Regula S. Augustini et constitutiones Fratrum Ord. Prædicatorum

611쪽

videat qui valent, qui inutiles, qui fideles,qui necessari qui superflui, qui religiosi ,qui irrefigiosi , quiis pecti , qui secuti sunt, & quod ei videbitur bonum de ab actedis, dε

retinendisside recipiendis de nouo,suggerere Priori,& ea consilio & licentia eius facere quodsieritiaciendo. Ite ad ipsum pertinet iuxta posse suum procurare rumpepse, reper alios utilitatem domus intestamentis, Natos modis quibus poterit , iuxta modum qui fuerit consuetus in

D. O cio Caniniariorum. Cap. I x. Ovaedam modica frequeter oriuntur in religione,que

Prassatus potest sine colariis aliorum expediret 'odam vero sunt adeo magna,quod ncillo modo debent sine consilio conuentus expediit:quaedam vet&medi ad quae expedienda solent assignari fiatres aliqui a conuenm , de quorum eo lis,quae huiusmodi sunt expedrantur,ne vel conuentus in .huiusmodi nimis fatigetve . vel Praelatus pro suo libitu faciem ista, minus sapienter procedat . D bent ergo ad hoc assignari,fi possibila se, fratres qui bonae sint discretionis,exercitatiin agendis, amatores bonii, insensu suo non nimis abundantes,authoritatis compet u tisin qui Dei spiritum habere credantur. Porro ad hornossicium pertinet audire eum Priore,Suppriore, di Procuratore computationem,& scire statum domus in his quae habentur, & quae debet domus. Item dare consilium cirica aedificia, circa ossiciales ereandos, vel absoluendos, &mutandos, circa fiatres ad ordines promouendos, circae missionem fratrum & combinationem, vel causa praedicationis,uel quaestus, circa familiam recipiendam, Pelabiiciendam, cl sustinendam,circa prouisiones in necessarijs emendis vel piscurandis,circa distributionem librorum fiatrum defunctorum, & fimillia, in quibus neresiario non requiritur de iure e senius conuentus. Porro in appo nendo sigillum conuentus aliqua litera vel charta, in alie natione, vel emptione rerum immobilium de mobilium in magna summa, inteceptione fiatram, & si militi m , inqui

612쪽

quibus requiritur de iure consensus capituli , cauere deinitant ne dent consilium sine licentia,& cum scientia conuentus, nisi sorte super his commissionem habeant ac onuentu, sed referre debent talia ad conuessi tu . .

E Leemosynarius dicitur, qui habet petere eleemosi nam . Porro ad istud ossicium debet poni talis stater

conue rius,qui sit securus contra omne peccatum , affabi si in verbis, amabilis,& honestae conuersationis inter ho-- mines,qui suffciat aliqua verba aedificatoria sinplicia in terdum dicere, prudens inobseruando quid & quando, 3 iter, di a quibus petere debeat,ndimportunus nomimilit et in petendo,nec taediosum se reddens hominibus, nec de fruictu sui laboris, & industriae superbiens inter ira-ttes . Ad huiusmodi omium pertinet esse solicitum qu later caute & religiose melius possit procurare eleem ygias pro fratribus, siue in pane, siue in pitantiis iue pro hospitibus, siue pro infirmis, siue in denariis,fiue in aliis rebus

fecundum morem patriae, ordinationem Prioris.Quod te m in pecunia acquirit,debet secundum ordinatione Prioris vel in pane vel in alijs necessariis expendere, vel procuratori tradere. Debet autem sibi familiares acquirere, qui eum & domum iuuent, Se dirigant interdum i procurando aliquas eIeemosynas de testa mentis, vel aliis Cleemosynis. Item eundo per villam,non sede ea sociose parare, maxime cum aliquam domum intrat.& cauere di bet ne unquam cum mulieribus longas collocutiones habeat, vel frequentes, sedens cum eisdem . ubi autem est consuetudo quod petitur eleemosyna panis,clamadu prohatribus,debet sub nomine Praedicatorum,se non alio. Ad magnates autem cum transi unt non debet pro elaemosymna accedere,nisi prius habita collatione cum Praelato. Et cum accedit, debet explorare modum curiat illorum viro rum , videlicet utrum in propria persona soleat ab eis prati eleemosyna,vel ab eleemosynarijs suis, vel aliis de cu- a ria

613쪽

ria sua,& consuetudinem curiae seruare. Item cum fratres habent aliquid mandare,vel explorare aliqua,quae per eos expediri possunt,& procurari in villa,debent hoc libenter expedire,ne discursus per alios oporteat multiplicari. Circa largitionem eleemos arum. Porro ad largiendam eleemobnam communem secundum possibilitatem domus, solet frater aliquis assignari, vel idem qui habet petere eleemosynas , aut alius qui siepius in compatiendo,mansuetus in tolet ado improbitates di molestias petentium,discretus in distribuendo, blicitus in congregando quae fuerint largienda . Ad huius ossic ni pertinet recolligere debito repote in refectorio, in proc

ratione,in hospitio, in infirmitorio,in coquina,tam Couen rumtus,quim infirmariae,in domo familiae, & ubicunque solet in domo comedi,ea que remanent ad eleemosynam permeinentia,& eruare munde de honeste in vasis proprijs ad hoc deputatis,in loco honesto usq; ad tempus distributio nis. Ea vero, quae in infirmitorio colliguntur,in quibus aliquid de carnibus,vel brodio carniu potest in ueniri, sic de-het semper separare de custodire,&dare alicubi in villa, non in potis ecundu consitum Prioris, ita quod nunqu1 aliquid mixtu de istis inueniatur in eleemosyna comum . Eleemosyna comunis secundum morem patriae,& ordinationem Praelati,debet vel certis personis dari, vel communiter ad elemosyna venientibus ad portam, certis die adi horis,& locis ad hoc assignatis. Cu autem datur ad portam cauere debet, ne ingerent esse improbo, vel tumulisi facientes percutiat, vel asperis verbis corripiat, sed cit omni patientia eos ordinate,& paeifice faciens refidere, ministret charitatiue quod habet,& verbis dulcibus console tur eos. Si qui vero inter istos veniunt, qui videantur magis reuerendae se verecundae personae,ad parte eos segreget ministrans eis honorabilius quod poterit.& a verec dia ipsis caueat prout potest. Infirmis vero, de magis miserabilibus , abundantius prout potest aliquid debet dare. Irem debet selicite curare,ne ea quae debent in eleemosy

614쪽

na dari, per negl1gentis pereant, vetin usus alio trasseraretur. Diligeter etiam debet eonfiderare,si sit aliquid in domo, siue legumina,sive herbae in horto, siue alia quaecum que non fini necessaria fiatribus, 3e instare apud Praelare tum, quod huiusmodi in eleemosyna largiantur.

De Omela Resectora v. Cap. XXII.

in ea mensam eonventualem ordinariam.

AD officium Resectorarii ponendus est stater cleri

cus vel conuersus, qui sit industrius, & diligens ad faciendum honere, quae huiusmodi requirit officium. Porro ad ipsum pertinet praeparate mensam tempestiud ante comestionem decenter Ae munde, & M plene in ea singula ponenda collocare , quod servitores non habeant ponere nisi pulmenta, salsas, de pilantias. Proinde debet a prin-eipio aptare mappas, ponere panem, & vinum ubi usus est vini, vel in singulis vafis pro singulis fiatribus, vel in vase uno pro multisfecundum consuetudinem,& scyphos. L Itosti de aquam in tot vasis quod competenter possint habere

qui voluerint. Item e learia,eum fuerint apponenda aliqua ad quae sunt necessaria. Item candelas cum deeenti. hus cadelabris cum cenatur, vel fit collatio tarct,tot quot sufficienter illuminent unumquemque. Sic aute aptandae sunt mappae,quod a parte anteriori remaneat tantum demensa nudum , quod vasa pro vino, pro sale, pro aqua pro candelabris,de ossa fiuctuum,¶turas pomor um,

de huiusmodi inutilia remanentia, ibidem valeant collocari, ne mappa deturpent. Alia vero praedicta quae supermappam collocantur,debet cooperiri de parte mappi d pendentessu per illa replicata honeste, quoum; hatres in dentes partem illam replicent super genua . Debet etiam haberecuram quod tempore magni seigoris quando Prior

dederit licentiam, ut stupha resectorii ealefiat c ubi est vias

stupharum i vel ubi non est psus huiusmodi, carbones aemeensi habeantvr in refectorio in patellis congruis deseren dis per servitores, in aliquo vase, vel in aliquibus aqua

calida, vinum calidum pro illis qui voluerint vinum suum

615쪽

calefacere. Debet etiam expedite in sol eaputio, &stequenter circuire per menses ad videndum si deest aliquid alicui de communi, vel si quis aliquid dimittit, illud teportet, vel det alij, qui nota habuerit. Si qui vero suerint fratres,qui propter infirmitatem vel alia de causa, de si, centia Mantur aliquibus aliis quam communibus, vel aliis ter paratis , debet esse solicitus circa illos , ut fiat sine deis fectu, prout Prior duxerit ordinandum. Eddebet circumeundo coram Praelato se praesentare frequenter, ad viis dendum si quid dixerit ei faciendum. Cum aliquis stater tarde venit, de non audet intrare sine licentia, ipsius est petere pro eo licentiam, & prouidere de loco,si sorte sedea

omnes fuerint occupatae, & eidem ministrare,vel seruitoiaribus hoc suggerere. Si autem aliquos extraneos continingat in resectorio comederet, tunc magis debet esse solicitus, ne ibi videant aliquid quodi eos minus aedificet, & se. cundum eorum statum magis curare de eis, & Priori re ducere ad memoriam , si vult eis mittere aliquid, vel vult eis aliquid melius ministrari, in pane meliori, vel alijsquimbuscunque. Porro ea quae remanent,:& recolliguntur clemensa, quae non deferuntur ad coquinam,ipsius est seruare, &sequestrare, seorsum ponens e aquae pertinent ad eleemobnam, & illa quae possunt iterum Fratribus dari, Nilla quae magis competunt semiliae vel operariis, quando sunt tales quibus prouideatur in cibo, vel in huiusmodi usus alios reseruare. Caeterum cum Fratres conueniunt solum causia collationis, vel in die Parasceves ad resect rium, non sunt mappae ponendae, nisi solum ea,quae perti-.nent ad horam illam & diem. Cirea mensam extraordinariam. Item ipsius est seruire nouitijs, & illis, cum quibus dispensatur vae bis comedant tempore leunti, & certo tem- .pore ad hoc facere signum, & praeparare ea quae fuerint praeparanda fine defectu, & ministrare illis prout a Pri re suerit ordinatum. Si autem aliquos fratres eum licentia contingat praeoccupare horam comestionis caulae

616쪽

grediendi, vel post utramque meniam venire,& comede.

re in relaetorio,debet isti s seruire, de vitare is sis, S ea quae

conuentus sunt eisdem ministrare. Si aliquia exta an eua

ibi de licentia comedat,debet eidem seruirere ministrare , secundum statum personae suae. O familiaritatem ad

fiat res, plus vel minus. Debet autem cum tanta discipliana& religione se haberem omnibus, ne occasione ossicii stangat silentium cum aliquibus, nec clamet alte pro aliquo negotio, nec ad senestram coquinae tumultuose . nec inultum nisi de necessariis loquatur. Benigne autem, de mansuete se habeat ad omnes , di charitatiue, & hilariter seruiat, & faciat quae fuerint facienda. Caveat tamen latalici te,ne alicui vel in mensa ordinaria, vel extra ministret, etsi quae secundum ordinem fuerint, nec ministrare per mittat. Et licet ab acceptione personamin sit ei cauen. alum, tamen nouitiis & magis indigentibus debet osten is dete ampliora viscera charitatis.

Circa domum procurationis, ne dissensam. Item ipsius est habere domunculam iuxta resectorium, quae dicitur Domus procurationis, vel dispensa quam deahet mundam habereo sic aptare modis diuersis in fenestris, in perticis, & in armariis, & in archis, & similibus, quod como de possint ibi seruaridi collocati, quae sunt ibi

seruanda vel reponenda. In hac vero debet seruare panem, & ministrare per totam domum ubicumque suerieministrandus, hoc seruato moderamine, quod in infirmitorio, meliorem infirmis ministret, ubi varietas panis habetur.In hac etia debet seruare caseos,fruetus,& c passee huiusmodi.quq sibi traduntur a Pro ratore,vel quotidie, vel certis diebus, secundum eius ordinationem ministranda. In hac etiam debet seruare mappas, canistros, utensilia necessaria ad suum officium, nisi sit te in refectorio reponantur in alio loco apto. Tempore quoque co-,nestionis rei collationis instante, debet de cellario vinuapportare ad han de si temperatum non se erit, temperare,di inde in resectorio ministrare, vel tradere servitori-

617쪽

Cerea lauatorium,&manditiai,ct alia quedam. iItem ad ipsum pertinet prouidere de aquam lauato idtio,& ipsum riuatorium se uenter mundare,& mundum seruare. Item de manulergijs: in claustro prouidere, cilla sequenter mundare ,& interdum alicubi remouere certa hora,propter aduenientes ea deturpantes. Item

debet prouidere quod mappae de resectorio lauentur remundetur tempore congruo& quod iustae, & lagenae, da cyphi pro sale, di aq ua, & Henfilia, & caetera m nia quadad resectorium pertinent,lauentur, tergantur, & munda seruentur,di resectorium & procurationis domus scopen eur, & ab ataneis , muribus & huiusmodi immunditi jst nentur, vel purgentur saepe, di diligenter prout requirun ecessitas. Cum autem magnates comedum in refectorio,debetprouidere quod semper pulchras mappas diei nestas, cyphos di se ellas et coclearia , et huiusm i habeant in mensa sua et insuper pulehia manulergia debet habere,quae ante eos ponantur cum comedulli set alia similia, quae eis appinantur in manuum lotion Debet quoque solicitate coquinarios, ut fic tempestiue paten omniae, quia secto figno in Ecclesia; omnia sui parum, in ipis audito & mquisito, utrinni sintOmnia araea. aie mora debet e balum pullare, si omnia sunt parata . .ne fiatres octoiu expectent. Et huiusmodum ora similitet eauenda est m pulsando cimbalum ad eollationem postsigmim factum in Molefia.Ad ipsum etiam pertinet habere curam quod sedea aptae habeantur inelaustroun quibu sedeant Fratres, post manuum lotionem. Cum autem alie quid aptandum fuerit in resectorio, vel extra, vel aliqua emin danda vel reficienda cirea ea quae pertinent ad ossicium suum, debet pro his instare solicrid erga proca ratorem, vel Pralatiun si negligens iuriityrscuratvit.

618쪽

Sertiitoris nere . cap. XXIII. fricam autem scit aliquos extraneos debet e comedere illi refectorio, vel debere en xenia deferre, vel alias intratuis ros.d ebet Priorem cautum reddere,ne aliquos sedere in

terra permittataquod si aliqui sedetine iam, Ac alii debea dilaperuenire, debet hoc Priori dicere antequan aliquos intrare contingat. Debet quoque temper vel certis horis: fie aditare in resectorio vel circi, quod cum necesse fuerit possit facile reperiri,praecipue ubi magnus est couenatus,& multae occupationes circa resectorium occurrunt.

vhi vero propter paucitatem Fratrum modica stat age. , debet cum circa refectorium non est occupatus, iamissoccupari libenter.

. De Umio servilioris mens Cap. XXIII.

Circaprimam mensem.

SEmitor seu struitores primae mensae , audito signo post horas in Melas adacto,debent testine ad resecto rium ire, & remota cappa in caputio se O remanentes stimare refectorarium in faciendis quae ad eum pertinente ea illam horam, si mrte illa non eompleuit. Pulsam vero eimbalo debent incipere ponere scutellas, incipiendo i mensia Prioris, praecipui lubi est magnus conuentus,nlfi forte Mopter magnum irigus&muscas interdum dimittat.& si necesse suerit aliquos de Fratribus q ut man ustam lauerinta ad adiuuandum se in hoc aduocare . Facta autem benedictione de refidentinaes Fratribus, scutellas quae positae non suerint ponant, vel si nullae positae suerint festine re mature easdem apportare debent, incipienndo tunc ab inferioribus. Collocatis vero 'timsscutellis sene mora langa apportare debet q uicquid est item appo tandum aute remotionem primarum semellaru . ita quodsiisalsa fuerit apporta da separatim ab alio, cum ferculo. ni vel ante apportetur . di idem est obseruandum in tertio vel ultimo ferculo, fi fuerint apportanda in comparatione ad pri cedens. Cum autem communiter videntur fratres expediti de pulmento vel alio sercul tunc primo deben Tillud communiter remouere, canentes ne remoueaut alim

ia quid

619쪽

quid e conspectu fratris,qui illud non elongaverit il se, Mamplius non videatur curare de illo. Ipsorum etiam est circuire cum aliud non habent facere , ad videndum si deest aliquid, vel aliquis aliquid dicere velit. Appropinquante autem fine prime meust, cum omnia. vasa in quibus miniitratur apportauerant ad coquinam, debent fructus si qui fuerint supra in canit tris, vel aliis vasis decenti-

has, de paraturas fructuum, & testas ouorum, de nucum

vel huiusmodi,& inutilia in aliis vasis decentibus recolligere separatim i&ad procurationem deserre. Tandem,

cum sta tres i. Onim tiniter cessant comedere, insportis vel

alijs vasis honestis recolligere panis pectas, qu* supersuta Attendendum autem est eis in omnibus, quod disciplina . te se habeant, & mature incedant, ne in stangendo silentatium, vel clamando, vel tumultuando ad senestram eo. quinar, vel contendendo cum aliquo, vel frangendo. vel effundendo aliquid,aliquem scandalietent,& praecipue cu traneos contigerit interesse. Circa quos magis debene esse soIiciti, & tanto plus quanto fuerint honeniores, vel excellen riores pertanae. Ipsorum etiam est tempore coamestionis primae menst curam habere de ostiis, di sen setis eIaudendis, S aperiendis, prout fuerit opportu T. di de catis,& de huiusmodi animalibus excludendis. Cum autem plures mut ser ultores seripti, ubi propter paucitate fratrum unus tantum sufficie, debent inter se ordinare quod unus interdum c aedar,& alter seruiat vicissim . Pori d ad servitores secundae mensae pertinet quod egressi, conuentu de resectorio ipsi remaneane, & ibidem gratijs redditis remotis cappis parent mensam, in qua debet eo medere qui comesturi sunt in secunda mensa, &ipsis seris urant portando & reportando, & alia faciendo quae dicta . sunt supra de servitoribus prims mensae. Si autem aliqua superfuerint in mensa, quae non pertinent ad eleemo-.6nam , fi possunt iterum dari fratribus, illa debent colli-.gere & ponere separatimequae omnia facienda sunt post fe- caudam mensam, si sorte illa durante non habuerint adi

620쪽

Servitoris mensa. Cap. XXIII. II hoc em R. Si autem istis factis adhuc durante mensa tempus fuerit, debent in cyphis tergendis. vel in alijs ad adiutorium refectorarij pertinentibus occupari; vel sit fratres volsterint, & eis vacaverit, legere aliquid submisse opinita vero secundam en sa. debent facere de remanentiabus in illa, sicut supra dictum est deteliquis primae.Tem. pore vero te unij debet mappas & omnia(prgere cyphos remouere de mensa in prandio, & in suislocis reponere fi- militer semper in coena. Cum vero bis eo meditur,debent mappas post prandium in mensis dimittere usque ad ece

nam replicatas detenter.

Ad seruitores vero pertinet primae menst audito Agno in Ecclesia pro collatione conuenire, di iuuare refectIrariuin his quae ad collationem pertinent,& seruite in collatio. ne . Setuitores vere secund p menta seruire debent illis, qui post conuentus recessum . collatione immediath habent biberein iuuare si necesse fuerit resectorarium,in his qui tunc habet laee re fi potest bre uiter absq; completorii amissione . De scribendo vero struitore Pno vel pluribus in mensa, debet fieri prout Prior ordinauerit. confiderata paucitate vel multitudine Fratrum. . De O io Lectoris mens. . Cap. XXIV.

A D officium vero Lectoris mensae pertinet prouidere diligenter lectionem non solum)quoad punctua tiones & modum acce euadi,sed etiam quo ad stientiam ut stiaesensum eorum q uae disuntuc, &vt sic etia ibi proinficiat in addiscendo .cum autem de aliquo dubitat siue, quo ad sedissim,sue quoad modum legendi,debet recur.eere ad glossas de postillas, vel ad fratres, per q uos possit in his rui, de maxime ad correctorem menta. Cum autem acocipit benedictionem in prandio vel cama, debet accipere, de medioetesectorii, in collatione vero de sede in qua sedensacto signo a Praelato, vel hebdomadatio s P raelatus non fuerit praesens. In prandio vero de caena debet expectare quod omnes resideant pacifice, antequam inci