장음표시 사용
181쪽
veteres potius olei genus , quam unguenti, di si licet, inquit ille ,
equiparare alicui , fuere unguenta veterum , quemadmodum nune fuat olea odorata, quae a moropolis υenduntur. Quamquam autem unctores numerantur inter servos mulieribus attributos, di plure extabant in urbe myropolia ; tanta nihilominus erat unguentorum pretiositas , ut ex Galeno referat auctor laudatus a , temperari, ac confici etiam per nobilissimas Romanas matronas consuevisse. Magno emptum
aliquod unguentorum genus ostendit monstrum illud hominis Iudas, cui prodige perdi visum est illud, quod in caput Christi Domini verin
Unde autem Iudaeis mos unguenta etiam pedibus adhibendi λ AGraecis ne, an a Romanis ζ Λccepimus ab Athenaeo ch id vulgo in Graecia usitatum ; Romae vero tardius , ac sub Nerone tantum morem hunc usurpatum, videtur docere Plinius, ubi ait c): vidimus etiam υUigia pedum tingi , quod M. OIbonem monstrasse Neroni Principi ferebant. Nihilominus Romae antiquis etiam temporibus salistem faeminis in usu positum pedes ungere haud difficile est credere , cum Plautus murrhobraibarii, seu Srobrarbaria id st meminerit , cujus omnes affirmant fuisse muliebria calceamenta variis odoramenistis , di unguentis imbuere . Id tamquam novum Plinius refert somtasse, quod non pedes , sed ima pedum pars , vestigia , ac solum unguentis tingebatur , ideoque statim subjicit: Quaeso , ut qualiter sentiretur , ,υaretque ab ea parte corporis e Quidquid tamen de hoc sit, certe mulieri illi evangelicae scimus unguenta alabastro servata , quo ad ea servanda Romani pariter usi , eodem teste Plinio e tHunc aliqui lapidem alabastritem -cant , quem caυ-ς ad vasa an ηζη uria , quoiam Ῥιime servare incorruris. ΚΠW.CA-sa bὶ M. is. te lib. i3. eap. I. sdὶ aul. sa. 3. D. S. N. 37.
182쪽
Romanarum Foeminarum CAPUT XU.
Deseriptis pulabritudinis mulieris Romanae . Nonnulla alia ad cosmeticen spectantia. D Iulius quidem munditiis muliebribus considerandis Immorati
sumus, omnem tamen mundum muliebrem excussisse, tota misque antiquorum cosmeticen examinasse nondum me, scio. Aliquapropterea addam, postquam matronae Crotoniatis, seu potius muli ris Romanae pulchritudinem omnibus simulacris emen Iiorem, ut ille ait, qui eam descripsit sa , oculis Vestris subjecero. Nam ad caetera nugamenta di hoc placet adjicere. En illa: Crines ingenio suo flexi per toros se se bumeros effuderant e fraηs minima, o quae radices capiti lorum retrostexerat: supercilia usque ad malarum stricturam currentia, Soe rursus confinio luminam pene permixta et oculi clariores sellis extra imnam falgentibu e r nares paululum insterae , osculam , quale Prasciteles habere Dianam credidit. Iam mentum , jam cemis , jam manus , jam pedum candor intra ori grasile vis iam pomus parium marmar em
. Adverte hoc primum, ad elegantissimae formae commendationem , qua diligentia satiricus omnem fuci , omnem artis suspicionem tollat. Quamquam enim vidimus , nihil omisisse ad honestandam formam Romanas taminas, attamen dubitari non potest , quin pluris fieret, quae natura sormosa erat, quamque constabat b9 , Nulla mala re esse expolitam muliebri. Hi ne ovidius etiam te :Non tamen expositas mensa deprendat amaror Pixidas: ars faciem disimulata juυet. Propterea primo statim intuitu animadvertit, capit Ios minime suisse calamistro, aut alia arte crispatos, sed ipsius naturae beneficio flexos, ac ne quis posset dubitare adscitiine essent, eorum radices in fronte
apparere dicuntur. Verum quidem est, praesertim postquam flavos crines adeo amare mulieres caeperunt, quam plurimas fictitiis comis usas fuisse, quae potissimum a Germanis mittebantur. Nunc tibi capti s miIIet Germania crines . Culta trivmpbatae munere gemis eris d) .
183쪽
Adeo autem non pudebat ullam hoc fateri, ut publice emptum mit
Fa mina procedit densissima crinibus emptis ;Pὸoque suis alios risicis ipsa suos. Nec pudor est emisse palam ; venire υidemus Herculis anIe oculos , virgineumque cborum s a J . Adscititium capi I lamentum galerum , seu galerimiam vocatum , ait Ferrarius DbJ. Nihilominus certum est, pluris inamae S, quae pro-Prios crines haberent , ideoque Ovidius amicam , cui comae deciderant , satis tristem describit , di consolatur , fateturque pudori ipsisuturum fictitiam comam gestare scJ: O qaum saepe , comas aliquo miranIe , mbebis sEt dices , empta nunc ego merce probor.
Nescio quam pro me laudat nunc iste Oeambram Sed retroii exae radices capillorum illud etiam probabant frontem brevem natura esse , non arte . Cum enim pauxilla , & angusta fio ee olim commendarentur Romae mulieres , quod adhuc in GalIia , di Hiis .inia, extremis hisce temporibus hic etiam apud nos probari aiunt, quae latiori fronte erant, eam nimbis Imminuere , Arnobio t se sdJ, consueverant. Nimbus dicit ut Isidoro se J fasciola tran eris D ex auro assata in timeo, quod est in fronte Demina m. Ex auro iam te suere nimbi illis, quae flavos crines haberent, debuerunt enim C jusdem coloris esse, ac crines, cum maxima diligentia ita fronti aptaremur, ut tamen possent dissimulari. Hine Milphio ille Plautinus, non nisi saepius Λ delphasium attente inspiciendo , nimbos cognoscit suam magis aspecto, tam magis est nimbaxa , ct mgae merae. Ad quem locum Menrsius nimbos, eas fuisse fascias sentit, quae imis bui possent colore eodem, qui esset capillorum. Non omnes tamen Romanas sceminas inter faciei mendas latam frontem habuisse , ideoque ad eam imminuendam non omnes usas nimbis , visum est
Bernartio, qui violant illam a fronte quam latissime diducta laudari putavit a Statio, cum hic cecinit fgJ:- Cessae proeul aspice frontis bonoreX. . Sed frontem eelsam quisnam latissime diductam interpretabitur e Celissam ego dici credo, quod totius corporis sublimissimo loco eminet, celsissima partium hominis, quem Deas bumo excatarum s hJ celsum ,
184쪽
O erectum eo stituit. Celsa propterea frons erat dc Circe Petronianae , cui minima, dc Lycoridi illi, quam Horatius dicit a Insignem renui fixonIe , di caeteris omnibus, quae breviuscula sive ex naturae munere, sive ex artis inventis, gaudebant. Supercilia etiam descriptae Circes nativa suisse , arbitror, non adis scita. Supercilia enim non solum saligine denigrabant, nisi fatis ni.
gra essent, sed, si defluxerant , integra fingebant prolaia e pixide , ut ille ait bὰ , qualia Gallae cujusdam erant apud Martialem te . Fuligo autem haec ad denigranda supercilia videtur Mercuriali d. ,
suisse calliblepharum , cuius meminit Plinius , quod medicamentum ex floribus rosarum combustis , ex rerra ampelitia Docara , ex medulia bubula. Tertullianus nigrum pulυerem vocat e , modo nigrorem, m
do nigrum pulinum etiam Sanctus Cyprianus ρὶ. Ad hoc usas etiam matronas stibio, testis est Sanctus Hieronamus: oculos stibis listi g :
Sive vera, sive pieta commead abantur supercilia, ut hic vides, in conseio luminum pene permixta, hoc est, quae brevi intercapedine, dubioque divortio sejungerentur. Hinc Iuvenalis ait, producta , quae nia mirum invicem distare ne ci :Ille supercilium madida fuligine tinctum
Obliqua producis acu is Tertullianus modo laudatus similiter ait, nigro IIIo pulvere oculorum
ex dia produci , c k , ubi exordia oculorum quae dicuntur, cilia sunt Proculdubio , di supercilia . Hoc idem pariter significat Ovidius I : Arte surpercilii e finia nuda repDIis , nam eonfinia superci Ili ea sunt, ubi alterum aIteri conjungitur , quae si arte replebantur, patet falli Mercurialem, qui , quod forte nostris temporibus fit, putat im , antiquitus foeminas supercilia ex longis anis gusta secisse . Fallitur etiam idem auctor, dum ait c n) , id temporis etiam , quae flava erant supercilia, arte denigrari solita , namque ex ovidio clarum alias nigra, alias flava eadem arte finxisse o :Nec pudor est oculos texui signare fatalia , Vel prope te nato, Iucide Udne , croco . Aut igitur favilla , quam hic puto idem esse, ac ea , quae aliis suIigo, cinere scilicet ex rosis combustis, superciliorum , ac palpebr X a rum
185쪽
rum pilis nigrum colorem , aut flavum croco inducebant, ut fassu insit , omnibus sciminis nigra placuisse supercilia etiam iis , quae flava eadem haberent. Nemo enim putet , ipsa lumina , ipsos oculorumo ibes insectos adulterino colore indicari a poeta. Primum enim quis dicat , oculos croceos unquam inter pulchritudinis notas st Deinde quomodo ipsi oculi, qvos lubricos natura fecit, ac mokles , ut ait Tullius a , kr declinarent , si quid ncceret , di tenuissimae illae membraianae, ac pupula manum pati potuissent, ae pingi y Ocurcs dixit poeta ipsa oculorum tegmenta, ct scpimenta, Palpebras, ac supercilia . De superciliis itaque Optime etiam intestigitur Tertullianus ch) , tibi ait: forminas oculos fuligine conlinere , ac Arnobius sc= , qui eas oculos fuligine obumbrare , ae Divus Cyprianus, qui d oculos circum- Eucto nigrore fucare dixit. De palpebris etiam di superciliis capiendus Plautus, ubi frictione manus venustari sibi oculos, sordesque ex iis
detergi, poscit quaedam c e rZiden' tu , pleni oculi sordium qui erant, jam splendent mibi.
Αn: Iino epiam in medio oculo paxilum sordet. Ad: cedo sis dexteram . An: Ut tu quidem bujus oculos illotis manibus tractes , ac teras lAd ea quae de naso, ore, mento, cervice, manibus dicuntur, nihil habeo, quod addam. Quod vero ait Petronius: jam pedum candor intra auri gracile vinculum positus, id eluditissimus Ferrarius to deperisceliis vult esse intelligendum , probavitque aliquibus Petronii interpretibus. Mihi tamen, quod tanti viri pace dictum sit, placet a cipere de an sis, ct crepidarum obstragulis. Clim enim satiricus alibi' gὶ periscelides Fortunatae commendaverit, quod pondo, &selibram haberent , non video cur periscelides Circes ex gracilitate commenis datos velit. Quare aliud est , quod Seneca ch 9: Crhra distincto religinuit auro paliud , quod Arbiter: pes intra auri grariis viscatam . Praeterea ansae
illas & obstragula satis proprie vincula nemo non dixit. Tibiillus i Vinclaque de niveo detrabet ipse pede .
Uineta H ae pedibus demunt. Quare hinc colligo, meretrices Romanas, quae certe sub Circes persona describuntur , soccos vulgo minime induisse, qui propterea ma-
186쪽
tronarum propriores erant, sed nudis pedibus soleas , & erepidas in. duxisse. Hae autem cum obstragii lis, vinculisque aureis arctius obstringerentur superiori parte: Tibullusia Ansaque compressos colligat aula pedes; sacile auro interceptus nudi pedis candor lenocinium quoddam spectantibus iactitabat. Qui mos luparum hujusmodi aurum hac ratione pedibus induendi sortaste Plinii oculis obversatus, cum ait, cbὼ auro pedibus induto inter stolam , ct plebem medium libertinarum equestrem ordinem, famim , nec de perisceliis tum ipse cogitavit . Quod non adeo perperam arbitratos quosdam , puto, quos Ferrarius stigillat s e in. Antequam cfficina ornatolia egrediamur, juvat Circe isti Crotoniati eastigatissimum Christianae taminae exemplar opponere . Hunc Christianis is minis cultum praescribit Tertullianus id) : Prodire υos jam medicamentis , ct ornamentis extructae Apostolorum , sumentes de fimplicitate eandorem, de pudicitia ruborem, depi'e oculos verecandia, Sspiritus taciturnitate , inferentes in aures sermonem Dei, annectentes cerinvicibus jugum Chrisi . Caput maritis subsecise , ct satis ornatae eritis . Manus lanis occupate , pedes domi figite , oe plusquam in auro placebunt. Vestite υos ferico probitatis , lassim sanciιtatis , purpura pudicitiae . Tmliter pigmentatae Deum hiabebitis amatorem . Locum hunc Tertulliani eo libentius attuli, non solum quod hine discimus, quale esse debeat earum studium, quae sanete potius, quam scite di coli , di ornari volunt, verum etiam quod e X eo facile iterum coIligimus , qualis e terarum cura, imo curiositas esset. Novo enim hoc testimonio, quod
hactenus dictorum velut compendii Ioco mihi est, satis confirmatur, quidquid de candefacienda , ac rubefacienda facie , de pingendis superciliis , de inauribus, de monilibus, de ornando capite, de armillis , de crepidarum auro, de vestitim varia materia , di colore susus per superiora capita disseruimus . Quae si in Affrica apud Christianas
etiam mulieres Tertulliani aevo nondum exoleverant , multo magis Romae longe ante viguisse necesse est , unde in provincias urbis d
minae virtutes ac vitia propagata sunt. Sed Romanas taminas seriis magis rebus intentas tandem aspiciamus ἀ
187쪽
Domus preeuratio . Filiorum insit tio. Tinius domus procuratio penes matresfamilias ab antiquissi stemporibus semper fuit. Neque ulli mirum sit, quod matronaequas tantopere munditiis deditas descripsimus , rei domesticae cura ravari voluerint . Poeta enim uno , eQdemque tempore ipsas sessiarnantes, ac a servis operam eXigentes repraesentat, idque ita severe , ut administrationem domuS cum Siculosum tyrannide conseia
Verberat, atque obiter faciem linis , audit amicas , Aut latum pi iae vestis considerat auram, Et eadens lο-i repetit ira acta diurni, - D caediι, douec tos eadem ι-a , cxi, . . DIoxat borrendum , jam cognit/one perarita , Praefectina domus Sieula non mitior aula. Minus tamen format studiosas, quae magis industres erant , faeiIesibi quisque persuadebit. Caeterum si Columellae fides, aetas suit, eum flagrabaa b mulier pulcherrima diligentia in imione , udeas negotiis viri cura sva maDra, ac meliora reddere. In cammune eo pisabatur ab res que, ut cum forensibus negotiis matro Iis sedulitas ivdustriae rati emparem faceret. Parta igitur a marito non tueri soloem, sed augere , si fieri poterat, quod probarum uxorum est , nitebantur , unive samque rem familiarem eum opus erat, administrabant. Hi ne il
Nam ira me absenta familiarem rem uxor curauit mea , omnium me exilem, aIque inanem fecit aegrisAdisum. Hoc autem maximum maritis adjumentum magnumque selatium
fuisse , quis dubitet , cum kris defatigari libentiux vellent , omnia domi sartatecta uxoris diligentia inventuri. Domesticus id in Iabor ma. rronalis fuit, tamquam ad requiem forensium exercitaria-- o-i eura da, posita patribus familias intra domesticos penates se recipientibus L Neque in urbe solum , sed ruri etiam , quae ad villam spectabant egregie
curata a Iiquando a matronis, aperte testatur CoIumella se , qui ta .men mos eum non solam exoleverit, eodem teste , sed etiam occisterit , inecessario irrepsit villicae cura, quae tueretur oscia maIronae. Videntur au
tem a Iuν. set. 6. p. 41r. b I. E. praef. se in Praui. Dic3. 4. ρ. t. ν. Σα
188쪽
tem Columellae tempore Romanae matronae non vii Iicarum modo , sed & urbanarum rerum administrationem ita abdicasse, ut luxu tantum, & inertia di fluerent. Hoc verissimum putabunt omnes , divitiis in immensum auctis, di mutato reipublicae statu , sapia jam veteri disciplina. Verum nullo tempore minus probas, minusque industres matres familias non inventas, fateor, inter Io pletiores praecipue. Hine, regnante Tarquinio , scimus, regias m s a in conviυio, I xuque visas cum aequalitas tempus ιerentes . Neque enim idem semper singulis mulieribus ingenium fuit, ideoque ille ab uxore ducenda ab. horrebat, ne Parum sedulam draceret, veritus c, .' i
Bona tior si ea dedacta est V am geniam,
Ubi eam possem lxυenire Θ Verum egone e r aeacam mmnm , suae mibi namquam hoc dicare eme mi υν ianam , Made tibi palliam Malacum oe eaIidum conficiarm , Iunicaque Bibernae bonae , Ne algeas bac Meme. Sordidiora tamen negotia obire ne antiqui mimis quidem temporibus solitae unquam fuere Romanorum matres familias. Ipsis Sabinis arbitratur Plutarchus c , id honoris habitum , ne patriae desiderium illas incesseret, ut nec coquendo, nec molendo , aut similia anciti larum munia Obeundo, viris famularentur . Obtinuit id itaque semper levi ad venalitias ex Syria, aut AEgypto servas impendio . Cum uxorem itaque ducturum Phormionem , Gera simularet , tenuem quamvis, S pauperrimum hominem, ait nihilominus i d ine
En autem laboriosa ministeria , quae ancillarum propria erant: te in Nibit nobis opus ancilla, nisi , qaae rexat , quae MAGI, Lignum caeciat, pensum faciat, aedex vernar, vapuler, uuae e babeat cotidianum familiae comm cabam. In iis, quae ad rectam familiae institutionem . ac gubernationem
spectabant, servi, servaeque, quamvis in aere doin mi , herae imperio subjecti erant. Patet hinc, quod juvenalis graviter serpos plectentem
quamdam describit f : hic frangit feratas, rubet ille flagellis ,
His sex ea; sunt quae tortoribus asese praesem. Ancillarum tamen cura specialiter ad dominam pertinebat, neque in illas maritus quidquam sibi sumebat. Id clare viro uxor interit in co
189쪽
CI: Mirum, aedastor, te seu ta aetate oscium tuum Non meminisse λ St. quid jam ζ Ct: quia si facias recte , aut commode ,
Me sinas curare ancillas , quae mea est curario . In commune tamen consulebant vir, ct uxor , ut liberos probe , ac liberaliter educerent, eisque consulerent, ubi opus esset. Quae uxor Propterea dixerat, suam esse curationem ancillarum, eadem ec sibi ,
ct viro Filii voluntati consulendum ait: a quia enim filio
Nos oportet opitulari unico -- Liberos tamen propriis uberibus alere infantes nimis grave , atque adeo servile visum semper Romanis matronis . Planum hoc ex Oratione Phavorini Philosophi apud A. Gellium b , in qua nobilis matronae recens enixae matri graviter conatur suadere, ut velit, eam proprio lacte filium alere, cum mater contra, Puellae Parcendum, diceret, ne ad dolores, quos in enitendo tulisset, munus quoque nutricationis grave, ac difficille accederet. Hoc autem numquam non fuit in usu, ut externae nutrices insantibus adhiberentur , quod Comicus
in Menaechmis significat sc): Ita forma smili pueri, uti marer sua
Non internosse posset , quae mammiam dabat, Nec adeo mater ipsa , quae illos pepererat. Unde intelligis, nutricem quoque matris nomine donari. Discimus autem e3 verbis Phavorini laudati, quam sors obtulisset id temporis lactentem , eam, cum alia non esset, necessitate adigente, adhiberi solitam, ideoque accidere potuisse , ut ignobili genere , di pessimis moribus, non sine parvuli periculo, di damno , nutrix omen dereis tur , quod utinam nostris etiam temporibus nunquam accideret. Sisa,
inquit Philosophus c d am ad praebendum lactem adbibebitis , aut fervo , aut servilis sit , S ut plerumque solet externae , reique barbarae nationis , si improba , si in ormis, si impudica , s temulenta est . Nam plerumque sine discrimin/ , quaecumque id temporis la tens est , adhiberi
soles. Quapropter si ulla unquam mater inventa est , quae ipsa suo Iacte liberos enutrire vellet, haec ob tantam in filios caritatem comis mendari omni jure debuit. Sed rarum hoc exemplum fuisse colligimus, cum dignum sciamus habitum, quod sepulchri titulis inscribereter . Vide inscriptionem apud Griiterum , ubi viri libertini uxor , libertino & ipsa genere, ut ex ejus nominibus conjectare facile possumus, ex hac in filios cura laudatur. te GRA-
190쪽
Romanarum Farminarum d I PIGRATIAE. ALEXANDRIAE. CoJUGI. DULCIS
INSIGNIS. PUDICITIΛE. ET. RARI. EXEMPLIQUAE. FI L. SUOS. PROPIS. UBERIB. EDUCAVIT PUDENS. AUG. LIB. ΜΑRITUS. INFELB. M. VIX. AN. XUI. M. II. D. X UIQuod insuper spectat ad liberos procurandos, certum est, cum iamatrimonium collocandae filiae essent, matrem a marito in consilium adhibitam, neque ea invita quidquam transactum . Celebris est historia de matre, sive ea 2Emilia Scipionis, ut Livio placet ca , sive Antistia Claudii fuerit, ut Plutarchoc b), quae cum marito conquesta est, quod eam munem filiam, se imprudente , despondisset . Poeta etiam ab utroque parente filiam nuptui dari s guificat c): Non aequum est pugnare , pater cui tradidit ipse ,
Ipse parer eum ma re, quibus parere necesse es. Hine Amata apud Uirgilium furiis acta Ob Laviniae nuptias, maternum jus laesum queritur, matresque Omnes ad communem causam
Clamat: Io matres audite Gi quaeque Laιinae. Si qua piis animis maneι infelicis Amarae Gratia: si juris materni cura remordet. Auditam etiam matrem, cum filius ullarem ducturus esset, 4uculeo ius testis pater terentianus: se - nam υestrarum nuIta est , quin gnatum selit Ducere uxorem; ci quae vobis placita conditio es , datur. Nunquam tamen filii in manu matris erant, ne patre quidem mortuo. Itaque Helvidii filiae, quod in nullius manu erat. parente a Diero Extrncto , ait Corui Ma quidam apud Plinium Iuniorem s) . datum se a consulibus tutorem, petentibus matre rius, ac υurico. Nun. luam propterea sceminae Poterant filios adoptare , cum adoptatus in manu ejus esset, qui adoptabat. Servos quidam, ac servas mancipii labebant, ideoque eos poterant manumittere , quod plusquam cerisum est ex infinitis lapidibus, ubi mulierum liberti hae nota signifi- raritur D. L. nam D. inversum Cajam , hoc est Dominam Ignifica. e supra etiam diximus.