ErycI Puteani Suada Attica, sive Orationum selectarum syntagma. Item Palaestra bonae mentis, prorsus innovata. Operum omnium

581쪽

mas, qui vinunia aut dapes publita laudant , S vilitatem tamen effugiunt. Divitias laudari pulchrum pur bit, quisquis dives est et fercula & cibos, quisquis lautus. Et sic tamen plerique mortalium vivunt: aliis Cum a Ca,aliis Cum ventre negotium est: n,

mo non serius sibi videtur, cum maxime nugas agit. Sed ego nunC Cum nugas videbor agere, scrius elo. Aurum negligam, & laudabo quod omni metallo pretiosius est: spernam da- .pes, & condiam , verbis, quod omni scibo potiique melius est. Exspectatis fortassis, ut rem magnam , atque kdmirabilem dicam : dicam vero, O v v M est, &in eo quicquid avaritia quaerit, quicquid luxuria nescit, quicquid Natura habet, Contemplabor. Mirpri homines selent, lapidem e nubibus excussum, aut stellani in aere accensam; hoc etiam, terram concuti, Hermaphroditum nasci, avulierem in marem transmutari. Sci-

Iicet haec, quia rara, prodigia sunt, &vanissima plerumque interpretatione in terrorem valent. Quid dicanar Lucere

582쪽

praeditum esse, animal ab laumanit*te dictum tavitia'violenti oolecta vi, nullis grmis tristructum, omnibus uti ; lion nutriri, sed lusipari ; mistr- rimum idem x superbillimu esse pro- gium puto . Si rςcto miculum ponimus, Naxura, ubi maximς familiaris

maXime quoque admiranda est . Hac indole retia aranei texunt, favoS api-ςulae stipant, annonam surmicae con

clam, cςdent & araneorum doli, Napum sojertia, de formicarum latiori Amplius hic Natqra egit, & benig- .nior fuit: pondidit miraculunt, sed quod utilissimum esset. De O v o Uitur Verba faci mi promptissiimui Rutis donum, Vrbis patrimoDium j omniumquς mensarum delicium Curit riosius inspecturus, dignum & hoc lo-

583쪽

soL ERY cI Pu Tr Aurbo Semmam, quam omnes aestimentiquorem, quo & scire Clodius, 2E- sopi Tragoedi filius potuisset, quid margaritae saperent; & Antoni tunis situm Cleopatra in sponsione luxariae sine damno vicisset. Ηος illud

erit euam maxime singulare, verς μιut cum Plinio dicam, natura opus. Imo hoe illud erit maxime familiare, veri aculum, & orrinibus o-panino hominibus ab eadem natur eoncessum mimus. Quid sit OvvM, nemo ram rudis, ut nesciat: tamen emo tam per girus, ut sciat, quid sit Ovv M. Ego, qui laudeS paro, pra

cipuas Uus virtutes me ignorare fateor. De origine quidem nobilissimi olim Scriptores disceptarunt, O y v M NE P R I V s E X S T IT ERIT, AN GALLINA Sane ex ovo gallina est, oc ex gallina Ovum ,: differt a matre quod nastitur,& producit matrem quod natum est. Non possiim haec cunabula sine miraculo expedire. Si ovum ante aVem,unde ovum ρ Si avis ante ovum , unde

um est

584쪽

ORATIO XX. So3um est, aut sine principio utrumque dixeris procreatum. Sed nolo jam numen ovum facere, re ab aeterno derivare. Originem habuit, sed ut sine matre n sceretur; Coepit, ut ma trem tamen gigneret. Sic aliquandopnte gallinam ovum suit, & rursus a te ovum gallinam esse, fatearis neces sam est: quasi foetum dicas, quod ele, mentum fuit: rivum, qui fons exstitit. Nihil in gallina novi est; animatia propemodum omnia eodem mi r Culo Consentur. Haec enim, ut ex Plutarcho Macrobius expressit, aut

gradiuntur aut serpunt, aut Nando volandove vivuntriin Padi tibin licert milia ex ovis creantura. qt serput, ovi nascuntur exordio: iatia onmia de ovu ldeunt,excepso uno,quod incerta liaturae est.

nam vespertina volat quide pellitis alis,st inter volantia habendus tyon est, quia qua tuor pedibus graditur, formatesque pullos

parit, or nutrit lacte, quos generat. Nauritia fere omnia de ovis nutriuntur generis Fui crocodiluu vero etiam de teis eis, qu lia sunt volantium. Ovum igitur ubi

que est ι sic nihil fere nisi ex ovo

585쪽

si ERYCI Pu TE ANIalibi, hic vero deliciae sunt: doctrina alibi,hic voluptas jungitur. ut discere I& audire unusquisqtic velit, amoenitate provocatur. Non adhuc omnium animos stupor, aut, quod pulchrum videri coepit, odium Litterarum invasit; nec profundo verba,quae in commendationem eloquentiae atque Historiae depromuntur. Scimus

sine radice arborem arescere ine fundamento domum Corruere : unumquodque principiis suis innititur. 8c magnum est . Vt scientiae doctrinari. Capax sis, Litteris paras ingenium se velut polis a sed has si duseris, scientiam sine radice alis., doctrinam sine fundamento fulcis : imo si deseris, non jam didicisti. hoc agis, ut Cum' omnia didiccris , ignores quod primum est ut,Cum ad senectutem labores produxeris, infantiae adhuc vitia Invenias.Iam enim ponnulli statuunt,

nihil praeter Litteras Historiam esIe, scilicet quam & pueri discunt adeoq; alienu ab Academiae dignitate, qui quid rudi adhuc aetati proponitur. Ita est, Litterarum pars Historia est,

586쪽

ORATIO& a Litteris incipimus eruditionem, ut omnem aetatem Historia sequatur. Q d nuda aetate perficitur, a prima auspicilina habet: &cum omnia scire te sine litteris existimas, hoc tandem Conscqueris, ut magna doctrina vix

ultra plebem si pias. Ad Historiam

igitur te Iicb, Litteratum & prudentem volo, qui doctrinam quaeris ; facundum & elegantem volo, qui Rem publicam cogitas ,& tollere ybria supra vulgum audeS.

Et qua mox imitere has , nec desavat

Tecunet Graja loqui , em Romana vetusta Nunc igitur ut agam quod coepi , a Scriptore meo non recedo. IH co exemplo cohortari unum quem qi, meo. affectu animare audeo, ut in easdem mecum delicias conspiret . . Que amo Curtium & admiror, metim unius coenon sino in Scholasti duco, Omnibus exhibeo , & explicare pudi- . CC aggredior. Hac iam Cur itu, loquetur, adeste Auditores Alexander pugnabi i , deste speliatoves Vt omnia dici sic abs& agi, vincetur orbis.

587쪽

orbis. Si fabulam promitterem, aut facetias adornarem, illecebras auriu, lfacto agmine confluer ent omneS. natura enim ad nugas curiosi sumus; de lAthenienses olim, cum de Republica 'grave esset, de umbra Asini disserentem Demosthenem audiverunt.Nucquid utilis esse cupio, A simul voluptatem adferre; quod sine damno suo negligere nemo poterit, docere institui, & dissicilem tamen huς gressum plerique inferent,tametsi otiosi: non nulli quoque , ut toto scilicet die Jus audiant dictata excipiant, publicam dc amoenioribus his studiis destina tam horam privatim consument. Ergo si Astraeae placet,boni absolutique Iurisconsulti evadent aliqui, si Putea. hum nq,i audierint, si Litteras con-rempserint, si rudes sint. Mehercle quod hactenus observatum est, deinceps verum es. ἡecessitas ostendet in juventute nostra excellere,qhi partem studiorum litteras habent : de aure publicὸ accuratius, doctius, ele- 'gantius respondere , qui mei esse

mant.& ai quid his artibus impendunt

588쪽

dunt temporis, quod juri non pereat. Atqui ego non Iam voco otiosos: impediri omnes Lovanti scio,& huc mitisti ut labori vacent. occupat VOCo,ut ' severiora studia, publicas privatasquα scriptiones,amoena SO eleganti meditatione distinguant. Ad animos oculosque omnium Regem Adbnsum rea duco. Regere ille populos potuir, ac interim meliorum librorum lectione animum erudiit: vivere omnibus,& sibi tamen eripere quod Historiae impenderet.Quid 4mpliusZaegrotarz& decumbere, ne otiosius esset; Curistium legere, ut valetudinem recuperaret. Et Cur non imitamur emollet

quisque pulcherrimum & victurum Rrgis frustum ; sed alionum putabit.

Vt placere credam, exprime ; imo ut verum sciam encomtum,ictum reddero em laudem imitatio vincit. Atque si licet dicere, ingenii, judicii,hn- guae quoque morbi sunt : d. quotus. 'quisque non laboratZMedicum ad hi bete, pharmacum admittit , aegritudinem pellite. ut omnia dicat , ad ' Historiainire: Curtium admittit ut Omnia

589쪽

omnia habeatis. Hic ille, Auditores, ingenium cibusque acuet ; subtilissimus scriptor est: judicium roborabit; prudentisiimus est: linguam expoliet;

secundissimus est. Etenim qua Ver borum sententiatumque selertia in ventioni suffecit . ea maturitate moamenta rerum ponderat,& eloquentia

proponit. Quia igitur argutum esse, prudentem esse, ditertiana esta, omnis doctrinae summa est, quid ad)icere in genio,Judicio, linguae o porteat, Curtius inprimis docet. Sine his dotibus nemo unquam magnus fuit. has dotes sine Historiae subsidio ncmo cum lauade possedit. Non est quod naturae beneficio contenti simus: multa enim illa studio industriaeque humanae reliquit. Vt sibi quisque se deberet, aCcepit nascendi sorte quod cxcolereti Cultus naturam perficiti & quia non

Omnia amateeno trahis utero,aut ae-

tate cois equeris ; nasci iterum in Schola debes, & praeceptoris manu formari: haec animi qiuadam educa tio cibi,litterae,quibus nisi tantum tribuimus, quantum prodesse quan- lis doquu

590쪽

ORAT 1 o XI κ. doque Reipublicae cupimus, inglorii

Elerumque & inutiles reddimur, ει frustra Naturae dona severiotis scientiae titulo oneramus. Optimae vero

Litterae Historiae fiant, & in hunc propemodum finem inventae. Deinde, quia optime Historiam Curtius conscripsit, hunc omnibus magistrum αdtictorem statuo. Agite, o Iuvenes si bene honesteque nati estis, si ad magna surgitis, ingenium colite, judicium formate, linguam imbuite: alia ad Rem publicam , ad Honores, ad Gloriam via non est. Etenim ut quis loquitur , ita negotium quodcumque aget: sed feliciter loquetur, qui& ingenium exeultum, dc Judietum formatum adferet. Iterum; agite, o Iuvenes, & iam serio, quid de vobis parentes, quid Patria, quid Princeps ipse sperare possit, ostendite. aecumque discitis, sine prudentia honeste quoque ignorari postlinc. Nihil turpius, quam hausisse magnarum artium latices, & nihil ultra 1cholam saperer ire ad Reipublicae atque Eccle-

munera, & aetatem non mutasse.