장음표시 사용
141쪽
quia loculos , in quibus erant claves vinaria cellae , resignaυisset , a suis inedia mori eoactam . Caro ideo issiturum ais, propinquos formisis Uexlxm dare, ut scirent, an temeIum olerenι. Posterioribus etiam temporibus , cum exoleverat haec tanta taminarum ibbrietas , turpe tamen fuissesceminis vinosiores uideri , conjici potest ex Martiale , ubi eas irridet, quae ad animae ex vini potu grave Ientiam tollendam Cosmi pa. stillos faJ , aut Lauri folia fb J mandebant . Consuetudinis autem cognatos osculo excipiendi etiam Plutarchus hanc rationem affert sc J, ut nimirum depreliendi pUssent , quae vinum bibissent. Moris hujus v effigia videmus apud Plautum , ubi adeuntem patrem statim filia ad osculum invitat s d J. Quando coeperit frequentius uti vino uterque sexus, non ausim di. vinare. Puto tamen antequam vulgari alia vitia coepissent, mulieres vino jam assiievisse. Haud ita longe a Romulo urbis, atque legis conis ditore , fuere, quae vino, eoque impune, minime abstinerent , n i si
hujus legis ignarus dicendus sit Naso, qui de Tarquinii Superbi nuru cecinit: f e J fusis per colla capillis
Πυeniunt positio pervigilare mero. Anus multibiba non una est apud Plautum. Sed ejusdem ΟVidii aetate citra ullius admirationem existimo matronas plerasque vinum bibisse . Senecae vero temporibus gulae adeo deditae aliquae inveniebantur, ut non vino dumtaxat oblectatas dicat , sed in multam noctem cum viris ecenasse , cumque ipsis voracitate contendisse : fJ non minus perυigilant , nou minus potant , eg oleo , mero υiros proiscant : atque i iiis ingesta visceribus per os reddunt , oe vinum omne vomisa remelium tur . Hoc stomacho mulier esse debuit, quam deseribit Juvenalis fg r- tandem ilia υenit rubicundula totum ano Orum sitiens , plena quod tenditur urna Admorum pedibus , de quo sextarius alter Ducitur ante cibum rabidam facturas orexim. CΑ-sa J L et g . a. s bJ L s est x a se J Isaest Ram ε.s e a Finst. ι a. v. 739. c fa ' s. I. c g bar. O. P. ε F d I st ira. - . o. S. v. 34 Disitig Corale
142쪽
Balaea muliebria. P Ura mulierum: Earum pugηa in are A Nee coenam balneorum usus non viris Ium , sed etiam scemi nis a priscis temporibus communis suit. Initio autem cum aut nulla, aut angustissima publice extarent balnea , Privatim quamquci domi suae lavisse, certum est. At unquam ne promiscue , di simul cum viris e Id plane nego, sive publice, sive privatim , manente adhue eum republica Romanae disciplinae severitate , unquam factum , neque video, cur de hoc ambigat Mercurialis, qui ex varronis, αGracchi locis hanc sibi suboriri suspicionem latetur ta . Primum enim quid ad hanc corruptelam significandam faciunt Gracchi verba e En illa apud Λ. Gellium c b . Nuper Teanum Sidicinum consul venit : uxor edixit, se is balaeis υirilibus Iavari velle a quaestori Sidicino o M. Mario
negotium datum, in balneis exigerentur, qui lavabanIur. Balneorum virilium cum fit mentio, apparet, balnea non suisse promiscua. Quod Mero consulis uxor in iis lavari voluerit, non probat promiscue lavari voluisse cum viris, imo contrarium manifestum est , si ii qui Iavabantur , statim e balneis exacti . Quin ne maritu quidem consu Iintersuit, cum uxor layaretur. Pergit enim narrare Gracchus: Axor renuncias υiro , parum ciso balneas traditat esse, o parum lautas Ddfe .
Ex his Gracchi verbis ΜarItan in Romae topographia cc hoc so lum infert, mulieres aliquando lavari solitas in balneis virilibus. Ipse ex Graccho potius inserendum dico , nunquam in balneis virilibus mulieres lavisse, sed tantum hoc sibi sumpsisse uxorem consulis, vel quod nulla Teani muliebria publice balnea , vel quod noluerit Sidiis cinis is minis misceri matrona Romana, aut , cum omnes deberent ex baIneis hac de causa exigi , magno voluerit sudare tumultu d ὶ , qui semper gratissimus hujusmodi beatulis mulieribus . Certe videtur hoc singulare superbae, di imperiosae sceminae fuisse. Varro te autem tradit , in balneo conjuncta fuisse aedificia bina ,
Mnum ubi tari, alterum ubi mulιeres laυarentur. Si bina ergo erant aediis
ficia ex varrone, quae suspicio hinc Mercuriali st Mares ae M minae suo quique aedificio lavabantur; ideoque neque eodem lavacro , neisque eadem cella. licet binis aedificiis muliebris cella virili conjuncta esset. Cum Pudor itaque non pateretur, utrumque sexum simul Ia-R vari,s a do A ν. gymm. ii. a. cf. ro. b in lib. to. M p. 3. se I. 4. cap. 7. d Iu .
143쪽
olei Τ I,Vaera autem conjungi commoditas desiderareu , nimirum ueJ: ' niam anualium , vasarium utrisque m serviret ; discre-::, 'ed ontinentibus cellis, di pudori , α commoditati consultum.
2 2id. i. te e linunt in muliebria, viriliaque conjuncta , ct in us
xvi us sint collocata, fio erim efficietur, in m Uufanu ex rimere su eommunis si usus eorum κιDRηe. Ita in Privatis balneis , de quibus i v is tam seriosisse, puto, nihil mihi occurrit, quod illam do. , apud quos, Valerio b , di Cicer ne se in testibus, neque eum Parentibus filii puberes, neque cum s
riae proditum sit, suisse inter haec aliqua , ita diisetis lavacris, ad usum marium, ac tam inarum , neque assirmare audeo , neque'
Pare Peruliaria pro is minis suisse aliqua , haud temere su catur flereurtalis d , di forte ea, quae Agrippinae dicebantur , ab Agri PDina Neronis matre aedificata , nec non quae Olympiadis vocabantur L suburra, & quae Ampelidem , di Priscillam trans tiberim habui sisse sorsan ad evitandum hominum conspectum , Iegimus. Λd publicas autem thermas, ae balnea virilia taminas impudicas accedere s Iitas videtur indicare Seneca, te ubi ait, juvenes voluptatem quaerere 'eirea baInea , S sudatoriis, S loca aeilem meruentia . Dilapsa tamen severitatis Romanae disciplina , eo devenit muliebris imoudentia, ut eodem labro mares , tam inaeque lavarentur Pessimum morem Adrianus sustulit, deinde & M Aurelius. Helagabaluavro in senio suo restituit, sustulitque iterum Alexander Severus , ac repudiandas , doteque mulctandas sanxit, quae secus i uderent. um haec seriberem, incidi in quamdam octavii Ferrarii dissertaistionem de balneis nuper editam a v. Cl. Joanne Fabricio s si, in qua eruditissimo auctori persuasum videri potest , usque ab Ovidii tem p Tibus promiscuas balneas viris, ae taminis suisse . Probabile id mihi
nequaquam eli . Primo enim non adeo distat a Cicerone Ovidius , ut cum Ciceronis aetate neque filii cum patribus, neque cum soceris generi lasarentur ; hae tanta verecundia subito in maximam impuis dentiam versa Ovidii aetate taminae lavarentur cum viris . Deinde uuis dicet, sub Augusto publice iisdem balneis utrumque sexum usum , cum ex Vitruvio ejus temporis scriptor appareat, etiam Privatim vis
144쪽
IIIa ealdaria a tamineis di screta Demum hoc non evincunt Ovidii versus t a , quos Ferrarius citat: m eustode foris tunicam serυante puritie Celent furtivos balaea mutia joco, , seu melius uiros , ut alii emendant . Hinc colligi quomodo potest
prom scue taminas cum viris lavisse, cum pateat in earum balnea ne ingressos quidem viros, nisi sorte aliquis furtim irreperet At ne Iuvenalis quidem tempore pudicas , aut quas esse Pudicas Oportebat , Gminas unquam lavisse cum viris, certissimum puto. Quis enim sibi Persuadeat , poetam tota contra taminas satira id tacere voluisse pvirorum ministerio aliquas in balneis usas , neque unctorum, ac alia
Ptarum oculos , manusque expavisse, ex illo discimus b); pejus quid ,
atque obscenius ausas , cum id ille minime reserat , non credam .
Quare cum ex Martiale te , qui Iuvenalis aequalis fortasse fuit, veIsaltem eo paulo inserior, constet, Mminas aliquas cum viris lavisse; id ab impudicis aliquibus solum ea aetate usitatum arbitror, quod i
men ne Senecae quidem aevo Tarum. Quamquam vero publicis tantum
prostibulis id in usu esset, vetitum tamen a Trajano, cui castitas inisgeηita , ct lanata , si Plinio sd) fides, ideoque magnus verecundiae amor , isdissimum morem non dubito . Liquet enim ex Xiphilino in Adriano promiscuas baIneas ab hoc Imperatore sublatas. Tantum vero abest, ut publicae Iupae aut Trajani, aut successoris Adriani edictis a pessimo more eoniberentur , ut sensim etiam ad matronas
eadem impudentia transerit ἱ quin post ipsa etiam Alexandri Severi tempora inter Christianos quoque promiscuas suisse ba Ineas , Ferraririus planissime ostendit. Sanctus Cyprianus pessimum morem ita ex eratur te : Quid viro, quae promiscuas balneas adeunt , quae oculis ad libidinem curiosis , pudori , ine pudicitia corpora dicaIa prosisuum, quin cum Uiros atque a Diris nuda videm Iurpiter, ct cidentur, nonae ipsae i Iecebras vitiis praestam. Hoc cum aliquando non erubescerent tam inae Romanae , quis mirabitur femineam Peroma s , ae in gymnasiis Spartanarum more DPsas viris immixtas, ac sese exercentes e Palaestrae, aliisquae exercitati
nibus deditas describit Iuvenalis cg9, quamquam idem fatetur alibi Paucarum hoc fuisse s h
Luctaritir paucae, comedans conpbia paucae. Magis adhuc contra mores illud , quod Oliquando primates etiam matronae in arenam descendere , dc gladiatoriam pugnam vere Pugna R a Tunx.
145쪽
it. Tacitus: a ferminarum AIUrium, o senatorum piares per areis nam foedati sunt. Suetonius bὶ: venationes , gladιatoresque s noctibus ad bcbnuebos dedit, nec virorum modo pugnas , sed edi foeminarum . Frequentius ex iis temporibus esse hoc coepit , cum , Severo Principe , S. C. cavendum fuerit, ne foeminae ad gladium depugnarent . Vide
de his Liptam cc . CAPUT VIII.
Matronae carpento vellae. Lectica. Sella .
LRriscis, di primis temporibus Romanas matronas pedibus incesista, afferendum est , cum eo , quod Valerius Maximus id et, ob Coriolanum exoratum , sanxisse in honorem matronarum Senatum , ut forminis semita viri cederexi , tum eo maxime , quod clare historici reserunt, quo tempore, & qua de ea uia illis indultum fit, ut carpento veherentur. Post Urios enim captos , cum auri L Ita Romae non esset , quo voti a Cami Ilo facti religione se populusolveret; matronae , inquit Livius ce , coetibus ad eam rem consulta Zam habitis, ct commani decreto polluitae tribunis militum , aurum , o
omnia ornamenta sua in aerarrum deIularum. GraIa ea res , tir quae muri me Senatui unquam fuit: bonoremque ob eam munificentiam ferum matro
nis babitum , ut pilento ad sacra, ludosque, carpentis festo , profestoquonterentur. λ misere ex eo tempore risum pedum locupletiores quidem , di honestiores, vehiculisque junctis usae sunt, artificio etiam, & mainterie insignibus , quaeque magno empla , oportuit . Indicat Pla
--ii. .a eburata vehicula, paellas, purpuram
bit moror, ae in servitutem sumptibus redigum viros. Aureae carrucae meminit etiam temporibus suis Martialis t g γ. Subugebant autem non equos ad currum , sed mulos, mulasque , quod nuDIO tempore non usitatim. Idem Plautus ch : Anesilas, mulos , mali es, pedisequos, ' Salutigerulor preros , vebicula, qui Uebar. Varro etiam ti memorat, rhedarias mulas, ae de mulis haec alibi hin habet : hise enim binis conjunctis omnia vehicula in Gis ducunis rηr. Quamquam ex iis , quae sequuntur , apparet nonnullos etiam usos
146쪽
nsos equis ad vecturam . Adde tamen ta Martialem , qui longo est posterior tempore sa :Aurea quod fundi pretio carruca paratur ,suod pluris mula est, quam domus emptu tibi. .
Neque uno nobiliores matronae contentae erant vehiculo . Namque vel alia aliis pretiosiora , vel cum plura inventa essent vehiculorum genera, quae aut numero rotarum differrent, aut varie essent figurata, & consor mala , carpenru , rbedae, carrucae, esseda, petorita, di alia
id genus , fieri potuit , ut singula saltem singulorum generum sibi parari vellent . Plautus , qui sub initium belli secundi puniet flo
Nunc quoquo υerias, plus plaustrorum in aedibus Videar, quam ruri, quando ad sillam υeneris . In medio ardore ejusdem belli punici C. Oppius tribunus plebis I gem tulit, qua matronarum luxus coercitus , atque inter caetera v titum cc θ , neu juncto vehiculo in urbe , oppido- , aut propius inde mille passus, nisi sacrorum causa υeberenIur. In melius tamen verso reipubliis cae tempore viginti post annos lex Oppia magnis contentionibus a rogata est, redditusque mulieribus prior ornatus, iterumque vehi per urbem permissum. Enim vero universis dolor , ct indignatio erat , inquit Livius id in , eam sociorum Latini nominis uxores viderent υebi per urisbem, se pedibκs sequi . Unde colligitur , in Latio quoque eumdem
Haud ita multo post, Asia devicta , ut autumat Lipsius se , ec,pit usus Iecticarum, quae nihil aliud, quam modicus lectus , ubi jacentes in pulvino singulae mulieres sita etiam in Iecticis suis viri se vorum humeris serebantur . Positus hic corporis clare deprehenditur
nterea he illa toro resupina feretur, Lecticam dominae disimulanter adi. Lecticis extra urbem primum gestabantur Omnium ordinum Gri, ac foeminae , deinde sub tempora Iulii Caesaris etiam per urbem . Nutamen rerum potitus vetuit lecticis uti , quae nec viros , nec liberos haberent , minoresque essent annis quadraginta . Verum regnante Augusto ita frequentari coepit lectiearum usus, ut tandem sub Tiberio nulla mulier carpento veheretur, nisi sorte sacrorum causa , quod di per Oppiam legem olim licuit . Idcirci reo Agrippina altius visa suum fastigium extollere , quod carpento capitolium ingrediebatur ,
147쪽
more saeerdotibus , ct sacris antiquitus concesso . Ita Tacitus a rsuum quoque fast gium Agrippina extollere altius , carpento capitesιum imgredi , qui mos sacerdotibus , ct sacris antiquiIMs concessus , venerationem augebat forminae. Lecticas autem tectas, cum & apertae aliquae essent, potissimum in usu matronis pudieioribus, eredo , quae contra aspectum hominum clausae, undique munitae erant pelle, dc velo , opere arcuato, cum finestris ad prospectum , quae velo, sive linteo tegebantur , ut Lipsius h) deseripsit . Viros etiam Iecticis tectis usos monstrat ille dives ,
- faeis somnum clausa lectica finestra .
Servos ad lecticam matronae locupletiores quaerebant proceros,& boni habitus, quibus succollantibus altiores supra vulgus , caeterasque ex tollerentur - Iongorum υebitur ramice serorum id γ.
Hi enim potissimum ex Syria , Cappadocia , Germania , Liburnia etiam, Liburnus enim apud Iuvenalem est lecticarius te) e------ rarde venisse Libureus
Tenujores Reminae angustiori lectica a duobus tantum , vel quatuor servis gestabantur, summates vero & hexaphoro, di octOPhoro, qu viri, nisi desides, de molles, vehi numquam solebant . Itaque Sueritonius de CaliguIa ss : Dierdum adeo segniter , delicare iηcessio, modiopboro velarem Sed dc aliud erat gestatorii genus tum viris, tum mulieribus, GLia, quae alia certe a lectica, cum Martialis utramque distinguat fg rLecticam , sellamque seqκ- , me ferre recres, Diversam tamen aliquo pacto fuisse muliebrem sellam a virili, inducat satis Tranquillus, qui de Othone ait h) : tune abditus propere muliebri sella. Laxioribus certe , dc ornatioribus sellis oblectatas mair nas loest pletiores, liquet ex Seneca, di quam quaterni , ac seni g starent homines, eum viri, ec etenuiores foeminae arcta , di minutu Iaeontentae essent, quam duo tantum ferrent. Ita Seneca ti : ςησm Uen , quamnis habear, quot te liciarios , qtiam laxam fidiam. Α lectica sella differebat, quod sella ita erat compacta , ut sedentes gestare tur, ideoque in sella nullus pulvinus, sed capiti reclinando tantum
148쪽
Ut spectet Iuris , conducit Ogulnia wsem, . . Coiaueis comites , sellam , cerυicat s a . . ceterum di sel Iae aliae apertae, aliae clausae erant, clausisque mulieres,
saltem verecundiores utebantur,
Ostendιt secuam , ct clausam pro conjuge sellam b . Tertullianus propterea lecticis, ac sellis ait sc , is publico Doque δε--sιeas, ac secretas habitas. Integrum locum dabo infra. Deferebantur in theatrum , ac circum matronae seIIa minutula, adique in ea sedentes spectabant. Calphurnius d Venimus ad sedes, ubi pulla sordida veste .nter Demiaeas spectabat turba catbedras . Cathedrae enim appellatae etiam sunt hujusmodi sellae muliebres. Ita Martialis se : inter foemineas tota qui lare eatbedras. His etiam in ludum delatas puellas, ae in iis sedentes doctorem a diisse, credi potest ex illo Horatii f tDiscipularum inter jubeo plorare cathedras . Sie etiam servi ad sellam cathedralicii dicti sunt. MartiaIis c g . Cum calbedrallelas portet tibi Geda ministros , quod tamen alii aliter interpretantur. Digniorem suisse sellam Iectiaea, Lipsius t hin, a quo exscripsimus , quae de lectica, ac sella allata
sunt, arbitratur , eique libenter assentior ea potissimum de causa , quod magis decuisse m. tronalem gravitatem mihi videtur, sedentes , quam jacentes, supinasque gestari. Ideo post inventas seIIas, paulaistim Iecticarum usum deliine puto . Set Ias autem non in colIum alis tollebant servi, sed manibus gestabant, qui ex eunuchis erant, postquam frequentiores hi esse in matronarum familia ccepere. utrumque probane Divi Hieronymi verba i r famisa nobilis , qua prius em
Probrosas sceminas usu pedum a matronis semper distinctas, affirm re non dubito, qtiamquam dicturus minime sum, ita matronis vetutum ambulare, quemadmodum vehi meretriculis. Ovidius utrumque usitatum matronis, videtur signifieare cum ait L Ialerea fiυe ilia toro resvina feremr; ..i i. Lectieam dominae dissimulamer adi ἔ . . . . Si- -gis illi pedibri spatiosa tereς- - . Porticas; bic socias Iu quoque jume moras. Plautus etiam matronarum esse inquit il):
149쪽
, 36 De Disciplina, es Moribus
- ut per Arbem cum ambulent , Omnibus os obIurent.
Ex satirico autem satis liquido apparet, minus locupletes matronas pedibus incessit se, cum locupletiores vehi Iectica solerent ca): Iamque eadem summis mimmisque libido est ,
. Nec melior, pedιbus silicem qua conterit atrum , Quam quae longorum υebitur cervice SIroram.
Sed meretricibus assero , perpetuum fuisse pedibus ingredi , neque
aliter permissum , cum clare senatusconsultum matronis tantum , ut supra innuimus ex Livii auctoritate ibi, carpentum indulserit . Sed praeterea constare id puto ex Plauto, qui cum tot saepe enumeri Tet, quibus quaerendis amatores suos hujusmodi harpyiae delpoliabant, nullum unquam verbum de aliquo vehiculi genere facit , contra vero vehicula inter matronarum supellectilem recenset. Post inventas lecticas pariter inter ea , quae ad matronas aditum furtivis amatoribus intercluderent, meminit Horatius lecticae sc):
Custodes, lactica , civisiones, parasitIae , Ad talas stola demissa, S circumdara patia. Idem sentit Tertullianus loco statim laudando , unde ego tam Pr Priam matronarum lecticam puto, quam stolam, & pallam. Neque te moveat, quod seortillum quoddam sibi ad Iecticam homines commodari postulae a Catullo id ): uuaeso, inquit, mihi , mi cataelis, paulum uos commodita; υοlo ad Serapis
Etenim si utendos ab aliis petit, illi neque lecticarii erant , neque
Iectica . Praeterea serapidis templum eAtra urbem erat, ut Lipsius e admonet , neque extra urbem difflebitur ulIus , nullo discrimine omnium ordinum steminis Iecticas in usu. Concursante etiam M. Rntonio Italiae municipia , aperra lectica mima ejus amica porta-haIur , quam tamen impudentiam in urbe ostentare auiam , minime legimus. Verum inclinata in dies magis disciplina, tardius aliquanto , at eonsuevere tamen & hujusmodi pestes per urbem teisticis se ri, ideoque, Suetonio teste g , Domitianus usum Iecticarum probrosis sceminis ademit . Sed suis temporibus queritur Tei tu Ilianus h), cum coeteris matronalis dignitatis insignibus usum quoque lecticae, ae sellae a matronis dimi stum , ut facilius ab amatoribus posisent adiri. Indices, ct e lodes duritatis habitus , M lenocinii factuas.
150쪽
di impedimeηta , sedulo quaedam desuefecerant. At nunc in semet far Ienoeinando , qua plantius adeanris , oe stolam, S supparum , ct erepiadulum , S caliendrum, ipsas quoque jam lecticas ct sellas, que is in pu Hira quoque domesticae, ac serratae babebamur, ejuravere. Ubi uero de meretricibus est sermo , cum sellam audis , gesta toria m sellam, cavesis, intelligas. Meretricum enim sella ea est , cui insidebant diobolares, ac vilissimae ante fornices, quae sicut prostibulae dictae sunt , quod ante stabulum starent, ita etiam sellaria, aut prosedae a Plauto, quod ibi etiam sedere solerent ta).
uae tibi Meam sabulum, statumque , sellam, oe sessibulum merum. CAPUT IX.
Pedisequae. Amicae in matronarum comitatu . Servi, ct auillae faemisisad varia o M. Favea. HOC Romae sceminarum omnium Proprium, nee matronarum, di virginum tantum, sed meretricularum etiam fuit, ut nunquam sine pedisequis in publicum prodirent . Terentianus senex.
-- secedo ad pedisequas , Glicerii nempe. Anus Plautina de novo amatore cc :mis Macere sese amicae , isti mibi , volt pedisequae. Quae infami mercimonio ditiores, eae servulos, ct anciIlas plures do. mi alebant: -- quot auillae fuat jam pQuine etiam super adducas , qua mibi comedim eoum y id di eum plurium eomitatu soras prodibant: M ni me mirum: adeo impeditae I se ancillarum gregem Ducunt secam. te iQuae pauperiores unam alebant ancillam. Antiphilae ilIi f
- na ancillulis Erare ea texebat aena pannis Obsita.
Unam etiam contentae pedisequa domo exibane, qualem se simulabat meretrix illa Augusta tg
- comite ancilia non amplius una. Una etiam mediocres matronae pedisequa contentae, quae tamen nou