Polydori Virgilii Vrbinatis De rerum inuentoribus libri octo

321쪽

et ν

LIBER .QVARY Vs. 1 rsaci rum congregatio in Christiana religione esse coeperit. Cum enim Paulus priore episeola ad Timotheum sim : Viduus honora , cluae vere vitae sunt: porro q vera vidua est ac desolata, Jerat in Deo , ct subiiciat :Vidua eligatur non minor annis sexaginta, que fueris ius viri uxor . operibus bonis hominum testimorio

comprobata, se filios educauit, se fuit hospitalis, si functorum pedes lauit,si afflictis subministrauit, in omni opere bonos ita ua: item pergat: Quod si quis fidelis, aut siqua delis halet viduas, suppeditet illis , ct non oneretur ecclesia, apparet viduas veras ct desolatas, hoc est, ut CbIsostomussentit, rerum omnium humanaru Fas negligentes, sq; Has in Domino ponentes, iam tum et Oas,ac ecclesiae, id est, commisitatis sumptibus nutritas, O denique tales propemodum fuisse, quales nos hodie habemus monachas, excepto quod nostrς non modo fecis dum apostolicum praescriptum sexaginta annissed ut plurimum viginti minores eliguηtur, qus cum aliquando carnis titillatione impulse 4 continentie legibus aberrent, profecto religio non mediocre inde damnuis fui honoris facit. Quippe ideo Apostolus, teste Ambrosio, in lib.de v duis uniores viduas minus recipiendas in numerum ecclesiae viduarum decreuit, quod istae haud facile possentprs stare officia,quae ad veras ,iduas pertinerent. Hi nepersti rue intelligere licet, iam tum coepisse foeminas per bunc modum Deo dedicari, er aporiolos primum , ac deinde stros pontifices introduxisseDeminarum religionem, lit tern sexus domino in castitate famularetur.Sicuti vem re caput, siecundiu aporioli sententia est, qui ad Corintbiosquet Omnis vero mulier orans aut prophetas no Velato capite, bonestat caput sua. Vnde Linus ex mandato Petri

castituit, qiui n diernis velato capite teplum ingrede

S a returi

322쪽

virgo acra, virgo ista,qus desponsi est mni viro, id inmeii R i s TO. Talis virgosacrafuit Petronilla talis Clacilia, talis Agnes. Postea in collagia coluere,acfancitissimis xiuendi legibhs a patribus acceptis, vitam virginitate diagnam agere coeperunt. Mos deosculandi pedes ponti iacium,ne longe exempla petamus, a c H R i s T O praec piore nostro coepit. Issum us sacerdos O pontifex ma almus ilibi, Ni mulier quae erat in ciuitate peccatrix, cui

testis est Lucas , ibi pedes primum flens lachrγmis riga-vet, capillisque tergeret, ac deinde deoscularetur, veluti apud Hebrsos mos fuerat chrisios Domini venerari. Voluit item proculdubio Cornelius Cent rio pedes apostoliv Tetri inculari, sed patιr mansuetudinis plenus id fieri non est passus, qui eleuanseum sibiad pedes iacentem, dixit e Surge, ct ego ipse homo sum. O vocem memorabilem,atque salutarem , si bene multi hodie ese quoque homines tantum essee perpenderent, qui propterea quod dignitate alitia pr diti sint,plane fereliquoru mortalis, longe pinhominum memoriam imperistissimos dominos praebent, Ita πβ νenit, ut nos pontificii nostrorum pedes exoscule innurtillatis institutum a manis pontificibus discr-,

suo mos illa osculandi antiquus a deorum etiam cultoribus Druatus,ad Nera pietatem Uurparetur.Perinde quandoq; expedit,ad alliciendos hominum animos ad veram religio-nem, τι quod apud illos honori antea fuerat, non tollatur penitussed anctiore instituto ad consimile adhibeatur cultum. Nam,ut Plutarchus tectatur, sacerdotibus seniamus nec habere nec petere magistratum permittebatur , lictore tamen oe sella curuli utebantur, ut ijs deliniti ultra noquaererent: in templis prope ianuam lecticam habebant, tanquam custudes O refugium: pedes iis reliqui os la-

bantur. Quin σ alijssummis viris id genus bonoris hal

323쪽

ε g Dr a Nur NT. RERVM Laum,cuius rei testis est Seneca, scribens carum porrexisse ad os utandum sinistrum pedem Tompeio et ae

no, Vt ita ostenderet cculum auratum, margarussis di . sinctum. Idem Pomponius Laetus affirmat, ita scribens: M imperatores antea manus exosculandas nobilibus praebebant , post rus manibus subleuabant ad oris osculum, uuia a Ius genva exosiculabatur. Diocletianus edicto sanxit , Mi hei omnes ne generis discrimine, postrati pedes sibi exosi larentur, quibus etiam venerationem quandam adhibuit, exornans calceamenta auro, em is margaritis, quod e fecisse antea Carum Callidam memorant. Is bonos ho- eridie semano pontifici fit, qui adeuntes se ad sacra pedum laeoscula admittit: ceteri vero antistites dexteram manum' inauersam adeuntibus religiose osculandam porrigui, quod vel ab ethnicis sumptum constat . Minius enim libro x r. ii dicit religionem aliquam esse in dextera, qus in fide pomvrigitur, quae osculis auersa appetitur. Testatur idem i latus libro Amisia secundo, ubi eum de propbeta Aera n ptio meminis , ait: Et cum dicto iuuenem quempiam lim reis amiculis intectum, pedesque palmeis baxeis indutum idii a flue,demsio capite producit in medium,huius diu mas , onus deoscidatus, ct cetera. At contra faciebant Huni dis reges, qui tesse Valerio Maximo, more gentiss/s nulli mortalium osculumferebant. Solemus insuperct oscula rusalutare, id quod antiquum est, quando satis conflat H uibraeossic consueuisse in osculum excipere hospites, atque hi hoc pactosalutare adeuntes se. Ad hunc modum Iacob at vidit puellaU Rachel, ore est prius osculatus , quam isti indicaret se eius esse amitinum. Et Laban pater ipsus I a, hactet τι Nouit Iacob filium Asbeccae sororissus, comple-

aus eri eum ruens in osculum . Sic c H. V s sal: i

324쪽

LrBER V ARTV s. ars Mummn charitatis incuti salutandum censuit, qvi in ex re aIecmrda epistola ad Corintb. scripsiit: Mutare volnistin sancto osκlo . Hinc ego dixerim apud Ilymanos insitutumfuisse, Ni mulieres cognatos ore oscularentur e cuius rei etsi Plutarchus in proinemat. alias ponit causa' quod mulieribus manis vini usus interdirus esset, Dcirco ne bibentes laterent, sed domesticorum congressu redarguerentur, osculandi consura udinem introductam in quod mulieres Troians eum ad Italis littus accessissent, edi viri ad unum omnes in terram descendissent, nar-ues incenderunt, quia se iam diuturni laboris perissas neta risisseret, que metu deinde virorum pauidae, oscidando ac blande appellando mitigassent eorum Mimos , sibique reconciliassent f Hinc mansit postea consuetudo, ut hac inter se comitate νterentur ,fuitq; pracipvum cognationis ygnum, post cognatorum connubia lege prohibita: quod aramc νbiq; gentium seruatur, o prcerum apud Anglos , quorum mulieres non cognatos modo,sed quoscunq; gen ratim osculo latum salutant, resalutantq;, ct illud quidem prioribus, uti dicitur, labris,tam decentissime quam hon sistae faciunt ... t quae regis sint sanguine edita , nome scula inferioribus litant, sed manum auersam porrigint, perini ac viri inter se alutationis causa solent dextram iungere dextrae. Quod acerdotes ante diem festum p

Ichesibi inuicem, quodque profani qui superiores fovi ,

erioribus pedes lauant, id fuit etiam cR Hi s T I in limium. qui ut bu nitatis documentum omnibus prsD- ,ret, Vostolis pedes eodem die laui quibus, prout Ioannes commemoIat, dixit: Vos vocatis me magister est domine, bene dicitissum etenim. Si ergo ego laui pedes ν Iiros dominus ct magister, cy vos debetis alter alterius la repede: . empiam exim dedi vobis, ut quemam A

325쪽

postea cum osculandi ritu,stut que commemoras Tertia. lib. ad uxorem altero.

Qui pr: mi apud Romanos instituerint sacerdotes flamines. virgines vestales, pontificem maximum,nlios,seciales ratrem patratum,regem sacrificulain. augures, epulones,B-dales, Titios & aruales ac lingulorum officia, & quae princurarent sacra, & de primo lectisternio, atque librorum Ss lyllinorum origine. CAP. X l III.

Lamines, id est,sacerdotes, Numa Pompiliussecundus Romanorum rex instituit: rs enim rex creatus nihil prius habuit, quam praeferoce populum ad pacis iustitiae cultu a rei bellicae studiis aue tere, acrisq obligare rque primu conis tuis amu ad cursum lunae, digestum in duoiecim menses, να alio Hi loco a nobis d ictum, fessosque deinde dies: staminem unum Ioui creauiti qui dialis es dictus, eu insigni veste evinu , festiornauit. Is mortua uxore, Vt ait Plutarchus in problema.

sacerdotio se abdicabat, velut alter censior vita priuato codlega, magistratu abibat 2 ω νebebatur equo. neq; noctem unam extra Vrbe manebat,ut se longius profectus esset,ne facia eius absentia negligeretur Ite iurare eidem minime licebat, eo quod tormeli quoddam genus set homini libero iusiuraridum, praeferiam facerdoti, cui cum diuina cie ita sint, paruam babere fidem , ab indum censetur. Vtia utrunque nostri attenderent episcopi in primis , qui ad suum munus fungendum hau Ner praeno sunt, pro pter quod res religionis meliore in casu mmus sunt: n Hi magictratus, qui uolunt,pro re etiam miuma, acerra tes iureiuraudo adgere, cum ijs in primis istud tantum feri liceat, Est, est non, non. Sed domum repedemus. Damdeinceps ma adiecit flammeι , Marti unum, alterum Quirino. t ἔα

sit in

326쪽

hi ηER QUART vs . - 83 Tlutarchus huius rei autorem facit Romulum, flamines Iovi O Marti, non a 'cum creatos: inioni Livius minime assentitur. Hos ab insigni quod capitegestabant. quasi flamines dictos existimant quidam,

is a pileis quasi pilamines: sed infula quae illorum capiti ns haerebat, quaestamina,mi DionUusscribit, est dicta, i si verius quam uox alia nomen dedit. Item uirgines uemles

j a legit. Quaesura in Italiam per A eam adducta

l. ferunt. Virgilius ri Sic ait, α manibus uittas Vestamque potentem, 1 Aeternumque adytis effert penetralibus ignem. rectam matrem Saturna, ct alteram ex Ope fuamserat

m debat virgiae Ouidius in fast.

a Semine Saturni tertia Vesta suit. h. Et modo eam ignem ponit, dicens: i, Nec tu aliud Vesta quam uiuam intellige flammam . . Modo terram: sic incesta perit, quia quam uiolauit, in illa a Conditur, & tellus Vestaqtie numen idem est. praeconuenit, ut Vesta terra sit, or ignis, quia terra i si elusus est ignis,id eJ,naturalis calor, quibus cuncta produs cantur. Posuit illi temptu Albae. Uranius.Fuit ma aedes inter Palatium tD Capitolium, forma pene barica, si qua terra pingitur,constituta. Tradit Aulus Gellius,prim, i qua huiusmodi sit adhibita ministerio, Amatam nomenii sesse , ac propterea reliquas desne s omaes Amatassivellatas :dicique non electas,neque creatas vestales, sed 'ν captas, eo quod capiebatur a pontifice de manu patris v statis virgo r neque capi poterat minor annis sex, neque in maior decem, O q2ς exsertis nata, aut corpore manco,

sensiu ve d minuto foret. β'mae primo Giganta ct Berenia 'μptae, mox totidem addita, camilia oe Tarpea.Huic η

mero

327쪽

,M DE INVENT. RERUM Mero S risius Tull. duas nouissise adiecit. Hae decem amos armos sacrorum ritu perdisebant , totidem dein,' iactoperam dabant Iacris, terito decennio rudes o ni per ca . .ptas instrui bant: pollea vero si qua id aetatis nubere πο- e. cruissetias erat alterum mactet sequi . Oeterum quarido i elicilis quae coniugi m secutae fuissent, male vertisset, plures laesad mortem Uque in religione perseverabara . Stipendium Viths ima de publico statuit, eas denique perpetua fir- brinitate alijsque uremo iijs venerabiles fecit :carpeio προ h antur, magistratuque illis assurgebant, ac fortistis o vij cursu sistem supplicio exietebamir ignem perpetin fer naban: t, qui si per incuria extinctus esset, custosfiagma pontifice maximo cui suberant, caedebatur. Si qua in si contirecta esset , ante ora ciuium, moesto silentio esserebar itur, Vivaque circa Collinam portam, in subterranei lye i eum dimissa terraquestatimsuperiniecta necabamin. tque hoc sacerdotivm Alba oriundum per huκc modumsuis vruae instauratum. Pontificem praeterea maximum Huma Martium Marci Dum ex patribus creauit, e vius potin .-ri omnia sacrorum iura Iuliecit, ac quibus hostiis, quom diebus, ad quae templa,sacra fieri oporteret ormulam d

euit, constituitque eum,teste Festo, iudicem ac arbitrum revum aeqne diuinarum ut humanarum. Fuit id, credo, ce

rum portentum, quo est significatum, urbem Mina pο- . premo perinde pontificia maiestate, qua nunc late patet, Hgentibus moderaturam, atque olim potentia imperasseti . i. Idem Gradivo Marti duodecim sacrauit Ialios , tunicaρος fpicta insigne dedit, super tunicam aeneum pectora te, irgumentum, coelestiaque arma , quae ancita appellantur, ferre, ac per vilem ire canentes carmina, cum tripudi s. flenni quesaltu, νnde nomen traxerunt, ius it VHG-r i si

328쪽

ranslLIBER' ARTUS: Himus enim Dauid ante arcam Iaderis stando processisse. Ancile sicutum breue ac rotundum, regnate ipso Vum, d coelo lapsum in Butensis pestis remedium, νώgo cressiderunt. Ouidius in Fastis:

Ecce leui scutu in uersatum leuiter aura Decidit,ὶ populo clamor ad astra uenit. Et inferri - Atque ancile vocant,quod ab omni parte recisu est, Quaque oculis speties, angulus omnis abest .

Et cum arsices respo isserus, illic fore orbis imperium, ubi ancile illud conseneret, diligentia Numae ne ab hominibus unouam auferri posset, a Mamurio fasro multa miliafacta sunt, ct in templo Martis posita. Inter tot δε- cros ordines possit erfeciales sacerdotes, quibus id dedisnegotium, ut semani nullum iniuste bellum inferrent cuia quam . Cneus Gellius a natium scriptor id ab Ardeatibus prodidit acceptum, alij ab Equiculorumgente. Satis constat T am bellum Fidenatibus indicturam ob excursi nes in semanim agrum factas , ne non omnia ritefierent , feciale ius, ct collegium postremo cosilituisse. Iisi qua per iniuriam η'manis adempta essent, repetebant ab hoste et quasi tanus reddita essemi, bellum composito ad id carmine indicebant. Tari potestate petentibus iuste res , dabant sontes adsupplicium, ligatorum murias vindiacabant. Ad hos item pertinebat, foedera iure percussa tueri, pacem sancire,eandem si minus leguime pacta esset, irritam facere , o siquid imperator vel exercitus delia quisset ,scelus expiare. Feciales autem a fero me a facis dicti, quod apud eos belli pacisquefere de seu faciends eius esset. Fuit o sacerdotium Patris patrati, qui vine ad iusiurandum patrandum , hoc est, ad foedus sanciendum eligebatur:fecialis eu faciebat, erbena caput capillosque Mygens, Trimul ums ferialis Maum Valerius patrem patratum

329쪽

xt , DE IN VrNT. RO VM patratu spurium Fusium fecit. Post exactos reges, ear rre acrimulus creari , is primus fuit Manius Tapyius.. qui ne sere vlla regis praesentia desideraretur ,ea Dcra obibati quae reges facere consuessent Et id acerdotia pontifici maximo subiecere, ne quid regium nomen recenti liaberati ossceret. Erant praeterea augures, de qliorum or gine alibi diximus. Epulones qui indicendi Ioui ceterisque diu epulas potestatem habebant, veteres pontifices iuri tuere: nam, Vt inquit Ocero, pontifices propter misitu dinem sacrificiorum tris viros epulones esse νoluerui. qui triumuiri epulones appellabantur . Iis postea praepositus es rex sacrorum,id endacrificulus. Additi deinde fuerunt alij tres νiri, qui acris libris legendis, carminibu ; Sibyllae praeessent. Ini, quoties prodixia magnos aliquos rerum euentus austicantia emergerent, lectisternise ad puluina ria deorum factis, acris supplicis que placabant qui et D dales Titi, νοcabatur, sic septem viri epulones dictisunt. Hos Titios tales, autore Cornelio Tacito, Vmulus inita cum Tito Tatio societate primus creauit. Idem primus,mti Plinius perhibet, aruales sodales instituit, seque inter alios duodecimum ratrem appellauit,vt arua fruges seserent: ct propterea eius sacerdotis insignes issicea cor na. autor Gest. Sacra quae istiusmodi facerdotibus inpr mis curae essent, hscfuisse reperio, lupercalia,stumalia, de quibus alibi meminimus. Bona deae,quaali' alia uisse dismi , Iacra in . Gemino in eius templo fiebant, ad quae viri non in ediebantur. Floralia deae Florae pridie ealeadas Maj dicata. Hanc Liuius o Dionysius meretricem fuisse tradunt, cui vi deae ob id magnus est habitus honos, quod populum mmanum secisset haeredem,quae ct frudimιus cunctis praeesse credebatur: colebatur autem a merericibus cum coronis vesium varietate , temporiuat tia o

330쪽

agris:quo ou quisquesuis bas contentus e fet. Romana postea eius positis monimenta diu seruarunt, terminos ipsos deos vocares,ut fidos agrorum finium custodes: quia bus acrificabant, non animal ullum immolantes,nam is pium ducebitsacros cruetare lapides sed libafructuumn primitias gerentes. Vinalia,quae causa vini, sicut robiga

cunctorum, circiter vii. calendas Maj celebrata , quia tunc robigo segetes Aleat occupare. Bacchanaha, quae nossupra lib. s. ct Liuius dicit ex senatusconsuta , νt bonis moribus pestifera, ''ma expulsa fuissemo

enim fiebant,ubi nudus uterquesexus impuribane commi-I ebatur . Cerealia Cereris dea sacra, quae Triptolemus primus instituit. Sacerdotes vestibus utebantur albis, O noctu cum facibus currebat, vinum non bibebant. Iosupreo ieiunium institutu m quinto quoque anno, prodigiorum causa. Ouid. etiam a Venere abstineri dicit, quod castitati praesit. Solitaurilia, cum tribus hostiis diuersigeneris, tauro,ariete, cy verre immolabatur. Festum diem sept-οntium Plutar. in problematibus ponit, cum septimus monsen mrbi quis tum de finita additus. Quinquatria, quς

Minerue caledis Marti' quinq; dies fiebant,quo tepore,νι testatur Hieronymus, munus Mineruat appellatum, puri quando vacabant, magistro osserebant. Item quinquatres

nores eidem Miner sacri, Idibus Iuniu, quando tibia crines personati per urbem incedebant, ut illi qui alias ebris Dbure IUmam reductifuissent, indicarentur person Ge inter alios ignotos. Ouidius.

cur uagus incedat tota tibicen in urbe,

Quid sibi personae, quid toga longa uelint - callidus ux possit specie numeroque senatus

Fallere,