장음표시 사용
171쪽
IIo DE INsCRIPTIONE PRAESIDI. PROVINCIAE. GL Oetae. DD NN CRISPO. ET. CONSTantino iuniore NOBILISSIMIS. CAES. S. COSS. IIII. Kal. SepMVNICIPES. MUNICIPII. AELII. Hadriam. Aug. Ciuis
LITANI. O. ARADIVM. RVFinum. Valerium. Proculum V.C. LIBEROS. POSTEROS s. eius.sibi. liberis. poste RISQUE. SUIS. PATRONUm. cooptauerunt. teferam QVE. HOSPITALEM. CUM . eo. fecerunt
GARADIVS. RUFINUS. VALERIUS. PRO CVlus. Me ri STERIQUE. EIVS. MUNICIPES. MVinci ii. Aeli. HaDRIANI. AUG. CIVIVLITANI. LIBEROS. pse G. eorum IN. FIDEM. CLIENTELAM SUAM.RECEpe in.quam REM. GRATUITA M. LEGATIONEM. SVJceperunt INSTEIVS. RENATUS. ΕΤ. APOLLONIVS Gallentius o. Valliantius de CoIoniis to. I. edit. a. p. I 69. & to. 2. p. 3 I. inscriptionem hanc municipii Civilisani, ut male ex Grutero legit,intelligendam esse ait de Opido Plinio Culta vocato , & Cbulli Antonino, quae Urbs est Numidiae lit ratis , & huc etiam revocandum nummum Antonini Imp.
cum epigraphe AEL. MUNICI P. COEL. nempe AElium Municipiu Coelii. Eum ob id acerbe perstringit Harduinus
in Anthirretico de Nummis antiquis p. 8 . & vicem reddit abeo reprehensus quod scripsisset in notis Plinianis p. 496. illud Municipium,nostrae inscriptioni memoratum, ad Cibiali antis Lu sitaniae Populos spectare,quam porro sententiam mordicus defendit. At dum Adversario, in quem integer iIle libellus calamo plus nimium atrociori conscriptus est , oculos configere vult, suos ipse confodit. Videre siquidem poterat in ipsa Inscriptione Gruteriana, quam citat, literis penh uncialibus in fronte haec verba, quae jam retulimus ,
exarata:Valerio Proculo V.C. Praesdi ProvinciaeVal. Oza c.
Sed laboris forte pertaesus in evolvendo grandi illo Inscriptionu volumine,c6tentus est nil ultra scivisse, quam quod ab aliis didicerat. Ergo ex recitato titulo constat, Municipium Civilitanum seu verius Civiusitanum ex authogra
172쪽
M. A Q u ILI i. C A P. XI. II Ipho Fabrettiano in Byzacena Provincia fuisse, cujus Praesidem Valerium Proculum in patronum adoptabat. Nam,& dum munus hoc ageret Proculus , aliae quoque Coloniae ejusdem provinciae honorem hunc ei detulerunt, Adrumen-rina scilicet, ingercurialis Theanites, & Zama regia, ut eadem pagina, & duabus sequentibus apparet. Quorsum igitur Harduinus, similitudine nominis fretus, Municipium Cisilitanum ex Africa in Lusitaniam transplantavit λ Vidit Vaillantius eam epigraphem, & elogium Praesidi provinciae Byzareng dedicatum fassus fuit, sed nihil profecit. Nam
Ciυilitanum Municipium ex ByZacena in proximam Numidiam traduxit, & in Coellitanum , seu Coellulanum migrare jussit. Vellem doctos hos viros , & de antiquitat nummaria plurimum meritos, manu ducere in celeberrimum conventum Carthagine habitum ab Episcopis Catholicis diversarum provinciarum ad fidei rationem Hunerici regis Uandalorum Ariani jussu reddendam . Ibi digito
ostenderem , inter Episcopos Byza cenae provinciae, Fortu natianum Cui anum,quam Urbem haud negaverint,opinor, eandem esse Civitilitanam nostrae laminae, adeoque ex hac etiam ejus nomen corrigendum- In collatione quoquo Carthaginiensi cap.ra 8. memoratur Tertiolus Episcopus plebis Cillitanae . Et, si Antoninum in Itinerario sequi non pigeret,eis occurreret Cilio inter Suffetulam & Meneggerem, quae ByZacenae provinciae sunt opida , nam ct eorum Episcopi Praesidius& Servus in eadem provincia locantur proAime ad Cilitanum. Cilis vero corruptu esse ex Civistis, a quo Civiusitani, facile mecum consentient. Catalogus ille Episcoporum conventus Carthaginiensis prostat apud Labbeum tom. . Conciliorum pag. II qa , Ruinarium in historia persecutionis Vandalicae pag. Ia 3, & Schelestratam to in a. postumo antiquitatis illustratae pag. 636. Revertamur unde divertimus. Decretum, quo Urbes di Coloniae Patronum eligebant, tabula aenea incidi curabant, eamque per Legatos, ut permitteret suis, AEdibus reponi,
173쪽
asa DE INsCRI ΡΤ IONE poni, Patronum rogabant. In Romano lapide pag. 6. T. Ferentini Pomponium Bassum in Patronum hac decreti formula adoptant et Placere Coscriptis legatos ex hoc ordine mitti ad T. Pomponium Bassum clarissimum Virum, qui ab eo impetrent in clientelam amplissimae domus sua Municipium
nosrum recipere dignetur , Patronumque se cooptari tabul.ἱ hospitali incisa in hoc decreto in domo sua posita permittat. In his postremis verbis Hypallage est pro, d creto hoc tabulae hospitali inciso. Hinc ejusmodi tabulae fere
Romae repertae sunt,quo a Legatis deferebantur in domibus Civium clientelas suscipientium. Animadverti omnes jam memoratas Aradii Proculi fuisse eodem loco in Caelio monte inventas, ubi dubio procul domus ejus sita erat. Duas quoque profert aeneas idem Collector pag. 47 o. r. a.&quatuor Tomasinus de Tesseris hospitat. cap. a. Brixiae effossas in Vico S. Zenonis, quo a totidem Municipiis Africanis fuerant transmissae ad C. Silium A violam ab ipsis in Patronum delectum. Mos idem Collegiis & Corporibus Artificum fuit usurpatus. Docet decretum pag. IIO I. I. quo Collegar Fabrum.& Centonariorum Regiensium Ju. Silium Julianum sibi Patronum cooptantes tabulam aeream cum inscriptione bujus decreti nostri domo ejus poni cen- fuerunt. Scilicet cum Urbes, & Collegia non tam tunc electum, sed etiam liberos posterosque ejus Patronos adsumerent, clientelae & hospitalitatis sancitae perenne testimonium apud ipsos manere volebant. Susceptas in tutelam Civitates & Populos apud Senatum & Magistratus , quocumque res & negotia eorum postularent, Patroni defendebant fovebantque. Halicarnasseus loco proxime recitato , munera, quibus Patroni erga clientes in Urbe adligabantur , & vicissim quid clientes ipsis praestare tenerentur, describit. Quae etiam Patronis , clientibusque Coloniarum & Urbium, communia fuisse indicat. Aliud Patronorum genus inclinante Imperio, mem rat Valesius in notis ad Marcellinum lib. I9. cap. II. Cum enim
174쪽
M. A ma ILI i. CAP. XI. II 3 enim in exigendis tributis susceptores avaritia.& rapacitate cuncta iniscerent everterentque , moris erat ut provinciales sese in potentiorum ac militarium maxime ducum , patrocinia conferrent, ut sibi adversum susceptores auxilio forent. Uerum id sensim in fraudem versum, quod praD terniisit doctissimus vir adnotare; nam etiam, ut justas tributorum exactiones declinarent, agricolae & rustici in potentiorum tutelam confugiebant. Quare severissimis poenis ejusmodi fraudulenta patrocinia coercita sunt & vetita,primo per Constantium, deinde per alios Imperatores. Adeas , si lubet, eorum leges congestas in Cod. Theod. lib. II. tit. 26. de Patrociniis vicor . easque erudite exornatas a Jacobo Gothostedo in Commentariis. Patrociniis quoque, quae potentiores negotiatoribus in fraudem Fisci, seu . lustralis collationis praebere consueverunt, occurrunt legesI 2. II. & ult. tit. de lustrat. conlat..ejusdem Cod. Theodosiani. Porro non tam Civitatibus honor , quod optimates earum tutelam susciperent, sed ipsis etiam optimatibus hoc patrocinii munus dignitatis accessio fuit. Curatores enim , quos sub Patronorum censu resero, idcirco Marcus Antoninus Imp. multis Civitatibus e Senatu dedit, ut notat Capitolinns in ejus vita cap. II. quo latius Senatorias tenderet dignitates. At mirum, feminas ipsas & nobilissimas matronas in Urbium populorumque Patronas adoptatas , decreto publico, legatione illustri, ceterisque praeclaris ad dignitatem & honestamentum argumentis . Extat insigne exemplum apud Grut. pag. qq3. 6. in quo Peliuinates in Uestinis Nummiam Variam Sacerdotem Veneris, Patronam eri decernunt, eique pro plendore dignitatis fuae , patrocinium osserre, petique ab ejus claritate , ct eximia beniagnitate , ut honorem oblatum libenti, O prono animo fuscia pere dignetur. Neq; in ejus Clientelam se, remque publicam eorum nomine tantum, & titulo tenus commendatam profitentur , sed ut in quibuscumque ratio exegerit intercedente v au-
175쪽
is DE INsCRIPTIONE auctoritate dignitatisfua, tutos defensosque praestit. In alio
Pag. 322. a. videas Cantiam Saturninam Patronam Coloniae Ariminensis, & num. 8. Albinam Balbinam Municipii Pisinatium Pisaurensium Patronam, utrasque Sacerdotes Flaminicas. Quid vero seminae praesidii & tutelae clientibus suis praestare poterant , quibus nec caussas agere , nec
Senatui publicisque negotiis immisceri permissum sane
in potentiam & ambitionem feminarum Severus Caecina acerbe invehitur apud Tacitum Annal. 3. cap. 33. cor legem a Senatu ferri censuit, irrito tamen conatu, ne quem magistratum, cui provincia obvenisset, uxor comitaretur. Inter cetera queritur quod, mulieres Oppiis quondam aliisq; legibus confrictae, nunc vinclis exolutis, domos ,fora jam ct exercitus regerent. At haec ad invidiam sexus exagitata. Inter monstra est, quod Alagabalus matrem in Senatu rogari
jussit, teste Lampridio in vita cap. q. quo interfecto, n
Probrum in posterum exemplo esset,cautum fuit ne unquam mulier Senatum ingrederetur cap. I 8. Matronas, in quorum Patrocinium memoratae Coloniae venerant , Sarcerdotes
fuisse observo . Quare non tam natalium splendore & Ω- miliae merito , sed etiam, ut ipsum Peliuinatensium decretum indicat, Sacerdotis dignitatis intercedente auctoritate apud Senatum, magistratus, summosque in republica viros ossiciis & commendatione Clientibus suis prodesse poterant . Nemo ignorat quanta Vestalibus auctoritas & gratia apud Romanos inesset. At honores, tum feminis Caesarum sanguine & assinitate conspicuis, ctim aliis quoque matronis habitos , fuse prosequitur Spanhemius de praest. numism. differt. T. Ceterum Patronis suis Urbes, & Provinciae plerumque statuas ponere consueverunt. Exempla inscriptionum Grutero debemus pag. 6. I. & a. pag. ψ9 I. I. a.& 3.& alibi. Manlium Theodorum aereo signo Patronum testata est Africae provincia , quam proconsulari Imperio rexe-
176쪽
M. A Q v I L I i. CAP. XI. I syrat. Claudianus in panegyrico de ejus Consulatu vers. 24. haec ait: Hic te pars Lybiae moderantem iura probavit, uem nunc tota probat, longi sed pignus amoris Exigua peperere mora , populumque Clientem Publica manseris resantur vocibus PER A. Postremum enim hoc verbum de aereo simulacro Manlii, potius quam cum interprete ad usum Serenissimi Delphini, de tabulis quibus inscriptae res ejus, intelligo. Nam de Virgilius AEneid. 6. piranIia mollius aera dixit,& Horatius Epist. r. L ippo duceret aera, & Claudianus ipse eadem signincatione illud non semel usurpavit in Eutrop. v. TI, de primo Consul. Stiliconis v. I 77. Appuleium ita adi quuntur magistratus Hypatae Civitatis, Metamorph. lib. q. At tibi Ciυitas omnis pro ista gratia honores e rexios offert . Nam ct Patronum scripsit, ct ut in AERE set im o tua decrevit. Auctor est Cicero in Uerrem art. . Siculos posuis-le itatuas Marcellis , ut Patronis. Qui Phili p. 6. indignatur, statuam L.Antonio tamquam populi Romani Patrono positam futue : A picite, inquit, nsr.i illam equesrem saluam ιnauratam , in qua quid inscriptum es Uuinque ct triginta Tribus Patrono Populi Romani. Igitur es Patronus L. Antonius malam quidem illi pestim. In id forte
Catonis in censura vociferationes erant, Mulieribus Romanis in Provinciis tuas poni, ut narrat Plinius lib. 3 q. cap. 6.
Nam & ipsas Patronas adscitas jam vidimus.
Ero ' luti lex & perpetuus mos Urbibus popu-
Iisque futue videtur, ut statim ac Patronum sibi aliquem a decrevissent, tuam quoque in tutelae susceptae argumentum ipla publice ponerent. Indicat hoc Plinius, qui de origine & honore saluarum loquens e Prius, inquit, honos Clientium insiluit c colere Patronos lib. 3Α. cap. q. in fin.& ad linem itidem cap. 6. passimque, ait, Clientes aptius
alii legunt gentes in Clientelas ita receptae. Scilicet dedic V a tio
177쪽
is 6 DE INsCRIPTIONE tione fatuarum. Simul se Patronum a Capuanis appellatum, donatumque statua innuit Cicero in Pisonem his verbis: Me inauratasatua donarunt, me Patronum unum adsciverunt, d me se habere vitam , fortunas, liberos arbia
Antiates statuam AQUILIO Patrono suo collocas. se , haec omnia suadent . Nunc marmor tantum odo, quod amplissima dignitatum ejus ornamenta & gesta ossicia complecteretur, inseripserunt. Nempe statuam, delata statira clientela in patronatus testimonium, Inscriptionem postea , cum in suscepto munere plurimis magnisque beneficiis Civium animos provocasset, merita ejus, & decora posteritati tradituri , dedicarunt.
180쪽
Figura simulacri Mithriaei in lapide Antiate exculptae δε- scribuntur. Indicatis locis, ubi similes tabulae extant, notatur Bmbolorum inter ipsas diversitat- βuid
his repraesentaverint veteres; Ialla quorundam opinio arguituri IMuLACRuM MITHRIE, quod hic spectas armeleganter incisum , idem est quod in praefatione ex Antii ruderibus effossum dixeram . Eodem fato & tempore, post diutinas aevi intercurrentis tenebras, cum M. Aquilio luci traditum, par erat eadem manu & consorti cura illustratum, utinam non potius foedatum , in literatorum conspectum prodire. Scio equidem doctos viros de Mithra ejusque tabulis iam olim dicere occupasse , sed scio iterum, ex his neminem earum symbola & significationes per partes singulas explanare fuisse adgressum; ita ut pene integrum hoc argumentum reliquerint, & plura etiam de Mithra vel non obseruata, vel secus explicata nobis, qui spicas colligimus , dimiserint. Quare aequi bonique consulant eruditi,quorum manibus, si tanti res erit, meam hanc lucubratione versari coligerit, clim vel quaedam prius dicta vel alia minus fortasse ad seculi palatum coposita, offenderint. Nam omnes, qui in haec studia incumbimus, ex iisdem ve-l