장음표시 사용
561쪽
4 8 ERY cI ΡvτΕΑ Ni ximas attollit, amplius facit: facilis est. Atque dotes illas sive ingenii, sive stili, doctorum omnium applausu possidet: omnium sufii agio magnus est. Ne longior sim, unius nunC LIGs s I e Notis ad Politica Citabo ver ba, ut examinem: Curtius probus
es legitimuit Hiloris ut, si quisquam seu
it. Mira in sermone em facillias, in nam rationiόus lepos: adprictuι idem, esprosi 'ens; subtilis, o clarus; fine cura usia accuratus. Verub in judici , argutuN in sen- .rentiis, in orationibus sepra quam dixerim facundus. quod eXzminem, nunc additur: quod si variam argumentum magis habuisset, satur, aut variae prudentiae eximiam magis secimen praebhisset. Sed Alexander quidnis belu ' Plenam
censuram dicas, nisi amplius illo exigat; qui laudat. Sic vero Condit elogium, propemodum ut destruat: qua
si ingeniosum judiciu sit, siquid post
virtutes reprehendas. Tuis te verbis 1 1 P s I, in sententiam , meliorem
traham, ut nihil deesse Regio Scriptori fatearis. Probus es, ais, legitia
mini Hisoricus,s quisquam quasi
562쪽
huic tribuas quantum ulli datur.Omnino.nam aut Curtius Historiae leges implevit, aut nemo. Si implevit, quid prudentiae eximium magis specimen desideras ξ Pro argumenso, perfectus est, & illud varium esse quidni dicam 3 Alexander fecit. imo este, narratio ostendet. Bella geruntur fateor, sed in quibus ampIius quam bella. Cum universo pa nc terrarum orbe negotium est. Ducena,sive milites respicias, rerum varietas est. Ille quantum devicit, rexit quoque ; nec minus Jure, quam armis usus est. Viribus parari pro vincias, jure retineri
egregie bstendit. Quicquid respublica habet n exercitu hoc invenies, militem , velut civem , nunc promptum , nunc querulum, aut scditio sum, semper fortem. Sic ut alios sib-Jugaret, suos interdum vincere Rex debuit Suos prudentia, Consilio, astu , ac magnitudine animi in ordinem redegit atque Compescuit; hostes, robore, industria, Celeritate, audacia, & vincendi quodam fato sa-peravit. Qiiicquid cohortes &phat langes
563쪽
48o ERY cI PUTEANI langes in barbaros potuerunt, selus in suos interdum Alexander exsecutus est, & quos duceret, sibi vindicavit. Quid dicam pugnavit, &jus
dixit, Ducem & Regem egit, nunc telo & ense, nunc sceptro pacisq; habitu insignis. Mitto fraudes, delationes, conspirδtiones, quaS ut detegeret,eluderet, puniret, prudentissimus esse debuit. Nam circa principem unum tot belli duces & p 'fecti, occultis odiis dissidentes , & invicem suspecti,quam non invidiae,simulatio. num , inlidiarum scenam instruunti ut in ipso honore & munere infelices . sint, oderunt quem benignior fortuna evexit altius, & propiorem Regi fecit. metuunt alii, quem ne parem habeant, malis artibus Coguntur reprimere. Haec Aulae proelia sunt,&quia in conspectu Regis, silentio vigent , & ingeniosa 'improbitate teguntur. Interim malitiae scintillae interdum prosiliunt, quae ut noceat nec
imputetur, falli Rex ipse debet,&nova calliditate adversarii deludi. Illud obtinet:Dosi non dolisent, nisi asu cola
564쪽
stura simulatione tecta honestum scelus facit, cum abscondi potest. Qui vultu blandi,animo hostes sunt,adjuria-, inferendam sblertes & ingeniosi , ad depellendam cauti callidit. Sic privata odia cum nimis pro rasuccedunt, in ipsum tape Principem
prorumpunt. Et ille inlidiis circumseptus , ubi tutum se exclimat, perit facilius , & fortuna trahente, praecipitatur. Sane qui in multos iniquus fuit, auclebit oc Regem petere, cum audaciam familiaritas fecit : dc saepe , ut timori conscientiam, poenae scelera subducat, imperium affectabiL Exomplum in Dario habemus quem ut Alexander debellaret, Bessus&Nabarzanes pessima mancipia aureis compedibus Vinciunt, ac tandem, ut parricidio Reges essent, multis vulneribus confodiunt. Quid Α lexander potuit in tanto hoste Fot tunae inconstantiam, insidiasque amicorum discere. Sed quia Iovis haberi filius voluit, homines Contempsit, Sc. cum victo orbi fata ordinaret, veneno
565쪽
481 Ε p. Y cI P Υ Ε A' ' sextinctus est. Nam in convivio apud Thessalum Medicum, Herculas Sypho
epoto,repente via toto con xmungemuit. mictica sim morbi intemperiem ebri ratis divulgarunt ; revera auten insidia
fuerunt,quorum infamiam successorum po-rentia oppressi, Antipater fine, qui ve- 'uenum praeparavit, & ut tota progenie nefarius esset, d tantum stelus filiorum opera usus est. Haec cum ita sint, quis varium adhuc argumentum requirat ' varium, quia Alexandrum
descripsit Curtius, habuit , & sic variae sprudentiae specimen quoque prῆbui atque elegan tissime vestivit. Etenim, ut alia dei int, sola elocutio lectorem
non omnino rudem trahat ruditum magis etiam inflammet. Quemadmodum cibi aliqui sunt,omnibuS omnino mortalibus , illice sapore grati: aliqui his nauseam, illis suavitatem adferunt : ita in scriptoribus ratio stili distinguitur. quae Omnibus placeret, Latina quidem , in uno potissimum Curtio inventa est. Livii olim laudem Patavinitas quaedam inam lavit. Alius
566쪽
& τα Αλογον accuset. In Sallustio Ιulius Scaliger reperit, quod & reprehendpreh& damnauet: prolixum Di mel etiam nimium supervacuumque. Caesar ipse, cui satis non fuit, res fortiter 'gereἔe, nisi narraret, tam stilo promptuS, quam telo, auctor& simul scrip r, reprehensionem tamen non es fligit. Ruii ndietione es e quae culpari pestini; prudentiam e verbis non
haurire. Commentarios tantum esse,sen
hil polliceri praeter nudam simplicemque
narrationem. Tacitum Tullianae aures nequaquam serunt, Scriptorem scili- . Cet durum, asperum,concisum: in La . tinitate maCulas esse narii si que : alibi
sensum brevitate impediri frangi: plura involvi, quam exprimi; & quod.im, emaciato corpore videmus , ossa. tantum eminere, Venustatem nullam.
esse. Iustinus, Florus, Nepos, aliique 'frustra nominantur ; in omnibus curiosa jam censura reperit quod carperet. Vnus Curtius, noster ille Curtius, tam feliciter, prudenter, venuste Historiae vestem contexuit, stilum ubique rebus aptans, ut no am omne ἰν Hlit evita-
567쪽
evitarit. Elegans est, gravis est, virilis
est,& natura 1ba nunc exsurgens &docens, nunc submittens dictionem oblectans. Vt in summa gravitate Veneres non exuit: ita in remi 1Iione ad
vilitatem non descendit: quandoque obsurganti similis, cum vitia persequitur; quandoque mulcenti, cum virtutibus applaudit. Verbae nitorem habent, compositio suavitatem, res pretium. tanquam nihil supersit, brevitatem laudes; tanquam nihil desideres, copiam : ipsa brevitate plenus est,copia non molestus. Varium dixeris,
nec tamen dives sum. Multum Un- .dem, non colorem servat, & tameta
formosus. pari ingenio nunc vela semm ΟΠri pandit,n uia c con trahi t; sed eadem felicitate invehitur SI incedit, alibi celerior, alibi accuratior, ubique placens. , Cum nihil coactum sat,vi- stari tamen sehientias dixeris , non educi. Acumina velut tela sunt lecto-jemque suavi vulnere feriunt ; flammulae sunt; &accendunt. Nemo sine voluptate legat Curtium', majhremetiam , fiuctum capiat sic
568쪽
' Quintum oblectaris,proficis;&cum omnia laudes, mireris tam ingeniose' exprimi; cum omnia stupeas, tam facilis intelligi. Nam ceteros Historiae scriptores ut puritate & lepore proVocat : ita acumine dc perspicuitate vincit. Nemo subtilior fuit, & tamen' gratior : nemo aeque Lectorem in .struit, & miniis lassata Putes hunc unum ad Histόriam a. tuta factum, & vplut fato destinatum , qui Latine nobis Alexandrum exhiberet. Ergo& vitia ejus & virtutes aperit. Vuia, ut lectorem absterreat ; virtutes, ut i flammet. Aperit vitia,& nihil odio
aut calumniae tribuit: virtutes, & ab adulatione alienus est. Hoc toto Volumine agit, ut tandem incompendium distuam vitae seriem colligeret, velut irta tabella geminum Alexandrum proponit, qua laudari &simul reprehenai piitest. Ipsum igitur Curtium audite, id est videte: dc sic quem descripsit,an depinxit lib.x. DHὶ
mantibin Regem, liquet, bona natura ejuου fuisse, vitis vel Fortuna vel aetatis. Uuincredibilis animi, laboris patientia prope
569쪽
modum nimia Fortitudo non inter Reges 'moia excellens sed inter isios quoque,quorum hae oti virtus fuit. Liberalitas saepe majora tribuentis, quam a Diis petuntur. Clementia in devictos: tu regna aut redata, quibiti ea dem erat baeo, aut dono
mat,perpetua contemptio. ' Gloria laudi 'ut juso major cupido, ita ut juveni, o i- tantis admittenda rebus. Iam pietas erga parentes; quorum Olympiada immortalituri consecrare decreverat, Hibuum ulterat. Iam in mnes fere amicos benigWitas, erga milites benev lentia. Consilium par magnitudini animi, quantum vix aetas ejin poterat capere ortia. t in immodica rum voluptatum. Veneris intra naturale desiderium Um r nec ulti nisi ex pe misso --Aptas. Ingentes profecto dotes' erant. Aga Fortunae: Diis aequare se,s caelectes honores accersere , st talia suaden ibis oraculis credere , ά gnantibus venerari j ,vehementius quam par esset, irasti. In externum habitum mutare cor poris cultum, imirari de Druis gentium mores , quas ante victoriam straverat. Nam iracun m or cupidinem veni, μιi juventa
570쪽
, venta irrit verat , ita senectus mitigare potuisset. Farentam est tamen, cimi plummmm virtuti debuerit ,pias debuise Fortuna, quam solus omnium mortalium in po-iectate habuit. Haec ita breviter: sed in historia universa disquirit singula rcaussas rerum, Consilia, eventus, CX-
pendit,J udex omnium od fieri posse neges facit, & ipsam quoque Fortunam ad examen deducit. Ergo quaecumque legis, digna stilo sunt, Mvariae prudentiae specimen referunt: digna lectione; &-formandum judicium cujusque va it. Tot arratio exacta est , leni re quadon profluens,non exundans ; tanquam ripis clausa, garrulitatis autem imbre non corrupta,trahit, Culos,&gemmeo e loquii latice recreat. Locorum etiam urbiumque tam accurata ubique descriptio, ut picturam censeas. Nulli colores sermonem aequent: nec legere , sed intueri coram videaris, quic
quid hic explestum est. Sed quid
ego'totum laudareCurtium non possum, nisi totum explicem. Vbiqua