M. Tulli Ciceronis Opera. Ex Petri Victorij castigationibus. His accesserunt castigationum eiusdem Victorij explicationes ac Ioachimi Camerarij Pabenbergensis annotationes Petri Victorij Explicationes suarum in Ciceronem castigationum

발행: 1579년

분량: 593페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

391쪽

IN CICERONEM

minueret,se in Pompeianum excurrere uelle nunciat. ibidem Haec mecum Mitinius noster) Veteres codices N I NαN i v s hubcnt, qris uera est Iectio: intelligit enim L. Ninnium Quadratum, quem collegam Clodi1 in Trib natu ualde amicum habuit, rerum it; μοι sensorem. ante de hoc pleniuε locutivi sum.

libris inuenimus, ET NovvM MORBvM legimus, ea ratione dicendi, quam multis locis ex antiquu libris Ciceronem usurpaste cognouimus, Cr alias notauimus a Graecis maxime autoribus acceptam. ,6. Tullia mea peperit puerum, Cre. Hic Iocus antea mancm erat: nonnulla enim deerunt, quae ex antiquiore nostro libro reposuimus: nec enim mentio erat dici, qua peperissct: quem addimus,cr omnino totu lacum elegatim liorcin, Ar perfectiorem reddidimus avn-ων tamen pem peram pro im ιν in nos ibo scriptum ess quis enim noscit diphthongum illam nullam auctionem temporis suscipere s utatur Tulliam facile peperisse: quamuis plenum

gaudium,imbecillitate eius quod natum est, non fuerit. 364 Furias nunc sequimur Locus adeo obscurus, ut ab eoua,ne ab alienis intelligeretur, dondustria prolutum existimem. ego FORMr As, ut in melioribus libris inueni, scripsi: quamuis haec immutatio non aperiat sententium, quae tecta est. in re tam incerta cur non potius antiquae

scripturae fidem habeam, quam nouae, Cr frtasse in quia natae ab aliquo qui omnino hinc vellet aliquam sientenaetiam eruere: Cr hanc ex siequentibus uerbis, ubi desuriis sermo est, excogitauerit s Etsi in eisdem libris numero

potius unitatis, EADEM NOS FORTASSE

v v x i A lcgatur: verbam tamen quod sequitur, nulliis tudinem

392쪽

c AsTIGATIONE Ltudinem prae se fert, er in prioribus uerbis postulat, ut aut mendum aliquod insit, aut septimo, Cr non primo casu uria accipi debeat. nihil igitur ad ino: omnia auritem nota facere uolui, quae eare, qui uerae lactionis restiatum fossicitus sit, iuuare posset. EX LIBRO XI. EPISTOLAis

Ex multifimiser miseerrimis cum EX MULTIs sosΜEis auxilio mesiorum codicum c ligauimus: nam in nostro antiquiore copula E T non legitur: CT Gommani etia sic in liuo illo uetusto exemplari legisse uidetur: ita enim cr ipsi scribunt. Putamus autem hinc orem esse, ut ex multu meta, MULTIssi Misil imperitis IAM. Vs fieret, quia non uno tantum loco in priscis exenta pluribus pro incis Μ iis scriptum inuenimus: ut libro κ ii l. Et sis in tuis multo nanus diligens,quam in mi LEt in epistola ad Catonem, Nihil potest 4be laudabilius, quam ea tua oratio, quae ei S ad me perscripti a mψs nocessur s. Scimus autem eruditos uiros,CT Ciceronis proripuos imitatores hac uoce usos esse, ius hoc unum tantatum exemplum apud hunc optimum autorem arbitramur

issos habuisse: quod si corruptum luisse consitabit, uideant

illi quomodo Latinitatem suam tueantur. eos tamen non facile existimare possumus in culpa esse. Isti quam scribis abruptio Locus nisi allor mucus, 307 deprauatusq;. Quod autem abj scribunt, i s T A RE

αVAM SCRIBIS ABRUPTA: non est in m.

nu scriptis Iibris. quare noulum puto, ab illius excogita tuam, ut deminutam lactionem supplerent. in antiquiore nostro codice ABRvPτο Iegitur: quod adhuc in Is

393쪽

16s IN cIcERONEM ,s eoi ndit,nedum locum inlustre aut explicet. Nihil in Mns peruersionibws permutare tutum esse arbitratus sum: quare omnium manu scriptorum codicum script

ram cum multis etiam excussis concordantem restitui,

quamuis diminutam esse iudicem. ior sit a me ut est i m omnes stre er formis excusi, ermanuscripti codices habent: quare ipsi quoq; hanc eo dem lectionem secuti sumus: alii autem quomodo eme darint notum est. Nos si aliquid immutandum sit apud me pro a me potius legeremus: qui modus dicedi apud ciceronem frequens est:ut fit sensus,Res meae eodem flatu maneant:nondum enim persticere possium quid max me opus sit: sciam autem cum bellum transactum erit,ex cuius exitu quid imbi bonum fit, rebusq; meis utile iudicare potero. Cr quod etiam magis mirum uideatur,exporinit se omnibus rebus egere: quare potius mutationem, quum Ititum suis rebus oprire debuerit. Cum tame omnia

incerta essent, citos ster et posse elucere quid opus sset,in id tempus uota ha reservat. Insta autem ubi OPIαNOR, antea legebatur, o Pi NAN τε s scripsimus, quod ex antiquiore nostro accepimus.s ot Luctu ut possum ipse ope antiquioris codicis, Η i CT v A emendaui, in illo enim Luc TvA Iegebatur. Quare facile fuit mendum in prima parte illius compractae ex duabus dictionis animaduertere,er tollere: sentenatia autem nunc tam clara est,Cr aper ut nuda egeat exisplicatione.

Ibidem ne eonficit solitudo solicitudo habent uetusti exemplaria: quae uera,er ingenua est ut opinor lectio. Quod autem tradit ex moerore se in morbum incidisse, ut in caristris esse non potuerit, confirmatur id a Plana cho, qui in

ipsi

394쪽

c AsΤIGATIONE L 3έν ipsius uita docet istum in Pharsalica acie propter infra nutatem corporis non fuisse: ut existimare posimus hanc epistolam non multo ante, quam praelium Iactum sit, scriptam. Quod autem Cn. Pompeium in magna spe suilbedicit potiundae uictoriae, traditum est eum ex dilici illa pugna quam strit, ualde suis militibus confidere coepisse, omnesq; illarum partium duces rem praelio commitere properasse, in tantam stem venerunt: quod etiam paulo supra hac in epistola Cicero quoque fiesterasse ostendit, cum inquit, Reliqua non videntur esse di*ciliora. Or

tionem autem aliter pupugimus. nam ante BRVTVS A MIC vs, pulictum constituendum censemu3. interuligit autem M. Brutum, quem enixe Pompeianas partes

fuiJe n Pharsalicos praelio contra caesarem pugnasse notifimum est. Quae auersifimo animo Patris fuit) Hie loeus ualde

antra corrupte legebatur:omnis autem error ex eo ortus

erat,quod infinitis locis in antiquioribus etia codicibusta v A E pro Quintus scriptum est: hoc autem alibi etiarestiti fumus. Patris autem secundum casum non esse a recto PATE R,quis non uideat sed aduerbialiter sumptum Iocum sigradicare. Patra' enim urbs Achaia n qua cicero pater mansit, ut ex multis Iocu colligitur, eis que maxime verbιs quae ex epistola cuiusdam adsenusa cicero in epistola sua includit,las inquam, Etsi ego ut in malis Patris sum no inuitus,essem libentiussista

ter tuus ea de te Ioqueretur quae ego audire uestem. Hoeuute cognito,Cr restitutis ex manuscriptis libra k Μ κ,

quae desiderabantur,omnia persticua sunt. Quos ego non pavissero Ualde uereor ne locus hie 3 iocomptus sit:cu tame nihil certi occurreret, eadems p A nitus

395쪽

nitus in antiquioribus scriptura inuenerim, nihil mutire ausim sum: iispicionem tantum meam notam jacere uolui. sis Quod scrib S efflagitare: Meliores libri TE PLAGis

G i T A R E scrip Τmus. animaduertim vi enim plurimulocis eius nominn primam tantu sistrabam totum nomen significares pe autem de ea agit, uermi semper obscurire, quemadmodum solet domestica negotia trachare.

3I' Furnius est illic nubi inii huc imus, qui uincti filium:

Veteres codices pro α v I habent αυ A E. Nos igitur

α.scripsimus, ut intelligatur Q. cicero pater plia nosse ui caesare: nam de hurnio qui illic erat,ioqui non pomtestsi enim cu. caesare erat, quomodo ad eui tu mittere poterat s praeterea qui diligenter confiderabit, inanistaesto uidebit ex in rioribus uerbra de fratre scrinone e see.

3I N osii genus huiusimodi hominu postremae duae uoces ideo deletae a nobti,quia in nullis munuscriptia inuentae sunt importunas igitur esse iudicauimus. intelligi autem arbitramsiti sermonum, Cr maledictorum. Quo crebro genere α. ipse utebatur etia in coniunctifimas sibi perissonas. id auicin omne in se nunc conuersum esse dicit M. cicero ita enim legimus ex ueteribus codicibus, In me id di omne couersiam: non ut ante in peruagaths libris scritaptum erat, I d est omne illud uirus suae acerbitatu a cta in me busum est, quod consueuerat in multos spargere. 1 6 Ex his quae de S . Fratre ad me ad rutur: De ci ci. habent ueteres libri,id est de Quintis: ut in te ligat cicerirones patre er filium. sic etiam scrip mim in titulo quois dum epistola ad Tironem, quod ex Nediceo libro accopimus, Tullius, cy ci. α α. Tironi Sal. pluridicundisio Et alienata alia: Nos Italia scrip mus:id etiam antea

396쪽

c AsTIGATIONES. 37r Gemani animaduerterat. Quod autem non inulto infra

Ne intermittis, legebatur, nos VT INTERMITTAS

scripsimus cum antiquis libris nihil tamen mutata fientenistia. nam v T sepe pro N B ponitur: quemadmodum in epistola ad Casium, In mea potestite ut sit Jectrum tuum. Item ad Cornificium, Non enim dubitabam quineu libenter lecturus esses auerebar ut redderetnrisic enim habet optimus ille codex Mediceae anuliae. Et hoc ipso in libro, Accepi enim a te literas, quibus uideris vereri ut epictolus illas acceperim, quas quidem uiam nunquam mihi redditas. Sed huius locutionis tam multa exempla pagis obuia sunt, ut haec non necessaria fuerint. Qui nondum cognoscet Legimus cum antiquis codiis O in fine, cibus, Coo NossEM. Qui nondum plane inquit er in princi

cicero, percepissem quae de me in. scripsisset ad muti sequentis.

tos: quatiuis multa praestias in praesentem acerbe dixeaerat, Cr secerat , tamen literas bis uerbis ad caesarem scripsi. Quae infra posuit: per L. enim literas intelliagimust post quam literam titubant antiqui codices, ut mendum omnino in primis uerbis post eam esse putem. est autem adeo peruersa antiqua lectio, ut nihil ex ea boni elicere potuerim: locum s ut in uulgatis omnibus est, relinquere satim esse putauerim, quam inquinatam

scripturam magis contamnare. Quod me audis erectiorem esse animo Nos PRAα 3Τs

CTIOREM ESSE ANIMO, castigauimuK. com

trario enim penitus siensiu ante legebatur.putamus autem ausum huic errori dedisse,quod saepe B pro v posita est, er eontra: sed de hoc alias locuti sumus. Praeclarus autegeneri actiones, edimus eum ironice dixisse.

Duco enim curionem uisse plicem veterum radi iis

397쪽

eum autoritatem secuti, Pu TO ENIM C, Eae

inus. Quid autem fit cretio,σ quid cernere haereditate: satu iam notum est. cicero his uocibus sepe usius 6hary Iis quemadmodu fatu uidebι Nos pro, FLA τ' u i A τ,legendum esse fusticamur: ut liue ultima uocatali abundante FIAT, v I DEHIs legatur ue anteis cedente cosonante conduplicani P I A T, T v v I D Emnis: vidend- tame adhuc est accuratius an in superioriribus illis uerbis mendum sit. Neque tamen nubi desti eaeraturi ita uidebamur: nam cr per se mihi sustinos locus est, crin antiquioribus UIDEBANTUR, non V ImD E B A Μ V R, Ilitur: ipsi tamen vulgatum lactionem conseruauimus.sαr in prin. Onam uidere,si ullo modo potest res enim, peruiae : Iocus adeo corruptus, Cr lacer, ut sine meliorum libroisrum ope nullo pacto corrigi queat. unum non signauiamus, quod in ueteribus quos habuimus exemplaribus est: Posae enim, non Po TEs Tin illis legitur. reliqua concordat cum nostra bac scripturasunt tame adeo peris turbata,ut nihil peruersius, inquinatiusque esse positis τε Itas Aemathiam cum primum, Cre. Locus hic totus ita deprauatus est, Cr mancus, ut nullius sensus inde elici queat in tantis igitur tenebris lucem uidere nori potulismus deoq, locum,ut in manu scriptis libris inuenimus, conseruauimus,qui eandem stre lectione habebant quam excusi er uulgares. notam quam solemus, hic adposivitamusquae locum mendosum indicet. Antiquior noster cois x E M A T I A M habet: in quo uno a noaro ima

presso diuersus est,in reliquis consentiunt. Ibidem Ne profictum quidem isto quenquam post id. M art. Antiquior

398쪽

c AsTIGATIONES. 373

Antiquior codex iLLi habet, ut ILL i M legendum putem pro illine: quo adverbio sepe usum esse ciceronε ex antiquis libris cognoscimus: quemadmodum obstrua Missu etiam is TiΜ pro Ulinc multis locis eunde proatulilycinam ill pro illic Cr Terentius, Cr Vergilius usurparunt,quemadmodum alibi adnotauimus. π sane neriis similaue est illivi d est ex Alexandria, legi dcbere: quam illo,id est in ea loea ad caesarem: ex multis enim regioαnibm singulis diebus complures ad caesarem proficisceae bantur: nec tantopere adfirmare poterat nullos ad eum prosictos, quam neminem ab eo in I taliam venisse N ulla putant sie comoraturum: I n omnibus stre manu 31ε scriptis, er impresis codicibus CoΜΜΟTVRAM

tegimus:ires prorsus ligendum esse iudicamus. Opinio inquit est omnium nullam legionem se commoturum esse,nec usquam iter facturam. quod etiam insequenti eis pistola cos ut his uerbis, currunt ad glum pus a miis litibus,qui se negant usquam,nisi acceperint. usquamsi

licet se commoturos. Exercitum autem in Africam tra αcere paraba ut magnum illi impedimentum ad dimet coisseisus nullium,qui nisi stipendium sibi persolutum esset,

ioco,in quo erantae mouere nolebant.

Negari quidest pagus est: Nos NE ROGARI avia si in fine DEΜ, coniectura emendauimus. Statim inquit qua cuspostulauit in. Filius de patre impetrauit, ita facile ut ne

rogari quidem sie pasus sit. Eadem stre sententia est in

fine antecedentis epistolase enim inquit, Quod scribissillum per me CZ.fre placatiorem,scripsi ad te antea eum statim Q .F. omnia tribuisse, noliri nullam mentionem. sie rem difficilem esse , sed ut malis: Sic omnes manu sis scripti habent:quam etiam lectionem retinebant cuncti

399쪽

s 4 IN CIcERONEM excin codices. Sed aiunt postea Beroaldum UT INM A LIs, emendasse dixerim,an corrupisse s ego sane uix possim tot librorum consensium non probare: sinceariorem autem sensum elici putos receptam scripturam

non permutes. nec enim MALis nomen essee puto,

sed uerbum:ut baee sit sententia borum uerborum, Sciorem discitem esse ed dummodo vela mihi obsequi,vinαere omnes discultates.sis Sed cum i nudo accepissem literas, desideraui tuas Accidit hoc in omnibus rebus, ut arbitror, ut cum alique

funerae cr spe latae fidei sepe expertus fueris,non Iacile posta eam mendacem existimare:hoc quoq; mihi 'rtasse

euenit in hoc meo antiquo libro . Nam cum eum multis

locis fidelem animaduerterii uix posse puto illum fidem Maemex ob hanc causam ea etiam quae non satis probo,

haud facile mihi persuadere possem Asa esse:quemadmodum hoc e enim illescripturm habet, s ED C U M A N I L L O, CTQQuanus enim receptam lectionem conseruarim: non tamen adeo hanc prauam er ineptam tua

dico,ut eam notam facere noluerim: posset enim 'rtasse A' Nico legi, ubi Nilio legitur. nam alibi in uetustis exemplaribus hoc nomen sic scriptum inueni, corrupte ut arbitror: sed nihil hoc restri. satis enim est ostendisse antiquos librarios sic quandoq, scribere conctu sex recte an perperam, nihil ad me qui eos in hoc non imitor. Quod si ita legeretur,posset intelligi de literis illis, quas cicero a caesare dum adhuc Alexandris esset, accepit: ut ipsie tradit in oratione pro Ligario his uerbis, Apud quem igitur hoc dico es nempe apud eum, qui cum hoc scire tamen me antequam uidi resp. reddidit: qui ad me

ex Aevpto literas rasit, ut essem idem qui Alsiem. Vt dicae

400쪽

c AITisATIONES. s dic t se magnopere desiderasse issis temporibus Isteris Atticcer uehemeter admiratum esse eum ad sie non scriαμ1je, cum propinquis in locis esset, Cr comode hoc Aescere poset: caesar autem adsie a N ilo usis, Cr e remorutfima regionibus liter due nusset. N on acile potest certualiquid de hac re stitui:nam tota epictolu mendoru pleαna en: uitium etiam ese in superioribus uerbis puto. Hic plures locos stellulιs ut deprauatos,mancosq; sL 3λ'gnauimus,CI sane extrema pars huius libri valde denuae nuta,Cr mendosa est: nec codices,quos bubuimus manu scriptos ipsit etia integri ncorriiptis manet,etsi minus, quum excussi inquinati sunt: quae igitur potuimus tuto castigare ibenter scimuw:reliqua ad fidem antiquorum,

meliorinq; codiciam reuocauimus. aut enim ex illis vera

lectio quandoq; excudetur, aut in perpetum hcc loca iacebunt: nubta enim partibus ita contaminata sunt haec uolui na epistolaru 1n , ut uix humano ingenio re litui pose uideantur, nisi aliqua adhuc sinceriora exemplariria in lucem prodierint. EX LIBRO XII. EPIsTOLA

RUM AD ATTICUM.

Quid garriat in rusticatu N os meliorem, shicerior 33 hremq; iudicauimus Germanorum lectionem : quae poli

nem quid garriat filia,si eum sec- bubuisset: quod si in

aliqua uilla, Cr ruri esset quid ad se scriberet delectabuistur enim Licero garritu puellari I; strinoire Atticae , cretus siuaui ingenio, quod in literis ipsius apparebat. Nauta delatas in Uticain reflatu ῆx antiqua eodiciis a bidem in Ibus, L. nauis delata in Vtica, Cy cetera legimus. punimus ne. A 4 autem

SEARCH

MENU NAVIGATION