장음표시 사용
241쪽
iscit ad sanguinis evaeuati es, quae nee hamensis ais aperiemiam, ouae' firmi ter I urbari neque ad alia. inconvenientia lood' clausa. ,. aluum flatiisque I anxietates.ca uelle transferri debentia tollendassumsit,. quo priora sympto ma-22. . De noxio emerieorrum intempe ta& maiori adhue atrocia reversa, ut stivo ulu notabilis porto sequens est hi- assumtis licet analepticiς, antispasmo- socia .. Vin circiter quinqua penarius ,idicis, animam, intrae terti iuniusumto. sanus & integer viribus , gravillima cor- ' primo emetico diem , e fila verit . . reptus ira. mox tremore , horrore & 33. Eth eerte allata ha e. historia vehi rigori extremmum,. cum ingenti prae- hanc ob causam memoratu digna , ut cordiorum anxietat viriumque deiectio-u'quisque Medicorum inde diseat, innone tem abax ur& sequentem. noctem in- centa alias emeticum. Ilibiatum,. modes omnem , persistestibus: adhue hisce ratiori dosi, uti tartarus emeticus, ad sy.mplo Iibus , transigebat , . conti- grana duoedatum, pro. certa. dispositio innuam percipieba nauseam &ad vomem ne spasmodica , . nempe ventriculi αdum dispoutionem atque conatum, una' PMilum,ner Uosarum , veri veneni vim eum labiorum tremore scoris amaritie. habere & lethalem. effectum exserere
His sympto malibus iactatus importune rposse. Qua de causa quisque circumspe-
flagitabat a. medico. vomitorium , qui, bion Medicus, non tam facilis addandare illud primum renuebat, uictusta'idiun emeticum ei se de P, nisi prius prorimen continui precibust, porrigρbat, sed bbin e poris. aeg otantis natura , . ventri- quia sumto, pharniaco eum rumma dissi. culi dispositione & causa, urgente eiuscultate&anxietate bis, . vel ter tantum,. modi remedium, per ecta . Deinceps pavea mueosa &. biliosa. vomebat ad. illa quoque utilii si uia, cautio . ex lanen o. meliorem, operationem efficiendam, Phoet irata. elicienda .: salia. neutra eaque clam poscebati dosin quae ipfi etiam amaritantia, . uti sal. Egranum . Eiah concessa Hinc non . ita. multo post in i mense, Sed licen se,. ad dedueendos emis deterius . versa omnia, aderant quidem caciter ω sine molestia per alvum viti
continui singultuosi ructus: , sevi nullaeisos.hum es. egregia, tali in ea se , ubi reiectiones humoris affligebat praterem primae viae spatiis is stricturis tenentur , summa. inquietudo , . oppressio, spiritus. neutiquam posse habere iticum , adeo gravis , . intolerabilis: ardens & anxius ut praesenti mani. etiam hoc modo &dolor. in .epi gastrio , unacum. extrem thac rarion possint norm inferre . . rum refrigeratione, pulsu parvo & non- 24. De eodem hoc ineongruo & IN nihil intermittente . . Petitum. demum a. thali en et scoram usu, ob Medici erro-gne auxilium , . tum, ego accedens ,. rem,. falso causam morbi diiudieantis .grum extrema sere. agentem inveni, eo bdignaenotatu. haec est historia, quo inde quod . vehementia. Amorum omnes fe-i dicit in inquirendis causis ei reum spere corporis, nervosas sensui de motui uM: Eliores esse distant. Generosa erat puel cantes partes occuparat . . Ed quum me- Llν, annos habens quindecim , teneri
cum perpenderem , a sumto, veneno arm ris admodum ratione eorporis constitu--
senioli eadem suborta. symmo mata lar- tionis,. sedaliaetiam valde eompositi ani-giori potu laetis & olei cuiuidam ex preta mi , . quae nondum i passa mensum pro-u . v. g. amygdalint, . selieissime saepe: fluvium,.- aliquot hebdomades male sublata & hominem ex . mortis faucibus, habuerat & ingenti pressa fuerat languo.
ereptum, pariter lac bubulum tempera- o,.qui, vires dejeeerat, ad animi. serete calidum. successive at copiose, ebi- usqu defectionem , unaeum anxio quo-bendum suasi . . Inde insigniteri quidem, dam circa praecordia sensu, quem Gerat rocia e symptomata conquiescere&Lmani .di eunt , das Ubelseen, de secerat remittere per noctem videbantur , sed praterea ciborum appetentia, dc paveo, subsequenti mane ipse patiens , sine me- sumi .eιω ,. non, tantum com Nessio dici Nascitu , . unciam unam salis Ebs- mi sive pressorium dolorem messae . st m. Di Glli Zod by c, O Oste
242쪽
' De imprudenti medicatio ne muIIorum Oc.
glrii regione senserat, verum etiam ermetationem nauseolamo vomi bis damurgente simul tussi se ea, alvo clausa& pauco somno . Medicus consilius firmi. eter sibi persuadebat, contradicente dicet
matre , causam horum malorum esse pi- tuitam tenacem, copiole ventrieulo in haerescentem, quae vomitu stet ieienda, eamque egeretionem ae vetam quoque i sam commonstrare naturam . Annuit tandem mater assumtumque emetitum,
nescio quod, quo puellia ingentem quidem pitvitae uiseidae copiam multumque liquaminis pitiniosi eiecit, sed tantum
ab eo virium sensit deoremeatun , ut , quum erecta in statura esset, mox animo 4 inqueretur, vespuit simul omnem me vicinarii ci essium, eo quod anxius . - or ande augeretur , & tertio a sumto
25. in diem in hoc casu ad menses , qui lub hac aetatis periodo erumpere M. 4ent , neutiquam respexit , de quod a languine per uteri cmota liberum exitum non ιnveniente , sed refluente ad superiora, praesertim ventriculum, illa symptomata, quibuscum conflictata fuit virgo, originem suam traxerint . Hoc enim si incidit, emetiea omni modo evitare expedit, ne impetuosori conet. lato sanguinis ad uenasilomaehi affluxu,
vel ipsae ruptae cruentum cieant v -- um, Veuamuis, praesertim impurus,
ibi in carceratus , lethalem sphaeelum Droducat , maxime in tenerioribus, de .laeatis & senii bilioribus naturis . Vidimus quidem , emetica purgantibus in Pilulari tarma admixta, in habitioribus
de plebeὸis, ubi menses tardati fuerunt, non sine fructu data , sed tamen ubi nomdum fluxerunt , vel per uteri vias exi-rum invenerunt, aliter longe procedendum, de haee medendi ratio Deutiquam loeum invenit. tisa 6. Pari ratione periculosum est , --mitoriam propinare medicinam, quando ventriculus citra materiam ibi inhaeremem peccantem, solo motu perconseo sum oc actu quodam, quasi' mmate.
ri Ii , ad fastidium de vomendum lacessitur. Memini pariter te minae, quae posiannum ouinquagesimum , quo ordinaorio mentium filiis esse solet , propter congestionem sanguinis icirca venas devata maiora in lumbis, ficob urinam se. cedentem sabulosam, quae exquisite se timem ureterum substantiam arrodere de ,irritare solet , dolores pretarios in ventrieuli regione usque ad dorsum per . tingentes, cum nausea Se stimulo ad vomitum subinde, praesertim noctu, Pariebatur, sanguine nimium a situ in do is inealescen e . Medieus huius symptomatis causam esse eensebat cruditates in .stomaeho di suadebat mixturam , quae grana duo tartari emetiei habebat, qua quidem vomuit multa cruda 3cpit unosa, ab eo vero tempore id consequutum est, ut gravissimi cardialgiei dolores , sive vehememes spasmi praecordialem regi Nem per intervalla saepius tenuerint , rq imitescunque vel dolor circa renes R. sedaretur & sabulosa urina seeederet .
vel cibus dissicilioris solutionis , aut
natu lentus assumeretur, vel femina leviter ira commoveretur. Nam mira est consensio lenum, seu potius ureterum , cum pH tomacho , propter commmnem , valde nervosam harum partium texturam ἱ quo etiam iit , in , quod quot dianae observat an is, a calculo firmius de diutius uret heri impacto, nulla cibi si appetentia, sed continua nausea, ructatio &. ad vomendum dispositio ,
cum summa molestia, ι27. Neque minus crebriori experien- iae fustiugio conitat , quod ubi genusinervolum n quadam parte, etiam Temota, in morbis patitur , ventriculus Non modo inde assiciatur , sed de ipsa, emetica de pursantia illum plus debili. tent ejusque tunctionem ladant i id quod etiam sequens historia uberius confirmat. Novimus feminam septuaginta
annorum, quae post refrigeratum nimis tempore hiemali corpus. in vertiginemineidebat, quam brevi post insultus soquebatur a plectieus, convulsisti illi motibus stipatus. Venaesectione in pede de antapoplecticis res illata, conatiam experiebatur ad vomitum, di allatinoe, calido iustulo , multum etiam pituitae visci
243쪽
viscidae eructavit. Medicus igitur e sam hujus insultus in ventriculo delite.
scere ratus, ad hane novique paronysinire cursum praeseludendum , postquam aegra noctii bene dormiisset , sequenti mane pOi rexit emeticum, ex granis XX. radicis hypeeuantiae & grano uno tartari emetici , quo tres provocati vomitus cum maximis eruciatibus & ansuit iis , paulo vero post novus accessit insultus amplectieus, cum intum eicentia & magno circa oculum tumore, difficillima
respiratione & steriore, donee post duo.
decim horas aegra animam efflaret, effluente post mortem ex naribus, auri.
bus & oculis ingenti seri putridi copia .
Perperam oblatum esse huic apoplexia lactae vomitorium, merito iudicandum; quandoquidem in ventriculo nec vomitus , nec a poplexiae suit causa , sed is potius suit symptomaticus . Notum enim est b, in omnibus eapitis & nerum
rum, etiam a icausa externa , morbis ,
stomaehum in consensum trahi & ad vo. mendum adesse inclinationem , eaque propter sistendostpotius esse hos palmos, quam promovendos & intendendos , Compertum quoque ex pathologicis est, apoplecticum inuit tum a sanguinis &humorum congestione ad caput, ob spa mos in seriorum partium oboriri, quumque hare congestio sub vomitu augeatur, patet utique, novo insultui per emeticum ansam fuisse suppeditatam. EL porro, securus quidem emetico.
m usus est in febribus, s prima regio
sordium sentina stat et ae remissionis tempore evacuatio instituitur; sed quando sub ipso paroxysmi cum frigore accessu, quo ventriculus & partes nervosae spasmo assiciuntur, propinantur & cor Pus praeterea commotum , ira quam semper spasticae circa ventriculum comi. tantur fricturae & qua totum nervorum systema praeter naturam afficitur , vene- iii naturam & virtutem induunt. Con- firmatum id habemus memorabili exemplo feminae viginti dc quod excurrit an norum, ad iram admodum pronae. Haec
quippe iracundiae aflactu percita, refrugerato simul corpore cibisque pravae ma-
teriae ingestis , incidit in tertianam ,
gravibus syniplomatibus, horrore, rigore, stimulo ad tussim ae vomitum , nec non anxietate stipatam . Instante tertio paroxysmo, paulo ante ipsius accessionem a chirurgo tria tartari emetu ei sum sit grana, sed adeo exasperata inde symptomata, cum extremorum stigore , horrore , rigore , vomitu alvique dejectione, ut lethalem adesse eat inii phen putarent omnes, subsequente tamen aestu , atrocia remisit senumque conquievit labris impetus. Interim remansit virium prostratio insignis, &redeunte nova accessione, eadem symptomata eadem reversa sunt vehementia ,
licet nullam plane interea assumterit medicinam, & plus quam decies vomuit totiesque etiam alvus secessit. Repetente aestu, iterum remiserunt symptomata sed magis quam antea languit nihilque cibi vacuo die assumere potuit aegra. azinsultante vehementiori adhue quam prius unquam paro xysmo , ob virium
defectionem in 1 pothymiam incidit , cum sudore rigido, pulsu parvo &inaequali perpetuoque ad vomendum eona. tu , mens quoque emota ac demum mors
successit, halitu ex ore reddito frigidi iasimo. Licet igitur ea motuum spas te rum lit ratio, ut ab impetu ad tempus remittant ae postea iterum repetant ἔsumto tamen in paroxysmo emetico &introducto per illud pe ore in nervorum& nervosarum partium systema ad spasmos dispositione, non mirandam , insigniter increvisse aiotuum febrilium vehementiam & junctas febrium insultui
vomitiones alvique deiectiones adeosuisse adauctas. 29. Luculenta porro de . noxa emeti corum pri stere datorum haee est observatio. cenerosa quaedam semina sexaginta & quod excelsit annorum , sanis gulnea, ob diuturnum mariti morbum
ipsiusque obitum gravi & longo afflicta
faιt moerore & ab aliquot hebdomadiabus mul um conquesta de summo lanis guore virium , de tensivo circa hyp chondrium sinistrum dolore , nec non
ardore sub cordis scrobiculo. Alvus simul
244쪽
. De in rudeini medicatis e mutiorum 6'e. 23
mulerat valia adstricta, noctes insom- acta quidem fuerat, sed languerat ex eones, appetentia deiecta, omnia cum nau- ciborum appetentia , aegra male sempersea, & fastidio ingerebat, neque propter habuerat mensesque per tres menses rein impensam debilitatem lectum relinque is sitarant. Primus m consilium vocatus Te Poterat per integrum mensem . Sed a medicus gravidam ipsam esse judicabat , . fuerat vena in pede , data analeptimiquod tamen plane ipsa negabat ; alter temperata, quia ea lida serre nos pote. vero extraneus medicus ad menses emo rat, alvus per elycle res aperta, liquor vendos misit elix irium quoddam aloetia
nodynusti pulveres temperantes nitro. eum, succinatum, amarum, cum Ole
si propinati, sed eo usque incassum. Ui. sabinae mixtum . quod ter quotidie adstabat autem interea aegram alius qui Ligit. XXX. sum lit , aquo tamen auctrupiam Medicus , qui primum indi eum circa praecordia anxietas & ardor cum vi- malum no' intelligere dc ventriculum rium languore. Accersor hinc ego aede saburra vitiosa obsessum penitus esse asse-ique intrans obvium habui in hypocausti ruit , simulqne se brovi tempore aegram limine maritum , phialam argenteam fanat urum esse confidenter pollicitus est. liquamine instar loturae earnis, innatan- Obtulit hine postera die pharmacum , ii satris grumis, repletam, quod v
quo sumto mox ejecit miram cruor re ni- mitu reiecerat aegra, manu gerentem ,
gri quantitatem , ita, ut in vomitibus,& lecto postea assidens iterato ςgram in aplus quam sex librae eructarentur , vide-liorem grumosi de corrupti cruocris quan-hatur etiam aegra a vomitu melius se ha- titatem eructare vidi, donec accedenti-bere, sed 'ox in tam grave animi inci-ibus lipothymiis putatque iacto inaequali , dit deliquium, ut paucis post horis o xviginti quatuor post horas, mors vitae fa dormisceret. Femina haec, omni dubio ceret finem. Scilicet, saepe accidit, ud Irocul cachectica , viscera , praesertimipost febrem , Praesertim male curatam , tenem& hepais, sanguine in farcta ha- mensium subsistM fluxus, &resurgitan-buit, vasaque ventriculi cuore turgida .ite ab utero ad ventricu Iam , flienem &Id enim pini impensiorem luctum ac diu. hepar sanguine , eiusmodi, quae memiturnum nicerorem saepe evenire solat ininimus, ingruant pathemata . Sed hoc feminis maxime debili uus & aetate gravi- ubi contingit, perniciosum maxime est bus, ut lenta gliscere videatuν libris&iem menagoga calida offerre , eo quod quasi hecticae , cum dolore circa hypo. sanguinem exagitant eidemque Orgas-chondrium sinistrum,' languore & in ap-,mum turgelcentiam inducaeni, qu, petentiaia Licet igitur hae semina ab in-itacile ventriculi veme demum rumpun- teritu vindicari non potuisset, Medicus tur istamen mortem ex errore accelera vir , 3I. A noxa emeticorum remediorum
quia mali causam in ventrieulo haerere veniendum est ad. damnum, quo1 vali-judicans , vomitus et leuit, quibus vasaidiora purgantia data adseruiat. Feminae stomachi brevia rupta &.cruor tarn co- cachecticae&vaelde repletae, obeta, qtiae piosus pero egestus est, cum letali lipinipedes habebat tumidos, exhibetur pur- thymia. . . gatio, qus drachmam semis extracti pan-3o. De cruenta vomitione quoniam chymagogi Oolii idc grana oe o resimae iam facta est mentio, ineidit in memo- gialappae habebat , quarum usum m Kriam obiervatione non indignus euus , eum cardialgia atrocia tormina excipi e- de femina idemtidem generosa , oixibant , altero die nec maHum nec pedem XXII. aeraris annum egressa, tenerioris I poterat movere se memoria quoque erad&. senstilior, constitutionis , a matre imminuta. Non aliunde huius mali ori-
hysterica progo an u& ipsa, hystericis eaLigo , quam a serti purganti petenda est , finibus obnoxia alesque adstrietioris .inam Oalappae resina firmius inteli in
aborarM haec duobus ab ima annis ter. rum tunicis adhaerescens.Ingentes sus
viana, Quae a medico , quilaeis nesciat ab tat spasmodicas contractiones, quarum
245쪽
vehementia impurus & serosus sensuis. methodum , ando omnia sunt ' utre ad eaput M inalix medullae principi uini dolorem ita spasmo, motu&eonstrieti pellitur, ubi periculosae seri stagnationes. ne , acria quod dentur purgantia & c
haec mala protulerunt .. Femina teneri in pia ingeratur medicamentorum, eo M
ris. & sensibilioris texturae sub pri--lquod haee spasmos graeviores essierant & impium autumni in febrem eatarrhalem. n Murae vires mirum fatigent, potius d Tircem coryxα- tussi, at vo adstricta&glan'llor bl/nde demulcendus est anodynis , v.
dularum tumore incidit .. Praeter pedi Idiaphoreti eis & nervinis Se clyster heralia & emollientia datur quoque pur-lblandi ae oleo si iniiciendi , hine, remit- regans,. quod mercurii dulcis grana decem. tenis dolore & spasmo , saeva symptore extracti pane hymagogi Crollii grana malae sponte quiescunt vel faelle ave viginti habebat, hoc sumtum de nocte si runt ut .. Auto enim earior debet esse cineredibiles fecit anxietates tardi algicasipractica regula naturam a morbo irrh
uin. vomitu. viridi ,. ventrem quolueri' latam non ulterius aeribus medicamentis tormina saligant , eum aspectu faciei mj- esse irritandam .. Novimus insaniex ,.serrimo, ut erederes illam morti vies.squibus , cum alvus noα recte respondeinnam .. Clystere insula ex lacte & eat mi.iret, datum ex gia lappa purgans aliquo-naIivis supra. dato. eremore hordeiu ties ita deiecit intestinorum tonum , ut . eum dia scordio Fraeastorii &oleo amyg- alvus nuntiam, adi pristinum statum re-.dalarum duleium L sedibus aliquot subse-idierid. Nihil enim Dius est , quam venentis&sudore oborto melius se habuid .itri li&intestinoriam tonum infantium Non dubitandum est, . quin intempesti, 'purgantibus pervertere , qtio alvoe&ive hoc casu ,. datum purgans symptoma leolumi ipsi optime valent, quo depei Lum horum gravium causa fuerit: nam,idito semper eorum. vita & sanitas per quandycunque natura, est in motu , & Uitatur iaspasmi adsunt ad aliquid expellendum , 33. Sanus &robustus homo', temp. alvusque simul ob spasmos dura & eonis re verno , post venae sectionem perit stricta es: tune consultum nunquam , 'praeservationi cauta, in medico purgans, acri stimulo membranulas. ventrieuli &d quod eonstabat ex extracto hellebori ni intestinorum partes exagitare . Multo gri., gummi guttae resina gialappae , vero deterior res est,. ubi acidi eorrosi, id troehilcis athandat ana innis octo a for prima in resione humores resident, quid ma pitularum sumsit ,. inde anxietates- Iunctis acrimonia, purgant in mi nervos ' passus est cum duobus vomitibus ει qua- praecordiales vehementer adfligunt, um tuor sedibus, cirea, vesperam, pulsus fit de anxietates α id genus plura paths 'eelem, siti afficitur non est inquieta .mata .. t Medicuς altero mane aerersitur, exist H32. Insannaliquot mensium ae nativi. man multos pravos succos in primis viis istet bene se habuit, dormi Wit & per xl. latere, qui non sussieienter evacuati e Duum excrementa reddidit . . Mense septi. sent . iterari hoc purgans iussit,. sed semo sub accessu dentitionis , male se ha-I'euta fuerunt insentia tormina, cardial-het alvus non bene respondet & exere.itiae & colicae in fi liones, aliquot sedimentas edunt. viridia ,sorpus ealet; in.d bus subseeutisa appetentia' deiiciebatur quietus est,. inger tur multa & variat&summus aderat virium languor, ius remedia, frequentius quoque offertur adita data suerunt hordeacea, melius quia alvum laxandam pulvis radicis gialappaeidem se habuit, sed ex eo tempore et uri ad Nana sex cum sympo rhabar ri, ely.4 quam non detensivis flatu lentiis , mala. steribus quoque crebrius alvus tentata ,4 digestione & algo non recte respondente subsecutae fuerunt eum febre eonvulsio. eonquestus est. Hie eas nos docet dicit D s&m s. Tametsi dentitio, in insan- simul admonet purgantia, fortiora. Mhu acile convulsiones producere pol-i etiam in lanis eorporibus, ventriuias & ut ν. m,ni m. tameni adprobamus. hane i intestinorum motum peristesticum ae t
246쪽
De imprudrati medicatione multorum m.
num ita laedere Et invertere posse, ut ad
eam reparandum non faede rursus locus
detur: sique id praestant in sanis & robustis eorporibus , multo magis offendent imbeeilliora. Et haec quoque historia ve
veratrum periculosum es fana carnes ha
na habentes eorpora, dum medicamentis purgamur , ciso exsolvuntur, eximie eor-
34. Iinem pessive quoque data sudori.
sera morbo praebere pone catilas; lelectiores observationes&morborum clinicae historiae lueuienter tellantur . Vir sanguine plenus & robustus, quadraginta annos natus, ante sanguinis missionem vel alvi ductionem, cum ex dolore temsivo scapulae dextrae laboraret, sumsita medico tincturam beEoardicam , cum spiritu eornu cervi laecinato mixtam ,
paulo largiori dosi , lecto probe tectus
ei rea noctem &summo mane, non sudavit, sed dolor feapularum non mitior, sed potius gravior redditus, in consensum pertraxit eolli musculos. ut in nullum Iatus flectere posset, iungebatur ingens dolor eapitis in latere dextro, quem postea sequebatur acris demixto ea lida ex oeulis cum rubore diuturna , adhibita venae sectione & purgatione , nec non
admotis pediluviis & infusis herbarum
calidis , quae transpirationem movebant, se remiserunt quidem haec symptomata , de Mario autem ex eo tempore mansit in palato per annum & ultra , cum Perpetuo sere uvulae delapsu, cui malo tabaci sumus tandem egregie succurrebat, ni hilominus , humida regnante tempestate, haec relaxatio mox lauees & uvulam rursus petebat. Qiae vitia non aliam a noverunt originem, quam quod sanguine & suceis repleto datum fuit eum regimine sorte sudoriserum, quod cum impetu tenacem sanguinem in anguilias v sorum de glandularum protrusit, ut adeo,
eireulatione sanguinis ita impeditiori facta sexum per poros secedere coactum a. eres has defluxiones eoncitaverit . 33. Femina praeter morem gravi eam
eitatur iracundia , sensit exinde anxiet rem & eonstrictionem ei rea praeeordiacam appetentiae dejectione artuumque tremore. Sumsit ex eonsilio amicae 1 piis ritum cornu cervi volatilem paulo libe. ratiori dosi & ad sudorem corpus com p suit. Ab hoe tempore in artuum dolo.
rem, universi corporis languorem ac lentum eatorem diu adfligentem incidit, ut hectiea & phthisi laborare ab omnibus
erederetur , lacte tandem eaprino diluto eum insula veronicae & pulveribus nitro. sis & beetoardicis ac laxante ex mann Avires , sed non in totum recuperavit .
Quid absurdius hie potuit excogitari , quam calido sudorisero saburram biliosam primis viis inhaerentem , quae per sedes debebat vacuari , ad habitum corporis & nervorum systema propellere, ubi has torturas excitavit ; saluberrimum enim est monitum sapientissimi mediet-trae parentis Hippoeratis aph. a I. sect. I.
per convenientia loca materiam , quae
eduei debet, esse ducendam e sique loes
remedii, quod sudorem movebat, obi tum fuisset clementer laxans cum temperante pulvere mixtum, immunis certe
aegra aperniciosis hisce symptomatibus
ae detrimenta in medicina , quam per piatorum abusum , fiunt , in quorum eonfirmationem perpauere hoe loco ob tervationes placet inserere. Vir triginta annorum sanguine phlegmatici tempe--amenti per omnem vitam integer, nus ae incolumis, vino Rhenano per fie-quentes compotationes se nimium opplevit , a quo tempore in alvi incidit fluxum aliquot septimanas durantem, cuius si ostendi fine, medicus porrigit pulverem, qui optum torrefactum eapiebat, de quo intra viginti quatuor horas duodecim sumsit doses, quarum quaevis duo gran aopii habebat, quo facto minuebatur quidem nimia alvi dejectio, sed ingentea passus fuit anxietates, abdominis fiat lentias, spasmos , somnus erat inqui tus, virium languor&digestio depravarita fuit & subinde conquerebatur aeger , totam ipsius naturam esse in pejus muta. tam & mire debilitatam, Diu durarunt
247쪽
haec symptomata, ad quorum vehementiam tollendam plures medicorum in
consilium sunt adhibiti, qui morbum habebant pro hypochondriaeo & variis usi
sunt remediis, sed plana frustraneo eis ctu . si quidem perpetua aderat ru'uum& flatuum copia, anxietas, inquietudo& alui crebrior eum dolore deiectio&tantus in ventriculo & ore acor observarias, ut aquam sortem aemulari videretur; iuncto calore praeternaturali, urina rubicunda eum sedimento, extremae partes utplurimum refrigescebant , &tunc in dor so sudor observatur. Laboravit ex hisce symptomatibus jam per plures annos, frustra adhibito thermarum di aridularum martialium , absorbemtium , de eos prum ex lignis aliorumque usu. Evidentissime apparet ex hac morbi historia , quod copia vinorum acidorum , quae tunicas intestinat es laeserunt , Non minus, quam maxime per sinistrum opii usum, ventriculi & inteflinorum tonus ac motus ex toto fuerit destructus ,
cui unice gravia, quae adfligunt, sym- tomata, accepta reserenda sunt. Simii quoque ratione annotavimus in semina, quae ex dysenteria laborans praepo sere adfringentibus & opiaris tractata fuit, eadem fere symptomata. Discimus exinde, quam graviter.opiata ventriculidi intestinorum tonnm, quo nihil ad sanitatem tuendam est praestabilius, essendere possint.
37. Tametsi vero innumera, quae minus prudens optatorum usus intulit, in Iacompluribus obseruationibus a nobis notatis ostendere possemus, suffecerit tamen adhuc duas memorabiles attingere.
Prima ita se habet: Uir quinquaginta an
norum , sanguineus & bono corporis habitu praeditus, podagra per multos annos detentus, incidit ob infortunium in
diuturnum maerorem , cohibetur alvi fluxus cum virium languore, ciborum in-
appetentia. Medicus hisce malis opponit aquam liliorum convallium vinosam cum grano uno extracti opii quotidie L.
Inendam , quod remedium per aliquot fere septimanas continuat propter lamnum Paulo quietiorem redditum, sed languor virium ingravescit, sudor fit frigidus, tandem pulsus fit celerior & s mul
debilis ac singultu accedente aeger moritur. In dissectione corporis hepar , qu
ad concavam partem, nigrum , corruispium & sphace losum inventum & Iatior
macula nigra in dextro ventriculi latere, nee non in diaphragmate conspiciebatur, exiguus vero in vasis sanguis reperiebatur. Quam inepte corpori raro ac spongioso, . cujus robur ventriculi & universi corporis mirore suit exhaustum,opiatum
datum fuerit, saniorum judiciis relinquo.
38. Altera non minus notatu digna observatio haec est. Alius vir triginta annorum , naturae admodum imbecillis ,
sensibilis , hypochondriacus ob in sal brem diaetam sipe incidit in anxiam ventriculi & praecordiorum inflationem , at
vi est segnioris, & incredibilis in ventriaculo aderat acor, quem subinde absoriabentibus contemperabat. Corripiebatur saepius vere & autumno tussi diuturna
humida, cum inquietis noctibus & alvo tardius secedente I ad catarrhum itaque sistendum & somnum quietiorem reddendum, datur crebrius do sis pitularum de styrace cum vel etiam sine stimulo a I
ei ico laxante. Neque male tessit medicina , nocte meli :ri secuta& tussi mode. ratiori . Non multo vero post conqueriatur aeger de maximis angustiis circa praecordia, & vomitu spontaneo ejicit viscidam materiam bruni coloris, urgentibus
anxietatibus affertur e melicum , quo ingens colluvies materiae viscidae , brunicoloris non sine euphoria ejicitur . A me die is haec habita ruit pro atra bile veterum sue potius cruore ex vase brevi in ventriculum effuso & eum alimentis fermentatis permixto. Eiusmodi materiae vomitiones etiam spontaneas postea semper sere incurrisse observatum fuit, quo ties medicamentum , quod pauxillum opii continebat, sumsit, at color materiae, quae vomitu reiecta fuit, brunus , potui succoladae, quo non advertentibus medicis interdum usus fuit, debebatur .
Nam sub febrili & eat arrhali insultu ordinario strictior eli alvus, quae adhue di ficilior per optatum iacta est, unde ob
248쪽
De imprudenti medica1ione multorum 6 c. 24. Iveuieuli & duodeni atoniani auctam viseida& glutinosa, pinguis, qua gaudet laceolada , massa diutius intestinorum
tunicis adhaerens, tandem naturae robore&flimulo addito eiecta fuit. Nos admo-
aere haec observatio debet, quod nec unquam, nisi vel eum magna cautione in omni febrium genere, nee'non in eorporibus hypoehondriacis , optata prςbenda sint, ob id quod alvum retardando, impuras sordes in prima regione accumulet. Ab optatis ad mercurialia, salivationis fine adhibita deveniendum, utpote quae prohi dolor haud lebem eorpori ad-ificare solent noxam, plurimorum malo. rum fundamentum constituendo. Quamia rem etiam iuvat casum hoc loco pro
ponere , qui adhuc sub nostris manibus
versatur. Vir quadraginta annorum, macilentioris habitus,od assuetam duram &salsam dietam, non adeo benignos succos invenis fovens, inficitur ex impuriori venere maligna lue, qus artus & caput Mcerbissam is doloribus & tophis excrucia. .at. Postquam plurima ineas sum cura suerunt, tandem ad L,ivationem deventum est, quam argento vivo, intus &extus usurpato, promovere annisi sunt, sed plane non fuit levatus, potius ab eo tempore de perpetua tensione, duritie abdominis, alvi tarditate & urinae difficultate ae se inpresso ne conqueritur, & nisi balneis emollientibus, nitrosis Ecbalsamicis ea minativis ae diureticis de laxantibus Fem seramus, alvus dura, inflata & densa uian et ac multum molestiae procreat et reliqua symptomata, ut tophi, dolores
acerbi capitas 3c artuum, remediorum a nobis dat orum ope, sublata sunt, tantum
quod illa noxia de spasti ea strictura, quae
in membranis intestinorum & vesicae re mansit, nondum ex toto vinci potuerit. Novi feminam genero am, quae a mer curiali salivatione per plures annos molesto ptyalismo laborat, eapitis imbecilli.
tale & dolore saepius ad dentes atroci re utriente , pedes plerumque sunt frigidi, Parum appetit δι corpus marcore conficitur. Atque adeo ex histe vel satis evide
ter apparet ., mercurium non esse tam insons & innoxium remedium, ut impetiti volunt, sed satis potens & validum iaeoncitandis fravibus malis, si eo veli theroico, cuius dexter usus magnam pruindentiam desiderat, abutamur. Vix enim dat ut in reru' natura simile remedium . quod tam valide , stringendo nervos ac glandulas, humores lymphaticos in motum sortiorem ciere atque in palato Scsaucibus glapdulosis , vel etiam capite
congerere, praeter argentum vivum potest, cuius operatio e parte est consiliactori spastica , ex parte relaxatoria .
. Dein, innumera mala sunt, qui ab ad litingentibus incaute adhibitis ad sistendos nimios sanguinis vel etiam alu In vetus proficiscuntur. In memoriam inci.dit casus, ubi vir lausui ne & suceis plenus, Baccho dc Veneri admodum dedit in nimium haemorrhoidum , cui adsuetus erat, profluvium dilapsus est . Medietain eonsilium accitus ipsi praescribit ei
ctuarium ex conserva rosarum, semine
hyoscyami, haematite, semine papaveris albi luod larga satis quantitate sumsit,sistitur fluxus di mens s mul emovetur ac turbatur, non multo post incipit venter intumescere dc verus fit hydrops. Ratio non adeo dissicilis, sed in promtu est: nihil enim in laedendo ventriculi de viscerum tono potentius est narcotico, & quia iam in haemorrhoidario nimia venere &vin bilitato,hepatis & omnium viscerum adfuit labes ac imbecillitas,effectum utique eia, ut hepar & lien , quς obstructionibus sunt opportunissima, crassis &lentis succis insaicta liberum lymphi ei
culum ac iter intercipiendo, seri lecessi ii idc vasorum lymphaticorum ruptioni causam atque occasionem pribuerint. Et, eum medicus curationem hujus morbi
validioribus purganti sus adgrediebatur, nostro quidem judicio plus detrimenti . quam emolumenti attulit: nam. visce indurata & in farcta & vires imbee illae med .camenta solventia, qus vacuandis et aliis & lentis humoribus idonea sunt , non lacile admittunt,iri minori vero dosi nihil aut parum opis ipsa conserunt, sed semper imbecillior ex horum usu fit comporis naturati ventriculus magis let ditur. i. Men.
249쪽
n I. Mensium fluxus& fluor albus in feminis paulo sortioribus: adlfringentibus
externis & internis cohibitus, qiis non profert mala gignuntur inde varia in uteris tumorum & ulcerum genera, scir-rtu, phlegmones, cancri & hujus generis plura, quς recensere nimis longum esset. Placet hane in rem tequentem historiam adserre. Quadraginta annorum semina, tenerioris de sentibilioris texturae, diaeta minus salubri& incauta utens, alvo laborat obstructa, capitis dolore S praecordiorum tensione, excernit instar al- minis ovi per uterum materiam singulis in ensibus, quae procedente tempore
eo loratior & acrior facta est. Medicus , praemisso purgante , utitur Grammaniana inctura, quς obsaturni saccharum &vitriolum martis silebat hunωuxum . Ab hoc vero tempore ingenti anxietate praecordioru in languore, inquietudine .Ec dolore lumborum premitur: accipit sudoriferum & inde universum corpus maculis rubris pet funditur, hinc anxietas praecordiorum & internus ealor ex parte minuitur. Quando corpul frigore exeipitur , pulpura protinus recedit & pri lima
symptomata revertuntur. Tandem usu
beetoardicorum purpura eorpus deserit , defluor albus re Vertitur. Quibus docemur , nunquam tuto adliringentibus sisti fluxum , sed materiam , quae in viti iast, ni ad alia & interiora loea serti ra- vici ra suscitare pathemata . Disci in usquoque ex praefata morbi historia, purpuram sexui seminino adeo familiarem morbum, ex lympha putrida & corrupta maxime suam originem & ineunab
la trahere. '42. Phthisis vera, quae nunquam sine pulmonum exuleuatione ei l , plerunωque originem debet haemoptyis, quando iusti a me diris validioribus adstringenti. bus tractatur , qui languinem ad hoe debile viseus ex interioribus e gestum , fortitet coagulant, inque motu ac circulo sistunt, unde dura oboriuntur tuberincula, quae cum tempore exulcerantur de
instar eare inomatis pulmonum subis an tiam depascuntur. Temporit ratio i oneermittit per singula ire morborum g
nera & errores in praxi eommissos ossendere; plures adhue restarent detegendi, qui circa topicorum usum occurrunt; sed quia jam alio tempore pernobile hoe a gumentum a nobis tractatum fuit, hine candidum te florem eo remittimus. Nihilominus pavea tantum addemus. 63. Non minus censura digni sunt illime uentum , qui symptomata, neglecta morbi causa, oppugnant, & quando a solo motu per eonsensum vitiato illa ob
riuntur, causam eoaeandem materialem
quaerunt falsasque sibi formant medendi
indieationes, in cujus confirmationem hane adjielmus historiam. Femina spongiosioris Ac sanguine turgidi corporis habitus , superato quinquagesimo statis anno subinde media nocte gravem dolorem prestorium ea dorso ad icrobiculum eo .dis excurrentem , cum summa anxietate,
extremorum frigore dc languore virium patiebatur, qui post quinque vel sex horas sponte iterum evanescebat, tertia vero, vel quarta quavis nocte iterum reptistebat. mum igitur ob victum lautum , vitam seuentariam ac cessans mensium profluvium, sanguis & humores nimium redundarent, idque si non eausam, este ctum tamen ipsa causa deteriorem praestare posset , e pedis vena sanguinem deis trahi iussimus, quo facto, exspiravit hie dolorifico spasmodicus affectus ae per menseat di quod excurrit fluit,postea vero recruduit, Ac non interrupta serie, non
quidem interdiu, sed noctu, afflixit. Stipabatur tamen lon se aliis quam antea symptomatibus,continuo scilicet vomen di eonatu, eructationibus de dolore , qui in resione lumbc ri incipiens, on nem a
dominis regionem cum torminibus oeeupabat , adetat quoque ictericius faeiei eo-lor . Medicus alius causam horum pathe matum essse impeditum sanguinis per hepar infarctum uel obstructum, cursum autumans, elix tria de extracta amara,nec non salia aperitiva neutra oc alealia, pselulas etiam Bectherianas frequentius obatulit, sed saepius inde de saevior rediit asseactus, appetentia penitus destructa , color ictericitis intensior factus , vires quoque magis fractae. Demum ego non modo ire,
250쪽
De imprudenti medicatione multorum Eri.
sed & extra paroxysmum liquoris an Pni usum suasi, eum pulvere praecipitante nitroso,ter intra diem & noctem ex aquament hae & cerasorum nigrorum sumen. dum , quo etiam feliciter evanuere do I res eum vomitionibus, & urina prodiitrusa sabulumque erassum eum conerementis ealeuiolis dimili ν, disparente sensim flavescente saei et eo lore, licet pol ea aegra saepius iisdem adhue pathematibus
fuerit attentata , quae tamen, urina secedente sabulosa, iisdemque remediis sem.
per iterum eonquieverunt. Scilicet, ven
triculi spasmus, si se dolor cardialgicus ,
nec non ictericius color, non modo a ealculo & obstructione in receptae ulis biliariis, sed & a rudiori sabulo, quod in angusto ureterum ea nati haeret , oboriri 'stunt . Aeressit vero etiam in hac aegra nimia sanguinis congestio ad renes, eius-φmque regurgitatio ad ventrieulum &antestina dolori in lumbis totoque abdomine , nee non vomitioni ansam praebuit , ipseque assectus hane ob eausam merito pro nephritide cardialgica & e liea venditari potest. Pro praservatione huius mali venae sectio cum fructu imporata suit . .
44. Et profecto mirandum est, adeo
nonnunquam ineuriosos esse in conqui.
xenda morbi historia medentes, ut haud raro ne quidem de mali origine sint soli. citi, sed pathemata vix inaudientes, comeo ausu medicationem aggrediantur non modo fruit raneam, sed di perniciosam , cujus rei illustre praebuit exemplam vir tenerosissimusXXXVIII annorum, aut ςaxonicae minister, sanni ineae eonstitutionisia Commotus hic fuerat gravi ir
cundia . di post hane sumserat ei m in convivio simulque liberaliter hauserat
uinum, ex eo vem pessime habuerat, asthmate nempe convulsivo spasmodiso o pressum fuerat pectus, est ama xime ingravestente somnumque impedieme, ni I fere appetere potuerat, sed anxio pressus fuerat dolore , quotiescunque nonihil assumserat, hinc corpus contabuerat, sa-eies facta imritia sum m que imbecillito subsequuta , ut Medici ipsi agrumpi a conclamato habuerincia Demum aco
eessit ad me formillarum qi e medicamentosam im a variis Medi eis praescriptavrum apparatum , ad octogenaritim se. re numerum ascendentem , mihi exhibuit , in quo nullum sere medicament genus o millam , sed purgantia, laxantia, emetiea , salina aperientia, anodyna ,earminativa , eonfortantia , stomachlea , eomprehensa, omnia tamen incassum usurpata. Etenim omnium, quorque in consilium a se iverat aeger, indicationes &eonsilia, seripto etiam tradita , eo tende bant, ut erederent. hepar esse obli ructum& sanguinis per hoc viseus progrelsim non recte succedere naturamque moliri haemorrhoidalem filixum , ideo promo vendum , utur aeger ne vestigium de hoc unquam pereepillet . Ego vero, expensis
citrate singulis, in hanc ivi sententiam , ab ira sola subnatum fuisse hunc affectum & ex eo spasmodieas & eonvulis vas
m nervis, qui ad ventriculum excurru nr,
esse stricturat itemque in tunicis nervosis ductuum biliariorum , nec non in nervis diaphragmatis o Hinc medicationem adigressus sim pulvere diaphoretico, nitroso cinnabari no& siquore anodyno minerali, loco potus ordinarii suasi decoctum demulcens , una cum infuso t fiet forme ex summi ratibus millesolii, florifras ehamomiliae . eum semine sceniculi , poli aliquod vero tempus datum fuit sal nostrum aperitinum , cum pilulis balsam eis, & sie, adspirante diurna gratia, intra mensem, derelictus ab omnibus aeger, perfecte sanitati fuit reddit uxo s. Perpauci etiam sunt Medi ei, qui
naturam &causas intermittentium, prFsertim earum, quae ex intemperata αdiuturna aeris conritutione oboriunturae populares habent eircuitus, recte pet- pendunt atque pernoscunt. Vidimus ile lapsis aliquot abhinc annis, ubi obtem pestatem per toram aestatem& Septem brem nimis calidam & siccam , invaserunt ii termittentes stequemissimae, tertianae , quartanae, quotidianae , mirum
anomalae & pertinaces, quippe quae ensim pikibus in duplices, en quartanis Mitertianis ira quotidianas degenerarunt ,