장음표시 사용
351쪽
33s D 3 i PACIFICATIONE scit: qui mouetur ad ulciscendum eo ipso co
gnoscit esse malum. Et certe, ut Susius ait, etiam si daremus non errare cum qui ulciscitur, dum par pari refert: tamen semper in eo
peccat, quod & magistratus , & Dei qui sibi
vindi Pam reseruauit, auctoritate offendit. Quam ob rem Plato, non uno in loco grau ter errare cos, qui iniuriam inferunt asseu
rauit, eiusque discipulus Aristoteles confirmauit, & asserit esse cum vitio coniunctum. quod silentio, & data opera praeterivit Posse uinus, ut ait Susius. Posset etiam adduci ad deterrendos homines ab iniuria, & vindicta ratio ex malis tum spiritualibus, tum corporalibus quae inde oriuntur desumpta. Neq; cnim explicari posse arbitror qui quantaque sint damna spiritualia, quae ex uno peccato graui contrahuntur. O quam infelix est itale, inquit Discipulus, qui participatione omnium missarum, orationum, & eleemosynarum,& omnium bonorum quae fiunt in tota Ecclesia, propter unam iram, & vindictam vult carere,& priuari omnibus bonis q fiunt in coelo,& in terra. Rursus dum inimicitias exerces & odio flagras erga inimicum,omnia opera bona,& amicitiam Dei, Christi, Beatae Virginis,angelorum, & sanctorum omnium perdis. Quam ob rem,sicuti tu in proximum
signa irae,& odii ostendis, ita etiam Deus, de sancti omnes in te signa irae,& vindictae exercebunt. Sed latius de hac re disserendi noni
352쪽
est hic locus. De damnis autem,quae in bonis fortunae accipiuntur propter discordias aliqua afferentur, cum de discordia agemus. 'Quod si quis dicat: video equidem vindicta I pendi non esse se mendam, video rem esse rationi re ς φ ψ tapugnantem: tamen ab appetitu vindinstra- fraterna.
Dor: non possum mihi ipsi imperare. Fateor rem arduam esse; at si semel volueris,si quantum in te est praestiteris, diuina gratia non deerit. Noli diffidere : res in promptu est': Laurenti vita in manu est: virtus in voluntate est: Vi- ζαntietuis ctoria I arbitrio est:si voluisti, vicisti. Sed cuinterdii pacificationes non facile fieri queat, ac diu in discordia saepe uiuatur, quomodo 'interim vir prudens fructum ab inimico pos ,
si percipere, non erit ab instituto alienum, ' .i nec sine utilitate docere.
OV A Μ vi s prisci illi homines solo hoe
contenti fuerint, ne a bestijs laederentur : posteriores tamen etiam ab illis utilitates capiendas esse, dum illarum lacte ad remedia utuntur, pilis vcstiuntur, carne vescuntur, censuerunt. Dissimili in re, simi Ii ratione de Xenophontis sententia, nos no Xenophorusolum hoc contenti esse debemus, si inimicinos minime lardui, sed etia curandu est,ut ab eis utilitates aliqua. Ordiauriamui. Nec enim
353쪽
2lutarctua res aliqua est tam noxia, Plutarchus scribit, quin prudens homo ex ea emolumentum, VC. Iuli agricoli ex Sylvestribus arboribus, percipere queat. Vt igitur magis commouerei possimus homines, ut abstinere velint a vin. dicta; de quare supra disputatum est ;& ad inimicos diligendos, de quo postea scribetur, aliquot utilitates suininatim locum amplissimum coarctantes, ut breuitati st ude ui mus, afferemus. Si quis autem plura legere desiderat, legat quos nunc citabo scriptores: & in primis Plutarchum in opusculo de utilitate ab inimicis capicnda . Ludovirlutar. cum Coelium Rodiginum lib. 8. cap. 17. est,i ' Chrysost. Eo m. I9. in Matth. & hom. F. in se Cypr. cundam ad Cor. Cyprianum sermone de Zelo, & liuore,& alios sanctos, qui de diligendis inimicis aliquid conscripserunt. Scri-Hax Drixia psit otia Maximus Tyrius sermonem de hac Plinis utili- re. Prima igitur utilitas, eaq; maxima est , rasquης pi Quod nihil aeque valet, ad veniam peccati PQ ς' - a Deo obtinen arri, atq; illatas iniuria
aequo animo ferre, aut acceptas prompta voluntate condonarc. Hoc nos ipsa veritas docuit, dum orandi formulam piscripsit, &cxposuit, & docuit, tunc posse nos veniam impetrare , cum alijs debita eorum condonauerimus. Si autem non dimiseritis homi- - nibus, nec pater vester dimittet vobis peccata vestra. Ad tam magnum tonitruum ait ..', . ' η' Augustinus, qui non expcrgiscitur,non dor
354쪽
i ΙNI MI CORVM.mit, sed mortuus est. Et alibi. Ad dilectionem inlisicorum vos moneo, quia ad sananda vulnera peccatorum nullum efficacius medium esse cognosco . Ut ausus fuerit Caietanus asserere , quem tamen meri Q in suis adnotationibus damnat Catherinus; Si quis ex corde propter Deu remiserit iniurias, etiamsi in fornicatione perseueraret; tandem Deus conuerteret eum ad poeniten tiam , & condonabit ei omnia. Secunda utilitas. Ex inimicorum dilectione summam adipiscimii r dignitatem, qua nulla maior dici, aut exco Silari potest : quod scilicet filii altissimi euadamus. Diligite, inquit seruator. noster inimicos vestros, & critis filij altissimi. Quanta ait August. gratia, per nos serui digni non sumus, & inimicorum dilectionesiiij Dei efficimur. Quantum autem nobis necessarium sit, ad similitudinem Dei nos ipsos effingere , pulcherrime Isaias Abbas oratione I 8. quae est de iniuriarum obliuione, his verbis dcmonstrauit. Nisi enim homo adsilij Dei naturam, & cxemplum se composuerit, inanes sunt omncs eius labores. Quid quod etiam philosophi dixerunt, hanc esse beatitudinem nostram, Deos sequi. Pro Ptcrea dicebat Empedocles, homines probos esse Dei simillimos, & post vitam fieri Deos. ἄνθεν αναβλας ουσι θεοι. id est hinc repululat Dij. EtPorphyrius, Animi finis est Deo fieri similem. Tertia utilitas. Inimicus in causa est,
Caiet Cather. Secunda villitas. Lue. RAug. Isaias. Abin bas.
Empedoeles Prophir. L de facetis.
355쪽
Dii ΡAc IsICATIONE est,ut a vitiis abstineamus,& congruenter ra. tioni vivamus; ne quid offendamus, ex quo ille voluptatem capiat Obseruat enim Eo-'' stis,accurate vitae nostrae actiones,consilia,N somnia etiam ipsa, ut si quid minus recte ge-- stum inuenerit, veluti vultur , sana non sentiens , vellicet,& laceret. Est ergo maxima haec utilitas,quae ab inimicis capitur,quanda omnia caute , & explorate agimus , dum inculpati, & inreerchesibiles apud illos esse vo Iumus; Habet enim hoc peculiare malitia ,
ut magis inimicos, quam amicos Ievereatur.
τε Declarat hoc Plutarchus, simili sumpto a ciuitate hostibus sinitima ,,quae diligentius,& cautius excubaret, quam si longe abellet, Ouartavid. aut nullus estet hostis . Quartae utilitas ex
eo desumitur, quod inimici sunt veluti quis dam magistri seueri, & incorrupti, vitae nostri, cum non dissimulanter nostra vitia no- tent, & nobis obiiciant. Et co gratior debet nobis accidere inimici disciplina , quod αμισθος M λ dest gratuit' magister,
ylutatα existat. Quare ait Plutarchus si te ineruditum vocat ; fac acuas indultriam . . Si ignauum, animi fortitudinem exerce. Hac de Antisthenes re, aiebat Antisthenes, ad salutem tuendam opus esse amicis ingenuis, aut acribus ininucis. Verum postea quam amicitia pene vo- lccm amisit,& assentatio loquax viget, superest, ut ab inimicis verum audiamus, ut cum medicum amicum reperire no liceat, vulnus
356쪽
nibostili lancea curetur . Neq; cuipiam paradoxum videri debet, dum docemus , inimicum praeceptorem nostrum esse debere, quando nulla alia ratione ita bene homines docentur , atq; infortuniis, & aduersis rebus: quo fit, nihil vetare, quin praeceptore utamur, inimicorcum non raro contingat, magis intelligi, & cognosci ab inimico , quam ab amico
idest occaecatur amor in eo,quod amatur. Depingit hanc rem Plutarchus huiusmodi exemplo. Hieroni a quodam inimico obiectus est oris fetor: qui reuersus domum increpavit uxorem, quod de eo vitio eum no monuisset. At illa, cum csset simplex putaui inquit,omnes viros ad eundem modii olere. Quinta,&satis illustris utilitas, quae ex inimico capitur est; quod sit eorum conuicia, de contumelias & agrestes mores ferimus; facilius amicorum, parentum, Vivendi rationes ab honesto remotas, feremus. Ideo socrates, cur petulantem, & acerbam uxorem sustineret domi, interrogatus, re . . spondit: ut facillux alios possim ferre. Hinc fiet, ut nec ipsi amicos aut verbis laedamus, aut fraude decipiamus , aut alia qua uis ratione cis molesti simus. Propterea Demo- hcnes cum ad amicitias aptu esse aiebat, qui
plurimo iniurias pati posset. Hanc ob cau- Iam suis prscipiebat Pythagoras, ne animalia occiderent, ut a crudelitate, & sevitia in ho
Praeeeptot bonus qui . Platonis ιε tentia. Hut L. Quinta viati socraterus. Maxim. Ad amicitiIsit aptus. 2ithas Ias.
357쪽
I a P AeIFICATION fimines retraheret: & empto retium iactu, ad ... ii idem significandum, captos pisces iubebat 2 ' Iibertate donari. Sexta utilitas, quae pristantissima,& summa est,quod prebent nobis occasionem gloriar,& famae acquirendae,media patientia, qua nihil potest accidere in hac
vita hominibus utilius, cum omnes nostras actiones illustret, & exornet. Laetius es quoties tibi mono constat honesium. Hanc rem declarat D. Chrysostomus exemplo patientissimi Iob , cui diabolus, amici ,
uxor ingentis & perpetuae gloriae occasione attulere: ut recte dixerit Cassiodorus r non debes inimi eos existimare, qui prosunt . Nasi aequo animo perferantur,frequenter nobis talia conferunt, qualia dulcissimi amici pre- stare non possunt. Isti enim Cepe nos a vir- cute blandiendo deducunt,illi vero in eadem affligendo constituunt Quapropter amav agi ix v patientiam,& plus inuenies in inimico quod
' diligas Daretur hic amplissimus campus ,
in quo excurrere longissime posset oratio ;sed quoniam breuitat illudeo, contentus Croillustriora quaedam adnotare loca,ex quibuS multa depromi poterunt argumenta,ad persuadendu hominibus u illustris,q excellens, qua utilis sit eis patientia. Legendi sunt ergoae hac re Ei auctores. Tertul. lib. de patien-Υenurian. tia, Cyprianus, Polydorus Virgilius, qui
piran. . duos libros de laudibus patientia: lcriptit. vi βψ-- ' iano veronensis episcopus ser. 6. miris i
358쪽
dibus patientiam extollit. Maximus , ser. de sancto Stephano . Finus Ferrarichsis lib. primo contra Iudaeos , ubi habet pulcherrimam amplificationem patientiae Abrahae. Quanti faciende sint tribulationes, egregie admodum docet Idiota lib. 2. de vera poenitCntia cap. 2.3. qui locus est omnino legetadus. Henricus Harphius latissime hac de re non uno in loco disputauit. Ioannes Vulerius i. q. de prestigiis c. a F. ubi docet quo modo excitandi sint ad tollerantiam ij, qui maleficio dsmonis afficiuntur. Valebit ad excita dos homines christianos ad tollerantia afferre exempla gentilium, qui multa, grauia perpessi sunt incommoda, ob caducam , & vanam gloriam. Et Diodorus lib. de moribus aegyptiorum, refert, si quis eos ense percutiat non diffugere,neq;quens alterius vulnere, aut danno moueri, & faepufilios, & uxores ante oculos interfectos ab que ulla passione respicere. Quamobrem si prςclare in hac retractanda bonus seges serit concionator, ita ut patientiae fructus, &efficaciam auditoribus persuadeat, illud profecto perficiet, ut homines ab iniuria, & vindicta facilius abstineant, & potius velint Emendare malos νenia, quam perdere poena. Invadat itaq; prudens concio nator in hanc arcem omni conatu; quia licet res ardua sit, di non facile homines ad lenitatem erga inrumicos adhibendam moueantur: tamen
Henricus Harphius. IO. Fuieti Diodorus. s. Antioch Iegedus est hoan. sa. 34 Paulinus Nolan
359쪽
Horatius lib.I. Ist. vindicta coe estuq- Paulinus epist. a.
333 Da PACI νIC A TIONE LNemo adeo ferus est, vi non mitescere possit,
Si modo culturae patientem cummodat aurem.
Quod si quis tandem vicissi cupiat,non refragabimur, si diuinam, & coelestem vindictam prosequi voluerit: quod faciet, si inimicum diliget. Inimicum diligere,coelestis vindicta
est,ait Paulinus. Caeterum cum ad amandos inimίcos haud facile homines inclinentur, propterea rationes aliquot in sequenti capite arierentur,qus cos ad hanc prestantissima
actionem excitare, ac anflammare valeant.
.. UAMVIS sola utilitas, quam ab inimi- cis capere licet, per se idonea esse debeat ad excitandam quamlibet sopitam caritatem, ad diligendum inimicos, ta ad restinguendum omnem odij aestum: tamen cum haec res magni ponderis sit, & cx ea pax conscientie,& animi tranquillitas, quo bono nullum maius est in hac vita, oriatur; ac cu ratius,& studiosius plures rationes ad id facie iat. : dum,quod volumus afferendς sunt,ut ratio-- ne abundare demonstremus, quod ratione cairere hominibus videtur. Et ut certo quodam ordine afferantur, eas ad qusdam capita Primn eao reuocabo. Primum ergo caput continebit quasdam persuasiones desumptas a ratione
humana recta, pro ut homo est quoddam ani
360쪽
niat, quod ratione vivit,& id quod conscientiae congruit, a qua nunquam ei recedere licet, efficit. Debet enim homo, si tanquam homo vivere cupit, rationem vitae magistram sequi . Propterea nos recte monebat Nilus Episcopus, ut in omnibus rebus gerendis coscientia uteremur, cum quid in vita bonum, α quid malum sit pariter ostendat. Nam neq; decipitur ratio, nec decipit unqza. Prima ergo argumentatio ita habet. Nemo est ita sibi inuisus,& odiosus, ut nollet ab omnibus etiam ab ipsis inimicis amari : quia cuodio assici, sit quoddam malum, nemo sanae
mentis vclici haberi odio. At natura aperte docet ut eum vicissimames, a quo amari vis; ne dum tu in amante vivere cupis, amantem in te mortuum esse velis: quod quam turpe
sit, Ficinus in suo Symphosio elegator admodum docet. Quare naturate docet, ut inimicum ames . Praeterea natura, lamilesii uile appetit, & appetendo amat. At inimicus est nobis per similis, cum in eo sit eadem natura, quae in nobis est, ob quam naturam amari debet. Cur ergo non erit amandus, cum eade, que antea,post acccptam iniuria cause amoris maneat Neque enim natura nobis iniuriam facit, ait Franciscus Picus, sed naturae voluntas,& uoluntatis malitia, quatenus a ratione deficit, qui defeetiis nihil est, aut si sidest, accidens est. Cur ergo substantia hominis quae est bona,& amabilis propter id, qJY a niliuri 3 Nilus Em Manilius
lib. 2. Astr. Prima ratio Marsi. Ficia. Alia ratia. t a Frac. Ilcus.