Regula S. Augustini et constitutiones Fratrum Ord. Prædicatorum

551쪽

si Circa Priarer, ct Malarra. OFficium Suppriora aest, eum institutus fuerit quaere-ee diligenter a Priorata retinete memoriter, cuiuia modi potestatem vult eum habere,siue in praesentia, siue in absentia sua,de non vittase extendere. Aliquando etifieadem qus dicta sunt de irio Prioris inspic ere,& notare quid sibi comi enite possiti ue ratione offeti Supprio. ratus, siue ratione vicariq. eam vicarius prioris relinqui tun& illa cum illis. quae constitutiones sibi concedunt se. cere solicite . item ipsius est seruare memoriter manis data de ordinationes Prioris couentu alis,visitatoris, Prioris prouincialis, Capitulom generalium & prouincialiti, de dare operam, quod i Fratribusplenarie compleantur. Item ipsius est Priorem fideliter adiuuare e querulusoruti e urbantium alios,non se receptorem exhibere et & do his quorum curam ei iniunxit Prior, ut homi tum vel infirmorum,& huiusnodissolicite seruare vel curare. Ad ipsum etiam pertinet pacem Prioris erga ei, mentu, quantum potest, ocurarerde m factis eius,quae tu rbat aliquoriquantum consilientia permittit, spsum erga alios excusa-rerpro his quoq; vis milia fune conuentus siue corporalia, fiue spiritualia pud ipsem intercedere,& grauamina, si q - saeit,eide ipsi eharitatiue ostendere,&quando cunisque Occurrerit oceatio inter Priorem deconuentum, fidelis mediator esse . ideo enim supprior est. Se super alios, ut fit mediator eorum. Ipsi etiam Priori debet maiora quando emergunt reseruare, de quae corti gere non valet ei de nunciare, & de his quae agenda sunt vel corrigenda frequenter cum eo tractare. Item notabilia quae emerserint in absentia Prioris , debet eidem cum venerit reser. re, licet fuerint correcta, di circa ea quae fuerint laetenda ab ipse,cum iserit oblituri vel negligens, aut occupatus.

alijs, ipsum debet stilicitare. Item ipsius interes specialiter visitatoti&Ptouinciali statum domus, & Fratrum,

552쪽

de Prioris enarrare fideliteu, ae super his bere Priori

vel Capitulo Prouinciali vel Generali interdum, cum maior necessitas. Em requirit. Circa Item ipsius officium est de eonventu magnam & spemcialem curam habere, & quasi continuse cum ipso esse. Cum autem prQpter processionem vel funus, vel alios ea sus emergentes suerit conuocandusconirentus, deber de conuocando ipso .& de ducendo,o reducendo dilige tem curam habere . Pr idere etiam debet quod nomnimia cito vel nimis tarde,sed debito ni Murgarii uos signa,quae ipsam conuocrat,debito modo fiant;qurid nu quam inutiliter moretur aliquid expectandos quod hora debita comedat,& intret dormitorium, quod nunquam sine rationabili causa extraordinarie congregeturis omnia fiant decenter & ornato. Cum autem in absentia prioris tractastur de Priore in Conuentu,vel de aliquo, e te pore quo tractatur de mittendo ad capitulum, siue alio, debet ipsum regere,de inordinationes insolentias si quae emerserint,cohibere. Si aute aliqua ordinantur, quae Priorem,& alios qui non adsuntmon expediat scite, eest in ponere quod illud no reueletimHebdontiada etiam, hi non est mu ita tu do Fratrii nimi debem io conuentu, suo tempore sacere. Et in cimetentu viaqu- in finimo choro, primum locum habere' in absentia maiorum si

gna secere inellom mn fine horarum . Fideliu dicere, Nin absentia Prioris,medicia tant supra de Priore, supplere pro eo. Item debet, habere: curam quod hillunia copuentus custodiatur.& quod nihil sigilletur cum illo

Item ad ipsum pertinet, quod religio ira domo pleneri eruetur didis licto. Edideo curare debenae erga Priorε

laborare,quod habeantur in domo bene correm, is bene legibilia, regula,constitutiones, literae Magistri, acta Capi

553쪽

Supprioris. Cap. IV. 6seium Ecclesiae diligenter seruetur. Ut autem per obliuione non negligantur,debet ordinare c6 municato cosilio Prio. ris , fi praesens fuerit, quod interdum cu plures fratres intersunt,legantur constitutiones,& literae praedictae, aliaeq. rubricae de offcijs,quorum noritia frequentius indiget sea. tres Debet etiam laborare quod habeantur in domo, vitae Patrum & liber Collationum,& huiusmodi libri, ex quorulectione proficiunt fratres in religione ;& praecipue iuuenes solicitare,quod in huiusmodi partem studu ponant, &ordinare,quod in refectorio in sero legantur. item ipsius est aduertere desectus & offensas , quas faciunt fratres iaci quocunque ossicio in conuentu,vel qui aliquid de religione omittunt,vel in aliquo reprehensibiliter gerunt se,Nipsos quandoq. extra Capitulum, quandoq; in Capitulo accusare & corrigere. Item si dubietas de aliquo pertinente ad efficiunt usi religione inter fiatres oriatur, certitudIne debet habere . maioribus, & quod diffinitum fuerit, facere obseruare. Manifestos quoq ue errores, & inordinatos, qui fiunt publice in conuentu,statim corrigere, maxime in absen tia maiorum. Circa maeationem Prioratur.

Item ipsius interem vacante Prioratu. ad tracta dum de

Priore creando conuocare conuentum,&cu consilio Fra-itu die ad electionem Prioris assignare, absentes vocados Ucare,dare operam,quod bonus Prior eligatur. Ad Priorem prouincialem mittere gartiones pro huiusmodi negotio, vel alios,cum necesse fuerit,&a missione fratru quantum commode fieri potet abstinere. Item ad eum pertinet apponere curam quod Prior cito habeatur, &interim conuerum in bono statu custodiat; quod pauca immutet, qued nihil magnum interini attentet, nisi sorte magnR .

necessitas, vel euidens utilitas hoc exposcat, dc consilium magnum concurrat. Debet quoque Priorem cum aliunde

venerit, vel statum domus, vel fratrsi ignorauerit, solicite in huiusmodi instruere,prout viderit expedire. Ipsiq. proue poterita solatio esse,onera ipsius, circa primordia maxime, fideliter ferendo. e De

554쪽

De incia Magistri muttiorum. Cap. V. circa ipsum. Officium Magistri Nouitiorum est in primis inquirere. Priore, quam potestatem velit eum habere super Nouitios in consessione, & dandis licentiis de loquendo, dc huiusimodi,&in prouidedo eis in necessitatibus, quo ad vestes, quoad ieiunia, & aliis huiusnodi. Item quas lice- eras generales vult ei dare ratione ossicii quo ad persona

suam, siue de loquendo cum omnibus, siue eum solis nouitijs, vel de intrando offieina Avel de remanendo ab ho-rIs interdum,&cauere ne licentias petat, vel recipiatim si

quas rationabiliter reputat sibi necessatias propter ossic usuum,& quod ipsis ad aliud non abutatur. Item diligentiam magnam apponere debet circa nouitios, sciens quod tota spes eorum religionis,dependet ex insormatione eo. rumprimitiva. Se quoq; eis ita amabilem debet reddere,quod sit eis ex hoc occasio liberius in Ordine remane-:di. Ite respicienda sunt ab eo diligenter ea,quae habentur in constitutionibus ad eum spectantia,& complenda . Circa angressum Novitiorum. Item cum aliquis debet ingredi,ducendus est ab eo In aliquem locum extra Capitulum idoneum antequa intret Capitulum,&ibidem debet dicere aliqua verba ei consolatoria,& inquirere de his,quae in Capitulo publice sunt. inquirenda. Et si inuenerit in eo aliquid de impedimetis, debet hoc notificare illi,qui habet eum recipere, antequaviterius procedatur,& fiat tunc quod ei videbitur laetendum. Si vero nihil tali u inueneris,nihilominus debet ei diicemquod haec inquiretur ab eo in Capitulo,& quomodo . debeat respondere. Item ibidem debet eum instruere quomodo sit venia facienda in Capitulo,deinde in choro;& si viderit expedire et,ipse magister faciat, vel ab alio sta tre faciat fieri coram illo,ut melius fic addiscat. Ite debet eum instruere quid debeat facere vel respondere in Capitulo ad ea quae dicentur ei,secundum quod scriptum est in

555쪽

Magisset Novitiorum. Cap. U. 6IConstitutionibus,& quid postmodum sit ei. iaciendum in

choro cum illuc ducitur. Item debet eum docere quomodo in Capitulo remouebit velles taculares usq; ad tunica,

&ptouidere,quod omnia pertinentia ad vestes sint para. ta in Capitulo, antequam eum inducat. Postea debet eum introducere,&v sq; ad locum veniae ducere,& ibi de prope eum stare & dirigere,si necesse fuerit in agendisin iuuare ad ipsum vestiendum. Et egrediente conuentu ipsum dueere in fine, usque ad locum veniae ante Altare,& ibide in terim prope eum stare,quousq;finitis orationibus suerit erigendus ab ipso. Quo erecto ducendus est ab ipis, extracto aliquantulum capiatio ad receptorem, di aqua beneducta asperses ad osculum recipiendus, di ab omnibus Frartibus per choros discurrendo, Ac primo per dqxitu, deinde per sinistrum,ipso Magistro eum semper sociate,& in omnibus eum dirigente. Deinde ad locum tonsionum immediate;

est ducendus ab ipse,ptouiso primo,quod in hoc nullus si

desectus. Facta autem tonsura & rasura, postmodum cito hora competenti ducendus est ad locum, in quo deponat somnes vestes saeculares,&mtulares,& solum ea quae sunt Religionis, deinde habeat. In remotione secularium vestium ide indutione regularium,curialiter est instruendus.

Cirea Professionem.

Porro ut sciaturq laudo sit completuy annus probationis, scribeda est ab ipta di es receptionis, & appropinquate termino anni,animandus est ab ipso ad profitendum, si viderit eum utilem pro Ordine,aliter non. Et cum petie rit recipi ad Orosessionem, ante diem prosessionis petiti nem eius in Capitulo proponere debet,&de eo cum requisitus fuerit, siue pro eo, siue contra epin , fidele testimoniuper hibere ita tameniquod per testimonium, vel confilium

suum nulla mala subcri possit in cordibus fratrum de laeso generari,de aliquibus illorum malorum,siqui sunt,quq ipse per confestionem nouit,& aliter & ab aliis nesciutur. isane cum recipiendus fuerit Nouitiusad professione, as

signada est dies professio nisinante illa instruere est in omni

556쪽

nibus,quae ei tunc fuerint agenda: videlicet qualiter venia sit facienda,&ad verbum dicentis,Quid petisti respondeo dum et Misericordiam Dei,& vestram. Et cu erectus fuerit, &propositum ei fuerit de voluntate profitendi, quid respodendum , quomodo verba professionis sunt ei cor de tenus retinenda, & quomodo flexis genibus inter ma. nus recipientis sunt dicenda, & quomodo ante qua dicat illa, si vult petat quod mutet ei in professione alia vota, siqua alia habeat. Deinde quomodo solus ille qui recipit ad Prosessionem, stillum receptum,recipit eum ad osculupacis. Ad ipsum etiam pertinet prouidere, quod aqua benedicta,& liber,in quo est oratio benedictionis vestin, sint in promptu,& benedicendam vestem offerre benediceti,& deinde professo tradere (quod non solet fieri nisi de caupuli' postmodum aute debet mittere professum adlocusuum. Si autem viderit expedire, debet suggerere Priori, quod adhuc ad maiorem humilitatem,& informationem, sit cu alijs Novitiis in Capitulo eorum, & sub cura sua ad tempus, secundu quod utilitas illius,& Ordinis requiti t. Circa reptimam. Item ipsius interest,cum aliquis minus bene se habet inprobatione, circa tempus prosessionis consulere,quod a dis huc stet in probatione , nisi omnino sit certum , quod nullatenus expediat quod recipiatur ;& hoe ad ridendum si melius se habebit;cum protestatione tamen, quod adhuc tanquam Nouitius,& solum ad probatione retinetur. Si ergo bene se postea habuerit, debet ipsi postmodu adiutoriupraestare,quod ad professione recipiatur. Si autem no suerit spes in processu teporis, quod bene se habeat, procurano; idum est ei tam apud Nouitium, quam apud fratres, quod recedat,de dandum est ei consilium & auxiliu, quod in aliqua religione sibi magis competenti ponatur. Non autedebet esse facilis ad repellenduini si magnae cause concurrant,dc statribus minus rationabiliter motis ad repellendi. Rum,prout melius potest, bono modo contrariu persuade-

te.&pro Nouitio stare. Nunquam autem repelledus videms tur

557쪽

Magistri Rositioram. Cap. U. goetur Innitus Nouitius pro illiteratura vel impotetia aliqua, vel deformitate corporali,& huiusmodi dejectibus, qui ab initio noti fuerunt fratribus, nee propter infirmitate saperis uenientem, nisi a principio receptionis fiusta fuisset pretestatio expressa,quod pro huiusmodi casibus, eel pro sola voluntate,possent eum statres repellere fi vellent. O mauterecedere debebit, prouidendum est selicite ipsi Magistro. quod tam urbane de caute da occulte, &cum omnibus boanis suis,quae portare voluerit recedat,quod aliis no sit sca.dalu,nec ipse scandalillatus recedat, sed potius quantum fieti potetit aedificatus,& cum amore ordinis & fratrum.'Cirta scholam, o Capitulum. Item ad eum pertinet laborare, quod aliquis locus h. questeriti remotus ab accessu saecularium, & idoneus ha. beatur,qui fit quas lahola Nouitiorum,ad quem ducendi sunt cum ipse vel alius frater habuerit loqui cum eis de eo. rum necessitatibus,de de quocuq; alio. In hoc loco instru di sunt in cantu,& in legendo quae nesciunt,&addiscere possunt. In hoc repetendum est ab eis quicquid habet legere,veI cantare in conuentu,&auscultandum,&reddendum corde tenus illud, quod de Psalterio. & di uino offoeto corde tenus scire oportet, videlicet ossicium mortuo. rum,Se de beata virgine,Psalmi de horis diurnis 3e vesperarum per ferias . In hoc faciendae sunt eis admonitioves interdom, vel collationes, vel collocutiones aedificatoriae ab ipso,vel fratribus ad haec gratiosis,ipso procurante,& familiares collocutiones,& cosolationes.Cauendum tamen est ei, ne statres quieunq, adiungant se eis sua volunta te,nisi de sua licentia,de quibus viderit expedire. In h ocetiam loeo docendi sunt de regula,de e5stitutionibus,de offeto,& aliis, quae in docendo locutionem requirunt. In hoc etiam loco (fi alius aptior non habetur tenendum est eis capitulum,in quo cauendum est, quod ,Nouitius permultos dies no accuset se,nec accusetur, quo usq; multoties viderit quomodo aIii se aecusant, vel accusantur: nec

molestandi sunt in aliquo pro culpis,quas tu primis incur- β 3 runt.

558쪽

runt. Si vero non fuerit nisi unus Nouitius vel dim,mitis tendi sunt aliqui de iuuenibus professis ad capitulu eoru, qui coram se accusando multis diebus, exeplo suo eos doceant quomodo sunt huiusmodi facienda . Cauendum est autem ipsi Magistro ne in eapitulo eoru aliquid fiat , quod alicui verecundia inducat, &quod modus capituli scrip tus in constitutionibus bene seruetur,& quod magis inlaemationi eorum intendat quam punitioni culparum. Sunt etiam instruendi,quod ad locum capituli sui conueniant, cum is capitulo se tru dicitur,Exeant Nopitii,si tuc debet eis capitulu teneri, vel alio tempore cum teneri debet . quomodo finito capitulo recipiant disciplinas, qui recipe. re debet. Et poste i vel alio certo tempore in loco assignato ab eo, loqui de confessione. Cum auto tanta fuerit mutatitudo Nouitiorum, quod Magister non potest plene sessicere omnibus potestaliquibus magis nouis aliquos m gissi instructos assigilare, qui circa eos curam habeant de alimquibus, prout eis videbitur expedire. Nos tamen debet it aliis imponere onus,quin ipse nihilominus sit stequent Rcum eis, ta eis quantum poterit intendae. is Circa nece satra . . Item ipsis Novitiis semper pie compatiens debet eo gitare,quod competenter secundum quod ordo,& secvi tates permittunt, habeant necessitates in victu, in vestitini in lectosin infirmitatibus,& in huiusmodii & dispensare. quandoq; cum necessitas fuerit in vigiliis, de facile in ieiu niis Ordinis. Cauere etiam debet ne singularitatibus ali quibus in abstinentiis , vel vigiliis, vel aliis amictioni ,

bus indiscretis, conterant corpus suum..Porro circa pau pertatem & necessitates, quas interdum secundum ordine oportet sustinere, sic debet eos avi mare ,& abom qisii r-flua recreatione retrahere,vt . pr ineipio quantu fieri po testasperis assueti se per ordine e olerabilius fetant; & de cJinare prout como de potest, ut causa recreati ut is adco mune hospiti u. vel minu tionem,uel infirmoris c ubi iv

ter dum fiunt dissolutio aes maiores sed alio ducatur. E

559쪽

eum oportebit ducere illuc, habeatur cur, ab ipse , vel abali q uod tarde veniant & cito recedant, & fratres cauti reddan tur,quod coram eis dissolutiones non fiant. Ipsos quoq; debet Nouitios consertare,quod in quibuscunque aliquo indiguerint, ad eum ficut ad matrem recurrant. Et debet eos docere ubi fit Iectus,vel cella sua; et si die, vel no. die ipta indiguerint,sciant ubi poteruteu inuenire,dc illuc ad eum risurrant Debet etiam & docere eos, quomodo in necessitate in loco silentii per unam dictionem, vel im,

perfecte loqui possunt,&quomodo in huiusmodi locis di gito ori superposito sciant petere licentiam loquendi. o ad membra sua. Item ipsius officium est insermate diligenter, des cite

Nouitios circa hominem exteriorem ci interiorem.Circa exteriorem quo ad membra sua, ut manibus caueat abom

ni tactu indecenti,&ab iniurioso,pedibus a vagis & incertis discursibus,& ne intrent loca prohibita. Cum sederintne coxas nimis disiunctas teneant, vel unam tibiam super aliam ponant, eum maturitate incedant,nec se moueat de

facili *d eundum sine causa praem editata. Cum autem steterint , non sicut arundo mobilis, sed potius appareat sicut fixi seper gradum suum. oculis quoq; caueant ab intuitu

rei, quam non licet cocupisterea vagatione,ab haustu ranitatis,&aspectu turpi,&curioso. Linguam assuescant restenare licet inuitam, de libentius audiant qui loquantur. Cum autem loquedum fuerit ,pauca sint verba, de prisis ad limam quam ad linguam veniann omnibus autem cu reis uerentia loquantur per pluralem dicendo potius vos,qua per singularem tur nunquam de fratre, vel fratribus loquendo vocent eum sine additione huius nominis ha-ter, nec nomen nouum imponant fratri, vel impositum. recitent ullo modo, nec aliquid cum iuramento quantum cunquefleui, more saecularium proserant. Cum au. tem maioribus loquutur,semper caputium extrahant:vultum non tristem habeant,sed iucundum moderath. os ad

cachinnos, vel ad risus dissolutos pronum non habeant.li

560쪽

cet ad risus medioeres ipsum interdum aperiti fit toler

bile. Ceruicem,& collum erectum no habeant, sed potius mediocriter inclinatum. Iram vel impatientiam in vultu vel actu aliquo no ostendant.Supercilia non erecta,sed mistius depressa habeant. Aures,non ad rumores seculares de otiosa, sed ad ea quae Dei sunt & salutaria, faciles de vel ces habeant. Nares ad faetores aliquos si occurrant,non si c ut delicati c um scandalo intuentium nimis notabiliter obturent. sed pro odoribus, in quibus math delectati fuerant in saeculo,ista in poenitentia patientor ferant. Quod in faciendo venias non prosternant se super ventrem, sed si per latus,& in longum,tibiam unam super aliam tibiam tenendo . In prostrationibus vero super cubitos se appodiet iunctis manibus stando. In inclinationibus vero usque cieca genua caput deponant. In genuflexionibus,stent supet genua capite eleuato.

ad Uestra. Item quo ad vestes insermandi sunt, ut eas diligente e

fecundu modum religiosum non lasciuum sibi coaptent, in omni loco di tempore prouidentes,quod inseriores tunic non appareant vltri superiorem, & quod tunieat no nimis sint succinctae aut breuiatae notabiliterici maxime cu tra seunt per villas . Quod cappa vel caputium non sint vltri sermam constitutionum longarin conuentu,&in quocunque loco,caputium non nimis super oculos habeantiquod ad camaras e contrario vadant, & stent capite cooperto.Quod in cameris sedendo vestes circa se non nimis eleuet,

sed potius se ipses honeste cooperiant. Quod in discalceanis

do & calceando se istularibus, aut caligis,tibias non nimis eleuent. Quod ubicunque sedeant icaueant ne vestes elemuentur. Quod cum tunicas deponunt, retento caputio per aperturam tunicam superiorem, vel inseriorem si voluerint deponant. Et quod cum intrat lectum,aut surgunt,vel ad ministrandum in Altari se parant, nunquam sine cap tio in capite appareant. Quod in conventuali loco discalceati,vel in caligis, vel soccis sine sotularibus nunquam vadant