장음표시 사용
121쪽
viseeribus abdominis & partibus pia
dulcisis, contigerit a Lactis autem astrixi ea propria laus arque iaculuis .ei ut egregie humectet ., obstructaiexpediaz,
det esse Pr pi. ALPINo Le .capriplus refrigeret , ae refriserando Wohibeat loras effluvium, humiditateque caloris ignei emeaeiam hebeteta Vnde luea-
lenter patet : ejus convenienter institu- Lum usum, non solum desideratissunam in omni febre lenta spondere opem , sed . reliquis etiam omnibus remediis merito esse praeserendum. Oiadrant hue quae' HIPPOCRATES GA. I inphor.M. Peri te suadet: talescen has , inquiu , cum febrickla , lac sumere aestuvenu 4 Idem: i testatur RIUEΚlUS, idque notatu dina observatione cem. IL obs. 78. con-rmat, memorans.' quod virgo Mon L.
pelienta, XX L annorum , quae tussi rabiesta, dies noctesque urgente, Hr-. petuis vigiliis , dolore pectoris febre laenia , alvi conitriinione & macie totius corporis afflicta diu lecto allixa fuerat , yriemissa ptisana laxante , postea solo, lacte asinino, Per mensem visurpat , plenarie convaluerit. 2I. Praeter haec commemorabilis maxime est casus , qui mihi ante aliquot
- annos a tigit.' Generosa quaedam se. . mina variis a multis annis detenta fuerat morbosis afflictionibus , a dimidio vero anni, nacta erat febrem lemam aeum ciborum rastidio, artuum languo. re, tussi sicca, insomnia, dolore circa os sacrum, urinae ardore, copiosis no-aturnis sudorabus summa corporis macie viriumquelapsu stipatam , ita uipedem e lecto proferre non posset : incassum adhibitaMuerantalec ta visceralia, pul. veres anti heetiei, somachica, aut thy. sterica , resolventia & sexcenta alia 'omnia videbantur conclamata , rihi Lque praeter duram moriendi necessita.
rem superesse . Tandem vero, ex con.
stio meo , adulto Nere lae Uininum , interpi liisubinde, .laxante mannato, . pulveribus etemperantibus nitrosis &a sumtis justulis nutrientibus, Qum radiacibus aperientibus oratis, in usum πω. ratum fuit, tam seliete a Leeessu, ut
eractis vix tribus diebus, is melius ve .. eremur omnia , protractaque ad aliquot hebdomades adhue cura, aegra s initati& vigori penitus redderetur, ea semque per DEI gratiam adhue laeta fruatuc. Ipsa -κalum Acurationis sue-eessum pluribus eommemoratum videάn mea Medic alala M. Decon
22. In empyemate quoque , quod non raro a pleuritide vera, eaque per peram.πactata , praesertim in corpori inhus spongios habitus giguitur &ingentiquotidie puris copiae per os vectione manifestatur; mirabilem laetis asinini ei fi-eacia in deprehendimus. Quod ut eo testatius elucescat , 4n confirmationem adducero placet illustre exemplum a
Obs 3- proditum , utpote narrat et mmlierem quandam post pleuritidem ingen-sputr purulenti copiam per os rei eisse, & inde totam consumtam , Rit nua tam , κxsanguem planeque tabidam fuisse actam. ipsum quidem detersoriis
potionibus, linetibus , & ius ulis, &aliis omnibus auxiliis, illam iuvcre & xpectore contentam saniem evellere temtate , sed parum profecisse ; et audem vero, quia febris Monsuerit gravis, neu in hypochondriis es visceribus obstructio
ulla apparuerit, rae asinae recens mul- ctum, adjecto pauxillo saccaro, suasis se, eoque per sesqui mensem assumto , in integram sanitatem bonumque corporis habitum deductam esse aegram , demum V st duodecim annos in puer Pe-etio obiisse- Memini etiam viri cujusdam nobilis, triginta annomm ., tem peramenti sanguinei, succi feni , qui ante plures annos, quum Mindae media cinam factitarem , a pleuritide male curata inciderat in inremem, Tam Purulentae, quam chylosae materiae Per os ejectionem, per meinemo ultra durantem, ἰta, ut primis hebdomadibus, libram minimum unam quotidie exspu ret , & mirum inde viribus defieeret macieque gossimaeretur . Huic quum suasissem. lae asininum, & is hoc ad duos
fere menses, adhibitis simul pulveribus
122쪽
es lapidibus: cancrorum.& hola Arium is usi non plane inveteraverit, vel here.
Biae , necnon balsamo sulphu3is myg- ditarium haerit ,, penitus. submovendodalino, cum spermate ceti, & sanguinei reje prodesse& tantum non suffieere: draconis remimo , quotididi parasset. , 24- Inter haec autem , praeter diluen- eundem, fortunante divina Matiae, se-itia.& decocta,. ex temperatis radicibunlicitet cum omnium admiratione alia- mactarata,maxime emine omnibusque nitatem reduxi. superius est lin, praesertim asininum, e . Via Uerum enim vero, usi lactis: ataIHτusum non heri aure ius inritusne nini non tantum in morbis, qui pulmmiterici quidam excogitarunr,.sed primenes aliaque viscer cum gravi tussi fe- medicinae auctores, omnesque qui eorumbre , labe ac tabe attenrundis eximiam vestigialegerunτω magnopere commen& plane divinam exserit Militarem sedidarunt &gravissimis rationibuτ adstruis admiranda etiam & exoptatissima, viDixerunt . Ipse HIPPOCRATES , lib.MIute in leniendiς, demulcendis ae sopien- - . affL auctor est ut in iselliati dedis a cioribqsintium maxime nerv iptimo extubeatur. pursans, & postea luseram doloribu ,. e qui x qu articulis ianinum bibatur. Et irreodem libro pro- incumbunt praecipub iant , splendest ias it r. arthritidi confert , alvum clasere,. Oriuntiit articulares hi morbi inpri- aut suppositorio solvere ρο 'rrans eis mischiragrae, podagrae&ischiadicaatisibere, tandemquὸferum rectum laeas ctio. a. sero tenui. acriori , ligamentisininum propinare. PLINIUS.l.MDEL 9..
artieulin nervem tendinosis, ex gland plurimos lactas usu. ab artieularn morbo
lapso , quod arrodendo incredibilexdo-ilanm, cum asDuna lacte solui, extatus e lares& spasticas contractiones suscitat . eluissent , inperpetuώm c malam evasequat posteae per consensum totum systema runt Eet recontioribum GABRIEL.
sonibus, universae fere. humorum maia plures, lac, ω maxime asininum,arthrisa impuris , salsis, tartareis acribus .rtim '& podagricorum. latium,& sa- partisvlix est referta , quae, licet saepe eram anchora , compluribus exemplis 6 antecedentem causam. sve plethoram accuratis Observationibuς esse assimant sive . sanguinis: excretionem, quandames. 2 3.. Nos etiam plena fide testari possu- ritiem .suppressam M affectuum. intem-imus, quod praemissis lenioribusta antia pesantiam. diaetam inordinatam hahibus, ex mantra syrum rosarumsolutivo ianeant: perperam, tameni novaturientes adjectis absorbentibus se lactiscaprilli , iii quidam remotas haς causas,. cum proxia non haberi POIuit asininum , Potum,.rema, . Elιna humorum. impuritate, conis murix omni x alii D cibis & potiam landunt , α sic , quod neque genium ruingeneribus letaliquoddiencontinua- hujus morbin que ramediorum agemitum tilissunum deprehenderimus, ita di modum intelligant, produnt. Qui tui do res inde dc mitiores δί. breviores: pe experientiae calculo constan : omnia redditi fuerint ,&alia consuetaesympi ea .remediae, . quae succos edulcandi, sali- mata planecessarentia Uures certe novi. nos, επςs. contemperant ,. ipsa salium mus podagricos senα ,.qubasinino lacte Hspiculta involvune de omnis generis ea- primis tribus diebuscum mannalis mi ,.cret lanesan carpore blande promovent,ra. de postea illo solo, per binas septimanas: mitigandae paroxysmorum atrociae, ipsis continuato, mitissimos dolores inde e
123쪽
ὀii usu , tormenta essem aeerbissima &contumaeissima , ut per aliquot menses aegros lecto affigerent. Id vero non praetereundum i quod in omnibus hisee affli- 'ionibus, longe facibus ac tertius salut ris effectus laetis usum subsequatur, si aetas adhuc sit iuvenilis, malum non adeo inveteratum, podraga non fixa ae toph sa, neque per hereditatem propagata. z6. Quemadmodum igitur asininum Iae praestantissimum inter omnia ad abigendos exteriores corporis partes Occ
pantes dolores remedium est et ita non minus in iis, qui internas nerveas partes, ut ventriculum & intestina, prout in co-bea convulsiva contingit. infestant, usui est longe exoptatissimo. Ratio saluberrimae huius laeuliatis in eo potissimum con stituenda: quod asininum lae,diluem do, acrimoniam humorum biliolarum infringat ac enervet, parte serosa ac pim
i eonmietas fibras emolliat & Iaxet,&duleioribus sui partibus alvum fluxilem
reddat, quo eaustica iIl dolarum scenam adornante materia, promte per ani sece iam exturbata , isdem conquiescant .
Quoad experientiam autem , ih primis memoratu digna sunt, quae de utilissimo laetis usu ia eolicis doloribus prodidit BALLONIUS Commem. λύν.epiae ς8. in Gloribus, inquiens, cotiris, ii ue,uisses, Iactis usum valde contulisse vidi.
D tamos HIPPOCRATES lactis Huminterdicat, dum sunt derectiones bi fae; eamen nisinsignis aliqua si febris, quaererumpit lac, ab eo absinendum nin viis detur . Si enim in ventrem ei mate injicitur, er nulla inde sequitur noxa, Maer non m ventri iam injici poterit ' , v. Et quum spasticae nervosarum partium constrictioistes, sere omnia illa,
quae hypochendriacis & hysteritis solemnia sunt symptomata, concitent; lae titiisque, praesertim asininum , eandem ob causam utilissimum a nobis observatum est, modo non adsit viscerum insaret
& obstructio, nee primae viae pituita aeuda & viseida sint Asessae. Hine est, quod SYDEN H ΑM tum .p. m.423.in colic2 se dieta hysterica laetis usum mirifiee coma ndat. Mulier , alta aliquot, cum MDelibus isserisu diu eon'istata, mo
ximeque ea perie, gnam ego colicam h
sericam appello, tandem solo lacte auiis quandia vescentes convalaere . In ipsi autem aflectione hypochondriaea laetis
asinini, saeeharoeonditi & modi eo semnae pulverilatae subinde deieetorii redduti , potum, ad quadraginta & plures dies extrahendum , BENED. SYLUATI
miis . Et quamvis HIPPOCRATEsaph. ε feci. laedare prohibeat, ubi hypochondria tensa sunt, hoc est, si fi libus ventrieulus distentus & expansus est, ve, abdominis viseera sanguinis i farctu turgente attamen non semper his hypoehondria detineri , sed ventrie lum &el annexa intestina saepissime obaerimoniam humorum, di sanguinem in eorum vasis immobiliter haerentem , astieis stricturis torqueri, & his sal rariter laete succurri, indubia experientia edocemur.
28. Eadem etiam ratio subest, quare in mania ae mel aneholia hypoehondri ca , quae identidem ex spasmis, qui iam guinem nimium ad caput urgent , ut aequ*iter at libere per vasa me ningum volvi nequeat, originem trahunt, idem praestantissimus Auctor cenι. I. OEU sq. item 37. IR laetis asinini usuram sum m pere collaudat de commendat. Siquid
si hoc ipsum per mense, & longius adhuc
spatium, quotidie matutino tempore aduncias quatuor vel quinque assumitur , humores acres temperat, spastieis fibra
sum stricturis leniendis inservit, aruum subdueit & se atroeis & contumacis m.rbi eausam sensim submovendo, eundem expunat & abigit. Quod ut eo eertius eveniat, expedit deiectoriam 8h purgantem hujus lactis saeuitatem, manna ad-keta, augere & intendere: id quod muf- toties felici cum sucres, a nouis factum
Quum igitur asininum lae nervis tam amicum sit, & mulcente ae lubri-
eante sua virtute ipsorum asseerionibus iam enumeratis eximie opituletur; net
liquam dubitandum eu , quin in aliis etram passionibus , ubi Rervosae partes paruer
124쪽
pariter afflictae sunt & visIento motu exagitantur, ut in epilepsia & convulsi. vis motibus, non sine fructu eius usus administrari possit. Testatur id disertis verbis laudatissimus auctur SYLUATI.CUSI. c. & nosmet ipsi idem confirm
eius asserimus. Plurimis enim confirmata habemus exemplis, saluberrimam hanc iacultatem, e auorum numero notabilis inprimis est catus , quem ante aliquot annos in nobili quodam puero, quatuo delim annorum & vegeti admodum ingenii , vidimus. Is improviso quodam terrore perculsus , subito convulsi vis artuum, pedum nempe & manuum , tractionibus comprehendebatur ,& cum praecedente anxietate praecordiorum an, inique deliquio, gravius torquebatur , ita, ut paroxysmus interdum alternis , interdum etiam singulis diebias, vesper.eino maxime tempore, vel etiam no cte, appeteret & per duos menses aegrum aDfligendo eundem viribus exueret. Incorallium vocati plurimi mediet, adhi. bita plurima medicamenta, malum vero omnia eluserat , donec tandem , sumto quotidie matutino tempore aduncias tres asinino lacte, nonnunquam manna sociato . & balneo aquae dulcis alternis diebus tepide usurpato , interposito simul usu pulveris autepileptici ,
Intra mense mi atrox morbus superaretur, & aeger pristinae sanitati&eormistis firmitudinis , Deo favente , redde
mata, suae scorbutico malo complicanis tur, uti sunt atrophia , laneinantes &spastici dotares artuum, nee non eros nes 3c. exulcerationes partium extern
rum. Quae omnia sicuti non nisi humo. rum summae dystrasiae, Sc obfusilamunatum ae imminutum saluberrimum illud excretionum naturalium, quae fiunt per sudorem & alvum , negotium, ac 1 us biliosi humoris i. hepate secretio. uis defectum, obortae salso . sulphureae impurit ii , nec non nimiae eorundem spissitudini , legitimum progressim retardanti Ec vasorum minimaiabstruenti, originem debent: ita certe, ad meatus elusos reserandos , obstructiones e
pediendas , aerimoniam humorum eonia temperandam , eorumque tenacitatem
emendandam de dissolvendam , nihil aptius est diluentibus, humectantibus remserantibus, sero videt ieet Iactis ea prilli , vel , quod huic etiam palmam praeripit, lacte asinino.
31. Luculentum, huius saluberrimae in lacte reconditae virtutis testem cita. mus optimum qui de scor buto serinsit auctorem, EUGALENUM, qui p.62. hune in sensum diderit o vidi stet ent, cum diore colore a morbo surrexis, lacte o laeti us ιnsortiuis usiue quam qui ex medicorum prascriptis viae runt i & quosdam recenset , qui lactis usu in scor buticis febribus, in quibus t
men ex praescripto HIPPOCRATIs iis
aphorismis interrictum est , convalueis runt. Et ego pariter ex multiplici ex eis rientia , quam plurima allegare nossem exempla arthritide vaga scorbutica, enis demio Reliphalorum morbo, laboranistium , quos ipse. , quum olim Mindae medicinam facerem . iactis , vel asini. ni, vel alius usu, ab eadem penitus lis ravi e nisi in re tam clara exemplorum farragine fidem praestruere supervaca. neum i Oret. aa. Et quum scorbutici ac senes, quo. rum aetas ad dystrasiam humorum salissam & impuram admodum proclivis est, nec non ii, qui venereo inquinamenta infecti sunt, saepius ulceribus m Ui mo
in sellentur piosi clo in hisce grav uavit iis, non certi. sia praesentius, quam in lacte astrino '; usque se: O aux ritum est . Quod queia 4di Udunt Oo rationes superius aliis .as Vsri certat a esse ita de
universum in omnibus exulcerarionibus tam laternis, quam e ternis, tu. sinu, mo cutis pruritu, paput mim eruptione& vitiatis cor inris succis , lae , to mella crudo vel sale , miris emeomtu ornat . GALENUS quoque
125쪽
hus aecedit SYLUATICUS cem. IH cons. 66. fidem laetenso quod non solum lacte asinino, trigesies res quadragesies
Poto, Canerosum cervi eis uteri tum
rem serie r sistegerit, sed etiam quod idem lae, in ulcere Gallieo, eum tabere febre lentaeonjuncto. 'mptato cum . uecessu usurpaverit . Quinimmo idem
gravissimus auctor , cent. IV. U. I ad elephantiasin , Hereuleum illum morbum , persanandum , hoc Praeμ- ψium a 3nqpere laudat .' in elephantias , inquiens , accommodatissimum reis inediam emo a inum ejus re , suctidie mana ad libras duas, 'mo σbaro G cremore tartari, quo deisflarium
fat. PARIEUS quoque in Chirurgia
Iib. VI. cap. 28. saluberrimam& utiliis. anam incatiam lacti asinino, experientia edoctus, tribuit, 4n iis , qui cancrosa ulcera sectant, ad aerimoniam hinmorum corrigendam , tam interne ad Pinum , quam externe , ad ramenta ,
33. Denique , in enarratione nobilitissimarum virtutum, quibus lae asininum splendet; ceu praecipua non praetermittenda videtur illa, qua senibus non sc Ium tanquam utilissima medicina auxilio est , sed etiam ut accommodatissimum ad vires reficiendas alimentumqu- servit.. Quod si enim medicamentosam ejus ad senium sublevandum facultatem
dispicimus; iam alibi latius deduximus,
Provecta aetate , ob excretoriorum 'ala Fumque factam angustiam, sanguinem omnesque humores eminentem disserasiam& impuritatem contrahere, & ex hae deurum varios propullularet mo . bos, suos inter maxime atrophia, lan-fuor virium, marasmus, seu lenta feris , nec non pristus eminent- Hisca Vero omnibus egregie dae , opportunetitum, opitulaturo eoque nomine etiam nun3uam mon is a veteribus aeque
ne recentioribus, magni habitum fuit quippe quod, humoresspissescentes flu.iales reddit, salsos&aeres diluit, stri-
Eris & rigidas fibras laxat, di exe reti
num. urbatarum successum revocando,
iactos a sorduie non solum repurgat , sed etiam γnas ae laudabiles ingenerat. Suffecerit in praesentiarum in confirmartionem eitasse TRALLIANUM , qui
tib Ge. ap. senibus marasmo ιaboram tibus asinim lactis tusum insigniter commendat, & quidem hane ob rationem, quia vires habent imbeeilies . nec albetuemum possunt attrahere , neque in corpus diuribuere, quare lae muliebre primum , secundum vero locum asini
3 . Si mutritivam & analepticam Ix.ctis asinini vim, qua tam senio, quam morborum atrocia a . viribus dese i, pr dioest, pensitamus ἐ eo minus hane ulli dubiam fore putamus, quo minparet, huic praestantia nullum aliud I diis genus elis aequiparandum, & quoma Orest numerus eorum, qui illud hoc
nomine unanimi suffragio concelebrant. Erit vero utile non minus quam gratum. gravissimorum auctorum hac ide re perpcipere testimonia . Primum sit REL. MONTII elogium , sui , cicet alias iniurius admodum sit in lassis usum ἔasinino tamen lib. de dies. aliis. p. r79
virtutem , peculiariter. reficientem dc Teerrantem, nec non nutrientem, ad inseribit,' existimans asinam', quatenus longaeva, lac ceteris animantibus praestantius praeberes, dum areheum, lini gaeva vita donatum habeat. Euryybon,
reserente HERODOTO , ad reficiendam senum ac extenuatorim core ratantummodo in lacte sinino fiduciam habebat .mui etiam quendam militiae, praefectum, venerea lue di diris dolo. rum tormem is perfures minax ini mee exeruciatum di penitus me emaciatii, ex lactis asinini v xoptatissimumses: tium& allevamentum pereepisse. Qui- mimmo HEURNIUS , r. aphori 6 Ραs. Jae hoe senium rugas tollere meminit. Qua , formae lenociniis stis. dentibus aceepta actis asinini emeaeia . inducta procul dubiis fuit Poppaea , digna Nerone uxor, ut centum semper
asinas aleret di incomitatu duci impera.
126쪽
me, quo harum lacth quotidie in balneoe pastarumi, quarum laeest ealharticum immersa; evitarumlorem, mollitiem,itiae sentiunt Di CORIDES. lib.IL Levitatem aenitorem servaret .d rep.6a. HIpe RATES
i 3 Exllosita sienobilissima asinini I d' horises, Et Max Hapiensiactis facultate& praestantissima varii ita DLIL fidem laetant, quoa a ynthi. morbix utilitate superest adhuc ut copiosiux sumto, lac redditum fuerit ipsum ex hibendi modum attingam,. &I'amarum. Hinc est . quod Gel. Α -steiu eλ, quae ad dextrum euration tRELIANUS 3 in passionae
mccessum neeest ita sunt, praeeiniam .. ecessaea commendaviae, ubi caprae te Antequam vero quae de usatenenda tr Itisco vitis loliis vel quere . aut salia damus, haec de animali s e vo, lac pe-ieis, polymni , planta inis, aut horum litui vi monenda habemus .. Eliundxcl. similium. ruerina uitar,. rationem ad-- est Iactaria in na sanissima L noth ninnixidens di qma causiactiva harum hexbarum annosae,. sed mediae aetatis,. nec nimi&lqualitas: , im qualitatem Iactia is uis .... pingui&- nee nimix macra , & qiuae 'Iuprimit autem notabilis interemit di mense Maio peperit ia Haec non domin serentiae iniec laς,. quostvemo imp nutrienda est,. sed ruri, in uiret ivlet ire, evirubpalato, Mimen illud ,. quinthis medicatis.ohsitisia Polux si aqua flu-4 hieme, disicem p lo. elaboratur .. Te-ivialiis, quae sutissior ac levior est,emumclistis est peritissimus rei rusticie in o. Boma quoquo expeditius. transit &h lΠbiIRe n. a conceptis vectivseribeas dimo ς Intime perluendo, eos putioresilao,. quod ab hordeo fit , re situlaneddit quam quidem sontana .. El omnim arido Urmo cibo pecudem in quoque HELMONTILI. q. hane 'Malibilaesi', adperpur indunnismid-m rem est monitum, praecipientis ut 'mis in viridi pas ... EEDIOS RI- asinae instare equorum quotidie pectine. DES Leet ea . 73.. verum milis diluti tur ,. Ruum exti statim digiisset positae stivo iudieau si 8 qu et viridi pascuo fit, an, asinae isto mane pexa fuerit neeties alvum magis emollia ..ner hanc pr'egi dubio ob rationem , 37; Ex quo, dilucide prisci se lactis:
quod ia sit strigilii durantis animalia , in genere,. ω maxime asininii curam Mirankratio auctior reddaturi , &inoni solum tempore vernali commodis
luridus excrementitiis salsi, partibus4 si me institui , sed etiam: ipsius iactis sa-
exhalantibus: ,. hamores. puriores l. llibritatem, adversum certo m.rbos fiant' - 2 per pabulium pori admodum intendi δα36. Porro, ipmus etiam paBuli , quoistingulis specialius aceommodari. Quam asina nutritur, ratio habenda: eo quodietiam auctor sum, ut assisae m euiu laα a. diversa. alimenti ,. quo animalia ue- ad eummi adhibetur, pro nutriment istuntot indole, lae quia praebent, dis: obiiciantudi eiusmobi. herbae',. quae affisa in quoque naturam & saeuitate; morbum , quemeurandum suscepta sortituW,, ut: iuubrius veh inlathbrius , virtute apprii in specifieae gaudend-Sia: imo certiv morbi magis. Meommoda.iinphthisi pulmonum &pectoris esse- eum sit .. Etenim, quemadmodum pes elibis Averonica, hedera terrestris, u-Vulgato &domestim exemploeconstar ,lti ea mortua,. tussi igo,. seabissa se & Sqμωι medicamenti ,. tam. purgantis ,ieon solidati molienda , . saniculai, a quam alterantiς, nutilet oblati, virtus tiarina, numn arta , eonssilida major
lacti: insibuetu', ω unaeum hoe in is istorex hyperier ,. alchimillae se Polygo sentey transfundatue : ita, quin idem num&similia inter pabula osserri pos- in animalibus se quom is lage ma itur 'lanr,. vehanimal eo agi ,. ubi spontet homo ,. succedat , nodi est qhod dubite.4 pullultifid. Iadolaribus 8 spadiis, inim
muP. Probat hoc maxime GALENUssinternau, quam externa partevexcru' 'lib. de aliment acuta ea Due: exem- .eiantibus expediT,. Pascui lbe nonnum
127쪽
momiliae , amesae , ut mariae , tiliae , meliloti , horminum , malvam , autheam, & alia hujus census. In lentis& hecti eis libribus, praeterea, quae in pectoris affectibus ex usu esse diximus , plantago , prunella , & scabiosa cum scordio addi poterunt. Si hypochondria
obstructa &inde exorta humorum impuritas scor buti ea, ex aperientium eta Lsis seligendae species, cuius generis sunt et
thium, scabiosa , trifolium fibrinum ,
heccab ga , nasturtium , sedum minus, cuni aliis. Et hoc modo etiam in aliis morbis, pro medentis intentione &judicio cons ruis , tam herbis quam storibus , iplum lae medicamentosum magis reddi, ejusque usus ad speciales effectus dirigi poterit. 38. Ipsam autem utendi rationem aemethodum quod attinet ; his eandem comprehendere regulis e re visum fuit . I. Omni quidem tempore , necessitate ingente, lae afininum propinari potest, commodissime tamen & Meae imme , vernali & aestivo , quo omnis generis herbae succo turgent, & ab asinis deum ratae , lacti nobiliorem saeu Itatem infe
runt . II. Lac ubere exprimendum ramulctrala aquae ferventi impositum , illico lagena angustioris orificii in dendum , Obturaeulo muniendum & tepi. dum M sitecessive bibendum. Quemadmodum enim omnibus liquoribus subtile
aetherium , roborantis & an Keptieae vi tutis elementum innatat: ita ejusmodi etiam lacti ine iis , extra dubitationis aleam positum est , quod, ne cum eat
re sese subducat , hoo pisci providendum. Unde proeu, dubio GALENUS
recentissime inuictum , animali adhue arvo lectoue eius adstante , bibatur equippe cujus natura tam facile ab aere alteratalis sit, quam semicis. III. Tempus die, potationi maxime opportunum est matutinum , quo, vacuo ventricuis is celes ius ti essicacius operationem et quitur, neque hanc ob cauisam, niis
si elapsis quatuor vel quinque horis cibus in prandio assume adus ..S- ramea
horae etiam pomeridianae , s circinu. stantiae repetitum usum suaserint, non alienae potui: ita tamen, ut digestione peracta , horis circiter quatuor , post prandium , dimidia tantum eius, quae mane pota fuit, mensurae portio . bib tur . IV. Laetis hauriendi copiam generatim exacte definire in dissiciliet si , ob
diversam aetatis rationem, multiplicem corporum habitηdinem & diserepante in
morborum genium. Non facile tamen ultra tres libras medicas , quae mensu ram civilem Ereiter aequant, ascende
dum . V. Temporis spatium usui i pendendum , morbi indoli eiusque eo
tumaciae acto maintandum, quae si mavior est & obstinatior, ad duos aut tres
menses, vel diutius adhuc, cura extra
henda erit: in primis si spes optati su eessus affulserit, & vehementia sympi
matum seorsim remittere incep it, N. Interim tamen prudentis, &s lidiori, tam doetrina, quam operie
tia, instructi medici erit, laetis huius usum ita disponere, dirigere ac restri gere , quo feliciter cetat , neque smeoncepta lauatur, di incommoda ακμri ntur . Erit itaque perutile quasdam eum in finem euriose tenendas as obser. vandas cautiones subrutae νe. I. Antequam i ctis potatio instituatur, ventra
culi ratio hab oda & studiose dispistentdum: utrum is lae ierat , ae eiusmodi robore polleat , ut illud concoquere , digerere iterumque ex pestere possit
Quod si enim atonia laborat , flatibus& pituita viscida turget, vel acidorum
morum sentina scatet, nunquam lac propinandum, eo quod, his prius non emendatis aut sublatis, illud flagnando acorem suscipit, corrumpitur & natuum cum anxietate incremento favet. Qua re expedit ante lactis euram , ventricia lum di pia inam regionem, vel inferno blando lax te manuato, vel, si eo ditio serat , superius , adiecto ruriari emetiei uno vel altera grano, a colle ex Rintus saburra deplere ae repurgare. ΙΙ- Curiose providendum est, ne lae in c. gulum Rheat eaque propter ubi ali-
128쪽
m salubem ma feri timis virtute P
facile coacescunt, tam ante , quam inter ejus usum absorbentia , terrea ,
aleatina, eum ipso lacte, subiuncta es.sentia stomachica carminativa , vel sale volatili oleo , ex hibere consultum est. III. Quando per sex vel octo dies aeger potationi indulsit, remedium quod
alvum ducat mannatum interponendum, quo collectae interea in ventriculo & intestinis sordes , e corpore pro scribantur , ne ulteriori lactis usui o, sint. IV. Praestat laesi, b initio pare ius , ad tres vel quatuor uncias, haurire, ae in eopiam magis liberalem ascendere , ne Ventriculus nimium smul ae semel obruatur, neque nauseam contrahat &labefactetur . U. Gnveniens victus ratio habenda est sub lactis potu, & tenui potissimum diaetae studendum, vitando nota solum cibos coneoictu dissi elles, sed
etiam nimis nutrientes carnes , cave nindo ab obsoniis flatulentis, horaeis fructibus omnibusque acidis , abstinendo ab omni cere visiarum potu, nec non vino, excepto modico tantum riungari ei aut Hispanici usu: neque etiam conducibileast, pane farrea consermentato vesci , sed similagineus potius eligendus. o. Uuimo loco , placet nonnulla subsicere, quo perspiciatur, quibus i ctis usus minus conveniat is Si dotae e Pitis ex ventriculi cruditatibus affligit , s sebris valde aesta est, viscera abdom nis sanguine erata turgent; lae utique
iuxta pristum HIPPOCRATIS monutum propinare periculo iam est. Neque enim lactis potatio nimis frigidum &Mido obsessiam admittis ventriculum , neque nimi aestuantem, qualis est in imbre, &ubi biliosus nimis redundat humor e inde eqim iacila in nidoresana pintredinem fatiscit dccorrumpitur. Nu quam etiam eum bonis aegri rebus iac e hi tur iis , qui, ex interlmssa venae se- tione , sex ιuppresso aut plane desinem te baxmorrhoidam vel mea struci fluxu , Mim-α pr Aruaturui sanguinis ab umdantia , & inde obortis Eum in sordisjs.la ranc o di apprime hue quadrat tu
nutriveris, eo magis laeseris. Nisi enim conveniente sanguinis missione superis fluum subtrahatur, & universam humoὸ rum massam repurgantibus medieamentis caeochymia tollatur, ab omnibus lactieiniis est abstinendum. 4 I. Tantum est, quod in praesenti de mirabili lactis asinii ii in medendo usu, commentari plaeuit. Ac pro stituti ratione licuit. Id eerte ex omnibus his intelligentium judicio luculenter patere arbitramur, amplissimam esse domesti- ei hujus remedii utilitatem , summam virtutem & tam praestabilem faculta.
tem, ut eius usum omnes medentes me
rito sibi habedint eommendatissimum. ε
DISSERTATIO IxDE SALUBERRIMA SERI LACTIS VIRTUTE.
I Anta est divinae benignitatis &eIe-I mentiae in mortalium genus uber
tas, ut in morborum tam ingenti multu tudine ac Mira varietate, non modo ex rescio vegetantium, animalium & mine. ratium , innumera, varia de esticacis raad morbosas afflictio ire tum avertem das, tum perhurandas,remediorum geneiara , largissime concesserit, sed etiam ipsa quotidiani usus alimenta saluberrimis ad praescindenda oc expugnanda gravit mala instruxerit virtutibus . Praeclaro inprimis hu)us rei exemplo est lac, quod sicut homni ptati, omni corporis nature dc temet
peramento, ad nutriendum de sustentandum eo us convenientissimum: isa cer te inter magna quoque , amratis praesidia Mincipem iure meritoque sibi vendicat lacum, adeo, ut nou iacile par subsolum, tam qu a virium praestantiam, quam se curia irem in univeris rerum natura sis reperiundum . Ast vero, quemadmodum porro nullum magnum de praestat rusimae virtutis remediarin. minus re praeparatum, vel nociarite de prudenter usurpatum, ii Oxa caret; ita udim et a in omnis. Mneris lacte ejusque vra ,
129쪽
obtinet: eo quod omnium αα alimentorum & medicamentorumnat ura & eonditio, i ta ple; ymque c. parata est, ut praeter salinare quod alunt priscipium, aliud. etiam minus salubre& noxium. commixtum habe t ingre dioens , eodemque ,. nisi administrantis prudantiai quod damnum minatur prae Rindatur , detrimentum iniungant α
, are periti utique medici est, sapienti
onsilio L e quae noxia sunt ae salutaribus. discernere,. dispendiosa arcere, fructuo fh admittere & resectis alienis , ea inulam vocare , quae sanitatis. tutelae suvent ,. cui scopo obtinendo, mulo ex quisitiua rerm naturalium ,. & potissi Num.ehy ja: nsetitia ,. Plurimum certet
a. . Et utiliς haest noni minusquam eumriosa. contemplatio ,. uos etiam permo
vit ut, quMm, omnia. ia medicina adiveram. Mortaliu tra utilitatem. referendiuvelimus L lac potissimum. med irationi subiicermus & medicinalem elys virtutem afferturit ...clarissime demonstrare .
mus , si hidistrem in iacti substantiam
quη seri, nomine, effertur praesentissimum A sere sinet, pari remedium praebe
xt crassior emi vero, α graviorem. term
sine esse perniciosissimam. . . Quamvis lacte ad alenda animaum rium. ipsorumqueth minum eorpora ni .hil. detun accommo eatius ,. nihil. sal hrius , .ut tecte prinsem alimentorumdiaci, mereatur nihilominus. tamen ,. vix ullumi ex alimento mi omnium num .r deprehenditur,. quod tam insecurum,.
tam .exitiosum, tantisque Navibus malis. apsam praebeat , quam ipsumilae ..Quum. enim, omne, omnino, laistis senus e
duplici, purissimum, substantia fluida una altera solida compositum sit αnonnisi his anilis Mintimius junctis ,.sa
Nihilo tamen secius, vix reperie ullo
alimenti genus , quod tam lacile mixt dissolutionem admittat, & in quo tam cito parteae mixtum Gli tuentes alis i . vicem discedane & separentur , quam lac animantium y ita prorsus , ut non'Ium affusi; quibusdam liquoribus ejus erasis facile destruatus , sed ipsum
Giam sponte utilaeti & cogatur 4. Scilicet, domesticis iamOdum exoc per entis. satis. notum est: omne laequieti ex positum aestivo, tempore, SChieme in conelaevi calefacto, longe feremFis L si tonitru ,. si fulg)ur coelum perincusserit quam promte re fulle ultro. ire ,. semia butyraceat & caseosa su stantia dilaedente seorsim in vase ob
omni liquoreacido vel quis acidum i
re G mbed, asperso e. g. ab aceto .. succo.citri L vian Menano ,. cerevisia vi lac coagulari,. quod longe promtius in cidid ,. d. hoe prius tapetarium fuerit vi Id tamen mirahite ridetur,. quod. forte λ valdo concentratum acidum ,, cuius. generis est oleum. vitrioli, minini lac denset , ut potius fluidius id reddat, hanet sorsan.ob rationem ,. quoiu aetheriR illa ,. oleo. vitrioli immixtα substantjα nis suo PMtes M. coagulumi suscipiendumi aptas,. ita. distaret ac circumagarrimi coire ac concretare possintia Devinyautem iritu hoc commemorabile:
quod dilutior is lactLaffulas,. vix. ullam
aberationem eidem indueat ,. rectificatissimus. vero praesertim. lili ranux aia
eat ,. edaciae x quod' quidem: hane ob, caulam. fieri, arbitron ,. quod purissimus. hic vini spiritus humidum. ex lacte ' hens,. secessionem erassioria substantiae ex Eoris liquidigausetur,. non secus ac lacise saturatiini salix ammoniaeci spiritum.
l in eoagulum, vertit ..t s.. Haec extra corpus humanum lactis: eoagulationem,promovent i nun dispis ciendum est , quaenam in eorstore nostros.
i adi Vinculum aerii easti. im I Odie. d .; struendum ri plurimum ficianti. Furius. quidem sine acido, est ventriculus, via. Elurima ex infestis, . tam solidis, quamst μ
130쪽
De falideminui seri tins virtute. Ea
sui dis , aciditatem recondoni , quaerit axime peracta liborum Iolutione remanet, iuris fit, de firmius ventri. culi tu nitis inhaerestit e attamen , ut
natura& viribus hoe aeidum differt rita etiam Toagulum, quod laeti indueitur
.iserepat ; aliud nimirum est , lactis
mixturam tantum turbari, partes erassores tantisper eoire di adhue in fluidisnu natantes hari ere aliud est , illas ip aj in dinum , firmum & grave, quod
fundum petit coagulum trans re, quod tenaeius ventriculi & intestinorum tuni- eis agglutinarum, aegre dissolvitur, sed
postea peioris indolis extrementitiis sorodibus lociatum , pessimam morborum graviorum mineram constituit. Idve.
ro hon satile contingit , licet acidum ventrieuli paulo fortius sit, misi ipse e iam stomaenus si infirmου, & imbreillio,
ut ingesta diutius in ejus ravo moram nectant, & nisi quoque talore praeternaturali, qui multum lactis mixtioni adversatur, si affectus,
E. Ex hisce jam definitis & expentis , quibus corporibus, & in quibus inorbis lae , ob eo agulum quod in visitieulo subit , noxium ac perniciosumst, elarissime intelligi potest. Primo enim ob
Iervamus , laetentium infantum pessimas affectionet potissimum et lacte eoagulato subnasei, si videlicti xoriam LIioris lactis , praebendo assiduo mammas, infirmux infantis stomaehus plus iusto infareitur, ut eontentam mi emnon debite subigere possit, sed illud in
magulum titistat, mora valde acidum. & eorrosivum reddatur , & aeeedenteio duo nobilioso laeeor tonfermentatum virideseat , & aerisnoma aeuta , tenet linas lia exquisiis sentiente intes morum nervos Iunios arrodendo , saevaeum inquietudine fit anxietate tor mina, quae subinde epileptieae consul. sones lethales subsequuntur, eget et,. 7. Porro, senibus iae, praesertim id, quod multam calidis substantiae alit , advex fissimum est variim uod omnia
esta facile in senum ventrieulox eo. stant, partim etiam, quod obsolutio. rem nimisque' remigum motum petii altieum v tam lae ipsum , quam etiam fastum coagulam , in somaeho divit haereant, ut inde anxii in praecordiisdmiores, tormina cum tenelmo , ventris
inflatio, suseitentur, laees eum dolore& alvi arrosione & pruritu secedant ,
corpus lassetur , ipsaque ei horum app.rentia toncidat . Vix vero ullus alius affectui est, in quo tam detrimentosus si lactis usus, quam is, qui vulgo v
cari istet hymehondriacus, di in quo ,
ob plane tuitatum concoctionis & e tretionis alvinae a spasmis& eopioso fi tuum proventu negotium , plures et ditates ae idae ventri lo ingenerantur , quaequum laceo delatum promte coagi, lent atque praeeipitent, molestissima M. ferunt symptomata. Neque etiam ullo modo expedit, lac ad alendum earpus,
dare iis, qui a gravi morbo convalum runt , quia utplurimum adhue imbeeiulis ventrieuhis non subigere hoe validi ris 'meriae matrimentum potest , sed diutius retinet , ut stagnatione pessimam indon naturam, variisque n is indω
. 8. Quibus in morbis sapie utissimul. noster ienex lacticiniorum usum prohibeat, uberi .-6 Se LV. disertis veris, bis docet, ita haheus e cis dare Tapas dolantibat malam , malum etiam febr linantibus o ibus praecorata ela ista
msibas biliosae alis egesto'ιι infebribus acutissunt, qui x faretiumr muria egestisfactas o Quod caput dolentibus noceat , hane soleo supii, ditare rati nem. Ingens est ventriculi.&eapitis ob
membranas nervos consensio , adeo',
ut si capiti exquisitus dolot ius deat , ventriculus etiam simul ametatur , &non debite contoctioni, solutioni & imgestoriam expulsioni vaeet i quin saepissi, me etiam capitis dolor ex stomaehi vitio ortum trahit, si hic stili et eoneocti nis ossiciaminus recte funeitur , & er 3 ditatibus a ido viscidis obsessus est. In utroque casu lactis potas I iniciem i,