장음표시 사용
41쪽
lerentur. Pax mμn Itaque pax quam mundus dat, paci quam dat Christusa, qualis. contraria est. Quid nanq; mundus agit in largitione suae q.a. pacisλ Vcnite, inquit,& fruamur bonis quae sunt, & utamur creatura tanquam in iuuetute celeriter. Vino &vnguentis nos impleamus,& non piaetereat nos flos tem- Marmo. poris.Eiusmodi pacem nolite,inquit CΗR I sΤ V s,putare quod venerim mittere in terram.Non veni pacem mittere,sed gladium. Porro de pace quam dat CAR I s T v s scriptum est: υ set. Quam speciosi supcr montes pedes cuangeliaeantis pacem,annuntiantis bonum,praedicantis salutem, dicentis: Sion,regnauit Deus tuus.
Pax Chr. In hoc quippe pax Christi est quam ipse dat nobis,si. quod principe mundi huius soras eiecto,6 Sion, regnauit
Ioa . t a. ipse Deus tuus , regnumque peccati & mortis destructa FP. ιε. est,& cessauit exacto quieuit tributum,contrivit Dominus Baculum impiorum, virgam dominantiu, caedentem
populos in indignatione,plaga insanabili,subiicientem tafurore gentes,persequentem crudeliter. y v. s. Vcrain Ergo dum vado,inquit,pacem relinquo vobis. pacem veram,meam,meam inqua,id est,per me acquisitam,dum redeo, dum a mortuis resurgo,do vobis,dicendo: Pax vobis. Accipite spiritum sinctum, quorum remi seritis peccata,remittuntur eis.
Circa tertium, quod est trepidantium discrupulorum per Cluissum confirnia-I tio,sequitum Non turbetur eor vestrum neque formidet. aiablis qm ego ἀ- aes vobis. do oe veno ad vos. P Turbari & formidare poterat cor eorum, quod rece--- gust. debat ab eis, quamuis iterum venturus ad eos,ne sors- stan gregem lupus hoc interuallo inuaderet. Ideo enim dixerat: Pacem relinquo vobis,quas ita dicens: Quid vomo'. bis nocent mundi turbulationes , quum pacem mecum messiu habeatis Nec enim talis est pax mea qualis mundi, quae discipulis saepe in malo fit, & plane stulta est, sed ego vobis talem e tu r- do pacem,ut & inter vos pacem habeatis,& unum corpus benturi sitis.Hoc autem sortissimos omnium vos faciet, etiam si multi contra vos insurgent,nihil patiemini,concordia paceque mutua muniti. Sicut
42쪽
Sicut ergo supra dixi,inquit, non turbetur cor vestruaereditis in Deum & in me credite , ita & nunc repetens dico: Non turbetur cor vestru neque sormidet,videlicet, . data ratione digna,cur nequaqua cor vestrum turbari de- beat aut formidare. distis enim, na ego dixi vobis,vado & venio ad Us. Vado,inquan , parare vobis locum:&si abiero, & praeparauero vobis locum, iterum vcnio, &accipiam vos ad meipsum, ut ubi sum ego & vos sitis. Quod si necessario caro vestra prae infirmitate dum ego vacita turbatur, saltem non turbetur cor vestrum neque sormidet a spe sua se esse deceptum , quasi frustra crediderit me esse Christum filium Dei. Et si in ipsa trepidatione disparet exterior pulchritudo confessionis, vivat intrinsecus radix fidelitatis. Vado, inquit, moriendo, surgendo,& ad coelos ascendendo,corporalem vobis praesentiam subtrahendo,& venio ad vos. Dixit enim superius, Si quis diligit me, ego& pater ad eum veniemus. Non igitur debebant corde turbari & sormidare, quandoquidem sic deserebat oculos, ut non desereret cor. Vt autem intelligerent secundum id quod homo erat eum dirisD, Vado & venio ad vos,subiecti atque ait: dbligeretis megauderetis utique, quia vado ad patrem, quia
Quasi dicat: Diligitis quidem me nunc interim tanquam proximum,sed nondum tanquam Deum. Si enim sic diligeretis me, si cognouissetis me, si crederetis quia τgo in patre & pater in me est,gauderetis utique,quia ad
Ouanta enim in hoc diligentibus me gaudendi causae liὶ Magna plane & ineffabilis. Nam quandiu mortalis
homo sum,pater maior me est. Ergo per quod filius non cit aequalis patri,per hoc erat iturus ad patrem, a quo &venturus cli iudicare vivos & mortuos. Per illud autem 1n quo est aequalis patri, nunquam recedit a patre, sed cuillo eit ubique totus pari diuinitate qua nullus continet locus. Ipse ergo filius Dei aequalis patri in forma Dei, quia semetipsum exinani vir, non forma Dei amittes, sed forma ierui accipiens:maior est etiam seipso, quia maior eit tomia Dei quae amissa non est,quam sorma serui qua
43쪽
accepta est. Haec igitur est forma serui in qua Dei filiust
minor est,non patre solum, sed etiam spiritu sancto. Secund5 hanc formam serui, puer Christus etiam parenti, D. 2. bus suis minor erat quando paruit maioribus , sicut scri- vim gau ptu est Descendit cit eis Nahareth, R erat subditus illis. iandum Agnoscamus igitur geminam Christi substantiam, via Christum delicet diuinam,qua aequalis est patri, & humanam, qua diligent maior est pater. Vtrunque a ute simul,non duo,sed unus, M. christus,ne sit quaternitas,sed trinitas Deus. Ideo crgo dixit:Si diligeretis me , gauderetis utique, quia vado ad patrem,quia naturae humanae gratulandum est, co quod sic assumpta cst a verbo. unigenito ut immortalis consi tueretur in coelo,atoue ita fieret terra sublimis,ut incorruptibilis puluis sevcrct ad dexteram patristi Quis non
hinc gaudeat qui sic diligit Christu vi& suam naturam, iam immortalem gratuletnr in Christo . atque idipsim speret se futuru esse per Christum.Ηine de ipso per Psaluat missam dicituribtinuisti eum paulo minus ab angelis. Et
mox subiungitus: Gloria & honore coronasti eu,& co stituisti eu uiper opera manuum tuarum. Omnia subiecisti sub pedibus eius.Et in alio Psalmo: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis. Ac deinceps: De tor- . rente in via bibet,propterea exaltabit caput.: Hoc propter idipsum quia vado mox futuru essNid bitis enim me Dominu & saluatorem vestru propter passonem mortis, gloria & honore coronatu. Quidni ergo gauderetis me transire ab exilio in udi & aeternaliter ses- iuru ad dexteram patris intrare in gloriam regni mei suia videlicet hactenus ex quo carnem indui, pater maior me est, & ego secundu mortalitatem eiusdem carnis
non solum patre, sed etiam immortalibus paulo minor sum angelis. Sequituri
Ei nune disi vobis privivam fatot quusMἄIueris,credatis. A Valet enim ad testimonium praesentiv,memoria praeteritorum.Idcirco nuc dixi vobis priusquam fiat,dixi inquam,quia vado & iterum venio, ut quum factum fuerit, Zum ego abiero,& iterum venero, vos praeteritis dictis mul S praesentibus lactis confirmati,credatis. squia ego in patre & pater in me est,qui haec antequam sacere praedixi,& postquam praedixi iacere potui.
44쪽
Sed dicat aliquis : Quid est hoc quod ait, ut quum fa- Qua . 4 iura fuerit crevatis , cum magis credere homo debeat antequam fiat id quod credendum estλHaec est enim laus fidei,u quod creditur non videtur. Nam & ille cui dictum est,quia vidisti me credidisti,aliud vidit, aliud credidit.W- Solaidit hominem,credidit Deum. Sed si debent credi quae videntur, sicut dicit unusquisque oculis suis credidisse, non tamen ipsa est quae in nobis aedificatur fides.Sed ex rebus
quae videntur agitur in nobis, ut ea credantur quae non videntur.Illud itaq; dicit, quum factum silerit, quod eum post mortem visuri erant viventem , & ascendentem ad patre .Quo viso fuerant credituri,quod ipse esset CHR 1-s T v s filius Dei, qui hoc potuit vi iam dictum est &facere & praedicere antequam saceret. Credituri autem hoc erant,non fide noua, sed aucta:aut certe quum mose auus esset desecta,quum resurrexisset resecta.
dicitur: Iam non multa loquar vobiseum renis enim princeps mana
1vulus,oe in me non habet quicquam.
Hic ponitur frustrandus ad uetus huius mundi principis. Vbi duo notantur.Vnu es:Irritet diaboli contra innocentem insidiae. Alterum, euidens argumentum paternet dilesionis & obedientiae,ibi: Sed ut cognoscat mundus. Circa primum dicit: Iam non multum loquar vobis. eum. Ideo hoc dicebat, quoniam instabat iam tempus ut comprehcnderetur,& ad mortem traderetur:Venit enim, inquit,princcps mundi huius,id est,diabolus.Cau putes uod machinae huius mundi daemones impertu habeant. sed prauis & facinorosis hominibus hos insinuat praetadere,qui R iam tunc per orbem terrarum hominibus per idolatriam dominabatur. Vstatum est autem in literis sacris opera mala & ea Misa in fictitantes mundi nomine apellari, uti quum Dominus mine eri ad discipulos suos dicit: Vos de mundo non estis, pro- seni. pterea odit vos mundus. Illis enim duntarat daemones Idiis. ia. Imperant,qui ultro se illis subdidere.Talem itaque mundum resunt daemones, qui Deum non cognouit: eontra
45쪽
uersium cos.Quia &quod patiuntur homines importuno μilli ininsibiles iaciunt. Instigant enim & inflammant eos, S tanquam vasa sua mouent, & velut propriis organis
Dicat itaque:Venit princeps mundi huius:mundi,sciliacet damnati, id est, amatorum huius mundi, mundi, inquam, qui nunc me odit,& mihi aduersitur,diabolus iasic
cueriti venit contentione mortis mecum congrcsturus. Hoc vi-
delicet modo venit, in malignis & peruersis Iudaeis , qui
Christum citra omne mortis causam tradi lcrunt in mortem,vel ipso diaboli subministro Pilato testante & dicen- Ioan 8. te : Nullam in eo inuenio causam , & ecce nihil dignum morte actum est ei. Venerat a principio contra prothoplasium,& de suo plurimum in eo reperieres nempe perfidiani,superbiam,gulam, inobodiciatiam) hunc facile superavit, trahebatque in suo captiuum triumpho. Nec ilium solum,sed & uniuersum genus humanum,quod fune peccati originalis adstrinxerat. T Porro si princeps tenebrarum ad Christum moriturum Ηο-m rua venit,in quo non habebat quicquam,pensemus quam tue ibolai ribillic quainq; ferociter ad catacros vehit hommes,ope- insidLitur. ra sua diltricte proditurus, & supplicij compensatione in
G.is petiturus.Vnde dictum est ad eum: Tu insidiaberis calc neo illius.Vnde & per Psalmistam dicitur:Ipsi calcaneum
meum obseruabunt. Calcanei nomine,vltimum vitae hominis recte intellisimus , quod eo astutius maligni spiritus insidiantes obicruant, quo se ulterius hominem ten- tandi nullum tempus habere non nesciunt. Vcnit,inquit,princeps mundi huius,praepesitus mortis, peccator antiquus, qui homicida fuit ab initio , &inniei 5 habet quicquam. aia neq; cu peccato Deus venerat, nec eius carne de peccati propagine virgo pepererat.Vnde& dicebat:Nihil in eo inuenio quod me dclectat Venit eroo ingruete iam Christi pastionis tempore,ut scIutaretur si vel timore mortis,mortem fugeretissed frustra.Nam sic tristitiam & timorem in Christo reperit, quod tamen cogno iiii cum prompte & voluntarie mortem p*ti.
Circa secundum,quod cu arguntcntum cuidens paternae dilectio nis & obcdientiae, subditur in litera: sed ut regnoscat mundus quia diligo pas rem ,.sicut mand tum dedit inbipa erali scio. V - Qu. ἀ
46쪽
Ques; dicat: Non idcirco princeps huius mundi venit, Vrion propter hoc venire permittitur, quod ego rapuerim, vel iuste exoluere dubeam quod ille est exacturus, id est, Peccatum habuerim, cui mortis supplicium debeatur,sed ut cognoscat mundus quia diligo patrem. Nihil enim tui: christi ad Juo magis eam quam ad patrem habet diluetionem eui- murem paenitus ostenderet, quam quod ipse qui a peccato pro γ itisus orat emunis,& in quo nihil erat morte dignum plain cIM. mortem patri obediens sustineret. Vnde niox subdit: Et sicut mandatum dedit mihi pater, lic facio. Mandauerat autem filio pater,ut pro humani generis reparatione ipse moriens Deo fac inciuna & propitiatio pro peccatis nostris fieret. Sed & eousque pater ipse per spiritum. sanctam humanum genus dilexit xt unigenitin tuum iu quo sibi bene coplacuit,in quo ut dictain cit nulla aio tis erat caus mortem crucis sit bire mandaueriti Et ut pa- Cana Rum foret quia sortis est ut mox dilectio,imo morte for- mb. s. tior, ipse filius per spiritu in sanctum semetipsu in Obtulit immaculatum Deo. Unde inbx post praemisia su iecit: Surgite, camus hine. Ecce quomodo dilectio patris cum
ampullebat ad mortem,ut mandatum ipsius impleret, ac cedens sponte ad eum quo tradendus erat locum.
Ac si patenter dicati Idcirco illum admitto mortiti s neratorem, i cognoscat naiidus quia ego diligo patrem, es obediens illi per omnia pro omni mundo, sicut mandauit pater,sic facio. Igitur quod venit illo princeps mudi huius, stultae temeritatis & temerariae stultitiae est: quod
autem incursus eius sustinens morior, voluntarium obedientiae pro omni mundo sacrificium est. Sud patris vo- Iunias deducit me dicentem: Pater, non mea voluntas,sed tua fiat, quia non quod infirma caro appetit, sed agen, dum mihi censeo quod exigit coiisilium diuinitatis. Ueniat Itaque qui nunc venit princeps mundi huius, ut qua an ine nihil inuenerit, victus in certamine per unum ho- nunem iure soras eiiciatur, sicut econtra per unum hominum quem vicit, principatum mundi huius iure sibi obtinuisse videbatur. Hoc facto cognos et mundus suae salutis experimento,quia ego diligo patrem, & mandato apous subco mortem, qui per nullam culpam acquisiui mihi ex Adam mortis haereditatem.
47쪽
Praesens sancti Euangelii lectio quatuor cogehendit. Primum est,diuinae dileyiouis erga ensio. Secundum est,hie credentibus spei erectio, ibi: Non enim mist. Tertium est, perfidis & impii, timoris incussio, ibit Qui autem non credit. Qua eum est,incussi timoris causa seu ratio,ibi:Hoc est autem
Circa primum duo notantur. Vnum est, ipsa diuinae dilectionis manifestatio. Alterum, manifestatae dilectioni, desideranda sevctificatio,ibi: Vt omnis qui credit. Circa primum dicit: Sic Deus dilexit mundum,ut situ suum unigenitum daret. Quasi dicat: Sla ei visum est qui ita vos dilexit,vt pro seruis saluadis filium suum dederit. Dicedo igitur: Sic Deus dilexit m udum, multam indicat amori intentionem.Multa enim est & infinita distantia. Qui enim immottali qui sine principio, qui magnitudo inῖnita, eo, qui sunt ex terra & cinere infinitis plenos peccatis dilexit,& eousque dilexi vi daret, n5 quasi debitum redderet: non venderet,quasi aliquid vicissim pro filio recepturus : non accommodaret, quas postmodum huc ab illis ablaturus,& repetiturus,sed mere daret. V de per Esaiam dicitudiFilius datus est nobis. Admiranda sane & amplectanda Dei erga homines dilectio, ut daret, non angelum quemlibet, aut seruum, selfilium. Non alienum,sed suum,sed proprium,dicente Α-postolor Proprio filio suo non pepercit,sed pro nobis o-knibus tradidit illum,filium,inquam,suum, non adoptivium sed naturalem te sibi cosubstantialc ni non unum ex pluribus,sed unigenitum .Hunc talem dedit in mortem, ut illimant,imbvi mortui reuiuiscant' . ' - ,.in Nota quod sicut supra dixit filium hominis deticendisse de coelo,quamuis non descenderit caro de coelo,sed propter unam Domini personam S unam hypostasin,ea quae Dei sunt attribuit homini, ita & hoc loco ea quae hominia sunt attribuit verbo Dei. Dedit, inquit, Deus filium suum
48쪽
suum in mortem,quanuis impassibilis permanse iiDeus, attamen quia unus & idem fuit per hypostata Dei filius di homo qui passionem sustinuit, filius in mortem dari dicitur,inquatum & vere passus non in sua natura, sed imsua carne
Est autem maxima utilitas,& mentem excedes hum nam,ex huiusnodi datione consequuta,unde subditum Ut omnis qui Dedit in eum non pereat .m baleas vita
Ecce duo lucra. u quidem,quia non perit.Alteriam, quod vitam habeat, atque vitam aeternam. Vetus enim lex promittebat eos qui hanc seruarent implendo longia. redinem dierum,Euangelium veris non temporariam viatam Iargitur,sed indissolubilem & aeternam. Vnde Augustinus: Dei filius mortuus est,&ipsa morte liberauit nos a morte. Morte occisus, mortem occiditi Scimus autem quia inuidia diaboli mors intrauit in mundum. Deus enim mortem non secit,nec laetatur in perdiatione hominum. Ad mortem tamen a diabolo propinatam non venit homo vi adductusmon enim cogendi potetiam diabolus habebat,sed persuadedi versutiam.Consensio tua, o homo, te perduxit ad mortem. A mortali mortales nati,ex immortalibus mortales fa Ab Adam omnes homines mortales.IE s v s autem filius Dei,ve ibum Dei,per quod facta sunt omnia, unicus, ualis Pheri, mortalis factus est. Quia verbum caro factum eri &habitauit in nobis. Ergo mortem suscepit,&mortem suspendit in cruce,&de ipsa morte,mortales liberantur. Quod in figura facium esse apud antiquos Dominus ipse paulo ante comemorauit in eo quod ait: Sicut exaltavit Moses serpentem in eremo,ita exaltari oportet Glium hominis, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habet vita aeternam. Prosternebatur in eremo popuIus Isiael mo sibus serpentum.Dictum est a Domino ad Mosen,ut faceret serientem aereum di exaltaret in ligno, admoncretque populum ut si ovis morsus esset a serpete illum serpentum exaltatum in ligno attenderet. Factum est,mordebantur homines,intuebantur,sanabantur. Quid sunt serpentes mordentes Peccata de mortes,
49쪽
emee. Quia enim a serpente mors , per serpentis eGnem firmata est mors. Morsiis serpentium lethalis,mors Domini vitalis. Ergo ut a peccato sanemur, Christu crucifixum intueamur. Quomodo enim qui intuebantur illum serpentem aeneum in deserto non peribant morsibus serpentum, sic qui intuentur fde moriem Christi, sanantur amor solis peccatorum. Sed illi sanabantur a morio- ad vitam temporalcm, hic autem est: Vt habeant vitam
1 vis . Sed quaestio subo itur non cotemnenda. Quum enim C hic appareat tanta Dei misericordia,& dilectio tam mis ricors , ubi cst Dei iustitia Z Forsan enim quum dicimus: . Vniuerta viae Domini misericordia & veritas , superbus angelus audet mouere pennam, & aperire os,& sannire. Falsum est, inquiens. Nam quod sic Dcus dilexit muniadum , vi filium suum unigenititna daret,misericordia sinoveritate est,misericordna iniusta est. . Cui in suam proteritam & obstiaenam laciem resistumus , dicentes : Nunquid conueniebat ut Dei dilectio cuiusquam hominis dilectione minor appareret Nonne GH,a pater fidei nostrae Abraham homo erat ex illa massa quae eiaritas tota in Adam perierat Ecce hic obtulit Deo filiumma Deiet. suum, & non pepercit unigenito suo propter Deum. N6nne ergo salua iustitia S vetitate Deus homini debitator cile uauit,ut & Dcus propter hominem filio suo non parcerer, quia propter Deum homo filio suo non pepe Gen. aa. chy Vbi Dcus acceyta tanta iustitiae causa proclamat: Per memetipsum iuraui, quia secisti hanc rem,& non pepe cisti unigenito filio tuo propter me, benedicam tibi &multiplacabo semen tuum,' possidebit semen tuum pom tas inimicorum suorum,atque in tu benedicentur omnes
Niserieὸν Quis audeat dicere Deo,quare sic iurasi mare apud aianῆ abs hominem damnati generis iuramento te obligasti, ut eisse iuRι- semen tale daresλNempe & si solius gratiar & miserico diae est quod prius illuni vocavit, & hoc semen benedictionis promittes,de Hur Chaldaeorum eduxit, hoc lane iam veritatis quoque & iustitiae est quod in tanta tentatione fideli & emerito cum interpositione iurameti promisit atque compleuit. Igitur tam verax quam misericors Deus,tam constan
ti veritate quam irrcyrehensibia misericordia se dilexii
50쪽
mundum ut filium unigenitum daret, id est, in altitudii m crucis exaltandum traderet, ut omnis qui credit an ipsum, videlicet eiusdem Abraliae sdem candem firmiter tenens,non pereat,sed habeat vitam aeternam. Fide nanque situm ille obtulit quum tentaretur, & senigenitum offerebat in quo susceperat repromissiones, dicente Domino: Quia in Isaac vocabitur tibi semen, Gen. a. arbitras quia S a mortuis suscitare potens cst Deus. Qui Rρm . igitur credit in filium Dei unigenitum,qubd Deus illum Bened dederit sicut promisit,& interemptum suscita uest,&prin c mora .cipem ac saluatorem exaltauerit,hic eandem cu illo pos-sdet fidem , eandem consequitur benedictionem ut non in seq- pereat,sed habeat vitam aricruam. tq. Porro mundum quom dile ut Deus,humanum genus accipimus,id est, vivos & mortuos, mortuos scilicet, qui venturum in fide cvpectauerunt: vivos,qui in illuna siue ex Iudaeis siue ex sientibus credituri erant. Sic enim ait absque distinctione Iudaei atque Gentilis uniuei saliter,ut omnis qui credit in ipsuin non pereat, sed habeat vitam
Circa secundum principale dicitur:
Non enim misit Deus filium suum in mundum H iudicet mundum,sed is sitietur mundus per ipsum. Hic consertur pie credentibus spei erectio.Vbi Au au - D sinus: Quantia in medico est,sanare venit aegrotum. ed inueni i isse se interimit qui prςcepta medici obseruare non vult. cbrub imVenit salvator in m tuidia. Quare saluator dictus est mun m seric di, nisi ut salvet niundu non ut iudicet mundum3 Saluari non vis ab ipso,cx teipso iudicaberis. Et est sensus: Equidem ad hoc venit filius Dei in mu-dum,ut credentes m eu habeant vitam aeternam,non Vipereant peccatorcs. Non enim venit exacturus satisfactionem pro illatis contumeliis patri, sed magis pro ho o, minibus satisfacere patri. Sed noli errare. Nam ex hoe
Christi verbo ut di cit Chrysostomus multi pigroru in
peccatorii magnitudine & negligenti et superabundantias Dci abutentes misericordia,dicut:Non est gehenna,non
est supplicium:omnia nobis Deus peccata dimittit. Sed coostderanda quo uo sunt aduetus Christi, videlicet, .l