장음표시 사용
121쪽
l o 8 Praxis MedicσSed unde tanta puris copia in ulcere, quo dCaries comitatur ξ quia illud ulcus prosundum est, sic ut non tantum humoreS CX cute ac carne, sed etiam ex periosteo ac ipso osse prodeuntes puri generando suppeditent ma
Mentis oculis hanc cariem jam dudum perspexeram, sed hujus rei etiam certus fieri cupiebam sensibiliter, & quia ulceris angustia serrum eXploratorium non admittebat , ideo, adhibui pilum, qualem sues in dorso gerunt, eoque os nudum & Cariosum tetigi Quid igitur hic agendum erat ξ scilicet acidum corrosivum temperari, fragmentorumque cariosorum separatio promoveri debebat, ac durities in ulceris vicinia emolliri.
Sed ante omnia dentem cariosum extrahi iussi, metuens nimirum, ne ille maxillam adhuc magis infiCeret, verum dentis evulsi r. dix apparebat incorrupta. Tunc ulceri imposui turundam oblitam se quenti unguento. 31L. Thereb. Si . .
Υherebinthina resistit acido, sicut docet ipsius oleum effervescens cum oleo Vitrioli aci do, sic aloe & myrrha. etiam. temperant aci-
122쪽
chirurgica Rationalis. Io9dum sale suo , quo abundant. Interdum etiam, ad ulcus magis patulum reddendum, turundae aspersi pulverem eroci metallorum, qui carnem luxuriantem tot lebat , vel imponebam turundam ex radice gentianae paratam ; turundae summitati autem plerunque imposui pulverem euphorbii, ut illud copioso suo sale volatili acidum Co
rosivum temperaret, ac ita non tantum ossis sani corruptelam impediret verum etiam fragmentorum carie affectorum separatio
Cami luxurianti extra ulcus protuberanti saepius imponebam alumen Ustum. Ad duritiem in ulceris vicinia sitam tollem.
dam applicabam emplastrum stypticum Para- celsi. Durities hoc pacto brevi sublata fuit, &, postquam pertrimestre spatium hujus ulceris medelae industrie satis incubuissem, tria fragmenta albicantia eX ulcere prodierunt, imum post aliud, quorum duo priora valde
parva existebant, . sed tertium satis magnum& latum Tunc temporis, ubi fragmentorum aliquod separari incipiebat, pus apparebat san-Fuinolentum eX eo , quod vasa sanguifera a fragmento illo laederentur, & de eodem tempore dolor eXacerbaretur, non est, quod explicem.
123쪽
Hic etiam facile intelligi potest, quod
fragmenta vacillantia puris Copiam adauxerint & quod carni occasionem praebuerint magis luxuriandi. Sed quo pacto haec fragmenta disjuncta sunt ξ ut illud explicetur, naturam in auXilium advocarenon oportet , quam Empedocles jam dudum explosit his verbis , yam quod mortales naturam Nomine dicunt, hoc nihil est. Rideo sane illos Medicos, quibus haec verba semper in ore sunt, ac instar oraculi haben
tur : Natura morborum curatrix , Medicus
natura minister, &C. 3 cum nesciant ipsi, quid velint his verbis nihil significantibus, quae tamen audacter satis effutiunt apud aegros suos, a quibus non raro Deorum instar aestimantur ob inanem suam garrulitatem. Vale-dicamus igitur huic naturae, ac dicamus id, quod res est, quodque ab uno quoque clare ac distincte percipitur , scilicet partiCulae per os sanum circulantes appellunt ad fragmenta cariosa, atqui per illa ob tubulos valde distortos cursum suum continuare
possunt, sed vi unita quotidie saepissime in
ipsa impingunt, atque ita eadem, quantum possunt ,. divellentes , usque ad ruptionem. sere tendunt fibrillas, quae os sanum Cum Cor-mpto adhuc connectunt, tandemque particulae puris acidae laterum suorum acie fibril-
124쪽
chirurgica Rationalis. I t Ilis hasce intermedias disicindunt, quod ideo facilius & citius contingit, quia eaedem valde tensae sunt, sicut filum tensum multo felicius quam flaccidum cultro dividi vide-
Postquam fragmentorum ultimum ex ulcere prodierat, puris Copia moX minuebatur , ac caro sungosa alumine usto sublata non renascebatur amplius, sicque ulcus intra quatriduum prorsus coaluit, remanente tamen cicatrice Cava, duraque, quam nemo mor talium praecavere potis est in ossis carie, quandoquidem particulae nutrientes, qUM per ossis tubulos Circulantur, atque ita perveniunt
ad ossis illam superficiem, . qua fragmentum
cariosum separatum fuit , sunt multo solidiores, quam particulae Carnosae, ideoque, cum ibi ob similitudinem superficierum ossis extremitati adhaerescunt, multo arctius sibi invicem incumbunt & connectuntur, ac quasi parvum quendam callum essiciunt. OBsERVATIO IIL: De lnere cruris per selopeium inficto. Uvenis viginti quatuor annorum aegrotabat vulnere cruris per selopeium inflicto, ro tundo, nigricante ac dolorifico.
Globulus plumbens ex stlopeio emissius
125쪽
BI 2 Praxis Medico crus hujus Juvenis persorare non potuit, quin illud egregie contunderet, unde dolor ac niagrities. Non est mihi animus hic loci describere modum, quo pulvis pyrius aCcendatur, aCad motum adeo vehementem celeremque concitetur , ut globulo plumbeo impetum imprimere queat sussicientem ad tale vulnus producendum quandoquidem Cartesius exacte satisac eleganter hac de re scripsit in parte quarta principiorum philosophiae.
Postquam igitur venerat aeger ad me, ipsum ad eandem figuram Corpus Componere justi, quam habiat, dum Vulnerabatur, ac tunc exploratori plumbeo, imo etiam eandela Cerea, quam belgice nuncupamus tenjeii l globulum, quanta potui indu L ia, quaesivi, sed frustra , quia nimis profunde descenderat, seseque absconderat, sicut extrahi non posset. Si quis autem sit, qui spectare desideret instrumenta globulis extrahendis idonea, ipis inspiciat Fabritium Hildanum,. Scultetum,
Quid ergo hic agendum erat ξ sanguis scilicet & humores ob contusionem stagnantesia ab acido coagulati per acidum temperantia debebant disilalvi, ut ita circulatio sanguinista humorum, aliquatenus impedita, rellitue retur, eaque mediante fibrillae in vulnere hse-
126쪽
Chirurgica Rationalis. II 3rentes ac plane emortuae a carne viva separa rentur, aC Vulnus carne nova iterum imple retur aC sanaretur, quod, non obstante glorbulo plumbeo in Crure remanente, brevi tem poris spatio effecimus hoc unguento impost to , ac superposito subsequenti emplastro . Thereb. zij. Vitell. ovi M.fMyrrha Aloes a a 5'Ol. cerae Gu. x. , M. F. unguentum.
Misce secundum intem ac F. Empl. Sed interea temporis externis medicamentis opem tulimus per interna , ac aegroto loco potus vulnerarii aliquoties dedimus scrupulum OCulorum Cancrorum ac coralli albi tantundem. Veteres magno Circa vulnera stlopeiorum laborarunt praejudicio, putantes eadem esse Venenata, atque hac opinione imbutus erat Ioannes de Vigo , qui talia vulnera ideo oleo servente tangebar. Nec minus falsa est eorum opinio , qui
127쪽
II 4 Praxis Mediso icredebant globulum plumbeum e selopeio emisium, dum perforabat carnem , eandem egregie amburere , nam globus plumbeus
Contra murum ex siclopeio emissus, ac mox manibus tractatus, nullum sensibilem exhibhebit calorem. Sed unde contingit, ut plumbum per longam annorum seriem in corpore humano abs que ulla sensibili noxa aliquando permaneat, non autem aes, ferrum, plurimaque alia extrinsecus immissa ξ Nonne quotidie videmus in macrocosmo; quam facile aes aerugine, ac ferrum ferrugine inficiatur ab aere, aqua, aceto, aliisque, cum e contra plumbum nul- . la tangatur rubigine Z Eodem modo res se habet in microcosmo, in quo aes etiam aerugine ac ferrum serrugine veXatur ab humoribus tangentibus, dc sic tubuli astringuntur humores stagnant, coagulantur ac mutantur in pus; plumbum autem in corpore humano
delitescens nulla etiam inficitur rubigine ob copiam salis, qua gaudet, sicut id docet saccharum Saturni. Praeterea etiam stannum dicitur tentarrnulla rubigine, quamobrem dc hoc quoque sine damno forsan per longum temporis intervallum in corpore nostro posset delitescere, Helmontius , Kenelmes Digby aliique multum gloriantur de cura vulnerum sympa- thetica, sed misere hallucinantur; Dominus Dig-
128쪽
Digby vas aquaplenum collocat in loco frigido, in eoque vitriolum commune solvit, ac tandem immergit linteum sanguine ex vulnere prolapso imbutum, putatque multas vitrioli particulas cum aere deserri ad aegrotantis vulnus, atqui hae particulae sorsan magiS nocerent quam prodessent , si eo uia Pre pervenirent, sed valde vero simile vide tur , quod admodum pauca debeant esse emu-Via, quae aer a vitrioloin loco frigido posito divellit. Antequam finiam , unum problema discutiendum adhuc superest, num verum sit,
quod plerique jam temporis certissime sibi retiuadent, dan scilicet homines, Fit ubpactum, quod cum Diabolo ContraXerunci. Corpora habent impervia prorsus, ensibus, ali isque rebus vulnerantibus. Quamvis ego satis anxie perquisiverim, tamen neminem adhuc invenire potui , qui per experientiam hujus rei veritatem in corpore suo me poterat docere. Praeterea latis evidens est, quod illud α'tioni prorsus repugnet, nimirum Corpus hummanum , quod adeo molle est, a globulis plumbeis, ensibus, aliisque corporibus summa vi agitatis non posse vulnerari, cum gi . bulus cereus ex sclopleto emissus afferes satis duros queat perserare Quodcunque autem rationi ita repugnaT,. hoc
129쪽
xis Praxis Medico hoc Deus non vult, nam alias aliquid vellet, quod propriae naturae repugnaret, quandoquidem λογρο seu ratio est ipse Deus. Quodcunque vero Deus non vult, hoc Diabolus non potest ideoque illud impossibile prorsus esse judicio, nec unquam adducar, ut credam, tales homines reperiri. ons En v ATIO IV.
Utra Arnhemium ultra Rhenum, & qui dem in illo loco, qui dicitur belgice de
, foemina septuaginta annorum Patris mei, dum viveret, Medicinae ac Chirurgiae Doctoris, consilium petiit, quandoquidem laborabat in ea semoris parte, quae sex digistorum latitudine circiter distat ab inguine , ulcere, Cujus Cavitqs quatuor palmarum latitudinem superabat. Ex hoc ulcere una vice prodierunt triginta ova humore limpido plena, deinde per aliquot subsequentes dies plura alia egrediebantur, quae omnia simul sumta numerum Centenarium superabant, eorumque quaedam
ovi gallinacei, quaedam Columbini, quaedam etiam ovi passeris magnitudinem habebant, singulaque eorum propria ac a caeteris separa-
130쪽
Chirurgica Rationalis. II 7ta, Candidaque Cimebantur membrana, quae chartae lusoriae crassitiem habebat. Ovis subventaneis haec ova valde similia apparebant, omniaque simul in communi crassaque membrana inclusajaCebgnt. His ovis per viCes ex ulCere hoc evacuatis sequens injectio in usum revocabatur, aut sit milis
Oculor. cancr. M. Myrrhae Aloes a Sisi. Coque sec. artem invisogallico ac
Atque ita communis ac crassa illa membrana sensim consumebatur, ac patiens tandem pristinae sanitati restituta fuit. Hanc foeminam astantium plerique incantatam esse putabant, ac Diabolum hujus morbi authorem asserebant, honorem aO potentiam , quam Deo omnipotenti asscribere dc-bent , Diabolo male tribuentes ; nam Deus est causa primaria motuum, qui in hoc universo fiunt corporeo, & secundum leges horum motuum, attendendo tantum ad corporum magnitudinem, figuram, eorumque situm , non modo hujus morbi phaenomena, sed