장음표시 사용
321쪽
relationem habent, diligenter conferuntur. Hi ne spectanda velut amplioJ , & uberior seaturigo novarum veritatum intelligibilium & abstracta. rum ς vel utque severus & incorruptus iudex earum omnium, quas ex aliis quibusvis sontibus deduximus . Sane mens meditationi intenta , nescio quo , intelligibili ae spirituali lumine circumfunditur , quo magis, quam umquam alias , idonea reddatur rebus.sublimioribus &intricatioribus perspiciendis, ac mira facilitate& nitore evolvendis. Quae adeo vera sunt, ut ausim dicere, mentis rationem aut nullo modo, aut praecipue meditando novarum veritatum investigationi, & adsecutioni esse idoneam: quin .plilosophari non tam cognitione directa, discere esse , quam refera meisitari . Diseunt enim &ptaeri , & rudes , & etiam Demellae : soli autem Philolophi , veri scilicet illi, nativi, ae germani meditantur.
f. CVII. Meditatio , quamquam nobilissimum sit intelligentiae muniU , ex quo purior , ac praestantior clisciplinarum succus in nos proin Da anat ' parum nihilominus utiliter tironibus inculcatur, dum ea in aetate meditando minus
idonei esse vidςntur . Sane juvenes sive plura cito addiscendi aviditate illa' sive animo , quo sunt, impatienti & irrequieto ' sive propter nondum expromptam & evolutam librandi facultatem ' devorandis quidem rebus , simulque Consarcinandis , atque addendis acervo apti sunt cribrandis vero , & pacate meditandis minus idonei . Hinc meditatio Philosophorum pro
322쪽
pria est aetate provectorum ac spi ritibus sanaguineque frigidiorum . Conferre eos possis cum, novuIn , oviumque moribus . Nam ut hi eadendo, replendoque ventri per .diem intenti sunt, nocte vero depastas herbas rumi Rare , ac tritutare solent ' ita & juvenes florente aetate memoriae quidem rerum notionibus implendae , ac locupletandae ardentius vacant ' cribare post modum illas , ac meditari incipiunt aetate pro
vecti , annisque maturi . CLIV. Atque haec quidem adeo vera sunt ut scientifici juvenum labores satis rudes de more videantur , indigesti , inconcimni atque
plerasque opiniones ambabus ulnis adoptare , acriterque defendere plerumque observentur, qu/s annosi postmodum , plenique dierum pacatius contemplati, tamquam falsas ultro rejiciunt . Quae etiam & in operibus typis datis novarum editionum causa est, & origo. Quo in loco de iis novis editionibus/ loquor, quibus re tractantur falsa, corriguntur prava iupplentuemanca , redundantia coercentur, enucleantur oboscura , nutantia firmantur, hiantia ac perturba ta nectuntur & ordinantur , ac ruvida demum& irsuta elegantiori forma , ac politiori stylo perpoliuntur. Quippe quum ea vitia minime illis , dum primum in lucem eduntur, inessent,
si eorum auctores in meditando profundiores fuissent, ac patientiores . Quae enim opera germanae meditationis scelus iunt, ea & pulcra, nexa , & ordinata , & numeris denique omnibus absoluta in lucem eduntur.
323쪽
LIB. III. CAP. XVI. assCLV. Neque etiam spectare alio putaverim Venusinum nostrum , dum sapienter monet, ut , quae scribuntur , antequam publici juris fiant, nonum in annum dimittantur . Nam binc incalescente nimis juvenum phantasia , nimioque praeterea inordinato rerum suarum amore capti illinc rebus , ut oportet , cribrandis ac maturandis minus idonei ' fit, ut ea adglomerare simul , & consarcinare videantur , quae nisi multos post annos se vero, pacatoque examini ac meditationi subjecerint , atque in meliorem formam redegerint , indigna prorsus sunt , ut in publicam lucem emittantur . Quamquam ea Poetae admonitio etiam aetate maturos , studiis.
que attritos atque svsactos facile spectare posse videatur . Nam sive nativa mentis imbecillitate id fiat sve quotidianis distractionibus & curis ' sive nimio nostri amore , quo nobis cun- nostra placent ' sve causa alia quacumque; dissicillimum prorsus fuerit , ut primi calami ductus ac foetus numeris omnibus sic absoluti prodeant, quatenus publicam lucem statim, &absque ulla emendatione ac perpolitione promereantur . Hinc & viris quoque 1 ummis subscriptionis librorum initia paterme saepe cecia dere manus , ac folia saepe fuere ludibria venis
CLUI. Ceterum si sublimioribus ac diu turnioribus meditationibus ineundis minus ido,nei sunt tirones nostri ' enitantur saltem, quantum possunt , ut illis paullatim adsuescant . Bibant equidem quotidie de scientiarum siuen tiFa
324쪽
tis, quantumcumque voluerint ' sed degusando per vices , non toto pectore, plenoque gurgite perpetuo hauriendo . Nam praeter quam quod quaeimeditando didicerunt , clarius ae nitidius intelligent ; profudi ora etiam vestigia in memoriae promptuariis cudent ' ac ita tenacius , diutiusque in eadem haerebunt. Quod quum fit, mirum in modum eorum sapientia augebitur
in dies' s quidem verum est , quod alibi adnotatum : Tantum scit homo , quantum remini-situr . Contra vero juvenes , qui nova semper ac nova sine ullo prorsus meditationis praesidio addiscere , memoriaeque demandare satarunt, retro radi quodammodo in studiis utplurimum videntur . uia ni mirum minus intelligendo, quae sic avide , & immeditate memoriae committunt, leviora in ea vestigia imprimunt , ac ita facilius eadem ut umbrae dilabuntur, tamquam si nusquam didicissent. CLVII. Sant & eximia emolumenta alia, quae ex meditationibus rite institutis in nos promanant . Sane quum aliorum dicta , aut facta, aut etiam scripta attente meditamur , atque aliqua in illis vitia detegimus ' totidem imadversiones ac monita ea nobis sunt , ne in eadem oscitanter prolabamur . Vicissim vero totidem potentissima incitamenta atque calcaria erunt dotes illae plures & ornamenta , quae in illis observaverimus , ut eadem pro opportunitate imitemur. Quinimmo nedum devitare mala, imitarique bona , sed & meliora quoque , ac praestantiora commoliri adnitemur. Nam ea
325쪽
human um ingeniorum , saltem nobiliorum generosa indoles atque natura , ut deterioris conditionis suae velut erubescentia atque peditaesa j aliorum praeclare dicta, gesta , atque scrita , & cogitata nedum exaequam festinent , sed& velis, ut dicitur, equisque praetergredi , ac
CLVIII. Quo autem merita senes rite ininstituantur, atque magnis hujusmodi emolumentis in studio disciplinarum nobis suppeditandis reddantur idoneae , sequentia praecepta servanda Proponam . Primum nempe sit mens ab omnibus 4ffectibus libera: ut res meditationi subje-εlas tales ipsa cernat , quales sunt in seipsis , Deinde rebus eisdem sit ea nimis quoque intenta . Attentio quippe quo major fuerit reactatior , eo mentis obtutum in res ipsas velut profundius infiget . Rursus nullis rumoribus , nullaque extranea cura meditationis tempore eadem mens perturbetur . Ne scilicet attentione imminuta , res velut illius aciei subtrahantur, & evanescant. Hinc nocturna flentia, &loca opaca meditationibus rite ineundis valde aptata . Praeterea cogitationes undecumque deis haustas ea sic meditetur , ut severo pacatoque examine minutatim cribret, verae ne sint illae, an falsae: vacillantes, an firmae: bonae , an praVae: titises, an supervacaneae r ordinatae, an pertur batae : satis evolutae , an adhuc confusae: pul-- crene , Ornateque contextae , an horridae , dc incultae : alia hujusmodi c Praecipue vero , num
rationes , quibus eae ita potius quam aliter no
326쪽
bis videntur , solidae sint atque perspicuae . animbecillae minusque clarae introspiciendum. Tandem meditatione completa, generose abjicienda, expurganda , supplenda , firmanda , corrigenda , evolvenda , collustranda , ordinanda, nectenda , ac perpolienda , quae salsa, quie supervacanea , quae manca, quae imbecilla . quae prava , quae confusa, quae obscura , quae perturbatῖ , quae abrupta , quaeque demum inculta , & inornata meditando vis fuerint. Nam cribratione expleta , excussis rustieano furfure , purior tantum farina adservanda. CLIX. Quum ea cogitationum , rerum. que discretio per meditationem acta fuerit, velim, sincero animo , menteque pacata fetum ipsis reputent aequi bonique. rerum estimatores, quam pauca sint, fereque nulla, quae clara immobilique cognitionς comprehendimus t Quam vicissim multa , quamque infinita, quae aut ignoramus prorsus, aut vacillanti , incertoque ju. dicio tenemus t Nam illuc princeps ac praestantius meditationis emolumentum fuerit , si
propriae ignorantiae conscius sat homo ; ne umquam superbiat in sapientia sua, sed huma.
nitatem ubique profiteatur , mansuetudinem , comitatem . Imitandum memorabile Socratis imagni illius in antiquitate Philolso ii , exeuypium , qui hac via eo incomparabilis humili. tatis devenit, ut de se fateri non erubesceret :
327쪽
LIB. III. CAΡ. XVI. Sed de . te inquirendae veritatis metvisscae per mentis rationem , deque integro Libro III., .m satis multa. Ad postrema progrediundum.
mide. potius humilitatis ejus argumentum , quam universalis septie mi indicium, uti vulgo fit, Mic proponere, adhibereque malui; propterea quod nescio quid enfasis in illo mihi secernere videar r atque ubi de viris praeterea magnis agitur , cohibendus semper Miamus sit; nec ob leves iuspiciones , ac non satis firma monumenta ad ea protinus convolandum, ν uae illis aliquam levitaris , Olcitantiae , malitiae , raudis, aut infamiae notam inferre possunt . Quae iusia, ac tironibus, ut in habitum convertant, nam quam non inculpanda. Scilicet vere scepti eum, idest veritatis omnis hostem & oppugnatotem socratem , cuius Iam magnificae per omnia saecula laudes, numquam adduci possum , ut credam . Quod si ad compercendam Dogmati eorum fortasse superbiam id ab se dictum conjicere velimus, non repugnabo . Nam ea laepe magnorum viroium prudentia est , ut, quo aliorum adrogantiam salubrius reprimant , ieipsos ad ima deiiciunt,
328쪽
De arte inquirendi seritates binoricas per auctoritatem ad Criticae leges exactam
I. v ΤEntum jam tandem ad Librum IV. V eumque postremum, in quo' de arte ἐπυestigandi , adsequendique veritates hi loricas nobis sermo. Est & hic campus longe lateque diffusus quippe quum narrationem spectet
innumerabilium eventuum omnium temporum, omnium nationum , omniumque locorum . Inso pescurrendo mentis ratione opus est plurima , plurimaque critica ' ne clausis velut oculis fidem indiscriminatim cuivis adhibendo , ficta etiam , spuria , di interpolata pro realibuS,
329쪽
LIB. IV. CAP. I. 29 Igenuinis, & incorruptis habeamus . Itaque si saepe alias, heic etiam & acuitur mirifice ingenium , & iudicium in veri a falso discrimine
mirum in modum roboratur . Adnitantur itaque tirones , ut quae eam in rem dicturi sumus, non ediscant solum , sed & familiaria sibi quoque reddantur, Ita quippe magnorum virorum prudentiam imitati , errores in judicando cauti declinabunt : nec cito , uti sit, credenteF, leves erunt corde. Quod vitium ipsimet Scriptores sacri reprehendunt, quum ivnent: Qui ςito credis , levis eorde es .
De auctoritate humana , ejusque principiis generat im . II. V Ictum quodvis, aut scriptum , quo aut docetur aliquid , aut enarratur , Auctoritas generatim adpellatur. Eaque .duplex est , divina & humana. Nam quum Deus, tum homines & docere nos aliquid possunt, &praeteritorum temporum gesta narrare. Porro de . nuctoritAte divina dicam capite postremo : heictantum de humana . Quam etiam ex ea dumtaxat parte sppctandam adiumo , qua praeterita facta, sive veritates hi loricas enarrando nobis tradit, Ec contestatur quale scilicet, quantumque Pondus illi insit pro diversitate circumstantiarum , T a quae
330쪽
quae ipsius narrationem, & attestationem comi tantur. Quatenus enim ea docet , quae natura-
Iium sunt disciplinarum iat heic dixisse fuerit, magna quidem , fi de Viris illustribus sermo sit, in veneratione illam & obsequio habendam 'verum tantam illi vim ac pondus ad probandum ac refellendum inesse , quantum rationes praeseserunt , quibus ea aut sulcitur expresse ,
aut prudenti judicio & conjectura fulciri intelligitur. Alioquin naturae vox audienda ' quippe quae & prima , & aliarum magii ra, & semper eadem . , semperque verax : quum vicissim &Ciceroni Demosthenes , & Homerus Horatio a& alii praeterea aliis αormitare aliquando vii snt . Prudenti Autem judicio humana aucto. ritas ratione sulciri intelligitur , quum & viri
gna praeterea studia , ac meditationes ea in mam penderint, de qua sine expressa ratione quidpiam docenti ac stabiliunt. III. Quum auctoritas humana in reb sacti pνineipii loco inter ratioeinandum adsumitur, conclusiones inde deductae non ad se te 'iam , certam videlicet evidentemque cognitio nem spectant, sed ad meram Idem , eamque humanam , quam adsensum non immerito di. Xeris praeteritorum temporum factis exhibitum propter Historicorum , qui ea narrant, auctoritatem , & comestationem . Ita si dicam : Romanarum rerum H noriographi mira consensioneres ritur , Iulium Caesarem a Bruto Casso in senatu fu e Maeldatum . Vere uisur ab hu-