장음표시 사용
141쪽
inducta, quaerenda est: cui , si postea tur, neque, ii non flatim notabiIem iauccedit ob imet missum eorporis motum melius mutationem inserat, ab ejus usu de exercitarionem , nee non pravam vi- aegri des stant , sed congrua etiam aliactus rationem , sanguinis spissioris co-ipraesidia pro diversitate corporum dipia, is in tontorto intestinorum volu-ilymptomatum, admisceantur vel interis an ine ob impeditum per hepar liberum ponantur. transitum stagnans, natulentias & spas- 3'. Et egregias has laudatissimasque mos longe magis adauget & exacerbat .ssero instas dotes, omnium optime per-
Et quod magis adhuc est, quia affectus spectas habuit, celebris olim Italorum hic, visceribus in hypochondriorum re-iMedicus Benedidius SYLUATICUS , cione sitis firmius in nidulatur & univer-iquippe qui , in consiliis suis passim in
sum nervosarum partium systema ameit,igravissimis& maxime e bellibus morbolatius quoque noxam spargit & reliquas rum generibus sero lactis & asinino lacte eorporis partes gravi damno mactat, ut usum se esse conceptis verbis testatur . in primis eaput in xinde graviter litat &lNeque alienum erit,' brevibus hoe loeo vertigines, epile pilae paralyses, me- memorare, quibus in affectibus & qu lancholiae , maniae exoriantur, a spaL ratione id usurparit. Is igiturmis autem, corporis interiora detinen-lCent. I. in pathematibus melancholicistibus, naturalium exeretionum saluber-i& maniacis serum lactis caprini eum surimum negotium mirifice turbetur acirupo de polypodio δε seminibus i l pervertatur, quotam sanguinis per anilvum in emulsionem redactorum , sit i-di uteri venas, quam sordium per alvum,idet; in affectu melancholic urinam, sudorem eliminatio, vel pla- hypochondriaeo idem serum per qui ne eo hibeatur, vel inordinate succedat,ldecim dies ad libras quatuor quotidie aut nonnunquam etiam excessu delin-ipotum mirifice dilaudat. Porro quat. 65. serum hoc caprinum, optime depa. 38. Ad hae e igitur ea pitalia saevissima ratum , cum eoma ab ninii insulam mala essi eae iter debellanda & subigen-iper aliquot dies praescribendum esse pra da, non utilius , non tutius & certiusicipit, ac Const. 73. in melancholia. hy. sero lactis, vel lacteas nino, aut lacteis hondriaca eidem instillare iubetehais ea prillo, cum fontibus mineralibus mix-lIybem potabilem cum oleo ei tri, dise to , meo quidem iudieio & invento ,spropinare . Praeterea , in semiparalysi reperitur remediu misi nempe debitolserum lactis caprini eum eremore latra. tempore , mensura ac resimine , non'Ti & rha barbaro magis dejectorium&secus ae eum aquis mineralibus fieri sue- postea cum ceterach. capiti. veneris , vit , cum eodem cura instituatur. Et radic. foeniculi petroselini , adiectis certe ego firmis & momentosis rationi. aliquot guttis spiritus vitrioli, magis bus inductus, asserere non dubito, plus diu reticum factum, utile esse perhibet. praestari in saevis hisee affectibus hoc mo- j Syncopen quoque epilepti eam eum serodo adornata cura posse, quam eum folis i caprino persanavit, ita quidem, ut suis aquis mineralibus, Desiderat enim eiu Di meret serum mptime depuratum inmmodi morbus spasmodicus , remedium t suceo limonum, idque primum exhib
quod temperatum & naturae amieum rei, quarta vero die desectorium redde. est, quod humores tenaces viseidos flu, ret, infundendo quatuor ejus uncias ,
dos reddit , obstructa minima vaseula Rum drachma una rhabarbari & soliis aperit, salsos aeres humores contempe- , sennae, superbibendo tres seri libras dirat, & clementi simulo omnis generistintermediis tribus diebus libram unam excretiones promovet quae umnia iniseri, maceratis prius in eo floribus poemsero lactis dulcis eomprehenduntur, ut- niae, rutae caprinae, melissae & cortiei- pote quod virtute omnia Teliqua in hoe bus citri propinaret. Non minus in pauetasu antecellit, modo recte administre-isone hysterim seri lactis usum .iI
142쪽
m stuberrima seri Iactis virtvte Iax
mirifice dilaudat, nec non in morbo nigro se dicto Hippocratis Consi v. in sanguinis vomitu Consit. 8a. & in sputo cruento, Const. 34.θ33. Idem laudatissimus auctor diarrhaeam & tenesmum suum rosarum solutivo , tule-po tamar indorum , ingerendo postea se rum lactis caprilli deli illatum, se abegisse prodidit . Similiter tumoris eancr si in mamilla in ei pientis minas Cent. ILConst. 3a solutis in sero ea prillo tribus mannae unciis & oblatix repressit ac jugulavit Et tandem in inquinament γgallico, tabe, febre lenta Cent.IV.Con
P.qa uem remedium praestabilem tulisse opem eonfirmatia 6O. N- quoque confirmatius asserimus et quod incomparabilem ser, Iacti; utilitatem in quam plurimis morbis deprehenderimus Et ut hoc eo testatius. elucescat placet ultimo loco quasdam subnectere observationes & notabile casus, vos intra mensis spatium annotatavimus . Acceperat vir quidam triginta annorum, non adeo robustus , a ii
diota medicinae pitulas , nescia quas , Purgantes quae tam sortiter ω valide
operationem tuam exsequutae sunt , ut ,.
beet dimidiam earum partem ipsa subassumtione vomitu reiiceret per plures. tamen postea dies alisus iugiter flueret αvel eenties. deponeretur, quo factum est, ud vires penitus collabascerent, appe- . tentia ciborum. intercideret somnusque inquietus, accisus & ser: nullus. esset . Accessit libris. et raticae intermittens tandem in lentam , vires A corpus peni'
ius confirmentem degenerans .. CO elamatis sic propemodum rebus ,. arden
iit simis precibus a me auxilium flagitavit ,. tum eg ad lectum aegroti aece-'dens, . eundem iam per aliquot hebdo mades decubuisse Ec sudoribus nocturnis eoili quati vis, nec non febre lenta tabe- seere , cuius index erat. pulsus jugiter
celer &d hilis, pereepi ia Suasi igitur ,
ud sepositi x omnibus medicamentis serum lactis. caprilli cujus praeparatione mi tradebam di quotidie pet vires ad mensiiram haurirer, simulque gyuas
erebrius decoctum di Iulius avenaceum sorbillaret , quibus per qxotuordecim dies continuatis, somnus rediit , appetentia resuscitata , vires refocillatae Acaeger ita eum sanitate in gratiam rediit ut munia sua iterum obire posset. 4IL Succurrunt adhue alii casus memoratu digni . Generosus iuris studi
sus, iracundia commotus&moerore as sectus, nausea & vomendi conatu inse- stabatur, quem ut sublevaret, per amicum a pharmacopino petit e melicum sed eodem assumto, non solum crebrius vomuit sed etiam in summam virium prostrationem delapsus est, cum incen-
dici stomaehi, assidua visilia, siti, &eiborum fastidio. Ego accitus ventriculi inflammataonem metuens, nihil aliud, quam serum laεtis, ex nostra sententia
paratum , cum emulsione ex quatuor seminibuς frigidis , ad aliquot uncias , . tam interdiu quam noctu, interpolatis uteibus hibendum praecepi , quo ardoreum aestu extinctus , pulsus re somnus ad quietem & ordinem traducti summae que sanitatis spes assiil sit. qa. Similiter ,. nobilis puella, trium
circiter annorum ,. tenerioris constitu . t lanae ut se is adversus. variolarum , populares tum. circuitus, habentium , . Incursum miniret , ex consilio mediet
purganx eo radice talappae & mercurio dulci deglutir, a quo bis quidem vel ter tantum deiecit , sed appetitus ξenitus: prosternebatur & ipsae eorpus iactitando.
insomnes transigebat noctes a siti miri.
fice excruciabatur ,. cum aestu corporis
mendavi laetis se tum , secundum nOstram methodum parandum , cujus illis,
symptomnibus successive penitus exspirantibus , sanitati redditae fuit aegra. Ex quibus quum patescat incomparabilem in variis morbis esse seri utilitatem . nihiI jam superest,. quam ut nobilissimilhuius remisit usum aliis , qui arti exemeitium agitant, de meliori quoque commendemus , & - ut quam plurimi ita
143쪽
DISSERTATIO X. DE CONNUBIO AQUARUM MINERALIUM CUM LACTE LONGE SALUBERRIMO.
INier omnia remediorum genera, quae insigni efficacia & virium excestentia , eum ad avertendas , tum expugnandas graviisimas aegritudines praeliant , & ob id maximopere iis , quid extre medicinam sacere volunt, commendari merentur, duo maxime eminent , eaque simplicia atque domestica: lae scilicet ti tantes aquarum salubrium, hoc est, talium , quae a Benignit simo corporis humani Medieci ingredientibus di facultatibus ad medendum nobilissi. mis instructae sunt . Ambo haee specta- illsima valetudinis praesidia . quum principem merito atque primarium inter reli ua obtineant locum, ut non facile , propter eximium & praestantissimum , quo pollent usum, quispiam iis carere
possit: mirandum utique est, eadem a plurimis recentiorum , qui tantum remediis chymica arte elaboratis, aut spe. citi eis medicamentis at canis, ex auro , mercurio Scanti monio paratis, motb rum curationem tentant ac moliuntur, adhuc magno cum detrimento aegrotanti uiu ignorari, vel ex perverso, e dine rivis Praeceptorum hausto praeiudicio, negligi penitusque contemni. Permotus hinc ego sum, ut horum remediorum ,
si melicitate, sae ilitate & ineomparabili virtute praestantissimorum , dignitatem & gloriam restituerem ae polytiminio quali revocarem, id quod multo labore compluribus scriptis perficere hactenus annisus sum. Testantur inprimis de hoe studio plurimae de isteriis sontibus seorsim editae dissertationes , iam in tomo II. opus I. pissico messicorum collectae exhibitae , nee non de Unini iactu er Ieri lasiis vinate longe falabe νιma huic praemitta, tu quibus , utere
do, sat dilucide ostendi, in mar Imo honoreae pretio HIPPOCRATI, DIOSCOR tDI, CELSO & his, qui eorum vestiet a legerunt. MESUE, AETIO,
usum. Quum vero curatius animo per penderem , quod lae propter caseosam substantiam non omnibus aeque conveniat , & quod aquae minerales, tam actis dulae, quam thermae, sal aleati ceu prindominans elementum recipiant, & huius ope praecipuas virtutes exserant, la this eum medicatis aquis mixturam utili t Iimam fore, a priori perspexi, & ante viginti & quod excurrit annos, primum in Carolinis perieul m iaciens , succedente ex mio usu , postea pluribiis &medicis & aegrotantibus hae remedii genus commendavi, eoque refractarios ,
uin desperatos morbos, adspirante DEO selieissime proflig1vi. Utilissima itaque de maxime digna, haee de saluberrima lactis cum mineralibus aquis connubio, nobis visa fuit tractatio, quam in praese ti institueremus, & ex experientia paulo susius explieatiusque prosequeremur. a. Quum de misee a lactis & sontium
mineralium , praesertim acidularum , hoe loco agere consilium ceperimus; priamo omnium ostendendum nobis est , quare talis mixtio, non modo utilis, sed& saepe necessaria sit. Ut autem id eo i eulentius demonstremus , necessarium omnino erit, ingredientia tam lactis , quam etiam aeidularum, primo loco e ponere , eo quod a natura & indole elementorum , omnes medicinales remediorum vires derivari debent atque de- duei . Quod itaque ad lae attinet, notissimum est, illud ipsum ex butyrosa pingui materia, quae paucissima, ex easeosa, errestri solida, & denique aquea, tenui, subtili, quae seri nomine venit & sale quodam dulei blando abstergente foeta est, constare. Ex quo quidem quisque, nisi admodum rudis in rebus medicis sit , laede perspieiet. illam Iactis portionem, quae seri nomen gerit, & aquosam ac sa- Iinam dulcem ejus substantiam compkctitur, praecipuam medicamentosam Virtutem Praestare, eo quod plurimi certe
144쪽
De conmbis a trum mineralium oci 237
morborum, praeserti in qui longo tempore corpus afui punt, sanguin,s & humorum spissitudine, viscositate, tenacitate eia stannario ne in vasis, qua illa opplent, in fare iunt, vel obstruunt-, &denique ab excretionum, praesertim quae fiunt ,r alvum &uri iram, retentione dc collecta inde ingenii impuritate humo-ruin latino. acri sulphurea , quae vulgo scor butica &. Graecis cacochymia v a-tur , Oriuntur.3. Et haec etiam eausa si best, quod lac asininum, copiosum dulce serum vehens, & pauca caseola, in coagulum vix
abeunte materia resertum, nec non serum lactis, tam vaccini, quam caprilli, . ex quo identidem dulce laccharum, licet
. non in tanta copia ut ex afiamo lacte , . parari potest, modo sit recenter secum .dum methodum nostram praeparatum , usui lactis puri, longe muliamque praeserendiim sit , piopter incomparabilem quam obtinet virtutem absterge tuem , diluentem, salium acrimoniam tempe- . ra. tem, olui ructiones aperientem & excretiolium per alςum & urinam succe sum facilitantem ac promoventem pro
ut pluribus a nci is in in his saluberri-
maferi la lis tartiae expositum est. Quia autem lae asininum , quod revera diu, nam opem misere aegrotavi ibus promis i tit, ut loco Mcani haberi debeat, di me,lius obtineri potest, serum quoque ex lacte dulce, non acidum , operosam tam is- per praeparationem requirit: cogitandum omnino fuit,qua ratione laitis medie in iis, quae maximam partem sero debetur,. virtuς augeri possit, ut aquosa eius pars. prae caseosa praevaleret. Et hoc nos commodiis me perfici posse putamus, Per ad- . mixtionem aquarum salubrium, Midula. rum nempe sic di ritum , idque non tantum eam ob causam , ut aquosae substantiae in lacteaugeatur quantitas,sed etiam ut mediante mixtione acidularum, longe, praei abilior virtus & effracta emergat, qua de re iura pluribus disseremus.
. Est ver' haec methodux, lac perruptae admiaticiae nc strigendi, non no
. Iam usim, Quem Posteatin mediconis sequuti sunt, sieuti ex pluribus luculentis, quae in ejus monumentis consignata sunt te ili moniis, patet. Ita enim pravissimus hie auctor in enarratione historica lib. VI elud. testatur et lae aquae permixtum,
Erotholai filio & Clonico Abderite felieissimo successu datum fuisse. Deinde , lib. VII. Epid. lae bubulum cum aquae
sexta parte permixtum se exhibuisse memorat . Et Epid. lib. V. text. V. recenset historiam Pyllioclis , qui lae multa aqua vermistum aegrotantibus propinarit . Porro, TRALLIANUS ιι b. VIII.cap.7. vult, ut quarta pars aquae lacti admisceatur, pollea ad dimidia vcoquat ur. Sie enim minus in ventre, quod AETIUS monueri casei naturam accipere. ARE--Us quoque in tabe doria Ii lac commendar , cuius duae partes, cum uua parte amae remixtae sunt. Et idem auctor lib.IIca . II. in elephanti asillae largius, ad alvum molliendam, eum quinta aquae parte mixtum , quo melius descendat , potui dare suadet. Praeterea, HOLLE
od consilium .ait PRI MEROS IUS de
.vula. error. lib. III. cap. 2I .seplurimis querent M, maius ex lactis usu emolumentum persentirent , quam suem. - Neque aquam taetrium affuderunt,
sed ipse HIPPOCRATES, ut lactis facultatem augeret τε, corrigeret, & abstersivam intenderet, muriam addidisse
legitur. GALENUS serum lactis cum sale ad alvom purgandam exhibere j
bet , sal vero removere, ubi purgatio in-eeperit, sed per intervalla a ternatim repetere, nec satis materiae purgatum sita pia, praecipit, pro Urium ratiour eo pendenda es, ae licet mn multae pecca veris si plus etiam exhibiserisserem tamen mensura ad heminas quinque accedae. Et porro dicite in es ferumactis cum aqua marina rursin decoquum in scpropinam,
quod quidem scuti sicarius, ita Iome sius es. Ne dicam os de aliis priscorum
methodis , quibus lactis correctionem melle vel minotenrarunt, in ex PLI-
145쪽
Varia itaque veterea ad augendam sa- cultatem medicinalem laeti admistuerunt , quidem maxime aquam , ad diluendum viscidos , tenaces humores& ad caseolam eoagulum arcendum , salvero , seu muriam , ad excretiones ,
potissimum alvi promovendas, & mel
denique, ad acidum, ventrieulo inprimis inhaerescens, ne lac densaret, O, tundendum. Uerum, lieet haec tentamina correctoria non improbemus, prae
sertini cum ipsa experientia eadem haud infructuosa esse docueri r ; id tamen asserere non dubitamus, longe meliorem , tutiorem & salubriorem effectum in medendo exspectari posIe, si quando ipsum
laci vel asininum, vel caprillum, aut bubulum, prout conditio morbi , corporis aegrotantis & reliquarum circumstantiarum seri , cum mineralibus aquis,
ram calidis, quam frigidis, sive acid
6. Quemadmodum autem ego ipse , quod sine ostentationis nota dicere lice-int, primus medicorum fuit, qui asserui atque elarissime demonstravi: Omnibus Germaniae & aliarum quoque regi num acidulis, praeter alia ingredientia salina terrea & martiale elementum , inesse potissimum sal fixum alcati embnens , adeo&ue minus recte acidula& ,
quum ne vestigium quidem acidi mani- testi vel vitrioltei salis contineant, vq- eari ita etiam primus sui, qui ante ub. ginti minimum annos edixi ae docui eminerales aquas optime & sine ulla noxa cum lacte in pectoris affectibus, & ubi lac solum exhibendi quaedam eontraindicatio&dini cultas ineidit, potui posse praeberi Primum dioe perficiendi consilium cepi & tentavi in Carolinis, ubi ante XXV. annos . viro honestissimo rei monetariae in Hercyniae fodinis praefecto, qui ulcere pulmonum eum sputo copiosa & purulento laborabat , thermalium aquarum eum lacte nuptarum solum exoptato eum eventu suasi , ut
postea egregie levatus, licet non penitus ab insanabili morbo liber , vitam per quatuor adhuet lustra extraheret cedente voto nestolia i cum Selteranis, quas omnium mitissimas flequam maxime aleatinas esse noveram,
idem tentavi & Berolini olim degens , generosissima vir juveni , Serenissimi principis ephoro, haemoptysi &dispositione phthisica affecto, Seheranas cum lacte bibendas eommendavi , quarum ita institutum usum , hic pariter sal berrimum expertus pluribus ut probat in sinium 'postea dilaudavi . Factum hinceii , ut aquae Selteranae , quas primuSpariter, pro eo quo tum fungebar munere , potentissimo augustae memoriae
Regi demississime suas, Zelo Carolinarum commendavi , ab aliis quoque medicis tot exemplis nobilitatae in usum vocentur . Haud parum itaque in me iniquus suisse merito videtur auctor sch diasmatis , aliquot annis abhinc Berottiani editi, in quo praeter alia minu& curate scripta, contra omnem penitus veri tatem alii medico de archia tro . quod i Selteranarum cum lacte usum Berotini ad notitiam traduxerit, tribuitur. Ne que etiam , quod salis iterum dicitur , potentissimus Rex, augustae memoriae , unquam thermalibus Carolinarum aquis Berotinum advecti x , sed , quotiescumque in resia sede minerales aquas potare placebat , Selteranis , ex meo potissimum consilia usus est. Serenissimo a
tem Principi Mare hioni tertias a duplici laboranti, D. G. ut Berotini Carolinas allatas potaret , auctor suasorque sui ,
neque hoe sine effectu . Interim capto etiam cum successu cum Se iteranis tentamine, postea non modo has, sed et iam Pyrmontanas , Egranas , Schval-bacenses&Spadanas, pluribus cum lacte bibendas, praesertim in pathematimbus arthriticis, scor buticis, hypochon driacia aliisque, opem a me efflagi antibu exhibui. 7. Merito quidem elatissimi nomini Medicus Londinensis de Regiae Societatis membrum Da. SLARE. intractata Anelimidiomate seripto & Germanit diro de aqkia Drmontanis re indutialibus pag. 67. taxat errorem Germauo rum, quod aquas mineralas, quae alcatieminens con enti dicant acidulas,
146쪽
De comκMo aquatiun miseramm G. ro vel precario nomine inducti , sub earum
potu lactis & ciborum eum hoc praeparviorum usum, serio interdicam. Et pau- eis interiectis pas. 68. ita pergit ' suum plurimi ratam anter nos hoc detιneantur praejudisio , non possum, suin confirmasias asseram , quοὰ saeptur obis toruata quaeiam accidentia, per totam martiaris aqιιir insisutam curationem , . vesperie optato cum effectu lac bibendum suaserim. Quin serans resor , plures martiaras aquas , non nisi admixta tertia lactit arte , ferre potuisse , cum lacte autemper plures hebdomades utilissime potasse . Munne etιam es, ut sub iψ, Batheanaram , mane o vesperi asininum lae bi-ἐ an , nequo ego ea propter unquam tacδubulum potantibus prohibui ; si modo
alιas iliud concoquere potuerint. Minus autem p x vero sunt, quae addit , dum sibi inventionem huius medicationis tribuit , licet ad Transact. AnglL provocet, quibus iam Aano MDCCXIII. usi. AXVIn hane inseri curaverit. NOcavit id jam in notis ad hune libellum DD.
SEIPPIUS , Consiliarius & Μedieus
Pyr montensis celeberrimus, qui cordate & aperte profitetur .' me esse auctorem hujus inventi, & allegat dissertat: de methodo examinandi aquas salutares habitam Anno MDCCIII. de thermis Caresinis editam MDCCU. nec non
He thermarum o aridularum ratiooe vir. autuminingredientium convenientia An
no MDCCXII. publici iuris factam, in
quibus dilucide expositum & experimentis demonstratum sit: in thermis& acidulis eminere sal fixum aleatinum, tui praecipuus effetius & operatio in persanandis morbis , iisque chronicis , adscribenda sit. Et hanc sententiam, benevole scribit laudatus Dn. SEIPPIUS, postea elarissimi Germaniae medici, ceu
veram & experientiae convenientem ,
amplexi sunt. Neque ipse Cl. D n. SLΑ-RE se has disputationes vidisse ditaretur, sed potius verba unius adducit, ac testatur , se auctoritatem & testimonium meum ceu chymicidi medici peritissimi, abiit ostentatio verbis, plurimum sa
8. Inter alia plura vero experimenta , quae aleatinam acidularum indolem luculenter evincunt , ct ante XXX. Ecquod excedit annos , cum pluribus Germaniae acidulis , quas inter nominare possumus , Selteranas , Egranas, Pyr- montanas, Schmalbaeenses', Antoni aisnas, Schlangenbadenses, Buchenses Amildungenses, a nobis instituta sunt , inprimis lictet loeo commemorabile est , quod cum omnibus acidis tam validioribus , ut spiritu vitrioli, nitri & salis ,
qtram mitioribus, ut aceto, i. eco citri, vino Rhenano, soluto cremore tartii,
confligant & effervescant, tum insigni hullularum prodeuntium copia . Quid quod notatu dignum , aeida illa fortissima&ipsa aqua fortis, his penitus obtunduntur & dulcescunt, sique liquores acidi instillati fuerint, pro horum differentia, poli evaporatianem varii genii . magma leu massa remanet, ita, ut ex miscet aspiritus vitrioli, tartarus vitrio. . latus , aquae fortis, sive spiritus nitri , . nitrum inflammabile, solutionis cremo. .ris tartari , sal tartaris me sol ite , concrescant. Ex quo proinde rectissime colligitur, aquas quascunque minerales, licet quaedam nonnunquam falso pro acidulis venditentur, quae non effervescunt eum acidis & in sal neutrum migrant , acidularum nomen non mereri, eo quod aleati connubio non susceperunt , ut
adeo acidulae vulgo sic dictae vocandae essent alcatinae , alcatische spiritue uis Masser , tu utut non negandum sit , pluribus etiam sal neutrum inesse , tamen ne velligium quidem adidi eminentis ullo modo in iis demonstrabile est , quo etiam fit, ut lacti affusae , eidem
neutiquam coagulum indueant , quod . alias adjecto vel lenissimo acido, promtissime atque celeriter contingit,
ρ. Ex hisce iam dictis clarissime hinparere arbitramur , ad Torrigendas , immo intendendas lactis vires, non meislius di convenieatius ad Turationem morborum, in quibus lactis usus indie tur & vulgo commendatur dari meis dium , quam ejus mixtionem eum aquis
medicatis, potissimum ita si acida.
147쪽
Iis ouas thermalibus, scatent aleatino , in hoc medicationis genere praeserimus , quia malori elementi aetherii spirit si , quod magnam efficaciam aquis insinuat, peris,
laesunt, &auod ab illis propter calorem facile aufugit. Etenim, subhoemi bio, dum lae, liquor faeile eo restens, cum subtili & elemento aleatino foeta lympha permiscetur, istud non tantum ab infesto in stomacho coagulo delenditur, verum etiam eximie diluitur , ut longe expeditius per exilissimos cana. lives alveos traiici , colatoria promte subire iterumque per excretorta , urinae maxime & alvi secessum, exire possit . Deinceps, ipsa hae mixtura, lac latium , tam alcatium , quam nonnumquam mediorum accessum, praestabilem nancise itur saeuitatem , resolventem , aperientem & absurgentem.
Ia. Porro, ubi lactis solius, ob me. tum coagulationis & obstructionis, ut in pulmonum ansarctu & hypochondria.
eorum morbis , usus minus tutus eii , nee non ubi ipsae aquae minerales, pro mer spirit uolam , elasticam , & commoventem vim, item salinam acrimoniam , vel in nonnullis ob martiale constringens principium, uti in omnibus ex pulmonum vitio oriundis morbis , articuloram & nervosarum partium doloribus, rosionibus, irritationibus & exulcerationibus, minus tuto p opinantur albi utique ambo amico connubio suntIaia blandam , naturae amica G, rarassimam & seeurissimam medicinam coeunt. Denique etiam, in nio S omnibus , quibus lae asininum , vel serum lactis dulce aeeommodum est atque pri
ficuum , hisce deficientibus , dissime neque minus salubri eiseelu, lub. stitui pote it bubulum lae, si modo cum
s ficienti lateriarum aquarum quant,tate nuptum, usurpet r.
I D. Sed, paulo specialius nunc expendendum , quibus maxime in morbis , quo tempore & quibus eorporibus, aqua rum mineralium eam lacte potus conveniat & quinam etiam fontes, prod versitate circumstantiarum . magiae vel
minus ad usum seligendi, sive eomnio diorem locum inveniant Lustrabimus primum pectoris & maxime pulmonum morbos . In his praestantissimum esse
lactis usum, experientiae calculo &antiquissimorum medicinae parentum sinctoritate uberius constat, quorum telli,
monia in dissere. de mirabili usu lactis asinini tu medendo adduxi ex HlΡΡΟ-
lib. I. eap. 7. De acidulis vero non ea idem medentum est sententia, sed p Iurimorum potius opinio fert d easdem' in pulmonum affectibus, praesertim pht hili & exuleeratione. esse nocentissimas . Hine etiam in commentariis medicis vi Tae ne vix quidem resatum legimus , aquas minerales, ab ullo medentum in
phthisi esse exhibitas. Unum e maioribus, quantum quidem novimus, excipimus Romundum Io: FORTIS, qui
Centur.II. cons Io. 27.28.3o.&maxime 34. aesdularum usum commendat, adventante, inquiens, tempo re, gustas a
aes a in valle suis majeenter opponu-nae sunt, qua pulmonum viceribus IHI
berrima ac praefantissima a nobis quanaeo. que Derunt experta, ad easdem tanquam ad unicam sacram anchoram confugi dum re limus; cui remedios matum non cesserit, minus derastis, lacii ali-que eis dem facultatis , . cessurum fore
arbitramur . Ex recentioribus ΜυRTONUS meditatas aquas in pulmonum morbis salubres esse perhibet, phthisiolog. p. m. 68. si pulmones tumoribuς ste tomat Osis, cum eatore miti hecti eo .
obsessi, More hoe pam, seribit, plurimos phthiscor , multos annos harum aguarum usu, cum appetitur oe virium resisutione, caloris hestica oe russis ma-
hertate , resituros o fine ulla reeidivatione os redditos , vivi.
l xa, Nos autem , licet in morbis, qu
ex pulmonum vitio pendent, non facile
148쪽
ne comulio, aquarum mineralium M. t t
minerales validioris indolis , stimulan.
es, purgantes , terrestri ae martiali elemento eminenter imbutas , aut spirituosas nimis aquas, ut sunt Pyrmontanae , uranae , Sed licenses , & ex thermis Carolinae , servidissimi nempe communis sontis, suaserimus; frequenti tamen & multiplici experientia edoeli,
confirmatius testamur; eas , quae mite obtinent ingenium ac tena peratae sunt , qua laude conspicuae maxime Selteranae, in tussa pectorali chronica , sicca & hu- in ida, fiaem optus, dolore thoracis eompressorio , tensi vo , cum perpetuo ad
tussim stimulo, spirandi anguitia , calore lento , pulsu frequenti & languido
corporisque contabescentia, quae Omniallit niseos haud dubia sulit indicta , &imgnem labem Dulmonum , quod nempe vomicis , vel duris tuberculis , saepe tandem in exulcerationem transeunti. bus, obsessi, uel lenta succo sarti sint , prodant , exoptatissimam & maximeraestabilem opem ferre , eoque praesta iliorem ae certiorem, si eum latile caprillo, aut si huius copia deest , vaeeino, remiscoantur. His enim ita amico consortio a unctis , & prudenter ac subdebita vitae victusque ratione usurpatis, ad expediendum in pulmonum tubuIis in farctum, ad obstructiones reserandas, umores emolliendos, exulcerati esauoque abstergendas ti consolidandas ,& ad resti tuendum liberum sanguinis per
auxilium suppetit nullum praestantitas , nullum praesentiri. Multo magis vero Iacti cum mineralibus aquis potus indicatu , quando haec pulmcinum vitia ab affectione hypochondriaca, uel dylcra- .sa Langu,nis koibutica foveatur , eo quod io his hujut remedii tam excelleusti orynibus indieationibus apprime satisfaciem usugesi , quam ullius mirifice dilaudati . Et certe in proclivi foret ,3lura de utroque in confirmationem luculenta adducere exemplμ sed supervae in & nituis lorisum sare putamus , diis nobis fidem praelituere, & malumus, ut ipsi medentes aluberrimo magis esse. t u , quam nostra auctor te conuimeantur, inprimis quum passim in scriptis meis ejusmodi eas exposuerim, e quibus hoe loeo allegasse sufficiet deserse
II. cas. V. pag. I9. I q. deaflectu spatimodie. hypochondriaco, haemoprysi , doloribus vagis aliisque gravibus malis
I 3. Necessarium tamen est , ut sub hoc modo instituta curatione. pro differenti cireumstantiarum ratione , alia accommoda medicamenta interponam tur . Sie in haem lysi usurpandus pulvis temperans nitrosus, adhibenda ν diluvia , & si eorporis conditio seri , sanguinis missio initituenda. In tussi ex ulu erIt eroeus , sperma ceti , oleum amygdalarum duleium &srupus viol rum , atque ex his parati linctus . Adeon scili dandos abseelsus Iaudem meretur balsamum sulphuris temperatum , nec non balsamum pectaraIe Mei mianum. In vomicis & tuberculis egregium eis do coctum ex scordio, symphito maiori , vercinisa, summitatibus millefolii, floribus hyperici, bellidis & sceniculo. Et
quae plura adhuc ipsum medentis submianistrabit iudicium . Porro, monendum e fi : nunquam nee lae , nec laterias aquas, utiles esse, ubi palmomum jam evidens adea eorruptio & ultimi sebris hectiem gradus, vel ubi iam sudores eo liquativi, diar ν liceae set umores oed
malosi fune ili quid prae luat, sed tu
potius abistinendum est, ne praestantissi. mum hoc remedium perreria usu in f, metur. Praeterea, phitalici& phthisie
hypochondriach, non unum tantum
mensem, seo aliquot potu, insumere de bent, sed sundem parcius de la minori
quantitate repetere, recurrente prae se tim tempore aestivo. ri4. In tabescentia corporis virium. que languore cum lento & consumente calore , si non ex eorruptione vel induis ratione visceris nobilior moriginem traxerint , sed potius ex vitio primarum viarunt & depravata digestione , alvi nimia siceitate , ventriculo fiatibus d spasmis referto , cura lactis, praeseserim asiates, cum Se iterano fimis
149쪽
permixti , praestantissimam fert opem . Confirmatum id habeo. Quam plurimis
m pag. r8. seqq. de Serent mma persona ab aliquot annis flatibus &alvi obstipatione, cum. languore & debilitate uni. versi eorporis, naasea & anxieta te prae--rdiarum, nee non calore volatico &emporis consumtione gravius affecta , quae Selteranarum cum asinino lacte ad os mentes, interposito ad alvu subducendam Sedlicensis aquae usta, extra eo potu, ab omnibus, quibus affligebatur palsionibus prorsus .liberata est, ut universae natura inde penitus muIata viderstur .. Et ruperius admodum virginis nerosae quadragenaria iam, majori ,h aliquot iis vehementi eatarrhali se bre, admisso. incautius frigqre a labora irat , nec amplius cibum nec potum proptes, ventriculi. .imbecillitatem. serre i terat L ac inter continuax fere anxie rates lento conrabescebat ealore lae asininum Selterano sontu nuptum , per duos menses usurpandum suau,. quo prυ stinum, virium robur , appetenriam. na Auralem ,. faciliorem digestionem, somnum reficientem & sanum ae pleniorem. eorporis habitum recuperavit . H ec enim nobilissima. medicina noni modo. humorum biliosorum acrimoniam necron sulphurearum in sanguine partium, quae motus intestino citido agitantur Im Petum contemperat atque refraenat , sed.
, partes solidas ipsasque tunicas intestis.
nales, a. spasmo .nimis constrictas & rL mas, laxat, lubricat aς mulcet , .aequa . bilem tonum iis reddit ut tam alvus quae idura. antea tςnsa & stricta erat ,. nuidior ae mobilior fiat , quam, etiam. ciborum appetenti . eorumque digestio,. melior reddatur . . I s. Porro , in inveterata. affectione spasmodicat hysterica. ,. comelicata, cum lenta febre,. virium: prostratione digestione vitiata. , saluberrimumi quo ,
rus lactis mineralibus aquis sociati usum
eprehendimus Commemorari, inprimis hoc loco meretur casus, quem elain
s . Agebat haretrigesimum eirciter an
num & iam per duos annos immanibus spasmis, 'doluribus abdominis, tractionibus artuum, praesertim circa tem pus mensium, qui parci, cum maxima,
anxietate inquietudine ,. his vel ter quotidie divexabatur,. cum alvi Obstruines ione pertinaci Tima , adeo, ut nonii l- si intra quartum vel sextum diem . hee. sine stimulo secederet .. Tentarat multa, sed frustra, ac tandem patia maria. bus diutius serendis impar; ad placandi illa a medico ordinario sum sit pulverem diaphoreticum absorbentem, cum duo . . bus granis laudant hysterici remixtum
a quo conquieverun d quidem. mox dolὸ- .res, ut etiam somnum capere. Posset ,. repetebant tamen semper certis interva -
. lis paro1ysmi, ut aliquoties quotidie pientem hune pul verem ἰ per totius an- ni & diutius spatium.ingerere cogeretur,.
. post momentaneum levamen ,, novum
semper insultum gertimescens Miser'
demum meum raraxe efflagitavit avxultum,. quare eidem , ' quum purgar Rij,
aegrius, primum Sedlicensem aquam liberalius propinavi a quo aliquoties de iecit , &m aEgranas cum lacte stipe-.rioris ann. autumno, peri duos & quod ex iti menses bibendas suasi ,. a quibus eximie- levata. & ab. anxieIate aliis Udi tormentis libera, ingruente vere ad Ch. . rolinas abiit', &usurpatis. ibi thermaltabus tam interius ,. quam exterius aquis, plenius eum. sanitate in gratiam rediit . . Eisdem quoque in rem apprime notat . dima observatio inserta Tomo V m . cime confultatori Dec.ICcas. I. pag. 24 I.
seqq. de foeminx post febrem suppressam
sium, dippressione , ventriculi. dolore , . eum phlog si & tabe detenta, quae usurpatis .cum iacte peri aliquod septimanas. iteranis,. adhibito simul exterius balneo omnino convaluit & vigorii pristj-
j 16. Scilicet , Iactiis, asininii vel 'alsus
eum medicatis amico sale imbutis aquis. remixti ea praeeipua laus ac virtus est,.
150쪽
aitate est Eleissime muIceat ac soletur strictas, duras & tensas fibras 3c tunicas, e quibus potissimum canales, qui
. luida corporis nostri. vehunt, coagmen ari . His enim partibus praeter naturam affectis , unctionesumversae oeconomiae animalis vitium capiunt, ut anxietates, inquietudines, dolores, visium iactura, 'excretionum natural in m suppressio aes&calor praeternaturalis, eum pulsummato, inaequali & celeriori emporis. que tabescentia inde .suam trahant origumem . Quapropter , . ad has passiones funditus abigendas, eo maxime Medici mentem & animum advertere in cura Hebent, ut in ejusmodi Iinveteratis atrique in habitum quasi degenerantibus spasmodicis affectionibus , quae vulgo hypochondriacae , in sceminis hysteraeae audiunt, &ouae potissimum a vitio &praeternaturali statu nervosarum par. ium,iquas inter maxime eminet venistriculus cum toto intestinorum volumine , originem sortiuntur , universum mervosum genus vigori suo, suae tempe-
viei &imotat aequabili reddant, ac nimiam 'ricturam vel atoniam congruis
remediis amoveant. Huic autem ex voto obtinendo, ii quid aliud , certe laeaquatum cum debito regimine & exacta victus ratione diurumo, satis tempore usurpatum, eximie auservit. II. Accedunt mentis Hienaticines alisque errores , eum des'avata fortioriphantasia in melane holicis, ct maniacis stipatae . Hae , quum progi me principaliter membranarum cerebri durae. Praesertivi matris , quae ex fibris maxime, carneis & mulctassis construis dia , ae motu syltallico fit, diast altaeo gaudet. quo circulum sanguinis per to. tum cerebrum, atque secretionem lymphae spirituosae eiusque influxum in ne
uos ac totum corpus modemtur , praeprava schesis& dispositio nis ribranarum ad inordinatos N anom Ilas motus , convenientibus Temediis tollatur , ipsaeque ad statum naturalem redueantur , cui scopo exsequendo , non certius pr
secto suppetia auxilium, quam in lacte
asinino, aut si huius copia non est, tb bulo aut eapri Ilo, cum mineralibus aquis
Quum etiam saepissime hae insaniae , suscitentur a sale subtiliori caustieo . nervosis partibus insidente , quod purpurae moeriam constituit & intra eorpus remanens, convuIs vas motiones atque, mentis turhas induciis ad acrimoniam. sanguinis Ec humorum contemperamdam ac diluendam , nil quoque 'inve 'nientius eii, hoc.praesidio, quod utique
si a tali lausa proficiscuntur ejusmodi convulsivi motus cum insania juncti omnibus aliis palmam praeripiet, prout infra pluribus patebit . EdoAi porro experientia sumus , a cohibita iraeundia mentem fuisse emotam nervosque praeis, et eruaturaliter affectos , de propter ex 'cretiones per alvum & transpirationem
suppressas, subtilem causticam acrim niam , quae nervosas sensibiles parteva insectat, humoribus induellam, horum. sempromatum causam exstitisse , 'M-. m tollendia pariter Mihil praestantius: deprehendimus , lacte cum medicatis. aquis aliquamdiu usurpno . Feliciteritamen etiam gravem eiusmodi i mentis morbos, si nee asiainum lac, mee Selis
teranus fons haberi poterat, divina gratia solo lacte vaccino ping ieiusque C more. decocto cotae vel insula theismi confuso, addito serupulo mitri su .fieati , mensuram dimidiam quod in die, per duos menses 3c longius hausti
yo Praeterea, quia epilepsia & m .'tus convulsivi ortuum aspee u horribis ternaturali affectione , yraesertim ten- les, fixam etiam suam sederi atque do. sione se rigiditate δι aucta vi eustiea Unitantur ac icontineamur , dicet a.riti aliarum vartium, praesertim asse ne hypochondriaca , sic abdomine saepius foveantur; ce teia horum morborum cura eo respiciendum immime esti, ut:
micilium in membranis cerebri & spin
iis medullae ,: Auae monnisi, ex rare oti continuatae , obtinent 4 ab earum
riotu systallico de diastallico plane deis pravato&inaequabili 'reddit visastunis turi, in proclivi ust iudi re, quod diriv visee