenit significare debet. In conchidendo vero licentiam alicui Fratri confitendi alii quam

praelato suo debet habere cautelam,sciens quod huiusim diconsessiones interdum ingraue periculum ordinis r dundant. Item in licentiando aliquem ab ordine, e vendum est et,quod nihil faciat nisi quod Iiceat, &que expediat.& quod salutem Fratris non negligat propter nus. Cum autem fuerit faciendum,sic prouideatur, quod habeat locum ad quem transeat antequam recedat, quod evagationi periculosae non exponatur . Circa dispensati ne & licentias quae sibi reseruatur,ve de studio in liberalita: artibus,de eundo ad curia, vel q uae no cosueuerat fieri per aliquem de facili, ut de ingressu mulierum claustro, defi- milia, tale mediocritate tenere debet,quod propter nimia eius duritia circa hoc maior fiuctus non impediatur. vel graue scandalugeneretur,& rursus ex nimia facilitat e perieulosa dissolutio in ordine inducatur. Circa se veto qua- . tu valetudo permittit, ipsi paru disipensationibus est viedis di eum necessitas requirit aliud , huiusmodi necessitas est opportuno tepore ianuada Fratrihus,v t no scandali enatur in ipso. ICirca

536쪽

l .r . O : Deo eis i Cirea Socis Is. Eligendi uni d Magistro socii Deum timentes, Ordinis Relatores, discretione pollentes, religiosae, & amabilis conuersationis, corpore potentes, qui inter fratres se sicut v nuq caeterorum gerentes, nihil in hoc officio quaerant nifi solam ordinis utilitatem.Horum enim comm une erit cium,quae viderint in eo,corrigenda,interdum cum humilitate & modestia ei dicere,interdum quae in alijs sciuerint, vel audiuerint emendanda,eidem tempore suo rese re. Agenda ei ad memoriam reducere, & circa eadem ipsum solicitare . Secreta quae ad ipsum veniunt sub distri cto silentio custodire. Si qua grauia vel periculosia ordini multum, sciuerint in eo,Diffnitoribus vel alijs qui prodes.se possunt, & non obesse,tempore suo non tacere. Fratres cum eo loqui volentes, etiam in hoc timidos ad eum adducere. Advenientes ad eum siue fratres, siue alios extraneos benigne recipere, & ad eum ipsos introducere, vel ad ipsos eum euocate. Ipsorum negotio si qua habent, selicrum te promouere,' curam habere quod charitatiue tractentur a Fratribus in hospitalitate S huiusmodi, eum fuerit faciendum; dare operam ad pacifica dum eos quos turbatos viderint occasione repulsarum petitionum, vel alia de causa erga Magistrum, & quod in pace recedant, & cum gratia.Cum senserint murmur de factis aliquibus Mahistri, eidem charitatiue narrare debent, di murmurantes pro posse reddendo rationes de factis, vel quas forte ignorant sedare. Contra neminem ipsum prouocare, nisi forte causa correctionis proutDecesse fuerit. Horum unus debet es

se ouersus,cuius eiit officium sipediate custodire sigphim, sigillare littieras,& pertinenlsa ad haec in pyosnpre haberer libros Mallistri, & pestes aliquas cum suerit necesse,portare in via,& circa necessitates ei us corporales lolicitudine gerere de sustinere labores. Alius debet esse notarius competens,qui magis debet laborare ad notandum sentetioisse&breuirer,quam adornata verba multiplicare. Curri

Magister commiserit ei litoras sibi missas, debet eidem te

537쪽

gere, & sentam ei re is die summatim ti plene, & notare sdiligenter ad quas literas,vel ad quos articulos sit responis dendum. Si aliquodsecretum in eis eontineri aduerteriti statim supersedere eebet a legendo, de reportare Magisti . Congregationibus de sublimibus periuriis , de pro magnis nego dijs , decentes literas sacere, de de lieera magia laagibili de meliori. Literas de beneficias, ti alias quae comit euntur aliis scribendae vel faetendae, ante sigillationem de hei in spieere, ut videat si sint; dedito modo formaras M. scriptae. Potest Ac praeter istos si visum fuerit a tertiam assumere socium, virum consilii de literatum, eum quolpossit habere eon filium , vel de Eripturis conferre modat in via, modo in domo, de in ris quibus sibi studendum esto ipsum adiutorem habere, vel aliqua fibi agenda, ei inter dum commitere , cum viderit expedire. Praeter sipradi cta voto sunt alia quaedam scripta in regula&ia constitia tionibus, det ordinario,aut in usu . Alia vero quaedam quaei dieere in singulis casibus est magis rationis bene dispositae, vel unctionis, quam hominis, veluti nihil subito negare vel concedere non de facili aliquid in futurum promittere quorundam consiliis interdum acquiescere, quorundam non, de nocte Deo, de die proximis vaeare, benigno,om nes audire,& fimilia quaesum ei solaerte peragenda seu chsimiliter intelligedum estde alii eis libus infra se riptis.

orea principium regiminit. OFfieium Plioris Prouincialis ea, circa Phineipium pregiminis sui coen ii inore & tremore incedere, perorationem ad Deum concurrere, frequenter orationes aliorum fibi solicitH procurare, pro potestate committenda supra se in confessione, ad Magistrum recurrere, nouiis tales nullas cito inducere qmusq; magis Per experie alia m. quim per aliam iripientiam fit edoctust mutationes Paucas facete, quo usq; de statu Proumciae tac mentis in

538쪽

di fratrum notitiam habeat pleniorem r fratrum Deum tiamentium, & religionem telantium, di ampliori discreatione pollentium magis consilijs adhaerere t notam se uenis di partem aliquam, si sorte inter aliquos reputetur, deis clinare pro posse, dccauere ne ex amore priuato vel familiaritate, aliquid faciat non faciendum , aut facere vi deatur . Item ad ipsius pertinet officium diligenter consioderare, quae de officio Magistri sunt piae dicta, & ea quae dicuntur infra de officio Prioris conuentu alis, de ea quae de illis competunt sibi, secundum statum suum: &cum his quae continentur in praesenti nota de officio suo, quod debet studiose perlegere,& opere adimplere. Laudabilia quae in antecessoribus suis faerunt, prudenter inquirere , di inuenta pro viribus obseruare,& per eorum socios lauis

de dignos instrui,& dirigi in officio humiliter & deuote. Item ipsius est in choro sinistro stare,& quod officium Diuisum dicatur reuerenter & deuote, & secun dum modum ordinis, tam in choro, quem extra, diligentiam apponere, tu decantoribus competentibus, prout potest conuentibus prouidere. Item interest sua, cum Magister praeis. sens non est, celebrare Missam in maioribus solemnitati.bus. & ministrare Sacramenta decedentibus. & huius, modi. quae supra dicta sunt de Mallistro

Circa commune bonum Ursaincia. Item ad illam pertinet commune bonum prouinciae

procurare solicite, siue erga Magistrum, siue in capitulis

Gencratibus & Prouincialibus. Item de ijs quae videntur coriisenda vel cienda, que per se non potest commode expedire, memorialia facere, & ipsa capitulorum tempore promoucre. Item in emergentibus necessitatibus fratrum in diuersis locis consilium dare, siue per recursum. ad Curiam Romanam, siue aliis modis prout variae necessitates exigunt, ad communem pacem Prouinciae dare operam fficacem. Partes si quae sunt pro vitibus auferre, instruendo vultatem, dc concordiam ponendor querelas, si

quae sunt, inter conuentus de terminis vel alijs quibuscunque

539쪽

que cito ter inare . Colluentus nouos, qvi euidenter reis putantur utiles procurare, de minus necessariis non curare.

Regulam, Constitutiones, Priuilegia, Acta capitularunia, literas Magistri bene correctas secum portare,&ad exemplar suum ubique per conuentus lacere scrihi quae non habentur , quae vero habentur perlegi & corrigi diligenteriae interdum tacere legi, ubi viderit expedire. Infirma sea. trum vel conventuum aliquorum fine causa rationabili na. quam debet aliis recitare. Quod fratres ubique pacem .habeant erga clerum, & populum, de praelatos, & alios, i horare. Quod metas priuilegiorum, vel concessionum. quae habuit a praelatis in consession ibus audiendis vel abso lutionibus, & dispentationibus, & huitismodi, fratres non transgrediantur, 3c quod ad haec exequenda non ponantur statres nifi sufficientes, monere & cauere. Diseursus staatrum restringere, nee permittere quod discurrat propter negotia quae possunt per literas expediri.

Ci ea Contiens F. Item ei rea conventus debet apponere curam quam potest,ut habeant omnes Priores idoneos, dc ut in quolibet

sit lector, & aliquis vel aliqui gratiosi predicatores, &similiter aliquis vel aliqui viri consilii. Et ubi non poterunt

habeti tot Lectores, quot sunt conuentus, laltem sit aliqua lectio vel de summa cassium, de textu S. Thomae , de Arti bus, vel de historijs, vel de aliqua alia summa &huiusmodi. Couuentus autom de latos Sc pauperes, tu remotiores, magis debet habere cordi,&plus cauere ab eorum, gravamine, &gis magis iubuenirem quibus potest, siue in fratribus concedendis, siue in aliis et & ad subueniendum eis, conuentus alios se statres animare, eosdem quoque

per literas consolari hequentius, & excitare in bonum. Inmissione vero nouorum eonventuum, fictalicith prouidere debet de fratrihus religione elaris.quod a principio religionis rigor in illis seruetur, & stactus animarsi cum ipsis perueniat ad totam viciniam,& honor ordinis fama in illis

540쪽

ia . De viaio l

Item circa absolutiones Pliorum qui boni reputantur, non debet esse fatilis, nec propter eorum instantiam, nee fratrum aliorum importunitatem. Magis autem debet eos animal e ad oneris sustinentiam propter Deum & ordine. eosque seuere &adiuuare in quibus bono modo potes eoi qm estantes comprimere,pacemque eis, prout po sibit. esti procurare. Priores vero minus idoneos facile debet absoluere, cum speratur quod meliores possunt haberii & quandoqi etiam super eos aliquibus aliquam potestatem tradere, vel in recreationibus recipiendis, vel huiusmodi, cum causa rationabilis hoc requirit. starea Fratrer.

Item ipsius est de fratribua periculosis&dissolutis, soli cite ordinare, quod non ponantur in locis di lutis , intaquibus minus viget disciplina , sed in domibus, in quibus melius custodiri possint&corrigi. Et quantum fieri licet,

conditiones eorum Prioribus ad quos mittuntur, noti Scare debet. Et cum transieruntur de loco ad iocum, pro ui dere ut bene associentur, & certum tempus habeant pro itinere taxatum, Qui autem pestiseri fuerint inuenti, secundum quod grauiores eorum culpae requirunt, grauius vel per carceres, vel percussiones, vel per eiectiones a fratrum societate, vel aliter puniantur. PerturbatoreB coue a. tuum, aut Priorum alio trasserre, colligationes in malam,

per dispersionem dioluere. Talem se debet omnibusexhibere, quod ad confitendum eidem non timeam accedere. Extra capitulum quoq; fratribus aliquibus interdum charitativas facere exhortationes, prout statum eorum videacit indigere. Dilige ter quoq; debet ubiq; aduertere, qui de quot sint in quolibet conuentu, qui sint apti ad proficiendum in studio;& huiusmodi si sisti bene morigerati,ad itudium promouere, vel ad studia meliora miti ndo, vel in ipsis domibus proprijs libertates aliquas concedendo, via

ab occupationibus aliquibus exit endo , in iuret de libris eisdem prouidendo. Et eos etiam,de quibus est bona spes,