장음표시 사용
151쪽
Varia sigia P. P. ct notae FR. interpretatis. Praeposititus legionis in faxis, , apud Scriptores. βuod munus in undecima exercuit A PILIUS . Unde Legio XI. Claudia appellata . Dio Cassius falsus . Laetius prolixὰ refutatus.
De Provincia Commagens, qua posea Euphratenss,i, Euphratessa, addito Augusae cognomine . Locus Concilii Cal-ebedonensis,ct alius Seleuciensis emendantur. Unde nomen Euphratenses , ct Augusae accessio : Pancirotas ct Lupus notati. FIura de Legione decima Fretensi, cui appellatio ἀFreto,sorte Gaditano . Eadem conjectura de nomine Fre tensis nosrae undecimae attributo, suadente praesertim Gallieni nummo, qui cum aliis illuseratur.
Praeposito Legionis undecimae Claudiae Fretensis.
V multumque haesisse me fateor in hoc versiculo, quod si gla P. P. & nota compediaria FR. variis interpretationibus animum in diversa distraherent. Etenim P P. Praepositum, primipilum, Propraefectum , & denique Propraetorem desidignare posse , eaque nomina in Legionibus usurpari, animadvertebam. Per singula breviter excurram . Praefectum Legionis X. CJunium tradit inscriptio pag. I9q. a. & L. Vocontium Leg. VI. pag. 285. . Propraefectus ejus locum,& vices in Legione explebat. At Praefectus non simplici P. in saxis eu pressiis fuit , sed hac nota PRAEF. ut in duobus nunc memoratis, & in I. pag. 3 7. necnon I. pag. IO99. utrumque una inscriptio Romana pag. 87. 6. luculenter ostendit: P. VIBI. . . . i. PRAEF. LEG. H. ITA L. P. P. LEG.M. GALL. Neque ad Praefectum, nec ad Propraefectum
152쪽
M. A a 'I L I I. CAP. X. 23 Ictum legionis ea sigia duplicis P. traduci potest, ob di versum scripturae modum. Hoc ipsum de Praetore legionis, cujus meminerunt epigrammata pag. I Ioa . num. 3. & q. statuendum arbitror. Propraetor, alia quidem notione, passim hac nota PR. PR. signatur. Adhaerebam Primipilo , quem aliquando duplici P. P. indicatum, observat Eques Ursatius in notis Rom. simulque resoluta ultima nota FR. ita , hunc versum, quem solicitamus, legebam: Primipilo Legionis XI. Claudiaefrumentario. Primi pilus Centurio erat dignior in legione, qui non solum Aquila praeerat, verum etiam
quatuor Centurias gubernabat,caputque totius legionis censebatur, uti ait Vegetius lib. a.cap. 8. Centurionis Frumentarii mentionem ingerit lapis Fulginas pag. 347. I. L. ELIO. Marcello Cent. frum. Expressiim vero , quamvis tria milite, ejusmodi munus legitur in Romano pag. Io. T. T. Aurelio Pio militi Leg. VLVictri Frumentario. Ossicium frumentariorum fuse explicant Salmasius in Hadriano Spartiani cap. II. & Buten gerus de Imp. ROm.lib.6. cap. I.
At AQUILIVM , post exactas amplissimas dignitates Primipilatum gessisse , non admodum verisimile mihi est. Quamvis enim id muneris dignius in legione dicatur Vegetio , hoc sane rectΘ, si Primipilum cum aliis Centurionibus componas : nam Tribunum, Praefectum, Legatum legionis ei praelatos nemo negaverit. Porro Frumentarii officium , seu annonae militari transvehendae impositum diis cas, seu ad res novas , & ea quae in Provinciis gerebantur, Imperatori nuncianda , nunquam nisi infra dignitatem &gesta ab AQVILIO munera reputabis . Tantum obest allatus Rom.lapis o. 87. in quo P.Vibium , post illustria munera , Frumentarii ossicium exercuisse intuemur. Ita enim se habet: P, Vibius Praef. Leg. u. P.P. Leg. Id. 7. Frumeui. hoc est Centurio Frumentarius. Equidem animadverti in inscriptionibus non semel ordinem graduum & dignitatum haud servari,sed de nostra id mihi adhuc persuasum esse nequit,nitente contra alia lectione, quam modo exponam . . R a Ita
153쪽
SITO LEGIONIS UNDECIMAE CLAUDIAE FRE
TENSIS . Non moror , si statim quaeras , cur in antecedenti versiculo PR AE P. primis literis distinctis insculptus appareat, hic vero sub ejusmodi Sigiae involucro delitescat. Singula verba dum expendam & explicabo, quibus argumentis & conjecturis nostra haec lectio obfirmetur, constabit. Quod literas singularias P. P. attinet, magnum Indicis Gruteriani Compilarorem sequor , qui ubique eas in Praepositum resoluit , cum legioni annectuntur, exemplis plus septem, quae videas cap. 6. militari, & ao. de abbreviaturis. Et si exprelIum nomen Praepositi cupias,lapis Strigoniensis pag. 164. q. votum expediet : FOS CANUS
PRAEPOSITUS LEGIONIS. I. MARTIORUM. Nec
historicis ignotum nomen ipsum & munus. Suetonius in Tito cap.q. ex quaesura inqui honore legioni Pupositus 9α& Spartianus de Severo haec ait:legioni IIII. Sothicae deinde Praepositus est circa Massiliam, in vit. cap.3. jam Legationem Proconsularem aliaquae egregia munera Severus expleverat , quod Praepositi legionis dignitatem arguit. Eam legionem Scythicam circa Massiliam stationem habuisse,subdubitans Salmasius legit,circa brum. Prius Moesiam reposuerat Casau bonus : at Gruterus es liam retinuit. Sane Salmasio favet Dio, qui ad haec tempora scripsit, Legionem IV. Scythicam in Syria stetisse lib. F. pag.
56 . Hinc militum praepositurae etiam Lampridio memoratae in Severo Alex: cap. 46. & Praepositos militum vocat Suetonius in Othone cap. I. & Marcellinus narrat Petronium ex Praeposio Martensium militum repentino saltu Patricium effectum lib. ao. cap. o. ubi vide notas Valesii. Hos
vero non solidae legioni, sed certo militum numero vel generi praesectos fuisse apparet. Nobis satis hic est demonstrasse, nomen in militia frequenter fuisse usurpatum. Jura etiam nostra Praepositi meminerunt, quem a Tribuno distinguunt in l. unic. Cod. Theod. de Comit. & Tribun.
154쪽
M. A inu I LII. C A P. X. 133& In I. I. de erogat. militar. annon. & Praepositi legionum, uti legit Gothostedus, non largitionum, mentio est in l. Io.
Praepositorum munera passim indicantur in eodem , Codice Theodosiano. Loca haud profero , ne crebris citationibus lectorem onerem . Videri poterunt congesta ab eodem doctissimo huius Codicis illustratore Gothofredo in Parati t. lib. 7. pag. 2 7. tom. a. Hoc mihi praetermittendum non est, Praepos tos frequenter Tribunis comparari,modo tamen iis praeponi , modo postponi, ut idem mei Auctor notavit. Quod indicio est, eorum dignitatem non multum a Tribunatu discrepasse. Parum abest, ut credam, Praepositos legionum alio etiam vocabulo Praefectos vocatos, rem que unam eamdemque fuisse. Refert Lampridius in Heliogabalo cap. 6. perditissimum hunc Imperatorem Omnes reipublicae dignitates postituisse , militaribus etiam Praeposituris, ct Tribunatibus, Legationibus, ct vacatibus venditis. Nulla hic mentio de Praefecturis , quas primae notae in legione Heliogabalum praeteriisse , ad pinguius lucrum captandum , non οὐ verisimile. Quare eas sub Praepositurarum nomine latere coniicio . Sane & eadem utriusque vocabuli vis est & notatio . Tacitus hist. q. cap. 68. Varum Arrium praetorianis Praepositum memorat, quem antea Praese Itam Praetorii appellaverat. cap. a. Nostrum itaque
AQUILIUM Praepositum legionis XI. Claudiae si sculptam in saxo notam spectemus, at si rem ipsam Praefectum dicere pro libito erit. Porro legionem hanc undecimam, sicut & septimam, claudiam appellari voluit Claudius Imp. quod adversus se in seditione a Camillo Scriboniano Delmatiar Priefecto concitar non rebellasset, ut refert Dio lib. II. pag. 664. di tib 6 o. pag. 674. Hoc posteriori loco subdit historicus ,
Scribonianum cum milites dicto non audientes metueret in
Idam infulam delatum, ibi mortem voluntariam oppetiisse. At Tacitus hist. a. cap. 73. in eadem seditione , cujus etiam
155쪽
etiam meminit lib. I. cap. 89. & Annal. II. cap. Sa Jub Claudio interfectum scribit, ipsumque percuserem nominae Volaginium. Suetonius in Claud. cap. II. oppressum ait intra quinium diem , quae loquendi forma Tacito accedit. Apertius loquitur epitomator Aurelii Uictoris in Claudio: Hujus tempore, inquit, Scribonianus Camillus intra Delmatias Imperator creatus, continuo occiditur. Falsus itaque
Dio, qui eum sibi ipsi manus intulisse tradidit; nam certETacito, qui proximus rei gestae; amplior fides adhibenda
est, in partes ejus Suetonio & Victore euntibus. Nec vero fortasse in Interpretem labem refundas, quod male Graecam vocem reddiderit. Nam haec verba Dionis : εν Io as κδει ἀπέθανε, de morte sibi illata intelligenda esstia non dubitat a me consultus Bernardus Montiauconius ECongregatione Parisiensi S, Mauri O. B., cujus, praeter omnigenam eruditionem, in lingua Graeca peri tiam aestantur edita nuper ab eo absolutissima S. Athanasii opera,
iterque Italicum susceptum lustrandis & colligendis Graecis M. SS, sicut quatuordecim ab hinc annis eamdem operam latinis navavit Joannes Mabillonius Socius alter ejusdem celeberrimi Coetus, doctrina & editis libris Orbi jam notus. Par hoc doctissimorum hominum libenter nomino, quod primum, plurima ab eo familiaritate donatus, nunc Romae praesentem colam , alterius absentis benevolentiam literarum commercio comparaverim.
Legionis undecimae Claudiae frequens in Gruterianis inscriptionibus mentio habetur , ubi etiam Pia, & Fidelis Vocatur, quae nomina Senatus addidit teste Dione. Iis praetermissis , quae obviae sunt in indice Gruteriano, Aqui-jejenses tres, quod nondum sint editae , in gratiam erudje torum hic proferam. a D. M.
156쪽
AVREL. DIZO. MILEX LEG. XI. CLAVD. VIXIT ANN. XXVII. MILIT. ANNQUINQUE. OBITVS. IN MAURETANIA. BENE MERENTI. CIVES. ΕΤ COMMANIPULI, DE. SVO FECERUNT
L. POMPONIVS D. M. SILVANVS AURELIUS. SVDLCEN MILES. LEG. XI T. CVS. MILEX. LEGIOH. S. E NIS. XI. CALVIE
misi ex Muileia apud Nobb.Gurgos. Olim in aedibiti V.Capit anci.
Postrema haec ita isde corrupta , cum Aquilejar amplius non extet,cum suis plagis relinquenda fuit . Optanda nunc Accii Navii manus, qua cotem secuit, ut lapidis nostri dissicilem notam F R. in partes explicando dissolvam . Eam in hanc vocem FRETENSIS traducendam jam indicavi. Sane ubi Legioni decimae a fixam
legimus, semper ita interpretatam observamus. In lapide a. pag. ΑΦ a. signatur LEG.X. FR.quae alibi expresse LEG. X. FRETENS i S. dicitur, pag. 33 . s. T. 6. q8O. 6. At nomvum & insolens hoc cognomentum ; nec uspiam legio undecima ea appellatione notata invenitur. Fateor equidem: sed neque sextam decimam nisi in I. pag. 6o7. cum apposita eadem nota FR., neque duodecimam cum expresso cognomine FRETENSIS . nisi in 3 o. Class. VIII. Rei-nesii legimus. Quare, ut iis ejusmodi denominatio rata manet, frustra ipso Reinesio ut solet mendum innumero XII. somniante; ita nostrae non est invidenda. Potuit enim eadem nominis caussa & ratio adfuisse. Quod ut pervestigemus, prius de decima, cui id vocabuli certum,paullo diligentius est agendum. La-
157쪽
136 DE INsCRIPTIONE La Eius lib. s. de Rep. Rom. cap. I7. appellationem legionis X. Fretensis se acceptam referre ait Eutropio in historia Vespasiani , ubi haec verba scripta ipse reperit: Trachaea , cilicia, ct Commagene, quam hodie Auguso Fretensem nominamus quae sub Regibus amicis fuerant , tunc priamum rediere in proυinciarum formam. Ita Legio Fretensis a Provincia Augusto Fretensi nomen sumpsit. Porro se invenisse autumat, illam usque ad seculum deflorescentis Imperii in Palaestinae stativis mansisse eodem Fretensis cognomento, ex Codice Notitiarum. At pluribus peccat hic Auctor, qui aliunde non leviter in antiquitatum Romanarum stadio versatus fuit. Primum eam vocem Auguso Fretensem, a qua legionis decimae denominationsi accersit, ex corruptis exemplaribus hausit; non quidem veri Eutr pii, & qualem postea edidit Vinetus, a quo eadem vox omnino abest, sed ex historia. Miscella, quam Paullus Dia- .conus, seu quisquis fuerit , non tam ex ipso Eutropio, sed aliis etiam superiorum temporum historicis consarcinavit.
In hae siquidem historia lib. 8. genuina lectio habet Augu-sophratensem , quod vocabulum ipsius Miscellae auctor addidit ex Aurelii Uictoris epitome in Vespasiano, cujus
sunt verba: Dria, seu Pausina necnon Ciliciarrachea , ct Commagene,quam hodie Augusophratensem nominamus,provinciis accessere. Jacobus Gothostedus ad i. a. Cod.Theod. tit. ne Comit.& Tribun. in victore legit Auguseuphratensem; eandemque vocem restituit Valesius in notis ad Ma cellinum lib. I q. pag. r. qui hoc loco ait:Commagena nunc Euphratensis clementer assurgit. At rectius ad fidem veterum monumentorum illud vocabulum in duo est secandum. Nam in l. ult. Cod. de divers. ossic. Leo & Zeno Imp. appellant Comitem Augusae Euphratensis, & in Synodico, quod post Christianum Lupum edidit U. C.Stephanus Ba-luEius Tomo primo, & adhuc postremo, novae collectionis Conciliori pag. 699. subscribunt Theodoretus Episcopus
Cyri Augusa Eubrate , di Meletius Episcopus Cars
158쪽
M. A Da ILII CAI). X. I 37 reae Augustae Euphrate . Porro , ut vides, haec provincia promiscue Euphratensis, & Euphratessa appellatur. Primae nomenclaturae exempla alia, praeter Marcellini mox laudatum , habes in Codice Theodosiano leg. a. ne Comit.&Tribun. & lege itidem a. de venat. ferar. ubi limitis Euis phratensis , & Praesidis Euphratensis fit mentio. Provincia Euphratensis dicitur in I. Io. Cod. Justinian. de aedific. privat. & in Notitia Provinetarum, quae extat Tomo secundo postumo Antiquit. illustratae Emanuelis Schelestrate pag. 7Ia. Secundae appellationis unum & alterum testimonium ex Synodico supra recitavimus. In eodem Synodico cap. 183. laudatur Flavius Lybianus Pr ses Euphratesiae Provinciae , & cap. 8 I. Alexander Euphratesiae Provinciae Metropolitanus. Adde etiam cap. 7. ac II. necnon Notitias apud eumdem Schelestratum pag. 6s I. & 687. Haec vero differentia non ex libito Scriptorum, sed a proprietate diversi id iomatis profluxit. Nam quae L Graecis, Euphratensis Latinis dicitur, ut observavit Lucas Hol stentus utriusque linguae peritissimus in notis ad Stephanum de Urbibus verb. Germanteia ; addiditque ideo male apud
Nicephorum Ebφρα ησιας verti in Euphratesia, . Hinc allata omnia exempla, quae ex Graecis monumentis translatata sunt , veniunt rrigenda . Sane eam legem servarunt
doctissimi viri Jacobus Gothostedus,& Henricus Valesius, qui in sua quisque Philostorgii versione, ubi lib. 3.cap. 8.&lib. I I. cap. pariter 8. in Graeco est E ipsi transtulerunt Euphratensem.
optime notavit idem valesius loco mox allato Mariscellini, corruptam esse subscriptionem Concilii Calchedonensis, ubi legitur Augustus Euphratensis , quasi Episcopi
nomen sit, cum sit provinciae. Corruptius adhuc idem vocabulum exhibet editio Labbeana Conciliorum tom. q.
col. 788. Augustus Euphrasiensis. Reponendum itaque Augusta Euphratensis, vel Augusteuphratensis. Sed quid nomen hoc Provinciae in eo Concilio nudum & solitatium, S abin
159쪽
138 DE INsCRIPTIONE absque Urbe, absque Episcopo Nil ultra Valesius tent vit. Quare mihi castigandus is locus est, & verae lectioni restituendus. Subscriptiones exhibet Labbeus loco indicato ex apographo Sirmondi,qui eas olim descripserat Romae ex antiquissimo mille annorum Codice. Distributae sunt per Provincias , & unusquisque Episcopus post suum Metropolitanum subscribit. Laterculum, quod rem nostram spectat, oculis subjicimus ex eadem col. 788. Proυincia Arabiae Episcopi XU.
Stephanus Hierapolitanus Sequuntur alij septem, Samo tenus, Cyropolitanus , Gemmaniensis Doliches, Zeugmatos, Perrensis ct Neocaesariensis.
Falsus in primis est titulus: nam post Constantinum Bostrensem, quinque tantum qui sequuntur Episcopi ad Provinciam Arabiae pertinent. Hos statim excipit Augu-sus Eufras ensis.& inde subsequitur Stephanus Hierapolitanus, aliique septem Antistites . Bostra Metropolis erat Arabiae, Hierapolis Eubratesiae, ut cuilibet Geographiam sacram versanti patete potest. Itaque duo hic Metropolitae, Bosrensis, & Hierapolitanus. Quare duae Provinciae sunt distinguendae. Si ergo ubi Augusus tamquam Episcopus Tufrasensis collocatur , levi adhibita castigatione legas, Provincia Augusa Euphratensis, jam habebis seeundam Provinciam, sub qua, ordine non immutato, agnosces recte consignari Stephanum Hierapolitanum Metropolitam,& ceteros Episcopos, qui re vera omnes eidem suberant. Ita non tam explosus Mugustus fictilius Episcopus, sed
etiam sui Antistites Provinciae Euphratensi di Metropoli-
160쪽
M. A ccu ILII, CAP. X. 139tano restituti, qui antea perperam Arabiae accensebantur.
Dileedam hinc, ubi alterius Concilii simili labe depravatum locum emendavero.In Seleuciensi anni 33y. Episeopi Ariani expositionem fidei emittunt, cui inter alios subscribunt: Orion Episcopus Doliches, Augustus Episcopus Euphratesiae . En Augustus importunὰ rem iterum miscet. Quem si Episcopum patimur, jam Euphratesia Urbs est, non Provincia . Arbitror unum tantum hic esse Episcopum Dolictes, adjecta Provincia, in qua verE ea Urbs sita est. Quare expunina voce illa Episcopus secundo loco posita, omnino legendum: Cyrion Episcopus Doliches Augusa Eufratesia . Qua eadem subscribendi formula usos Theodoretum, & Miletium Episcopos ejusdem Provinciae, jam vidimus . Miror oculatissimum Balvetium, qui eam expositionem fidei.primus edidit in citata collectione col. 66. hoemendum non advertisse, clim profecto doctissimam operam , ut ceteris suis praeclaris operibus , in his sacrae antiquitatis monumentis castigandis & illustrandis contulerit . Ex tot igitur illustribus veterum scriptorum testimoniis plane constat , deceptum Laetium, qui, ut nomenclaturam legioni decimae assereret , Commagenem Augusam Fretensem dictam existimavit. Sane si ad hujus Provinciae situm parumper animum intendisset, vel Procopium consuluisset, veri nominis caussam edoctus,haud aegre errorem poterat exuere. Commagena, quae Syria secunda est, ad
Euphratem porrigitur, cujus Urbs olim illustrior Samo taponte jungebatur, atque exinde appellationem Euphratem is, & Graecis Euphratesiae adepta est. Profero verba Proco pii lib. r. de Bello Pers. cap. II. ex postrema versione Mal-treti. Porro, inquit, plagam qua a Samo iis trans Euphratem es, vocarum veteres Commagenen,nunc ἀ Fluvio ducta appellatione, dicitur Euphratem . Euphratensis reddere debuerat interpres . Augusae nomen additum putat Panci-rolus in Comment. ad notit. Imp.Orient. cap. III. ab M