장음표시 사용
111쪽
o DE INsCRIPTIONE Pag. II. 3. L. Petronius Sabinus PROC. AVGG. STATIONIS HEREDITATUM.:etiam Procurator Provi ciae Narbonensis signatur, quam dignitatem equestrem fuisse jam indicavimus. An hic ipse Petronius Uicarius Hispaniarum,ad quem extant rescripta Arcadii, & Honorii
l. unica tit. 2I. & l. . ticia a. lib. . Cod.Theodosiani Θ Certe Uicario in provinciis tributariae rei cura incubuit,scuicum assinis sit procuratis, ex uno ad aliud ossicium traductum Petronium non est in verisimile. Concinit & tempus, quo duo Augusti imperabant. Statio erat locus, in quo ossiciales susceptores.tributorum consistebant, i. I9. tit. 6. de suscepi. Cod. Th. Hic de loco ossicialium ad hereditates suscipiendas intelligendum, seu de ipso ossicio, cui praeerat Petronius. In memorata inscriptione S. pag.626. C. Iunius Procurator hereditatium plura alia exercuit munera, quae tantum Equitibus demandabantur . Praeterea Claudius Imp. in oratione ad Senatum de Civitate Gallis danda L. Vestinum , ait, Equestris ordinis ornamentum .... in rebus meis detineo. Interpretor , quod eum Imperator rei privatae familiari procurandae imposuerit. Eam orationem tabulis aereis Lugdunenses consignarunt, quas demum superiori seculo in ea Urbe repertas,exhibet Gruterus pag. cia. Tacitus Annal. II. cap. 24. hanc ipsam oratiooem Claudii expressit, sed quantum a vera, quam Imperator recitavit, deflectat, quisquis utramque inter se componat, facit hanimadvertet. Longe diversus verborum contextus , sensus aliquot & sententiae retentae,plures praetermissae vel detortae . Et si mihi fas sit dicere , illa Imperatorem , quem non infacundum,neque indoctum tradidit Suetonius cap. o, haec oratorem loquentem statim prodit . Quod obiter adnotavi, ut hoc exemplo deprehendas,quantum in Concionibus nobilissimus hic scriptor vera confictis commiscens
ingenio suo indulserit. Itaque hinc ingenui & Equites, inde Liberti procurationibus adhibiti. Quid ergo Pro lubitu di ex ingenio
112쪽
M. A QIa I LII. C A P. VI. 9 IImperatorum id factum arbitror. S i quaeras testimonium, dabit idem Tacitus initio lib. ra. Annal. Ministrifuere, inquit, P. Celer Eques Romanus, ct AElius Libertus rei famialiari Principis Neronis in Ma impositi. ln eadem provincia eandem procurationem simul agunt Eques, & Libertus . Claudius Imp. quem rei privatae admovisse Vestinum Equitem Rom. diximus , non mirum si Libertos quoque rei familiari praefecerit, cum eossibi, ct legibus a quaverit , ait Tacitus An. II. cap 6o. At pejus acceptum hoc munus ab Heliogabalo , qui Musionem, quo non aliud genus hominum abjectius, vicesimam hereditatium curare jussit, teste Lampridio in vita cap. ra. Sane Augustus apud Dionem lib. 3 pag. I o 6. Procuratores,qui publicos redditus colligunt,alios ex Equitibus, alios e Libertis elegit. Id etiam in hoc nostro procuratorum genere usurpatum .Quod male in suam sententiam detorsit Humphridius Prideaux , qui in notis ad marmor Tingitanum inter omniensi LXXXII. pag. I 37. ex eo Dionis loco putat Procuratores
publici Fisci ex Equitibus, privati vero Imperatorum Pa trimonii , ex Libertis delectos fuisse; nulla enim ibi distinctio, nec verbum de procuratore patrimonii. Imo idem historicus lib. I a. pag. 8 o. recitat orationem Maecenatis,qua inter plura reipublicae administrandae consilia. illud etiam Augustum monet, tit aerarii publici ac Fisci, praeterea nego 'xiorum aliorum Romae ct per Italiam adminifristis Equitiabus mandetur. A quo tamen aliqua ex parte discessisse Augustum apparet. Promiscue igitur Procuratores rei privatae, & patrimoniis Principis ex Equitibus, & Libertis accepti : quod nobis satis est, ne quis in dubium vertat, procu rationes, de quibus loquimur, Equitibus Romanis frequenter impositas,quo nostri AQUILII Equestris dignitas, pluribus jam titulis asserta, hujus quoque accessione firmetur r ne si in Libertos semper collata appareret, ut placuit
Rcinesio, e gradu splendidissimi ordinis ipsum dejicere co
113쪽
OPILIO, ob curam Operum publicorum actam, illustre oenus denuo asseritur . Vespasianus Capitolium resiluit . Pugna inter Tacitum O Suetonium conciliatur . Tabulae
marmoreae Fratrum EArvalium nuper repertae . Memor a-
ta his Capitolii resitutio an eadem cum Uespasianaea. Titus Capitolium denuὼ concrematum rest tuere aggreditur , de quo μγlent scriptores ; Domitianus absolvit. Aliqua hactenus ignota, iisdem Tabulis continentur, explIca ta . Fasi mendati . Plures Confules fustem proferuntur. Dea Dia quae fuerit, hucusque ignoratum .ia Deae , Virgines Deae. Loca in Amphiteatro adsignata post dedicationem . νυalessitu nobiliori, eorum μι-
ni iri inferiori spectabant. Quot ii numero fuerint , detegitur. Ante diem, diem ipsum signi et Nummi, male ab Antiquariis explicati , Arvalibus aseruntur. PRO C. OPER. PVB.
i. Procuratori operum Publicorum.
Τ sorte nutantem adhuc, incertumque ex his , quae diximus , de AQUILII conditione, praescriptus titulus inter aut mi ambigua versari amplius vetat. Operum quippe publicorum curam clarissimis viris, genere & gradu commendatis, impositam , testimonio lapidum , & fide historiarunt comperimus. Aulus Vitellius filius Consulis, & Censoris, quique postea Imperator,defunctus Proconsulatu Africae i curam operum publicorum administravit, ex Suetonio in vita cap. s. Flavium Sabinum , sive is frater fuerit Vespasiani Caesaris, qui Urbis praefecturam gessit, sive hujus filius, qui Consul anno primo Domitiani consignatur,
114쪽
' M. A Q v I L I l . CAP. Vn. 93 operum publicorum Curatorem nobis indicat lapis Romanus a. pag. I 28. Inde, Ut temporum seriem sequamur, apud Cl. Fabretum inscriptio q7o .cap. 3. nuncupatur P. JIetilio Procuratori operum , locorumque publicorum Imp. Caesaris Tra-jani Hadriani Aug. Legionis III. Aug. ct exercitus Africani Legato. Sub Antonino Pio C. Popilius Carus Paedo Curator operum publ. scribitur in o. pag. 3 7. Gruteri, & simul Legatus ejusdem Imp., & legionis X. aliisque gestis muneribus clarus . Septimii Severi aevo lapis Romanus pag. ITI. 7.exhibet T. Arrium Bassianum C.V. CVRatorem OPErum
P UBLICORUM. Literae singulariae C. V. designant clarissimum Virum, quo titulo Senatores honestatos, testis est Lampridius in Severo Alexi cap. a I. & in Elagabalo cap.4. Imo hunc T. Arrium Antoninis adscribendum jure arbitror, quod cognomen familiam Arriorum gestasse,ex Spartiano infert doctissimus Casau bonus in notis ad eumder in Hadriano cap. 24. Poterat nominare & Capitolinum, qui initio vitae Antonini Pii Arrium Antoninum huic Auum maternum fuisse scribit. Bassiani vero cognomen eidem iquoque genti insertum reperio apud eumdem Spartianum in Severo cap. Io. quo loci ait, hunc Imperatorem filium suum majorem Bassianum apposito Aurelii Antonini nomine Caesarem appellasse. Nostro demum AQUILIO dignitatem splendoremque accersunt duo illustria patriciarum igentium nomina quae praefert lapis Romanus incerti aevi
Pag. 93. I M. SVLPITIVS LEPIDUS. CN. OCTAUIUS CELSUS CUR Atores OpErum P UBlicorum.
Et sane decebat illustres viros iis operibus curandis praefici, quae augustis Deorum , aut Caesarum nominibus consecrabatur. Vespasianus initio Imperii Curam restituendi Capitolii in L. Vestinum quem superius a Claudio familiarissime habitum vidimus equestris Ordinis sed auctoritate
famἀque inter Proceres,contul it,ait Tacit. his . .c. 3 3. additque sollemnia dedicationis pro restitutione templi peracta fuisse a Vestino XLKat Iulias. Tunc aberat Vespasianus,
115쪽
in vita cap. 8. tradit, Vespasianum ruderibus purgandis manus primum admovisse, ac suo collo quaedam extulise. Quod mire torquet Lipsium , qui nil nisi pugnam manifestam videt, & lubens conciliantem se auditurum profitetur , in notis ad eum librum Taciti num. 83. Nescio, an post doctissimos viros eam pugnam liceat mihi levi manu distolvere. Tacitus praeter loci & areae dedicationem nil nisi jacta fundamenta memorat; at cum Haruspices, ut ipse ait, monui flant , ut resiquiae prioris delubri in paludes aveberentur , non ante id factum fuit quam praesens Vespasianus esset , &reliquias ipsas , seu , ut vocat Suetonius, rudera primus
efferret. Atque ita intelligend est etia Dio,seu Xiphil inusqui lib. 66. pag. 749. ait: Templum in Capitoliosatim aedificare coepit Vespasianus primusque inde terram extulit . Utrumque vero gestum primo Vespasiani anno: unde Eusebius in Chron. male id ad quartum refert, ingenti triennii
metachronismo, ut notat Scaliger num. ao88. Quod indicavimus ex eodem Tacito sollemnia restitutionis Capitolii absoluta fuisse undecimo Kal. Iulias, non convenit cum alio monumento, quo vota nuncupata ad ejusdem Capitolii restitutionem ct dedicationem VII. Idus Decembris consignata sunt.
Nuper via Ostiensi quarto ab urbe milliario aliquot marmorum fragmenta defossa sunt,quibus sacrificia& acta
fratrum Arvalium continentur,qualia videre est apud Gruterum a pag. II 7. Sponium in Miscellan. erudit. pag. I. &Fabretium cap. 6.a pag.4 a. At sane haec nostra non pauca eruditae antiquitatis argumenta recondunt, quae in illis
frustra quaesieris. Ea iussu Eminentissimi Cardinalis Petri
Otthoboni, in quo dignitatem intuemur,amorem literarum, magnificentiam , ceteraque animi praeclara ornamenta ,
suspicimus , in aedes Cancellariae translata, doctis omnibus , copiam faciente Illustrissimo D. Ludovico Sergardio non minus ornatu morum, quam eruditionis, bonarumque artium
116쪽
M. A inu l LII. CAI . VII. 9 artium fama commendato , patentia In altera igitur earum
tabularum haec incisa leguntuet:.M. TILLIO. FRUGI. T.
VINICIO. IULIANO. COS. VII. ID US. DECEMBR. IN. CAPITOLIO. I N. AEDEM. OPIS . SACERDOTES. CON UENERUNT. A D. VOTA. N UNCUPANDA . A D. RESTl TUTIONEM. ET. DEDICATIONEM. CAPITOLI. AB. IMP. T. CAESARE. VESPASIANO. AUG. In Collegio adfuerunt oec. Quod
haec votorum nuncupatio ad Vespasianaeam , in qua versa mur, Capitolii restitutionem pertineat, nomen ipsum ejusdem Imperatoris, quem etiam Titi praenomine usum aliqui putant, quos inter Pan vinius de nominib. antiq. pag. I. &Rupertus observation. ad Synopsin Besoldianam in Vespasiano, suadere videbatur . Consules praescripti indicium nullum facere possunt, cum sint ex suffectis , nec quo anno magistratum gesserint, uspiam constat. At eam nuncupationem filio ejus Tito adscribendam omnino arbitror. Mos enim Arvalibus fuit, filium solum, non patrem , Titi pra nomine indigitare. Quod patet ex tabula apud Fabretium cap. 6. pag.q a. ubi primum vota nuncupantur pro salute
IN. P espasiani Cadaris Aug. & paullo post, pro T. Imp.
Vespasiano Caesare Aug. F. Ex nostra vero sic deducimus: Capitolium quod bello Uitelliano conflagraverat, restitui coeptum fuisse a Vespasiano, Tacitus & Suetonius meminerunt, ut vidimus . Solus Plutarchus in vita Poblicolae ab eo etiam absolutum tradidit. Denuo inde nobilissima arx Imperii, simul atque decessit Vespasianus, hausta incendio est, teste eodem Plutarcho, qui consentiente Suetonio cap. . Capitolium a Domitiano expletum ct dedicatum fuisse scribit. Puto ergo, quod nemo unquam Scriptorum memoravit, Titum, statim ab hac ultima post excessiri Patris conflagratione, Capitolii restitutionem fuisse adgressum, fatis vero subito abreptum , fratri Domitiano perficiendum reliquisse. Hinc hujus tantum apud auctores mentio. Igitur ipse Titus manum operi admoturus, d
117쪽
ς6 DE INsCRI ΡΤ IONE more vota prius nuncupari Diis Imperii praefidibus iussit,
quae expleta ad diem vj. Idus Decembris per Sacerdotes Arvales docet nostra Tabula, & forte ab aliis quoque Sacerdotum Collegiis . Vota certe nuncupabantur initio rei gerendae, ut bene cederet, ipsa vero perfecta solvebantur. Ejus nuncupationis, ne a Capitolio discedamus, formulam refert Tacitus in priori Vespasinnae&yovem. unonem, Minervam, presis ue Imperii Deos precatus, uti coepta pro sperarent, His ue fuas pietate hominum inchoatas diυina ope attollerent. Quod vero nostra haec Arvalium nuncupatio ad Titum sit referenda , licet satis ostendat hoc ipsum praenomen, quod in lapidibus & nummis, ipsi , non patri, dabatur, ut monuit Pagius in Critic. Baron. ad annum 77. attamen cum haec Titi Capitolina restitutio nulli veterum scriptorum tradatur, eam ex ipsa quoque actorum, quae in nostra tabula consignantur, serie demonstrare juvat. Quo etiam obiter rara quaedam & non prius nota, in cruditorum gratiam adnotabimus : veniam interim deprecantes si parum ab instituto recesserimus. Vespasianara votorum nuncupatio Tacito assigitur, illi vidimus, undecimo Kal. Julias , nostra vero VII. Idus Dec., quod diversam arguit. Hanc eamdem nostram sequitur stati in piaculum factum in luco Der DV per calatorem,
O publicos XVIII. R. Februarii. L. FLAVID. SILVA. NON IO. BASSO. ASINIO. POLLIONE. VERRU-COSO. COS. Hi Consules ordinarii processerunt Kal. Januarii anno V.C. 832. Christi Domini 8 r. & postremo Titi, ut inferius patebit. Eos excipiunt alii Consules L.
VETTIUS. PAULLUS. ET. T. IUNIUS. MONTANVS ad Kal. Majas, & inde L. AELIUS. PLAUTIUS. LAMIA, & PACTUM EIUS. FRONTO ; quos susefectos fuisse silentium fastorum evincit. Primus horum is fuit AElius Lamia, quem , abducta pridem uxore , Domitianus interfecit, ex Suetonio in vita cap. I. & Io. & meminit Juvenalis Sat.q. Ejus hic habes praenomen , & alterum
118쪽
M. A Di I LII. CAP. Vn. yyrum cognomen , quae alibi non reperies . Sub posterioribus iisdem Consulibus adnotatur in tabula, Fratribus Arvalibus loca adsignata fuisse in Amphiteatro ab Laberio Maximo Procuratore Praefecto Annonae. Fuit hic procurator Vespasiani in Iudaea ex Plinio lib. Io. ep. I 6. & initio Hadriani suspectus Imperio,in insula exulabat,teste Lampridioin Hadrian. cap. . Porro hanc adsignationem Arvalibus fuisse facta statim ac Titus Amphiteatrum dedicavit,nullus dubito. Ea dedicatio, cujus meminit Suetonius in vita cap.7. incidit in annum postremum Titi, ut notat Eusebius in Chronico. Quamvis vere eκ contextu Dionis lib. 66. pag.737. aliqua dubitatio suboriri possit, id factum anno antecedenti. At series temporum nostrae tabulae seiseus suadet. Et quidem Dio ipse satis obscure loquitur; nam in sequenti anno, dedicatis, inquit, iis qua furis dicta sunt, mortuus es. Narraverat ludos in Amphiteatro, aliosque alibi exhibitos. Ergo videtur dedicatio facta anno ejus emortuali. At prosequamur nostram Tabulam, in qua post adsignationem locorum recensentur vota nuncupata pro salute Imp. Titi his verbis rL. FLAVIO. SILVA. NONIO. BASSO ASINIO. POLLIONE. VERRUCOSO
III. Nonas Ian. Magi ster. C. Iunius. Tadius. Mefit
nus. Collegi. fratrum. Arualium. noemine. Vota. nuncupauit. Pro. salute.
Imp. Titi. Caesaris. Diui. F. Vespasi ni. Aug. Pontis. Max. Tribunic. po test. Cos Vsii. et. Caesaris. Diui. P. Do-
119쪽
rorumque. eorum. Victumis. immola
tis. &C. Deinde vota concepta recitantur: IUPPi
ter. O. M. Si. Imperator. Titu S. Caesar.
Vespasianus. Aug &C. Similem formulam
aliae tabulae exhibent , meminitque Tertuli. de Corona C. I a. Vota nuncupabantur annuatim stato hoc die, ut est inveteri Kal. Titus divi filius hic expresse appellatur, & con signantur iidem Consules anni eius postremi, ne ambigere possis acta omnia, quae in hac tabula recitantur, ad eiusdem Τiti Imperium esse revocanda: nuncupationem quidem votorum pro restitutione Capitolii ad annum Chiisti 8o. labentem, VII. Idus Decembris, cetera vero continenter ad sequentem, quo Titus ipse idibus Sptembris fato cessit. Habes ergo, restitutionem Capitolii ultimo incendio absumpti a Tito coeptam fuisse, quam historiae partem a Scriptoribus praetermissam, nostris Arvalium tabulis debemus. Ut vero promissi fidem liberem , singularia quaedam ex hisce tabulis decerpta , Eruditis hic seposui. In primis Fasti hujus anni, hucusque corrupti, vel supplentur vel restituuntur . Graeci & Cuspinianari apud Pan vinium Consules exhibent Silυanum, ct Pollionem. At Panu inius ipse, dum praenomina , & gentes addere attentat, omnia fardius depravata obtrudit. Reposuit enim M. Plautium Silvanum, & Annium Pollionem , eosdemque ad ipso mutuatus Leunclavius praefixit lib. 66. Dionis. Eminentissimus Cardinalis Norisius, in quo, singulos laudum titulos, &summum locum doctrina sibi vindicante, amplissima dignitas accessio est, in Epistola Consulari pag. o. , eos restituit ex ara apud Grutern m pag. Io4o. I. a Canulejo dicata Kal.
Novembris SEX. ANNIO SILVANO, & T. ANNIO. VERO POLLIONE. COS. Fidem lapidi Gruteriano non
120쪽
M. A Di i Lii, C A P. VII. 99 abnuerim: at certe, postquam nostrae tabulae emerserunt: fatendum est, aut exscriptorem nomina depravata tradidisse, vel hoc par Consulum ad fastos hujus anni non pertinere , eosque inter suffectos incerti aevi ablegandos esse. Quod sane magis arridet , cum vix credi possit, exscriptorem adeo rudem & imperitum fuisse , ut nomina toto asse discrepantia praebuerit. At nostros Consules fuisse ordinarios patet. Nam sub ipso exordio anni, quem Consules Ordinarii aperiebant, ad diem nempe tertium , & decimum quintum Januarii, notantur. Quare ad annum postremum Titi, Urbis 83 . Christi 8 i. qui Baronio est 83. Consules restituendi sunt r
L. Flauius Silua Nonius Bassus, di Asbnius Pollio VerracosiuS. Quae eadem nomina
reperies apud Dionem, seu ejus exceptorem Xiphilinuri , qui lib. 66. pag. 737. hoc ipso anno Titi emortuali reponit Consules Flavium & Pollionem. Unde frustra est Leun- clavius, qui in notis pro primo reposuit Plautium, verum hoc esse ejus Consulis nomen autumans . Hunc ipsum non
ambigo fuisse Flauium Siluam , qui apud Josephum lib. 7. de bello Judaico cap. a 8. defuncto Basso administravit Judaeam, & reliquias belli capto munitissimo Castello Massa-da confecit. Itaut post decem annos Consulatum adeptus fuerit, nam in annum Chr. 7r. Massa dae oppugnatio incidit. Dubitat Glandorpius in Onomast. Rom. pag. 3 s. num
rectius apud Josephum legendum sit, Plautius biluantis. Scrupulum , illi fortasse ex vulgatis Fastis haustum , nostri emendati depellunt. Hinc etiam corrigendus venit Usserius quiadan. 73. Publium Siluam vocat. Sane in Graeco Frobe niano, & Graeco lat. Genevensi I 634. est at Latinis omnibus, quos vidi, Flavius dicitur. Dissensus hic inter utriusq; linguae scripturam impulit,ut Vaticanos Mss. Codices consulerem . Ex Graecis satis antiquus sub n.98 q. fol. 337.a. habet ΦουλG2. Σιλβας. cujusmodi est alter inter N a Ur-