Polydori Virgilii Vrbinatis De rerum inuentoribus libri octo

311쪽

tis'

quatum: nuinc enim cardinales et sine populi acerdotu consenseri ct cardina e tant faciunt pontifice IUmanu rquiuis nulla lege sxceptu sit,quin iure queaut cuiusuis ordinis virum potificem creare. At ea prima, deinde altera. reruaue electionis immutatio causa fuit , fuJucor, quamobrem nonnullae ecclesiae posthac conatae sint pro suo iure, ne umani ponsi cis autoritate agere: qua tamen paulatim ad incium rediere inam Craeci animites, Simplicio sedete, manu pontificem omnitum caput esse vitro declararunt, qui fuit almussalutis quadringentesimus septuagesimus quintus. Is deis Ioarini Contiantinopolitano epuscopo, id ad se bonoris reuocare conanti, etiam iuuante Mauritio principegnauiter rectitit,ac breui pon recupe rata prorsus dignitate, Phoca inieratoris iussu, est rursus princeps emnium receptus , etsi Graecis argumentanti Motis eo loci debere esse christianae pietatis arcem, quo , imperis. Idem, ut paret,Rauennares episcopos ad vicium reuocauit, quos iampridem Eongobardorum ac exarc rum temeritas alienauerat. Item cor Metiolanenses eisdem furoribus actos, poIi ducentos annos quam desciuerant,ad sanitatem reduxit. Quin eb Aquileienses nonnihilsib Gregorio aberrantes, breui ad obsequium retr

Di, o pasti' Uus post post centu σ quinquaginta annos

quam eo fuerant priuati, renitatus. Atque sic 'manus pontifex cunctarum en ecclesiarum caput, ct id quidems mo omnium gentium consensu, ita ut non seu uel impiis iamrnibus locus iam ullus aliter somniandi, nedum di u . tandi relictus . Ius autem eligendorum episcoporum ace' dothm, ac di aconormis, iam inde a principio penes aposo'us Odein apud cerrius civ m, non sine tamen

312쪽

x6c DE INVENT. RERUM sufragis plebis, arq; iudicio vicinorum episcopor

Et hunc ritum diu seruatum esse diuus Cyprianus non vi in loco, in sola praesertim quartavd Felicem presbyteram testatur, atque inibi de ea re luculenter edisserit .

Sed chm ista lex iampridem refrixerit, nihil es quod hie

priani Nerba pomamus. Discopum vero ita electam ceteri prouincia episcopi initiabant, idq; fiebat decreto ceni conuentus, quo sancithm erat, Ni episcopus , se feri posset, a totius prouinciae, sin vero disscite foret, tum non minus quam a tribus initiaretur, ct id non me metropoliatani autoritate . Vtrunq; hodie penes manum pontifice es : ille enim creat episeopos .c, inhiat, Nel secundum emam praescriptiim, initiari, id en, conbecrari mandat. At post hsc, creatio episcoporum in adiam formam mut taes a Bonifacio temo εἰ is enim decretiit, Ni ab νrbium populo Iacerdotum; certu eligerentur,non refragante k-ci principe, cy' pomisce 'mano annuente his verbis, Volumus, o iubemus inillud decretum cito ob levit, nctis semper in peius miris delabentibus rebus. Postea imperator de ea re consuli coepit: sed id ius Ludovicus Caroli Magni filius Paschali pontifici refutaui, paulo ante Car is patri ab Hadria a concc . Veruntamen hodie bona principum nostrora pars iliud mordicus tenet,iam non m do epfropos pa suos volunt declarant, renuntiant,d

apstrat diplomatibus possessonem minorum sacer oti

rum tradant, quo modis innitas Simplictres,ac Gregorius Neruerunt. Imperatores Nero nostros, occidetales di eo, iam inde ab initio penes Omanum Pontificem creandi potestas fuit, quando Leo teritus, sicut supra tradidiamus, carorum Magnum imperato rem Iesis, cor aq; qua

313쪽

t, ita

IIBER QUARTVs.. άιγ honestantur imperatores, donauit, quam Platina diadema vocat: est enim ascia linea, qua in ni reges νtuntur. Tostea Ioannes d-odecim i stlsonem Germatris regem imperatorem cre uit . Et postremo Gregorins quintus , τι sua gemem auit enim homo Germanus9 singulari quopiam beneficio assiceret , at toritatem in posterum tempus eligendi imperatoris fecit archiepisicopis , Moguntino, Treuerausi, totoniensi, item Marcoloni Braudebκ gensi, comiti Pesatino, duci Saxoniae, Cp regi Boemiae, Hqui ab eis renuntiatus siet, Caesar manon tu diceretur, ac deinde imperator, natim It elemonem huiusmodi Romanus pol ivrobasset. Fuit is annui humavsalutis M i i. Atq;sc.Germaui principes uus illud acquiseuerunt, quod etiamur babent , retinent eruam

Qui primi notarios in urb'Rona martyium gesta, scribererit,&Vbi jens de protonotari rum cubiculambrutti origine. - P ch p. X s.

ciebatur principiis assidue inter kas,lymao rum pGnci in persecutiones, piorum numerus, et quo magis.ista feritas diariccbabatur, hoc plures quotidie eiusmodi tormenta subire non formidabant, utia multitudo Chrsianoru multo esset ipses imperatoribus suspectior qua religio. Ne igitur memoriatos sortium a ctorum quibus nunc fulget religis , lina silis, ct lunae Nyo unquam temporelominum mentibus Glideret. re uepolieritatem quandoque lateret, quonam pacto illi 'biq; gentium propagata fuisset , Iulius primus B anus pontifex omnia ad resacram pertinentia po r notarios literarum monimentis mandaenda curauit. Ii ab iustio fuisse via deri pus ut, quos hodie protonotarios νocant, quorum

Uicium

314쪽

αηs DE INVENT RERWMoscium eu,res praecipuegestas conscribere. Ab hae vianione sunt qui dissentia nego tamen tam pium factum clementi malim assignare, quem constat regiones septem n tariis diuisisse, qui diligenter res marora gestas scribsrent: sed istud postea Amberus Rabilius reddidit. Quod scat Clementis ct Antheri fuit institutum , ita fieri po tuli, visuccessὸrura incuria intermissum,a Iulio ponremo

fuerit renouatum. Atque tale noΩri protonotarii habuere principium. R erio etiam Fabianam, qui Anthera su . cessi, er Caium deinde regiones diuisisse diaconis,qui it demsena martyrum literis maridarent. Sunt hodie pr tonotari' apori Mici numero septem, qui, H dictum eri, in illud coiremum pretio cooptantur . . Suntpraeterea e iraordinari' me numero a pontifice gratuito creati, qui eius dignitatispriuilegi sperinde gaudent, atque ali,commodum aliud nou coisequuntur. Omnes equitando pileo 'linitur nigro, quod introductum dixerim, ut a cardina

bus ct oscopis per hoc insigne internoscerentur, quando

que tamines lineam togam induunt. Ita coniectare licet a Uinime tradatur,quando primum petasati incedere rint. Item Leo primus ad res diuinas latentus, cu populus freques ex omni parte orbis Mma Venia causa concurre

ret,apostolorus iacris custodes ex inanis addidit acer tibus, cor eos cubicularios appellauit. Illud bonus pontia sex ea δε ca a fecisse videtur,quo augeretur pietas eo laci oranti, cu animaduerterent diuom reliquias non e venera tioneserunt. Quarea sepulcris ad . cubiculu pontificis custodimidum, u cubiculari' huis odit*du . . . cti dicuntur, quos Leo. A. in collegium. . t. redegit. Vnde

315쪽

. inde ab initio, eum ubiq; feregenti stamianes si cerdotespraeessentiet illi, qui arctistne id est,primari acerdotesnucupatisun ad quo ecrom omniu ratio referebatur, placui autore apo

Christianae resistis

c radiario liberi perhibet, risimiliter insin auae religio in posteru coplecteretur, ciuitatibus, in locustaminu epi opisubit eretur, ct in qualibet prouincia rebis inis vice, unus archiepiscopus costitueretur. cui reliquι istius regionis episcopisubesset, id quod nos rhistoriam a Anglica ciedimus in Britannia, quae nuc Anglia est,autore dius Gregorio, efactu. Innocentius quo decretis canonicis est,hine nostro; sacerdotum mpi porum disserentiaintroductά'scopi modo primates, modo grata voce patriarchae, hoc Ct, patim principes dicti, quatuor principio fuere, Romanus, Antiochenus, Alexandrinus, Hierosolymitanus: ροῶHea trastita B antium imper' ede, additus est O Con

minoptamus. Et quonia bifce pontificibus sedes in iis

praesertim ciuitatibus quaerusigniores essent, datae simi, is circo oemetropositanos vocamus, quod unusiquisiq; hodie in ea praestit νrbe, quae eiusde ρrouinciς metropolis, id est, mater ac caput ciuitatu est. Primates ta e ac patriarchae antecesunt autoritatearchiepisecvis metropolitanisicut patet ex decreto Aniceti, qstatui ne episcopus crime me- ositani ui ad aranisprimate aut ad e uinostolis deferret.

316쪽

DE OζWENT. x Eatu Mdeserere. Eiusdem etiam decretu fuit ne chic pisco sia si exsingulari titulo, primates inominarenti, r. Ii autem rito patriarchs uocaritur,csteri inrchiepis pi nominantur, vel ut quidam volunt metropol, tant. Hos Clemes pinnus pallio,cuius πsu introduxit ipse primus,omahit, moluitv ut eis crux praeferretur, quibus nunc potissimu insignibus, ab reliquis episcopis distinguuntur. Marcus tame pontifex instituit, ut episcopus Ostiensis, quod ab o-cMcraretur,pastio quoq; νteretur. Es aute palitu vestissumma lanea ct candida,cui utrinq; pendent dus fasscte o as a

humeros circulus du Ius,ac quatuor purpureis crucibus in

sinita est. Huiussane insignis rationem diuus Gregorius 'ad Maximu episcoptim Salonitanumscribens,scienter rea dit,qui dicit illud humanitate ct iustitiam significare, ut irqui isto utuntur, forissummissese gerant, id est, mites sint, cr intus anisum squum habeant, hoc est iii sitiam colans ri j Ex eodem quoque fonte manavit, inter reliquos initiator ordines diuisio victorum, τι archidiaconi riaconis as - iri pres teri pres teris, ct ijs omnibus preposim νA d

cani quos vocant prsessent, quillus par quoque crevit honor. Hinc etiam instituta foet collegia sacerdotum, qlit in dii templis prisertim cathedralibus, omni tempore sacris operam darent. Hos sce canonicos, hoc est,regula res ν eamus,ut qui rite instituti, csteris νiuendi normam puberent. Istorum autem collegarum abhinc ccc. creo amplius annis, apud nostros Anglos , tempore regis Ioan is, cum humana pariter ac diuina permista forent, diuorti facthm est. Id enim temporis cum Regis Ioannis edicto cocta pas m templa spoliarentur, aliqua diruerentrer, face dottim bona prςde daretur, facile eis administratoru grex , dissipatus e: postea mortuo rege acciditua canonici ad sua u

317쪽

LiBER QUARTUS. t inim comma, ct eos qui primi fuerunt, oportuerit eroga pectiniam, tam ad ades sacras farciendas, qMa ad ea conm Draclo, quae ad cultum pertinerent diuiuu. Quapropter baud torta Ie ab re Get, si patres prestrinu canoni cis quonda a coilegio fundatoribus daturandem aliqua-do eruanda curarent, prout alibi ubiq; gentium istudi sum inuiolatum esse coinat. Item ut bo homini actissem . perpraei latinita e edit, ut maiora muniaprefertimsacra illis deseratur obeuda qui doctrina et viis sistimonia aliis recellunt,id quod crastis Tus admonuit, cu dixit:Homo quidam peregre proficiscens vocavit struos suos, ct tu didit uris bona tua. huic quide dedit quinq; talenta, ali' aurem duo, alq νero νnum, iovis siecundum propriam .irtutem Quapropter Anthe spontifex censiuit Episcopii m. omissis primo episcopatu, ad alterum necessitatis causa. O νtilitatis, nonsul sussedereditarum ovis pcifera Mnrri, quod antea per decretu 2 censonoriseri minime licebas Et Mutheru illud mougsse crediderim, g, Petrus ea de ca . relicta episcopali siede Anthiocheuaineruam contulerit, ibique aliquot annos episcopatum obtus it. Cetera bodie aplerisque contra fit, ad utilitatem sua, non ad susceptum munus respicientibus, ut habeant unde se moltius curent, quibus baud dubie Dominus tepore suo cet, Serui mali: tollite itaque feruos inutiles, ct ei cite in tenebras exteriores, illic erit stetus O fridor dentium. cum per hunc modum episcopi, O archiepiscopi dati essent, qui in ea incumberent , qus insuorum sacerdotum rem es ducerent iusque dice , reddendo que stos regerent, Caius primus Italuit, ut facerdos ne coram iudice profano conueniri posset, Po sic cunctos deterreret, nec ictos domini tiberent . Atque ne qui uafraude do

318쪽

, L DE INVENT. REItuM 4io Ne clammenisetur, et chiam sanxit, ut arcu A coram iudicescripto Gmnaret, sicut Corneliam decretu les,ne quis a sacerdote, nisi religionis causa, figere furandum: quod non credentibus oesulpiciosis facientis stdei

causa institum constat, cuius apud veteres talis fuit fomma. cstero ad Appii Pulchru: De me tibim conteriam omnes deos, promitto. Et Aeneas ad Didone, apud Virg. Funeris heu tibi causa sui, per sydera iuro, Per superos. . t per rem caram mos fuit iurare. Ouidius ad amicam, qua peierauerat: Perque suos illam nuper iurasse recordor , Perque meos oculos, & doluere mei . lnem tene Feno lapidem silicem tenebant iuraturi per Io lnem haec verba loquentes: Si sciens fasto, tum me Diripia iter fatrea vise,arceq;, bonis ejciat, ut ego hunc lapidem. Treterea nulli,quemadmodum testatur Lituus, licebat magistratum plus quinq; dies. nisi qui iurasset in leges,rers ire. Hunc pene morem pontifices nostri, reges, sacerdotes, lpruores, ac ceteri omnes prinecti eruant, qui ita iurans ante, quam ad ea munera obeunda admittantur . Sed illudi moimium ius erat iurandum, quod quisq; nomine fidei dat bat, ita ut,teste Dio sio, magistratus plurimas litium dias sceptationes ex Me dijudicaret. Quapropter Numa F ' dei dee templum posuissesacraq; eri instituisse, idem tradit. tapud Hebrsos talis fuit Uus.Hieremias: Et iurabis,

visit dominus,in veritatrio iudicio,et iustitia.Hos enim, τι ait Hieronymus, iusiurandum habet comites, quibus scaruerit, periurium erit. Et caligail γxor 2bbal ad David: Hunc ergo domine mi, fiuit dominus,et vivit anima tua. Historia est in primo Regism lib. Apud nos uiniuria. i

319쪽

s LIBER QUARTVs. πια si 1 jus est, per euangelium , quem distinianus imp rator, uti in eo libro est quem Authenticu apppellauit, tuo defunctissimis episcopis, instituit. Postea ita usu vesnit, τt hodie qui iusiurandum iurat, coram magistratibus plurimum euangeliorum librum aut dextra Vanu togat, uavit osculetur dicens, Ita me Deus hacsancta euange Ilia iuueni: quod quemadmodum euangeliiim hos ira relia 'gionis fundamentum nulla de causa violari debet ita iusta trandum nullo pacto frangendum st. Quod autem notiri 'pontifices folia contumaces, boc es ,superbos ac idcirco

iuris contempnyes minimeq; obedientes, aut delictum aliquod delinquentes excommunicare , ut Nulgo dicunt , illisque smul interdicere sacris, hoc. ex Iudaeissumptum est, quorum moris fuit, eos ignomini a causa extra synagogarri id est, congregationem eii ere, qui dicto minus audientes, contra legem, vel pontificum populi mandatum quid fecissem, quod perinde erat, atque apud nos interdiacere sacris: 'illudque verum esse euangelista Ioannesmat ,scribens: Iam enim con trauerant Iudaei, vis quis eum confiteretur esse cHR Is TVM, extra onagoga feret. Alta sit ad illud o Parius 'ad corinthios epihola lpriore cap. F. cum iubet, vistuprat sua nouerca exte minetur,quo sie poenitendo tanti steteris, animam no amiserit, ita scribens: Tradatur satana, ad interitum earnsis,

quossiritius aluus sit in die domini I E s v . nos religita hostes diuus opsianurabstentos pUis appellat, quod reliqui homines ab eis abstinere debeant: qui tamen usum pat supinum istius verbi abistineo, minime Utatum. perio hunc puniendi morem a Druidibus Gallorum sapientibus quondam Uurpatum: isti enim,uti caesar insuis com 'mentarijs teriatur, si quis aut priuatus aut publicus e rum decreto non stetis et, sacrificij; interdicebant. Et hae

320쪽

- D E A N 'V EN T. R E R V MRη -qlioniam quibus ita erat ira dinum , ij numero. impiorum ac scAeratorum habebam μ' ,ab lys omnes decedebant, aditum sermon que defugieb nt , ne quid ex contagione incommodi accipere, it , peque iis petenti s ius reddebatur, neque unis communicabatur . . os a plurimum cum nonrar idione Uemium.

ar: . Qui primi inst; qerint ut virgines consecrarentur.& vnti fluxerat mos uesandi eaput, illii las; aperiendi uiris prin- bδpibiis, osculandi pomificum pedes oc manu .imn osculo salutandi, ac ipsos pedes mutuo la Ddi . . ., CAP. X lII. . initis

Vod virgines crantur, id aest, i itaris δε- taetra re igioni addiciatur,vjprimi praescripta

esse uidetur,quod in decretis canonicis est Virrines M NAqntur auge

antressaret, Mi Sthus in acerrampo fierent. Fuit ille annui Mutis mc Lxi v . viatvissetur monacharum inniturumum maps momnon fuisse ignotum . are miror qui ameve, quidam Marce am, qua cum Hieroymo Iamiliaritatem Lit, primam irem inarum ausam esse illud mae pro M. Ver ipsis apostolis ortum νi etW , t muliere '