장음표시 사용
221쪽
ne grati animi promittemus studiu, &operam. Iuvenis iuuenem appello,quo ominus sit inter nos huius sermoniS VC- ῶe. μrecundia. Ego, cum sponsa tua capta, a
militibus nostris ad me deducta esset, audirentq; eam tibi cordi esse, & forma faceret fidem, quia ipse, si frui liceret tu do aetatis, praesertim recto, & legitimo
amore,&no respublica animum nostru occimasset, venia mihi dari sposam impenuus amanti velle, tuo citius possum, amori faveo.Fuit sposa tua apud me e dem, qua apud soceros tuos,parentes'; suos Verecundia: seruata tibi est, ut in- uiolatum,& dignum me teque,dari tibi donu posset. Hanc mercedem una pro eo munere paciscosiamicus populoRO :mano sis. Et si me viru bonii credis este, qualeis patrem, patruumq; meum iam ante hae gentes norant,scias multoS nostri similes in ciuitate Romana esse :nec
ullum in terris populit hodie dici posie, quem minus tibi hostem, tuisque esse
Monitio, qua vitiu quod castigari
222쪽
acerbitatem laude molliemus. na contumax, & sui amas ingeniuest humanu:nec vitia discit sua placide. Multas, Negregias virtutes vitii, vitiorumve probro obscurari nos no pati,nec comittCre, utque charu habemus, in parte laudibus ornetur: vitiu in aetate mi udentia, conssimi non fatis idoneoru hominu coseremus. Idem vitiuin excelleti, bus viris fuisse: at mutatum aut mutari
studio posse: quod virtutem excessu superet, nullo negotio reprimi posse. Hic studium nostrum in illum ostcndemus praecipu1 Iis de rebus admonere, quas
in aliis tacitas sineremus : parem dicendi libertatem illius erga nostrouocabimi , nisi forte minus amet.Est cnim amicitiae proprium munus admonitio libera, & sincera facere oportere,ut suos sibi obtemperantes habeat: ne permittat
Quemqua abuti potestate ad quaestu:&
Ardes . virecte tacientes amet famili res:eoru dicta factaq; obseruet:male facientes coerceat: cum rudis esse ab iis
decepturnam optimii queque dissicilli .mc alios improbos suspicari: ut in laudata integritate costet,aut cautione ad-
223쪽
Ibi BER II. 1 9hibeat diligentiorem: habeat aures, in quas nihil ficte nihil simulate, qu stus
causa insusurretur, sed veritas infundatur: ut rerum hominumque quibus,ptieest, salutis, dignitatis, felitatis cura habere charam demonstret: vi tanta sit abstinentia, ut non minus aduersum se ijs, qui dederint, quam ijs, qui accepcrint, significet: non debere esse in ruos durii, aut suspitiosum: sua bonis, & spectatis credat: improbis, & suspectis neque rem, neque eXistimationem committat: exploret nouos amicos, prius
qua si s fidat: curet ex animo amari: qui virtutis,n5 qu si' causa res agusiasciscat in familiaritate: gentis vitia, regionis'; caueat leuitatem,assentati on em,sup erbiam seuos fideles & bonos rebus priuatis admittat, non publicis: bonis adiungat auctoritate sua: mediocria bona virtutesque quibusdam in locis diuinas videri: quabilem no variatam gratias ueritatem, quae in decertaedis rebus adsimultates usque addenda sit,retinenda& constantiam grauitatem quae resistat gratae, suspicioni lenitatem in dece
224쪽
18o RHETORi CORVM insatisfaciendo,& disputando, seueritatem comitate temperandam;faciat,ut nemo alterius operam desideret potestatcm eo nobiliorem,quo maiore:b C
tos esse, qui ab ijs, qui comes, & graues sunt reguntur: melius in ossicio versari, quam deces res dicamus: si quae beneficia in publicum exstent, comem randa sunt: fi pacem & concordiam inita, duxerit, sustulerit seditiones, latroci,nia, caedes su mptus castigatos, repressa auaritia eoru, qui praesunt securitatem omnium sortunis additam. Humanitas
eorum,quibus praeest, praedicada: quid ab iis beneficij,aut artium acceptu: potestatis,& sapientiae coniuctionem rem csse admirandam, & salutarem : si quae exigimus etiam fecerit magna ex parte sine ullis praeceptis: indicatum in vitium plenius dicimus ex loco commu-n aut exemplis: addimus iudicium publicum, & opinionem de vitio, &d siderium castigandi tin futuro sermo . ne hontinu tuta culpae audiendit,quod gloriam obscuret: modii castigandi viiij tradimus: atq; ad id studiu adhibetainidue docemus: Si ex parte correxe
225쪽
ri gaudere nos ostendemus atque ut penitus euella monebimus.Hortamur ut se excitet ad omnes partes bene audiessis ut secum, non cum aliis certe Glintelligat consequentem gloriam ad se,& suos peruenturam, & laetitiam: ne se magnitudine negotii obrui patiatur. vicino rebus dissicilibus occurrat: intelligat res esse, in quibus non fortuna,sed ratio d0minetur: cas esse in eius virtute, re moderatione animi, tacilitatem,& dissicultatem rerum, quae Vigilantia,& consilium requirant, administratursi commode, si sui rationem primam ducat ipsius naturam esse, vel cum doctrina,moderatam: habere cam doctrinam, quae naturam vitiosissimam ex coalere possit: quod aliis dissicile sit,ipsi perfacile : nos scribere, non ut faciat, sed ut fecisse gaudeat: habere ipsum homi nes spectata virtute, honore,aetate, dignitate praestantes, qui existimationem eius curent: splendorem gentilium, Mnecessariorum, dc anteactae ab eo vitae, intuendum: ex quo non ponit silmina vituperationem effugere,nisi summam laudem assequatur : demonstrandum
226쪽
RHETORICORVM quid fautores, & boni viri ab eo expectent: quid inimici optent probrosum,& turpe : ipsiim non de comparanda gloria laborare, sed de parta dimicare: ex prauis illius actionibus, in egregiam eius gloriam, & nostrum dedecus recidere : ipsum adiuvisse nos in adipi .cenda gloria : proinde in ea retinenda, & augenda per suam contendere debere : utendum iudicio hominum praesentium, & futurorum: ipsum non sibi soli gloriam, querere: id si esset, tamen non debere negligere, qui
aeternis monimentis nomςn consecra
re vellet: communicata, suis tradere liberis, posteritati: ne videatur suis inuidisse, cauendum : nos haec dicere, non ut dormientem excitemus, sed currentem incitemus : ipsum optime videre
quid ex dignitate sit, Ss gloria: faciat, quod Poetae boni, & actores indus ij,
ut in suprema contentione muneris,
quod laudatissimum est, agat: ipsi icogitare debere nos semper adesse prae sentes. Si potentes reprehendi opo teat, notabimus eos, a quibus falsa laudatione corrumpantur : horum vitia
227쪽
lorum virtutes, & simpliciis :tum modeste hortabimur, ut ea, quae alienae culpae contagio contra X rint, corrigant, & indolem si1am in libertatem vindicent. In admonitionibus auctoritatem nobis prudenter su- Hrς sine iniuria, & cdtunielia illius, o em reprehendimus. Haec iure quodam suo possiant, qui aetate, & rerum usii, diuturnitate O diorum, sapientia, innocentia, praecedunt. Polliceri nos lic oportet amantissime , fidelissime- que studium, operam, consilium nostrum. Denique grauiter, & prudenter quid,quomodo fieri conueniat, ostendemus. Hic usus exemplorum, &sententiarum, quas pro nutiarunt,aut usum
parunt illustres, & sapientes, & sancti, k sque viri: quae laus, quae infamia,
mus. Exempla monitionis luculenta extant, leguntur, habenturque vulgo : at diuinam indico, non edo, non siipprimo M T.Ciceronis epistolam ad amnisi Tullium Cic. Asiae, prorogato interitu annu imperio, moderatorem. Asperitatem scro cis, militarisque inse-
228쪽
ni, paulum lenitam laudat 'impesus, &mitigat prorsus ciuilis sapientiae praeceptis, &consiliis salutaribus. Regendae prouinciae , officium discere pia cupido
ferit animum illuc aduerte. Aliqua. te existimo, Massanisa, intuentem in me bona,&principio in Hispaniam,adiungendam mecum amicitiam, venisse: &sa. i. postea in Astica teipsum, spesque Omnes tuas m iide meam comisisse. Atqui, nulla earum virtus est,propter quas appetendus tibi visus sim, qua eso aeque, atque temp erantia, & continentia libidinum gloriatus fuerim. Hanc te. qu que ad caeteras tuas eximias Virtutes, Massanissa,adiecisse velim. nam non est crede mihi) tantum ab hostibus arma tis aetati nostrae periculi, quantum circumfusis undique voluptatibus. Qui eas sita temperatia fraenauit, ac domuit; multo maius decus,maioremque victo- riam sibi peperit,quam nos Syphace ubeto,habemus. Vae me absente strenue, ac fortiter fecisti, libenter, & comenao'raui,& memini. Caetera teipsu reputare. tecu qua dicente me crubescere malo.
Syphax P.Romauspicus captusvictusque
229쪽
e'Itaque ipse,coniunx, regnum, ager, i pida, homines, qui incolunt, quidquid denique Syphacis fuit, praeda populi Romani est, ut regem, coniugem que eius, etiamsi non ciuis Carthaginensis esset; etiam simon patrem eius imperatorem hostium videremus, Roma oporteret mitti, ac Senatus, populique Romani de ea iudicium, atque arbitrium esse , quae regem nobis socium alienasse, atque ilia a coegisse praecipitem dicatur. Vince animum; cave deformes multa bona uno vitio, tot meritorum gratiam maiore cubpa,quam causa culpae est,corrumpas.
ostendi quidam delectatione prae audisorum. cipuam animis, auribusque sequunturi. ,
alii priuatim, aut publicae stelicitatis cupidi, consilium capiunt multi singu-
230쪽
lis de causis iudicant. Itaque omne or toris ossicium, aut in iudiciis consumitur, quae alioru sentcntiae comittuntur, nostris erepta arbitriis,dequibus lite c5 teditur: aut extra tu dictav ersatur. E aq;, quae adiudicem non venitit, plerumq; praeterita sunt: nonnuqua praesentia,&certa,quq laudamus,aut culpando vituperamus: aut futura,&incerta,& dubia,
quae liberam habent electionem,&pe missa sui nostris arbitriis, de quibus deliberamus. Hinc caussarum tria dantur
genera,Demonstrativum, cuius materies est honestorum: Deliberatiuit, utilium Iudiciale,iustorum, non solorum, sed potissimum.nam mutuis auxiliis c5stat omnia Etenim in laude iustitia,utii lita'; tractatur,& in consiliis honestas;& raro Iudicialis caussa est,cuius in pa te honesti,utilisque ratio non audiatur. Demonstrativum tentu versatur in laudibus,
vituperus,peryonarum a Zorum,rerum.
Hoc laudatiuiim, & demonstrativum parte sui meliore dictum, non quod demonstrationis vim habe t laudatio, vituperatioque ; sed, quod quale aliquid