장음표시 사용
31쪽
& si minus diligit creatura, non ei ad delictum reputabiatur quia minor est. Et quidem ipse spiritus sanctus ut ait Gregorius amor est.Vnde & Ioanes dicit: Deus charitas est. Ergo qui me te integra Deu desiderat, prosecto iam habet quem amat. Neq; enim quisqtiam pos et Deu diligere,si eu quem diligit ano haberet. Sed ecce unusquisq; vestru si requiratur an diligat Deu,tota fiducia,& secura mete respodet:dilia po.Sed siquis diligit me,inquit,sermonem meu seruabit. Probatio ergo dilectionis,exhibitio est operis.Hinc in Epistola sua idem Ioancs dicit: inai dicit, quia diligo Deu,
de mandata eius non custodit,mendax cu.Vere enim diligimus, fi mandata eius seruamus. Vere diligimus,si ad data eius a nostris nos voluptatibus,coarctamus.Nam
qui adhuc per illicita des Ieria diffuit, profecto Deum
non amat,quia ei in sua voluntate contradicit. Quoniam ergo pro veri ampris probatione , remittimur termonum Domini obseruationem , ideo sciendum est ipsius sermones tribus modis a nobis debere seruari: eorde videlicet, oro & opere. Hoc est, vi eius sermonem corde meditemur,per huc verbo proximum aedificemus,& hunc in opere per lucis exempla monstremus. Sane ad hanc triplicem sermonum suorum Obseruatiam ipse nos Deut σ. moner,dicens: Verba quae ego praecipio tibi hodie,erunt in corde tuo, ecce primum.& narrabis ea filiis tuis, ecce secundum. & habebis ea quasi signum in manu tua,ecce
optanda remuneratio,subdituri Ei pater mem diliget eum,s ad eum vememus, instonem apia eum faciemus.
Pater meus, inquit, diliget eum. Et quid ni diligeret qui miseretur etiam omnium , & nihil odit eorum quae cit.Porro summi huius patris dilectio ab ude patet.Priamum in dilectionis praeuetione. Vnde per hunc Apostolum alibi dicitur: In hoc est charitas Dei, non quasi nos dilexerimus Deum , sed quoniam ipse erior dilexit nos. Et Apostolus Paulus:Elegit nos,inquit,in ipso ante mu-di cossitutionem,ut essemus sancti & immaculati in eo spectu eius in charitate. Paruit item in unigeniti filij sui ad nos mulione. bic e'nim Deus dilexit mundum , ut filium suum unigenitum
32쪽
daret. Etrursum: In hoc apparuit charitas Dei in nobis, x. Dan. quoniam filium suum unigenitum misit in mundum. Deniq; patet haec patris coelestis erga nos dilectio inmatione supernae haereditatis. Vnde Apostolus Petrus x P t. r. testatur fideles meneratos esse in spem vivam per resiur rectionem Iesu Christi ex mortuis in haereditatem into ruptibilem,& mcotaminatam,&immarcessibilem ipsis incoctis conseruatam.Quin &seipsum in haereditatem pro-
Et unde rumum an Deuteronomio scriptum est,dicete Domino:Non habebunt Sacerdotes & Levitae & omnes Dest trUm de cadem tribu sunt, partem & haereditatem e liquo Israel.Et post pauca:Dominus enim ipsis est hae editas eorum acut loquutus est illis. Et ad Abraham o Gorae t protector tuus sum,&merces tua magna n a, Protector in praesenti,merces in futuro. Qui autem per άItauq 33-λ'xς prςtai'tun nisi electi Dei qui Elim a ad cogestem haeresitatem vocati sunt, intelliguntur Hi Heuδ ellis prohibcntur cum filiis huius seculi habere hae editatem haridue eo quod haeredatatis eorum portio sit in terra vivetui vin i Itaque hoc quod in caducis & terrenis rebus superfluum
Dictum suit a Domino filiis Istael:Transibitis ner ter Deue Rnianos fratrum vestroruna filiorum Esau.Videte ereto dilis mer ne moueamini contra eos.Neque enim da vobis de icta eorum quantum potest unius pedis calcare
Et ad eum,inquit,veniemus.Magna cane &onrasset, vmuneratio Christi sermonem seruantibus , 9, & a patre OG -m
ct comoratio est repromissa Vorii ori 'μ' do.Veniunt Illuminando,venimus intuendo. Ventui im-ώ ς ς ρος in Q Ut sit nobis eoru non
.aeterna.Et mansionem,inquit,apud eu faciemust Ap
33쪽
dicendo. Mansionem apud cum sectemus,submouit Ap stoli Iude suspitionem. Non enim soninia manet,inquit ego autcm quum manifestor maneo una cum patre.Non igitur cuiasi in somnio crit visitatio mea. Non autem putandum est hoc esse manifestari Dei filium diligentibus eum , quod veniet cum nubibus, ut videat eum omnis oculus,quanquam 3c hoc sine dubio suturum sit,suo videlicet modo videbunt & qui pii pugerunsed expresta est magnificentius liaec magnifestatio de qua nunc agitur, quia veniemus,inquit, ad eum, & masionem apud cum faciemus. Igitur intus diligentibus Dei filium, intus,inquam, in interioribus animae, dilectus ipse Dei filius cum patre . inani statur.Et hoc prosccto magnu dilectionis est praemium, quod pater & filius per spiritum sanctum Deus Hnus,dilectar animae intrinsecus mira & ineffabilis charitatis voluptate copulatur-G Sed ''aerat aliquis,& dicat Quo pacto dictum est hic,
Et mansionem apud cum faciemus,quum alibi proprium hoc fuerit signum quo sanctus sanethrum foret agnos.cendus , iuxta quod ad Ioannem oraculo diuino dictum Ir. est: Super quem videris spiritum descendentem sicut columbam,& manentem stiper olim ,hic est qui baptirat in spiritu sancto,& idem spiritus connaturalis & cosubstantialis sit patri & filio, de quibus personis hic enuntiatur,& ad eum veniemus,& mansionem apud eum faciemus Deus ma- Sed aduertcndum est, quia quam diu in hoc moeriali coris seu pore vivitur, manet quidem in sanctis animal, iis per manifestationem filij, pater & filius, & nihilominus sanctu utriusquc spiritus. Per infusionem vero propriae substantiae, ut mansione aeterna maneat, hoc in remuneratione venturi seculi seliciter adimplendu expectatur.Nam n uere quidem dilectus tanquam sibilus aurae tenuis raptim fi-39- gens osculum,sugit in illa autem beata vita dilectus dii ctae plena & permanente voluptate copulabitur. Et gaudebit, inquit Propheta,sponsus super sponsam,&gaudebit super te Deus tuus. Talis masio patris & fiiij & spiritus sancti,praesertim dia, lectionis aedificatione praeparatur.Ait ergό: Si quis diligit me,sermonem meu seruabit,& pater meus diligit eum,&ad eum veniemus,& masionem apud eum faciemus.Ve-
rumam en diuiua naaiestati intra cordis hospitium suseiapiendae
34쪽
piendae ea quae dicta est praeparatione opus est. Grande enim in cordis hosipitio habere aduentum Dei. Vnde Grcg. Si domum cuiusquam vestrum quisquam diues &praepotens amicus intraret, omni sestinantia domus tota mundaretur. Tergat ergo sordes praui operis,qui deo prae HParat domum mentis. In quorundam etenim corda venit Quiluse ;& mansionem non facit, quia per compunctionem qui- da venti dem dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore sed nota hoc ipsum quod compuncti suerant obliuiscuntur, sicque manet. ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui vero delim syncere diligit,qui eius mandata custodit, in cius corde dominus & venit & mansionem sa-cit,quia sic cum diuinitatis amor penetrat,vi ab hoc amo . xc tentationis tempore non reccdat. Ille ergo vere amar, cuius mentem delectatio praua ex consensu non superat.
Nam tanto quisque a superno amore disiungitur,quanto inferius delectatur. Circa tertium, quod est, minime diligentium aperta designatio,sequitur:
Qui non Legit me,sermones meos non servat.
Sicut Christi sermones seruantibus manifestandus est Theoph.& filius ipse N pater,ita quoque ab co qui mandata non seruat, disiccssit S ipse & pater, tanquam non a diligente. Nam qui non diligit me,inquit, sermones meos non scr- Hi non diauat. Atque ita neque patrem diligit,qui non diligit filium. ligunt.
Nam sermo filij,etiam patris est. Igitur qui non custodit sermonem fili j vel patris, sicut odit filium,odit & patrem. Vos igitur,inquit, discipuli custodite sermones meos,lta enim declara itis dilectionem tam erga me quam erga patrem. No ergo credat aliquis, Greg. qiucquid sini animus cie dilemone Dei sine operis atte- satione respoderit.Nunqtiam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna si ess,si verb operari renuerit, amor non est.Ne autem parua cuiquam videatur indignitas, noseruare sermones ab co dictos,ecce adiecit, licens: Et sermonem quem audistis non es meus, sed eius qui misis me patris.
Huic simile est qδ paulo ante dixit: Verba quae ego lo- I tquor vobis a meipso no loquor. Et loge ante:Mea,inquit, Io . . a doctrina
35쪽
Gregori doctrina non est mea, sed eius qui misit me. Sane is ipse qui loquitur unigenitus filius, verbum patris est,& id essermo quem loquitur filius, non est filij,:ed patris , quia an ipse filius verbum est patris. Qui sermoncm suum loquitur,mendacium loquitur, & authoritate Icgis cotemnendus est,quia mendax est. Sermo autem quem audistis,impletur,' ab effectibus suis esse verax comprobatur. Ergo meus, inquit, non est, ergo a meipsi, de proprio corde . confictus non est,sed est eius qui misit me patris, testat tibiis operibus quae vidistis,quae visuri ouaeque in nomine meo facturi estis. Crane Proinde quidermones meos non seruat, non leue hoc Christiste esse putet. Spernendo quippe sermonem quem audistis,mme eom spernit eum cuius sermo est,icilicet, patrem qui misit me.
Omnere. Recte igitur iactori tribuit, quod facit aecitatis, a quo ha- . r. bet hoc spsum,quo illi est aequalitatis indifferetia. Quum enim non sit dei filius de se ipsis,neque de seipso loquitur.' Nam & essentiam suam & operationem & sermonem omnem a patre habet. Et suus itaq; est sermo, quia loquitur illum, & simul non suus, quia non a seipso loquitur. Quod si de Christi humanitate intclligatur, sensus elanus est, nam Euanaelicam doctrinam Christi humanitas
. . a se non habet,scd a Deo.Hinc doctrinae Christian praedicatoribus datur exemplum, quatenus ita praedicent, vivere &ipsi possint dicere : Sermo quem loquor non est meus,sed eius qui misit me patris. Circa secundum principale dicitur:
Hae loquutus sum vobis,apud vos manens.
K Hic ponitur venturum per spiritum intelligentiae promissa claritas.Vbiduo sunt notanda. Unum est, Paracleti spiritus ratio & missio. Alterum est, per eundem spiritum mentium illustratio Ibi Ille vos docebit omnia Cirta primum dicit: Haec loquutus sum vobis apud vox manens. Ac si diceret: Apud vos manens praesentia comporali,non meipsum vobis adhuc manifestaui,sed tantum loquutus sum & sermonem laci, quem si quis seruauerit, hoc magnum recipiet praemium quod ego manifestabo ei meipsum.Manens apnd vos mysteria regni dei in parabolis N in prouerbiis loquutus sum vobis, & quasi pa r.eoets. uulis sensu lac vobis potum dedi, non escam. Nondum . enim poteratis, sed ne nunc quidem potestis. Hoc hactenus
36쪽
ctenus sectum est. Duplicem sane suam mansionem insinuat. Corporalem chri Avidelicet, qua iam tunc praesens crA.De qua hic loquens, musio daait: Haec loquutus sum vobis apud vos manens, & unde pisae. per Prophetam dicitur: In terris visus est,& cum homini- Earv.f.
Insinuat & spiritualem mansionem , quam pauid ante promisit futuram, qua cum patre & spiritu sancto intri, Graiiecus mentes nostras spiritualiter ivliabitat. Quando enim non maneret apud suos, quibus astensurus in coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus die- MM.an Dus,vsque ad consummationem secuti Ergo verbum incarnatum & manet & recedit. Recedite corpore, manet diuinitate.Apud eos igitur tunc mansisse se perhibet,quia is qui inuisibili seli per potestate eis praesens crat,corporali iam visione reccdebat. Sequitur. Paraclitus avitem stiritus sanctus , quem mittet pater in im
Paracletum nominat propter continuas ipsorum affi- l .ctiones,bono illos animo esse facies, quod ab illo serent Thest'. refocillandi. Nec tamen Apostolis tantum doctorem il- QUM p tum & paractetum promisit & dedit,sed & uniuersae pror- raeletussus ecclesiae suae,qui illam indesinenter & docet, & regit, opereιμα S gubernat,ne quo modo impingcias aberret a fide. Porro magistorium illud spiritus sancti scismatici omnes hae- Gret. retici derelinquiant. O voca Proinde paractetus Graeca jquutione, LatinEaduoca- tutitus dicitur vel consolator. Qui idcirco aduocatus dicitur, quia pro crrore delinquentium apud iustitiam patris interuenit Qui unius substantiae cum patre & filio exorare pro delinquentibus perhibetur, quia cos quos repleucrit exorantes facit. Vnde & Paulus dicit: Ipse enim spiritus Rom. r. postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Sed diceret
quis: Minor est qui postulat quam qui postulatur,quo modo ergo spiritus postulare dicitur, qui minor non est 3 Sed ipse spiritus postula quia ut iam dictum est ad postulandum eos quos repleuerit inflammat. Consolator auicni idem spiritus vocatur, quia de pec- Consolacati perpetratione merentibus,dum spem Veniae pr pat ad tori
37쪽
ecclesia: Consolator optime, dulcis hospes anim dulce . restigerium. Proinde, spiritus d itur ratione vitae. Spjritus est enim Spiritus qui vivificat.Et sicut habitare in corpore animam probant vitales sensus corporis, ita & habitare in anima spiritum, probat vita spiritualis. Item, iritus dicitur ratione virtutis, nihil enim spiritu virtuo nus. Vnde & suanto aliquid
est spiritualius,tanto est virtuosus.Iste vero spiritiis tantqest virtutis,ut eo operante sint omnia creata. Vnde Psarumista precatu dicens: Emitte si iritum tuum & creabuntur,sed & omnia virtute ipsius subsistunt. spiritus Dicitur etiam sphitus lanctus, quia non modo sanctus
sanctus. est,sed & quia eos quibus datur ipse sanctificat. Sanctificati as I 1. autem animam donis septem, a quibus apud Esaiam vocatur spiritus sapientiae & intellectus , .spiritus consili j scfortitudinis,spiritus sciuntiae & pietatis,& spiritus timoris
Spiritus Dicitur ulterius spiritus sanctus spiritus veritatis, quia cratatis cognitae veritati quae Christus est non nisi per ipsunt adhaeremus,qui & veraces,& veritatis facit amatores. Sicut
enim ipse amor est conncetens patrem filio,& pater in 1IIo sibi complaceat, ita idcm spiritus sanctus diuinae veritatis verbum rationali menti connectit.
Nevb. Quem mittet, inquit, pater in nomine meo. Ideo in Chr iii nomine venturus paractetus dicitur, quia nixit a
Christo alienum sit docturus, neq; .propriam Opinionem sibi vendicabit sed in nomine meo,inquit,veniet.Hoc est, in gloriam nominis mei, non siti, quod faciunt docentes
contraria suis doctoribus,proprium nomen commc ndar
tes. Proinde, in Christi nomino spiritus sanctus a patremittitur,& quia in fide nominis eius, &quia a filio spiria tus sanctus mittitur quod tamen filius habet a patre.Vnde & alibi d1cit se mittere spiritum sanctum a patre. Po- test & in hunc modum intelligi,quod in nomine liiij ve 'turus erat spiritus sanctus,quia sicut in nomine patris venerat filius , eo quod filius esset Dei patris , ita spiritus sanctus venturus esset in nomine filij, dicente Paulo:Mis istis, sit Deus spiritum flij sui- . . . sancti mil- Duplex autem est missio spiritus sancti.Vna inuinbilis, so duplex. qua mentem sanctificaturus humana cum patre venit &fisoau i lio. Vnde in Evangelio dicitur: Spiritus ubi vult spirat, &ιean. 3 vocem eius audis, ed nescis unde veniat,aut quo vadat. Altera
38쪽
ΡΕNTECOSTE s. es Altera est visibilis,quae sensbilibus qui biiciam signis L
psus demonstrat aduentum.Quomodo hodierna die Apostolis in unu ni congregatis missis suit,siciu in Actibus Apostolorum scriptum est, & in lectione ei molae solen- AII. 2. Mitatis huius excitatur. Vnde habes in opere super Epistolas Dominicale S. Circa secundum,quod est per eundem spiritum mentium illustratio,*bdituri
Ire vos docebit omnia, suggeret vobis omnia quaecunque gu
Ne discipuli rursus interrogarent, & diccrcnt: Quae mandata seruare debemus, liberat cos a turbatione, di- ΤbDFLcens : Paracletus obscura 3c intellectu dissicilia, cognita vobis faciet. Nam haec quae vobis videntur obscura, dixi, quum manerem &es em apud vos. Si autem abiero, de omnibus docebimini. Igitur de discessii non oportet vos esse tristes , qui tanta vobis bona , Antamque vobis sapientiam adseret. uandiu enim ego apud vos maneo &spiritus non venit, nihil magnum neque sublime intelligere potestis. Ille,inquit,vos docebit omnia. Hoc est secundum Didymum quae spiritualia sunt & intellectualia veritatis & sapientiae sacramenta. Docebit verb, non tacut qui artes aliquas & sapientiam studio industriaque docti cre , scd quasi ipsa ars atque doctrina & sapientia meritatis spiritus, inuisibiliter menti insinuat scientiam diuinorum. Et suggeret vobis omnia , id est, commemorabit, quia spiritus sanctus re docuit & commemorauit. Docuit quidem quaecunque nondum dixerat cis Christus, tanquammon valentibus portare : commemorauit vero quaecunque Dominus dixerat, quae obscuritatis causa vel intel-Jcctus tarditate commendare memoriae nequiuerunt.
Ergo spiritus sanctus sic docet quaecuque vera sunt,qubdaetiam suggerendo consulat & inducat ut ipsius praecepta
Revera enim nec sine magisterio,nec etiam sine adiu- minastorio huius spiritus nec diuinam veritatem intelligere, Gnec praecepta postumus coelestia seruare. Unde Gregosius : Nisi idem spiritus cordi adsit audientis, otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat,quod cx ore docentis intelligit: quia nisi intus sit qui doceat. doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Eccet spiritin sun
39쪽
Ecce unam loquentis vocem omnes pa iter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Quu er ovox dispar non sit,cur in cordibus dispar est vocis intel gentia,nisi luia praeter hoc quod vox loquentas commi niter admonet, cst magister interior qui de vocis intellia gentia quosdam specialiter doceNDe hac unctione spiria a DAE . a ius per Ioannem alibi dicitur: Vnctio eius docet vos de omnibus. Per vocem ergo non instruitur,cuius mens per spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando & ipse conditor non ad cruditionem hominis loquitur,si eidem homini per unctionem spiritus non Ioquitur inrte Cain priusquam fratricidium operem perpetraret,audiuit: Peccaui,quiesce. Sed quia culpis suis exigentibus voce est admonitus non unctione,audireDei verba potuit,sed seruare contempsit.
Circa tertium principale dicitur:
Pacem relinquo vobis,pacem meam do votis.
N Hic post praemissa subiungitur datu discipulis solatium
pacis. Vbi tria sunt per ordinem con syderanda. Primum est,optatae pacis gratiosa donatio. Secundum est, atten- demi, pacis a pace distinctio,ibi:Non quomodo mundus dat.Tcrtium est,trepidatium discipulorum per Cluuium confirmatio,ibi:Non turbetur cor vestrum. v in Circa primu dicit: Pacem relinquo vobis. Pax ut dicit - Augustinus est serenitas metis,traquillitas animi,simpli- Descri' citas cordis,amoris vinculum,co ritum charitatis. Sane tiRI , pacem relinquit in hoc seculo, in qua manentes hostem -- vincimus,& etia diligimus inuicem.Vnde & ccclesia precatur: Hostem repellas longius,pacemq; dones protinus.
Relinquunt homines suis temporalia bona haeredibus. Christus discipulis suis reliquit pacem. Pacem incam do vobis,scilicci in futuro suculo quado sine hoste regnabiamus,ubi nuquam poterimus diiIentire.Na & si per spiritu sanctum veram pacem in praesenti habere possimus,plena tamen no erit nis in futuro secuto,quia adhuc peccamus. mxs δε- Est autem pax amicitiae fructus,ncut econtrario bellus' δε ει- inimicitiarum opus est. Quae pax tanto gratior & desiderabilior venit, quanto grauiori dispendio eius qui minor
40쪽
ctor victos omnes morti addicerct, dulcius nomen vel opus pacis est, quam ubi victor victis reseruatis solumna odo tributa,quanquam dissicilia indiceret.Erat anico inter Deum & nomines inimicitiae nimis graues,nec dubium erat quin in certamine iudich Deus omnino superior soret Et si qui erant homines fideles & iusti, quales fuerunt Abraham, Isaac, & Iacob,& quique similes illis, attamen tantilla erat illorum iustitia debiti comparatione , quanta est sortitudo regis occurrentis cum decem milibus, ei qui cum viginti milibus aduersum se venit. Ergo quanto maiori malo generis humani praediste inimicitiae gerebantur,tanto magis necessaria crat hominibus pax. Sed quam nos legationem misissemus ea quae pacis sunt rogaturi, nisi ultro se obtulisset pax nostra Christus filius Dei: qui pro eo quod solus crat innoces, solus etiam poterat rationes perorare nostrae pacis3 Ipse est,inquit Apostolus,pax nostra,qui secat utraque unum:& medium parietem maceriae,id est inimicitias, solstit in carne sua.Et post pauca:Et veniens,inquit,cuangelizavit pacem vobis qui longe fuistis, id est Gentibus, & pacem his qui prope,id est Iudaeis,quoniam per ipsum habemus accessum ambo in uno spiritu ad patrem. Sane quod pacem seminauit, hoc datur intelligi, quia Iacem nobis reliquit in hoc seculo, pacemque suam d it in suturo. Pacem nobis reliquit qua superemus iniamicum,pacem dat,o tandem sine hoste vivamus. Pacem relinquit hic nobis abiturus ad patrem,pacem dat nobis nos adducturus ad patrem. Itaque non idem est , relinquere pacem & dare. Nam ea quam relinqui bax nostra est unde non ait: Pacem meam resinquo vobis ut eam ipsi possimus accipere: qua vero ipse dat, in coelis est: nec possumus hanc accipere, qua iactu in nobis est lucta carnis & spiritus.
Circa secundum,quod est attendenda pacis i phce distinctio,subiungitur in litera:
Non quomodo mundus dat,go do vobis.
Hoc est: Non quomodo homines dan qui ili gunt
mundum,qui propterea sibi dant pacem, ut sine molestia mundo perfruantur,& quando iustis dant pacem, ut non eos persequantur. Sed pax csse non potest vera, ubi non est vera concordia,quia disiuncta sunt corda.Christus autem dat pacem, ut aduersa mundi sine perturbatione t