장음표시 사용
51쪽
Lemim qui iam factus est,& qui futurus est.Et prior quidem sa- Christi is ctus est, non ut iudicet quae facti sunt a nobis, sed ut di-
Mauia. mittat. Secundus autem, non ut dimittat,sed ut iudicet.
De priori ainNon veni ut iudicem mundum. Quia cnim clemens est,non facit iudicium ted interim re millionem omnium peccatorum per baptismum primo,&postea per poenitentiam. Quia si hoc modo non fecisset, ut viiii rsistam. a. simul perditi essemus. Omnes enim peccauerunt, & e-
Ruperem. Caeterum quum est: Non enim misit Deus filiu suum
in mundum,ut iudicet mundum,hoc prosecto contra ea rade minis natem Iudaeorum opinionem loquitur,quibus terrenum
erecte alia regnum & carnale seculum Christo regnante speraba- in. tur ad futurum, bellis & caedibus gentium cruentum, per occisiones hominum pacificam pararent sibi victoriam,essentque capientes eos qui se ceperant. Quo sen-- se irridendo expectabant auream gemmatamque m . rusalem in terris,in staurationem templi, hostiarum sanguine otium sabbati, circuncisionis iniuriam, nuptias, partus,educationem liberorum,epularum delitias,&cunctamni gentium seruitutem , rursumque bella & trium-
Ε Contra hunc set iam dictum est) illorum sensum quo
christus talem expectauerant regem Christum. Non,inquit,misit,i non γε Deus filium suum in mundum, ut iudicet mundum, sed orat ut salvetur mundus per ipsum. Hoc est, Non misit illumem. Deus ut iudicet,sed ut iudicetur.Non ut iudicet vel disponat ea quae in mundo sunt,sed ut iudicetur & agat ea quet salutis aeternae sunt. Vnde cuidam dicenti sibi: Maginerdic fratri meo ut diuidat mecum haereditatem. Relpon- Taea ri. dii: O homo quis me constituit iudicem aut diuisorem super vos In visu Caeterum in ipsorum potius se venisse iudicium,qui vestissicu- niente Messia mundum iudicare sperabant Gentes suovem t. subiugandas fore dominio, alio loco testatur, licens: In iudicium veni in hune mundum,ut non videntes videat.& videntes caeci fiant. Veruntamen nec ista spiritualia sieiudicare tunc venerat, sicut iudicaturus est in maiestate sua, nec secularia vel carnalia ullo modo iudicare habebat,sed ut caluaretur mundus per ipsum. Primum enim ad hoc venit ut mundum seruaret, a
m . que bac Muciiuol eius scit, Per accidens autem iudicat
52쪽
eos,qui non crediderunt,quia iam iudicati sunt. Secundo autem veniet ut omnes iudicet, & faciat unicuique secundum opera sua. Porro primi adventua sui clementiam confirmans,subdit:
Qui eredit,inquit, non qui inuestigat aut dubitat non iudicatur, Sed nunquid si immundam egerit vitam non iudicatur' Maxime quidem Non enim verε fideles sunt eiusmodi ut Paulus dicit:Fatentur se nosse Deum, factis τἀλautem negant. Sed hoc significatur, videlicet quod propter ipsum credere non iudicabitur, dabit autem poenas
graues malorum opersi. Propter incredulitatem autem quam non habe non punietur.
Sic ergo dominicam hanc intelliae sententiam. Qui Miny-. credit in eum recte,iust fideliter,hie non iudicatur. Nactui credit & renatus est ex aqua Sc spiritu sancto iam se ramis laus homo est,ia nouus homo est,iam a vetusto patre re- christi cessit,&ad nouu accessit,alie natus ab illo est,alterius se- δενμ. men est. Quare ergo iudicaretur Quare propter Adam moreretur Quare propter illius peccatum a Dei regno exclusiis inueniretur Absit, inquit,non iudicabitur, Circa tertium p incipale dicituri
Qui astem non eredit am iussieatus est,quia non credis is in
mina Migeniti μθ D i. Hic ponitur perfidis & impiis timoris incusso. Qui νautem,mqnit,non credit,iam iudicatus est.Nondum a
pruit iudicium inquit August. & iam factu est iudiciv.
Iouit enim Dominus qui lunt eius. Nouit qui permaneant ad coronam,qui permaneant ad flammam. Novit in area sua triticum,nouit paleam. Novit segetem,nouit zizania.Ergo ia iudicatus est qui non credit. VbiλQuan- N-do In illo suo patre, in illo peccatore antecessore suo. in ando Quando ille peccauit & iudieatus est, quando tunica is arm ethcia indutus & a regno Dei eiectus est tunc & iste Fis m- ludicatus, & cum illo in euius lumbis erat a regno Dei na credis expulsus est.Vnde Theophylactus. . a. s. Qui non credit iam iudicatus est. Primum quide,qu riam ct ipsa inaedulitat coudeianatio est.HR enim e tra la
53쪽
tra lucem,per se maximum supelicium cst.DAnde,quam uis non hic gehennae tradatus ni,sed congregauit hic suturi supplici j occasiones, sicut & homicida tametsu ondum sententia iudicis condemnatus sit,rei tamen natura condemnatus est, sicut de Adam , qua die comedit de lugno mortuus csc,& quamus viveret, sentcntia tamcn &natura rei mortuus fuit.Omnis igitur incredulus condemnatus est,quod hinc migrans mox supplicio tradendus, di non in iudicium producendus,iiixta illud: Non resurgent impij in iudicio. Indigni cnim haben-randi, O tur ut rationem dent impij,sicut &diabolus. In iud1cium
non. igitur non resurgent,sed in condemnationem.Vnde Grex σ.mor. gorius:
In cxtremo etenim iudicio aliqui non iudicantur &pereunt,de quibus hic dicitur: Qui non credit iam iudiacatus est. Non enim eorum tunc causa discutitur, qui a conspectu districti iudicis iam eu damnatione suae infidelitatis abscedunt. Prosessione vero fidei retinentes,sed
pro sessionis opera non habetes redarguutur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt,increpationem iudicis in extrema examinatione non audiunt,quia praeiudicati in infidelitatis suae tenebris ciusqnem desi. -υ. pexerant invectione argui nonnacrentur. Princeps nan que terrenam rempublicam resens aliter punit ciuem interius deIinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem. In illo iura sua consulit, contra hostem vero sella mouet, dignaque cius malitiae tormenta retribuit, stati de malo vero eius quid lex habeat non requirit. Neque enim lege nucesie cum cst Perimi, qui lege nunquam potuit icta l. Quare autem iudicatus est qui non credit,causam a Isigna dicens: νωνia non credit in nomine voraemii βῆ mi.
In hoe enim solo nomine est salus. Non enim habet Deus multo, filios qui possint saluare, hunc habet vitia genitu per Quem saluatataque qui iam credit,in illa a liqua primi nominis damnatione permanet ut iam dictu est. Ille aute qui crudit,iudicatus quidem 3c ipse tunc est, sed non in vitiuud est, inbua dauauonς non retine-
54쪽
birer. Qiii eredit iudicatus quidem est in massa, sed non rudis iudicabitur in propria persona. Qui autem non credit,& omnes metunc iudicatus est in malia,& pro tu turo iudicatus est in -iga. sua persona. Quaerit ilic Augustinus & dicit:Vbi ergo paruulos po- De ba .nimus baptirato. Quaestionis ratio est,quia non credui panin nomine unigeniti mi j Dei. Et respondet: Vtique inter Eapit fimus eos qui crediderunt. Hoc enim cas per virtutem sacra- qvid pa menti baptismalis, S per offerentium responsionem ac- Muisquiritur,ae per hoc qui baptuati non sunt, inter eos qui Ara.
Circa quartum principale dicitur:
Hoe est autem iviscium, quia lux venit En mundum' dilis
runt bomines migis tenebras quam lucem.
Hie adsignatur iusti timoris causa seu ratio. Vbi tria Hnotantur. Primum est, iniquorum homi nnm perue se dilectio. Secundum est, peruerse dilectionis origo seu ratio, ibi: Erant enim eorum mala opera. Tertium cst, oppositi eri opposito nece ilatia illatio, ibi: Qui autein facit veritatem.
Circa primum dicitur: Hoc cst autem iudicium,hoc est Damn iustae damnationis reproborum ratio, quia lux venit in ii.--- mundum. Seipsiim Dominus appellat lucem. Erat enim ito. Iux vera.Et ipse perhibcre dignatus est, liccns: Ego sum Ioan. I milix mundi Et dilexerunt homines magis tenebras quam chos. Iuccm.Tenebras appellat peccata.Nunquid ergo ipsi lucem quaesierunt vel Iaborauerunt ut inuenirent3Imo ipsa lux venit ad eos , & neque ita ad eam cucurrerunt, quia potius dilexerunt tenebras magis quam lucem. Ergo dereliquo omni eos priuat excusatione.Venit enim saluator eripere a tenebris,& ad luceni ducerc.Quis crgo cius qui non vult ad luceni accedere miserebiturλNam ut ait Theoph. si no venisset lux potuissent ii mines praetexere ignorasse se quid bonum.Veru,quia venit Dcus verbum,deditq; verbum suu ut illuminaret, non susceperunt autoni illi,omni posthac carent excusatione. Venit iam lux in mundii, prosequuta est homines etiam Ruem
a principio mox ut de regno Dei proiecti sunt. Plurima lus accedit lumiani ubi post pareatum denudationem
55쪽
n 'ti sunt,ut nuditatem suam & ipsi cognoscentes 8c poe- , , nitentiam agentes vestitum vel ornatum suum , id est..... 8000ςςnt in recuperarent. Plurima sane huiusmodi il- Iis accendit luminaria & ante legem & sub lege , nem' pe, iustos viros , quorum factis , dictis , vel scriptis lucentibus , seipsos viderent & agnoscerent, tandemque venit ipsa substantia lucis paratum illis ostendens & s cilem introitum regni Dei. Sed dilexerunt magis tenebras quam Iucem. Circa secundum,quod est peruersae dilectionis origo seu ratio, subditur:
Nu quis dicat incredibile esse homines praetulisse tenebras luci,causam adsignat cur hoc passi sunt,dices: Erant
. inlia enim Christianismus non solum recta dogm Ny ta,sed & honestam vitam exigit, ipsi autem voluerui sub Σφη θη- luto peccati inuolui ideo nolunt improbi ad lucen Chri- μ' - 1tianismi venire,&se eius subiicere legibus. Sed quae Orant eorum opera Fornicationes, adultoria, homicidia, veneficia,commessationes,ebrietates,surta,periuria, salsa
testimonia,& his similia. Quibus omnibus lux ista inimia
ea est, ouae committi prohibet quibus conuenire non potest. Idcirco dum ostendit illis aditum regni Dei, dum praecepit illis agere poenitentiam & generationem coel stem ingredi,in qua non liceat scortari vel inebriari, potituere vel pollui, concueiscere & rapere vel surari, refugiunt ab illa luce:seque in tenebras suas recondunt sicut Adam pater ipsorum, & soliis ineptae & prauae desensionis opera pudenda contegunt, blasphemantes insuper ipsam lucem,suasque defendentes tenebras, vocantes te-t s. nebras lucem,& lucem tenebras.
r tqrε quidem si in iudicium lux ipsa, id est,Dei filius ve-
's nisset, naberet hoc quod lucem oderunt nec ad eam ve- '. nerunt, aliquam rationem.Qui enim malorum sibi co μ' scius est,iudicem sugere consueuit, parenti vero qui delia querunt, occurrui.Decens igitur erat cos qui multorum tibiipsis erant conscij peccatorum, maxime Christo, ad ignoscendum venienti occurrere, quod & in multis factuM- a. est. Etenim publicani & peccatores venientes recumbebant cum Iesu.
νςro picrivi adsis molles sunt ad subeudos qui pro
56쪽
rro virtute sunt labores, ut usque ad vitinium velint inhaerere malitiae,in horum suggillationem subdit:
Omnis enim qui male agis odit lucem , o no venit ad lucem,
ma res n arguantur opera e3us.
Hoc dictum est de iis qui eligunt in malitia permanere,ipsi enim lucem odiunt quae detegit peccatum.
Sane ut dicit Augustinus quia falli nolunt 8t salte
m volunt, amant lucem quum seipsam indicat, & oderunt eam quum eos ipsa iudicat. Inde retribuetur eis ut eos nolentes manifestet, & eis ipsa non est manifesta.
Amant ergo veritatem lucentem, oderunt eam redarguentem.
Attende quod non est, omnis qui male egit, odit ii cem , omnes enim peccauerunt & egent gloria Dei, sed omnis qui male agi instante studiose,perseuerante omnis utique non qui per ignorantiam, vel per infirmita
tem peccat,sed qui diligit,qui diligenter defendit iniqui
tatem, odit istam lucem & non venit ad eam, ut non a Mantur opera eius. Tales crant quorum ipse lucra diΩpersi eliciendo vendentes & ementes de templo. Quasi ipse dicat: Idcirco lucem istam non recipiunt,idcirco me non audiunt , quia nisi de cupidis & auaris atque rapacibus, vel adulteris, munifici, largi, continentes, & operosi fiant, di omnino renascantur ut alij sint, dico illis quod reinum Dei non consequentur. Isti tales quia me veramucem oderunt videntes me elicere daemonia, & scien
tes quod illa in digito Dei eiiciam, quem Magi quoque
eoram Pharaone ex operibus cognoscere potuerunt,
mentiuntur ,& dicunt: In Beelzebub principe daemoniorum eiicit daemonia, & sic quod ad me venire nolunt, quod lucem praesentem fugiunt , videri volunt ex iudicio rationis facere, non ex odij vel inuidiae prae
Circa tertium,quod est oppositi ex opposito necessaria illatio, subditur in litera:
Qui autem fecit veritatem venis ad lucem , ut manifeRent...pera e riviam Deo sunι faria.
57쪽
I Qui sarit,inquit,veritatem,id est, qui cu Deo sentit edi
indicat aduersus suam quam odit iniquitatem, qui com-λ- . delectatur legi Dei secudum interiorem hominem, & vials venit dens aliam legem in m ebris suis repugnantem legi metis lucem. suae,& captiuum se ducentem in lege peccati, confitetur, clamat &ingemisci dicEs: Infelix ego homo,quis me ita rabit de corpore mortis huius Qui taliter cu Deo tribunal ascendit,& sibiipsi displicens seipsis in iudicat, & a lius esse cupit, hic talis venit ad lucem quid sit bonii sibi
indicantem, & re ni Dei aditum ostendentem, ut manifestentur opera eius piae consessionis 3c verae poenitentiae vocibus,quia in Deo sunt facta. In Deo utique,non cotra Deum, non quo modo illoruin opera qui icienter & per industriam peccant,& peccata sua defendunt.Ipsi nanque vel per ignorantiam vel per infirmitatem peccauerunt,deIeccata sua cognoscentes doluerunt, ficuerunt, consessa inhia salutis consilium receperunt. Initium enim bonorum operum,consessio est operum malorum .Facis veritatem & venis ad luccm.Non te pal- .pes,non tibi blandiaris, non dicas: Iustus sum, quum sis iniquus & incipis facere veritatem , quia non tibi displiaceret peccatum tuum,nisi Deus tibi luceret,& cius veriatas tibi ostenderet. Sed qui admonitus diligit peccata sua,odit admonetem lucem,& susit eam ut non arguantur opera eius mala quae diligit,hic osor est lucis. Qui autem facit veritatem non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat.
Venit ad lucem cui gratias agit quod illi quid in se odisset 'stenderit. Et dicit Deo: Auerte faciem tuam a peccatis meis, quoniam iniquitatem meam ego agnosco, se peccatum nicum contra me est semper.Sit ante te, quadnon vis esse ante Dcum. Si autem post te seceris peccatum tuum, retorquebit illud tibi Deus ante oculos tuos
quando iam poenitentiae fructus nullus erit. Haec post Augustinum. M porro praemisiam hane Domini sententiam Chryso- idus stomus aliter plitat intelligendam. Ait enim: Non autem e sa -- de his qui ab initio facti sunt Christiani hac esse senteneredaliti tiam accipiendam,sed tantu de his qui ex Gentilibus vel m. Iudaeis ad rectam transponendi erint fidem. Ostendit enim quoniam nullus utique elisit in erecte vivens ad fidem venire, nisi prius inscribat sibiipsi vitam rectam. Tu. b. Qui enim iacit veritatem,& contendit & aspirat ad via
58쪽
eam quq Deo placea is ad Christianistinim veluti ad tu
cem accedit quo maFis in bono proficiat, & appareant eius opera secudum Deum facta. Qui talis est,cu fiderecta & vitam quoque honestam instituit, lucetq; omnibus hominibus,& in illo glorificatur Deus.Et ita gentibus in-
credulitatis causa facta est immunditia vitte.
Sed forte dixerit quis: Quid igiturὸno sunt & Christia- amittimni improbi & Getiles hone1tae vitaeλfatuor & ipse quidem honum .s improbos Christianos,at bonos Gentiles inuciasti no aia se uallum.
seuerauerinissit natura quide boni &mansueti reperientur quida,sed non virtute.Na exercitatione & meditati De boni nullus invenietur. Et suanuis boni quida habiti sunt,omnia tamen ad vanam gloriam secerunt. Qui autem bonus est propter gloriam & non propter bonum ipsam, siquando tempus inuenerit malis indulgebit concupiscentiis.Nam si apud nos & interminatio gehennae,&omne aliud studium, & vitae innum abilium sanctorum uix conseruat homines in virtute,quo pacto nugae Gentilium illos in bono continebunt Magna quoque res fue- rit,si non & pessimos reddiderint. Caeterum quum ait: Qui autem facit veritatem venit Noctem, ad lucem,competenti sinulitudine usus est Na sicut adul- Drusi, teri & scortatores amant nocte,diemq; fugiunt, sic omnes impij praesens seculum diligunt, & iuturum oderunt,ac mendacio protecti a vcritate se abscondunt. Econtra sicut , operosi ac pudici noctem fastidiunt, diemque tardum a mulo lumine praeueniunt, sic onines qui cx Deo, sunt, peccata sua oderunt,iustitiamque esuriunt & sitiunt, praesensque seculum fastidientes, consciam ubique futuri rcgni Dei veritatem requirunt.
Competenti igitur ut dictum est similitudine per com
parationem lucis ac tenebrarum vilis est cunctos collaudatas , qui quo n' o Nicodenaus in tempore noctis lu- cena quaerebat veritatis, ita vitae praesentis obscuritateni sacrae scripturae illustratione solant' attendentes illi tan a. e . r. quam lucernae lucenti in caliginoso loco donec dies illucescat & lucifer oriatur in cordibus eorum. Illos autem 'improbans,qui vi se de ignorantia excusent, nolunt intelligure ut bene agant, & ut non inquietentur neque dimidientur voluptates eorum comminationibus suturi iu
59쪽
MEN amen dira vilis,am nan Areat per ostium in ovili euium,sed ascendis abunda . ιδεμ es in
Praesens sancti Euangelij lectio duo com-- prehendit:Vnum est,De pastore & de surrichristi parabolica dissertio: Alterum es arabolicae dissertionis interprete Christo elucidatio ι ibi: Dixit ergo eis iterum Iesus. Circa primum quinque sunt consyderanda. Primum, quis sit fur & latro. Secundum, legitimi pastoris designatio,ibi:Qui autem intrat.Τertium,veri pastoris circa oues actio,ibise Et proprias oves vocat. Quartum, ovium tanterga pastorem quam alienum habitudo, ibi: Et oues illum sequutur.Quintum est,prolatae parabolae intellectus abscontio,ibi:Hoc prouerbium. δε Circa primum praemittendum est , quemadmodum in praecedente litera oceasione caeci a natiuitate, per Chri-3ωn y- stum illuminati quum Dominus dixissetiIn iudicium ego in hunc mundum veni,ut qui non vident, videant, dc qui vident,cetes fiant,quidam ex Pharistas dixerunt:Nunquid di nos caeci sumus Quibus respondit:Si caeca essetis,non haberetis peceatum. Nunc autem quia dicitis, videmus,
peccatum vestrum manet. Horum,inquam,occasione,ea
quae iam tractanda sunt induxit, dicens: Amen amen duco vobis , qui non intrat per ostium in ovile, ovium, sed ascendit aliunde:ille fur est & latro. Me . Fur videlicet,quia furatur quod alienam est,iatro quia Dirm oecidit quod suratus est. Et quidem congrua similitudine pta re & tempore usus est.Illi naq;,id est,pharisti,quasi pastores,sed pastorali potestate abutentes nominem illum qui illuminatus fuerat, ς- pa tanquam ovem de ovili ouium id est,de synagoga eiece-sor Mu rant.Itaq; huius occasione tam illis G omnibus, qui ctuu mei. Iupi sint,pastores videri volunt,&subditos suaeq; potestati
permissos nem, per hostium admittut,nes per ol tu emittunt,id est,non secundu Deum,sed secundum profria voluntatem anathematizantes condemnant,vel adsumetes
60쪽
;ustificant,iuxta Propheta dicentem: Vivificabant animas quae non vivunt, & mortificabant animas quae non in muntur,omnibus inquam qui eiusmodi sunt,edicit, hoc pacto non per ostiu m ouile ovium introierint,sed aliunde ascenderint,& proinde fures sint & latrones.
Hic iam illud subaudienduin est quod postea dicit: Ego
sum ostium ovium. Costat autem quia Pharisaei non so- Ium per ipsiim intrare recusabant, licentes : Hunc autem I .s. nescimus unde sit,& quod adhuc peius est, iam conspirauerant quod si quis per ipsum intrare vellet, id est, si quisco fiteretur ipsum esse Christum, extra synagogam fieret. Et quidem idcirco hunc de quo dictum est hominem de synagoga eiecerant, 'uia per ipsum intrare iam coeperat. Rectissime ergo dicitur eis noc prouerbiu quo de ipsis significabatur quia fures essent & latrones, quia videlicet per ostium,id est,per Christum, nec ipsi intrant nec alios intrare permittunt. Idco si caeci cssetis,inquit, hoc est, si Lue it. non constderetis in vobisinetipsis, & si non tulissetis clauim scientiae,nec ipsi introeuntes , nec alios intrare permittentes,peccatum non haberetis,illud scilicet,quod stium,id est me, per quem intratur in ovile ovium,tanto pere aeclinatis, & obstruere contenditis. Nunquid enim caecus ostiti m declinare nouit, & non potius ignorans de errans ab eo diuertit Itaq; iusto fiet iudicio ut qui non vident ostium,vocen- Btur & ducantur ad ipsum , m6xq; introducti videant, qui autem vident ostium,& inuidentes ostio, vel vituperates illud aliunde ascendunt, ad hoc ut laciendo desideria patris sui diaboli mactent & perdant,ipsi continuo caeci fiat, videlicet sic foras expulsi ut iam nec ostium inueniant, nec aliunde ascendere praeualeant. Propter illorum ergo vanam & superbam & insanabilem adrogantiam Dominus Iesus ista contexuit,in quibus & nos salubriter si aduertamus admonuit.
Sunt enim multi ut dicit Aug. qui secundu quandam post avitae huius consiletudinem dicuntur boni homines,inno- quidam centes,& quasi obseruantes ea quae in lege pr cepta sunt, buunde serentes honorum parcntibus suis, non moecantes, non homicidium perpetrantes,non surtum facientcs, non lausum aduersus quenquam testimonium perhibetes, & caetera suae lege mandata sunt velut obseruantes , & Christiani non sunt, & plerunque se lectant quo modo isti: ROynd. tom. z. c Nunquid