장음표시 사용
41쪽
que solam multosmorbos vincere ὀ item commendate, haec est: quod medieri , naturam impulsam arris peritis, quae fa- quando naturaeit in motu, movere noncienda sint, demonstrare: nihiHalut idebeat. Per motum vero naturae intelliariter fieri posse , nisi quod ipsi Maturaeigimus morborum paro1Υsmos, exaeυ- convenienter fiat. Et medicum naturae bationes , spasmos & antensones m
ministrum, scribit Henrisus ab HEERituum in parti bra solidis ac fluidis, item
V. motum naturae dominae suae ob-iquae ad excretiones nimias tendunt. ser Ware, nihil ea operante temere mu-l Nam quando corpus nostrum. spasmis&tare de re, risi ut vel emenem frenet, motibus vehementibus agi tatur , pleis vel ut pigriorem excitet . Et DURE rumque exteriores partes cum summa TUS ae humisiam purgatione pag. II. cute spasmo constri eae sunt, & motus prodidit: naturae imitatorem, oblarva. humorum a circum sexentisi ad centrum torem di adiutorem fidelissimum praest vergini, alvus, renes ocrςliqua emum re se is debet , qui artis magii ier prae-ictoria propter nimi m constrictionem flami us diei di esse velit . Legem non rite munere suo sunguntur. Nihil autem ac methodum turae eam esse jam est imprudentius, quam tali in easa dicebant , ut .coctione de crisi morbosa namus producere eosque augere & em corpore propulset ' perpetuo enim urse-itico&ioria purgante aut sudorifero v hant eobionem , maturataonem ii vestido peccantes humores excludere velle. anateriae peceantis correctionem .' & B linantum damni dc periculi exinde mis xilitastm excretiocissi semper Praecide-ixis aegrotantibus accedat in paroxyiare debere . hasque divenias operationesimis, ubi omni spasmo constricta sunt, naturam statis rem poribus perficere ac eiusmydi pellentia & moventia adhuper convenientia quoque loca excreti ibeant ir , dici vα potest nihil enim nes moliri . Motus vero naturae perni excernunt ψel Oeerantur, morbi vero Metiales habebant, quando ina nec ordi dismploma Im vim cercissilue adaugent.. nem, nec locum, nee tempus servabat lQuiescendi;*Rimc potius est, vel pa tri. 42. Veram autem naIurae sanandi avendum, acauqePlus eun ndo pro. methodum, quae etiam artiscue debet,JIc rur,. quam rurando - Rei natura perpaucis, sed praesumtissimi usus aph d ipsaque ratio dictitat , - effrenes motus eismis magnus noster HIPPOCRATESIpotius tune esse moderandos, violentos complexus est A Hi aphorismi autemllpasmos sedandos. Unde in on rno auro eatiores mere pra ei sunt seque Jhorum vigore & impetu diluentia, te mistes ; videlicet: vh. m. Ses. I. Conc aperantia, humectantia ,. blandadiaph fia vetericari oportu, non cruda, neque retica de r-derate nitrosa ae sedatiua in principio , nis materia. rurgear. Et i non sine eximio fructu exhibentur. EM Wpo. ar. Sest.L lisa ducem uet, suo gie huc quadrat illud O aDII. . maxinere an , - δεμα --percom Dum μων in cursu es muti inviaevementia loca. Et aph.9. Sect II. codi furori rpora quacunque quo surggre miseris , Di ciles adisus ampuus. annis suida acere o Ner . item a .29. Incis Babeae. pientisis mortis, s id -- - - , --gredιar .melias sum cum I adetur move. ,' uetuι x vero FUU Te i ii vulnera tangi . . Oportet. Et aph.2o.Sect. I- a uicam I Iam finit , verisi mo ei sturo iudicata sunt integre , usteque m aptus eris. i 3 vereoportet, neqMe novare ν neque medi-l opportunum vero tempus agendi Veleamentis, negae aliis irris mentis, sed ismovendi in acutis est principium , vehsinere. . . . :I quando morbi magna est remissio, in re-43. Universalis verotegula practi ,3liquis & chronicis extra paroxysmum Zequam non satis possum.omnibus , quilquando spasmo ri & motuum vehe- cum ratione artis opera exereare vesunt, mentium fit intermissio, tunc si opus in
42쪽
m recta es simplicissimis natura me di mettio. 3 3:
tmteria turget , eam movere&eva-ibo Gleriter eohibito rei exeretionibur euare oportet, & tune etiamevacuan- per sudorem&alvum in febribus acutistia operantur & faciund , quod faceredinterceptis, Meedat, tristissima proh do. debent. 'lor indies saepe in vulgari praxi exempla M. Postremo, iiu semper in omnibus a confirmantia Uerum hae vice de meden-eVacuationibus ten dum est, monent a cla generaliterqint die xsunt, si Sciant,.
HIPPOCRATE 'thun pro diver-ispecialia enim & peculiaria, quae incumta eorum conditione per eonvenientialiusvis. morbi curn obseruanda veniunt loca educanturia Nam si. arte educendis petuliarem quoq;.tractatiose requirunt. sunt viscidi, lent , copia peccantes h mores, uriniussi humida, fluore albo, ilis R. R. Pinis in M. R inia
Pitur 4. In hypocho iacorum. prima Ectissime agnovidi sapientissimus:
resione ingemaeiuditatum.&humosum Salomo ,. in universo omniae stato. Mid bilios otium eollia vlax haeret quae tempore fieri & solere & debere eaque perperam diuretieixaut sudoriseris, o marreptis quasi ex hujus aueratione oce time vero clemente laxante Me alvum I. irinibus tandem fixam ω propositam supereritvria Humor biliolas eopiosior me-ui quoque mutationis. metam, attingsr: ..daante iratim intestinaestu sus& aeredinari. Neque minus inten salutaria & allis eat. dotatus pessimci consilio emetie. aut Hodi cui notanda, septem, sapientum Ghaeciam dorem pellente remedio . eonstillissimeI, apophthegmata. illud Pittaci principem. ero, Pr ista temperante per alvum i sibi vindieat loeum veducitur ia Quandoquidem non semel .al quo ipsevult, ut in eo maxime mortales sed iteratis vicibus.tali in easti aevandio, cogitationes defigantiamnemqudinavenditibus eommoventibux lanesius ventrieuli' opum quo omnes quas moliuntur inflammationes, hectitas febres , par-d abiones , desideratuin ut finem astinistium contracturas de tremores notavi.' Eant iusto&opportuno.tempor2fiantiamu . Quandocunque fecibus alvi hi ia-4 Ea nempe est a sapientissimo, universi,
testina turgent, perniciosa admodumI conditoreo rerum. Omnium, conmato , lant vomitoria, auu quae sortitet sudo- coordinatio & harmoniaε, qua, singulae rem movent.. Si vero exerementitium 3 ad certas statasque temporum vicesinum: serum subtile acre eliminandum est, in- ortum, incrementum vigorem & sta . felicissime ad alvi ram resionem ducituria tum imoquoqpe decrementum habeant 43.. Ultimo loeo, de hane magni usus ad .ud res secundum diversa temporum Iregulam prameam notandam; esse ex, momenta diversav. nanciscantur ad cer-stimo:. quando natura molitur excretio- tum: finem & seopum aptitudines.. Idines ter loca eon Uenientia, hae nullo mo. quost uti ubique extra. nos videmus, ita do, licti, vestim ili νι multo. minus. re- quoque in nobis. animadvertimus . . cem primi debene. incritum periculi aegro- ti m tempus reqpiri ad. conceptionem mtantibus ab- imprudentii acistrinsentium,formationem, M stationem socius in ut vel repellentium usu in arthritide, po- ro .. Certo aestato Iempore moveri incidagrat eos petate', scabie , variolis pit infans in.utem,eertoaempore affectauantiquis Olceribus, diarrhoea vel ea tam ' exitu me eruptibdentium sua.habet tem
43쪽
absolyuntur temporibus: intellectus&iudicium eeria saltem aetate eminet: pu herias seu ad generationem aptitudo certo incipit & finitur spatio: in sanguine& humoribus certa temperies ae dispostio sub pueritia, sub adolescentia, subvirili & extrema aetate subnascitur: chylificatio, sanguinis eirculatio, secretiones, quosperiant etiam menses certa mensura motuumeeu stato tempore continentur&absoluuntur . . a. Neque minus in statu praeter natu.
ram morbi alii infantili, alii iuvenili , alii senili aetate sunt familiares omnesque definita & eerta habent tempora & prin-eipium & incrementum, statum seu subsistentiam & denique decrementum &finem. Morbos recurrere certis horis , eerto die, certo anni spatio & accuratissime statas suas servare periodos res per tissima est. Porro omnes in morbis m los excretorios, quique vel ad salutem, vel ad mortem tendunt, natura certo
tempore instituit: se enim variolae sua tempora habent eruptionis, suppurati nis& deflorescentiae, morborum Hlutiones per sudorem, urinam, diarrhoeam justo fiunt tempore . Uno verbo : natura in omnibus operibus suis & maxime insanitate hominis conservanda & morbis curandis mensurae, numeri, ordinis &temporis est observantissima, decerne te sic ex liberrima voluntate Omnipotente naturae Auctore , omniumque qui fiunt in universo, motuum causa prima
di prinei pali. g. Ruae eum ita sint Medicus,qui praeter scientiam a prudentia maxime commendandus est in eurationibus suis ad tempus respicere , illoque opportune uti
debet. Id quod iam dudum antiquissimus sapientiae medicae Drens HIPPOC. confirmat qui Iab. IV. ae rat . iactus p. 36. scribit e In omnibus morbis praecipue inacatis , pati imumque in quibus venemen ria febris Iubes, tempus adhibendi me. disinam maximis habere faciutarem Idem
Lib. I. aphor. I. eonquestus est: Occasionem medendi esse celere heu momento rem . Vult Divus ille Senex momentum tem-νoris ab ipso medico saepius tam in apti
remedii praeseriptione , quam In illlux
applicarione arripiendum esse: nam in momento, fimo saepitu in puncto vita Semors hominis eonsistit & mas num emolumentum , imo grande perieulum corinpori inde contingere potest I ut adeo o casio medendi eurationis non inepte diai possit anima / deinde oceasio praeeeps &momentosa est, quae dissifillime revo. cari potest, qua elapsa inelinatio noni nunquam fit vel ad mortem vel addet rius, nam alium statim morem, aliam naturam, alium motum assumit ipse morbus ,& alia subito mutatio in eo 're nostro advertitur. Propterea sapienter, Pindarus ἴκτνἐν ἐπι- μα- ς' nee inconeinne ait Poeta: Tempamitas Medicina Iuvat , data tempore presuin, Et data non apto tempου vina nocent 4. Et certe non minima prudentis medici nota est, si rationem temporis in applieationem medicamentorum ha bet sollicitam, maxime cum praesentinsimum alias remedium hoe tempore-proinsit & proficiat , alio autem assumtum i maximum damnum afferat morbumque .eteriorem reddat. Optimum hine n. dicamentum est, quod opportune datur.'& revera in apta remedii contra moriabum inventione & in legitima ejusdem
ratione temporis applicatione vera medendi methodus , rectum mediet iudi-eium & selix curae suecessus eonsistit. Eo
quamvis sexcenta contra unum morbum
habeamus remedia, nisi illorum applicationem ratione ordinis , doseos , &maxime ratione temporis eompertam habeamus , certe nihil laude digni in medicationibus praestare valemus. Sed mirandum est & turpe dictu, silere hic ne omnes medicorum & Pram eorum libros, & quam scitu res est neeessariatam prosunde eam silentio esse sepultam. 3. Accedit adhuc: quum medicus naturae , quae effato magni HlPPOCRA.TIS Optima morborum es medicatrix, sit minister & imitator , eo magis opus est ut ad ipsus motus, ad tempora, quibus illa ad sanandum uti si
let , ariendat.& respicut , ipsani
44쪽
De medicamnvm-r prudenti Uplicatime in tempore 3
1ae in operando iuvet: Nam felix meis
ientio cui ad tria natura succurrit, imrita vero ρος repugnante natura tentatur.
Medicing leges naturr ogibus consentaneas esse debere iam dudum Fernelius in Pr far. Lib. I. Therapeutiere dixit. Utienim in macrocosmo solis, lunae, fiderumque cursu g & eonversiones, tempestatum mutationes, oceanique aestus&reciprocatio ex ordide certo &constantia immutabili reguntur : si e etiam inmier osmo contilio rectaque ratione natura prudenter administrat & providenter tutatur omnia , ae stabili quadam & rata lege actiones suas perfieit :quum autem naturae nulla eognitio vel
voluntatis quoddam arbitrium insit, se- eundum quia omnia administret; facile
apparet , naturae ordinatos motus &summam illam ipsi instam vim , qua
existunt, conservantur & administrantur singula, dependere a divina quadaminente architectrice & conservatrice , ut eo ardentius majorique eum sollicitudine medicus naturae salutarem ductum
serutari, illum sequi & imitari teneatur. 6. His deeuriis plenius jam ipsa adeunda est tractatio de medieamentorum seiscundum certa tempora applicatione. Et quoniam ex superioribus didicimus naturae ipsi inditam esse vim se conservanis di & motus certo tempore efficiendi in sui conservationem & eausae morbificae
remotionem : medicus omnino ceu minister naturae ante omnia naturam aegrotantis corporis cognitam habere, motus
naturae inordinatos sistere & nimis languentes promovere, impedimenta tollere & materiam motibus vitalibus eon. venientem suppeditare & praecipue tempora, quibus natura in morbis sanandis utitur, observare debet; secus si fecerit praeter & contra naturam faeit & frustra temat omnia. Primum itaque ossietum mediet est , ut in tempore praeveniat morbo, nam in tempore hie praevenire omnium rerum est primum: Nimirum quia omne illud quodeunque temperiei, mixturae& motus partium machinae flui. darum incongruum, improportionatum& inconveniens, simulque activitate laedendi quadam imbutum est, causam
morbifieam eonstituit & motus naturae turbare morbumque producere aptum est, hine medicus id ante inti inam cum succis vitalibus mixtionem in principio avertere , sicque morbo praevenire u deat & allaboret. Natura enim adhue vigens medicamento adiuta facilius expugnare morborum poterit , ae si alismium morbo delassata ae fracta est: hine affectus qui aliquantulum protrahitur &levioribus praesidiis tempestive sumtis sanari potuerat, vix nisi valentioribus &disseiliori negotio profligandus est. 7. Experti id saepius sumus in se bretenta & corporis consumtione, quae post intermittentes diuturnas vel perperam curatas ex saburra vitiosorum humorum primas vias Occupante nascitur: si protinus in initio leni quadam emetico depleamus ventriculum & primam rogionem a colluvie vitiosorum humorum, praevenire possumus huic febri quae non raro periculum ingens habet conjunctum; quod si vero increverit, & sanguinis erasi destructa solidarum partium substantiam consumserit, & emetica &omnes purgationes adhibitae mortem ei-tius accersere consuescunt. Miasma ae
more in ventriculum delatum conveniente emetieo alexi pharmaci coniunctione nobilitato statim exstirpari potest
eommodissime u ita plures a morbis cor
tagiosis , peste , dysenteria maligna , morbo Hungarico servari & liberari possunt Quod si autem jam vitales corporis humores, infecerit ae disturbaverit, abstinendum ab omni purgatione est ceu
summe nociva, inordinatos magis motus in sanguineia genere neodo excitante. Sicut enim in omnibus heroieisae mapnae actiyitatis remediis: ita maxime in emeticis usurpandis ratio temporis habenda est exquisitissima : Ita antimoniale emetieum non multo post vehementem iram exhibitum lethale ut-
plurimum & instar veneni habedum est. I Uidimus hoe modo plures in funestam ventriculi inflammationem vel ingraves passiones chronicas, phthisin, hecticam
45쪽
Maecipitatos. Idem vero remedium tertio vel quarto post iram die adhibitum tantum abest ut noceat, ut potius humorum colluviem biliosorum expellendo a febre lenta aliisque chronicis maliseorpus immune Praestet . . 8 Maxime vero omnium dignitas αutilitas ex admirandis curatetnibus morborum praeservatoriis claram. me elueet. Hydrops, phthisis, hectica sunt omnium consensu ex insanabilibus
nienti medicina in tempore adhibita, ut
V. Sne.&sufficienti diluentium, qui Uiseidos humores distavunt , usu averti possunt selieissime . Nam eorum originem si spinemus, ea potamir ex plet hora vel ex largiori potu frigido corpori ex fortiori motu vel iracundia incalescenti aut sudanti immisso repetendae ILMolestissima illa& eontumax affectra , ouae vulgo dicitur hypoctondriam, uti facillime praecaveri , ita disse illime sinueteraverit & radices egerit , eurar botest : siquidem haec ipsa plerumque ex vita diade & immobili, nimia ciborum, uui flatus, ouditates ingemerant alv
cue adstringunt , voracitate , . et ex Berperam tractatis & male curatis mri. hus m termittentibus, aut excretionibus sanguinis aliorumque humorum criticis
retentis prognastitur. Qua solo tu
Et exereitatione corporis I cienti, ci-
horum abstinentia, aquarum & maxime mineralium potu, sansuinis decenti missione, item rha barbarams diremperatis stomachicis roborantibus in tempo
pore continuatis, eam Optime vinci ac
superari posse multiplici sane experienistia eonfirmatum habemus . Sed dolem dum magnopere est, quod Nimmi or tantium non statim medicum accessant de consulant, i- magis adhuc dola dum , quod plures medicorum ex perversssuis adulam nihil pertιnentibus , uas in academiis a Prolataribus inpra xi minus versatis didicerunt, opimoin bus gravissimorum affectuum initia , quae plerumque parva sunt & levia, non recte intelligant, adeoque sinis ενι v latinistis & rectae medendi methodi ignari ex.
minori deterius subinde malum effetant. o. Notum porro Medicis imo mulieris euus notissimum est, quod gravidae atque inprimis plethoricae quaeque mobia horis. animi sunt, si semel abortum passae fuerint, repetitis vieibus in eum syeillime recidant. Eundem tamen Drimis mensibus tempestivis remediis μ er briori , sed moderatiori sanguinis in s perioribus partibus missione , bono dia tae & vitae regimine atque lini mentis spiari tuosis roborantibus arceri posse, ite didem experientia multiplici ed i s mus. Denique & medicis & muliereulis
non ignotum esse arbitror, puerperas , maxime ex retentis vel suppressis lo-chiis , graves imo funestas saepius affectiones , acutas nempe inflammatori sebres vel sine vel cum purpura iunctas , affectiones cardialgicas , syncopticas , suffocativas supervenire, quibus tamen omnibus prudens & peritus medicus se ctione venae, blandis temperateque balsamicis laxantibus & antispasmodicia mature & tempestive , aliquot post partum diebus, exhibitis occurrere dc prae venire pote ii quam feliciis me. io. Praestantissimum utique & magnae emeaeiae praesidiiam ad morbos graves sanandos est V. S. opportuno tempore administrata, quae neglecto tempone tanquam stadius tu in manu furios. In acutis& inflammatoriis febribus, Pra sertim synochis , quae mane exacerbationes suas habent, inter initia Vade
que, urgente necinitate, remtita facialiorem eis cit morbi pregressum pro verihilque in diebus criticis solutionem ,
cum contra ex praepostera eius administratione quam facile circa diem criticum septimum contemtiones motuum
haemorrhagicae sed irritae & subsequentes mentis abalienationes tanquam mortis prodromi obtingant. Ad intermitistentium tam tertianae quam quartanae
contumaciam infrinyndat', non alienum est, ubi sanguis nimium abunda. verit , venam secare, sed hac caatione,
ut nunquam fiat cibo frigoris & horripilationis, tempus, multo minus eo Prae-
46쪽
siente. travex exinde convulsim' tum tractionex cum summa praecordi rum anxietate , dissielli respiratione summoque virium lapsa multotita vidimus ει observavit ius. Allectus catar-
Thales, rheumaticos, arthriticos, erys laceos& ipsam quoque podagyam ,
V Sbus debito tempore ac mensura ad missis, accedente sauit accurata diaeta,
potu dalueiui& lassiciente nec non codiporis motu, in totum averti posse tam certum est quam quod certissimum. Sed Mucioribu minuuequdi iis , qui verae patholotiaeti genuinae . me ast in mein centa ignari lant, id opere concessum est ἀIr. Fluxux harmorrhoidalix in eoi, laetis . aut ubi natura iamiam inclinat, ne&sine turbatione procedens a M vibus omnino morbis eorpus immundi servat. Quum vera ex facili is 'se itiordine . tempore & meysura variis demutaturbati vel eohiber, possit, quam graves &faepe immeditabiIex inti asse. Auxoriantur. dici via latis potest. Ni-
Iescunt x pauca sunt remedia, modindebito tempore & ordine usurpentur , ruae salutarem hane excietionem in orisine servant eamque aber tem in o dinem redigunt ἀ Ex quibus praeespue singuinis detractio, conveniens vitae αdiaetae resimen, temperate balsamiea&stomachica carminadiva primum& primes m loeum obtinent. Quin imo. haeeipis remedia quod probe animadve tendum, prudenter & tempestive adhuhira tantae sunt virtutis & emaciae . ut molestissimum hunc fluxum, qui debitis lanauidae naturae index est, deest, nare feliciter possint Ιχ. Porro medicux in morbiv , quα evacuat ionibus eruiuis adi ipsa natura sal.
Ehis cirex certae tempora terminari s , lent L exquisite naturae motus servare&tempora criticarum evacuationum in medicamentorum applicatione etiam atque etiam observare debet, nst prae postero illorum usa naturam turbet &Rnestolici suo avocet ia Inten tales morbos uacoet morbus. variolarum meretur restari . qui distincta sua habet uane L. ,
nimbum Gallisionis , eruptuitur , sinpurationis oe exsccationis . Eruptionem
macularum ut pIurimum circa tertium
vel IV diem natura instituit, oeelusit
Iunc caeteris evacuatoriis , maxime alvo , qua vi unita ad cutis per heriam materiam morbificam eo felicius propellere possit a quod si quis tunc tempsyris purgantia & filato intestinatis irritantia adhibendo naturam avocare vinsie , in instens vitae diserimen aegros prae cipitaret, phirimis lexhalibus exemplis in satis te idus et e contrario in principia statim morbi leniora purgantia ,
Primm regionem ab impuris biliosis Bevi dis sordibus expurgantiis non. n tent ia Imta observari saepiux lanx sua sponte aegri in principio morbi maximn cum euphoria purgati v nam natura Rcopia humorum oppressa , jam liberata moto salutarexerisaeos instituit expedilluc ad culta corticem ia Atquae Porro , eum Medicus ante ordinarium erupti m a natura. praefinitum tempra vel regi
mine ealidiori, velaudoriseris ealidis Ecexpellenii bis materiam morbificam a1
ex pullionem seras vult eoΠre, tum ma tores turbas concitando, intensiores a xietases accersit& recessionem macul rum, quae ut expulsae laetunt, maioracumviruim mstratione pro eat et quai
tritone necari quam omiosissime .lene plures hoc morbo laborantex. Praestae pollux semper ante eruptionem motum inordinatos serrainig & humorum restinguere acrinionian udi humorum temperar terpetu, an ynis, Midulis. quam re indiearidiori&calidis uratu exortatantes , ardorem & acrimonia augere α saepissimaelethalia symptom in accersere ia Utast quovis te ore vaticitarum cane de ange peius lagiendumeth regimen nimis e dum. Ataue in eoexenuinad: methodiea eaque felicissima.
varrularum curatio. tissimum versaturia
te adiectis, naturamim excretionis nae
47쪽
movere : circa diem autem nonum, cum
de novo ab inflammatione & suppuratione suscitentur in sangi ii ne tumultus& motus inordinati, iterum ab omnibus ealidis abstinere debemus p tune enim ealida etiam in minima dos adhi.
bita v. g.Eis myrrhae ardorem, dolorem& symptomata exasperare solent.
Is in febribus malignis petechiali,
soc quae coniunctae sunt cum exanth matibus, medicus naturae crises& tem pora exactissime observare tenetur. Hisce in morbis totum ferme negotium c randi incumbit naturae . quae si robusta est, si vires corporis conservatrices morbo vincendo pares sunt, si sanguis temperamento quasi alexi pharmaeo in il ructus est, sola selicissime saepe citra medicam opem curare & absolWere sanati
nεm solet. Quicquid enim medieus emincere poterit, id saltim in principio Leere debet, plet horam minuendo, super. fluos humores evacuando & emunctoria aperta servanda : reliquo tempore naturam minime turbare, sed temperatis, terreis, absorbentibus, acidulis & vires reficientibus praeli diis eius motus circumspecte dirigere debet. Ante omnia autem circa dies criticos se prudenter
debet gerere medicus , adjuvando &moderando, non impediendo ipsas eriticas excretiones, ita quando circa illud tempus sudor contingit, ut ille moderate , quantum fieri potest, promovendus, vires ro Urandae, & stimulus naturae labascenti addendus sit. Quare circa tempus eriseos medicamentum in pauca dosi datum alexi pharmacum , diaphoreticum , quale est nitrum cum camphora mixtum, vel sola Essentia seordii, M. dorem saepe ea lidum copiosum eum virium notabili resectione, somno de purusu subsequente naturali excitat . Non rarius etiam in febribus malignis solvi.tur morbus per alvum , quo tempore constringentia vel anodyna propinari nunquam debent , sed tantum confortantia praebenda sunt , ut eornu cervi vel ebur ph; l. praeparatum, succinum , cinnamomum & huius generis alia.
am A nte omnia autem id Medicus ca vere debet , ne in febribus petechialibus medicamentis sudoriseris, volatilibus,
ealidis utatur ἔ expulsionem enisn nrismium cum promovent , vidimus fere semper rem non bene lactessissa : a 'parent quidem petechiae, sed eum majori virium imminutione & graviori
symptomatum saevitia , ae lapillime re. eedunt; satius est itaque ipsi naturae re linquere negotium expulsionis & lentia sime semper procedere. Firmissime enim eonvictus eredo, plures a praepostero e lidorum & expellentium usu lethalem sibi diem acςerrere pelechiis laborantes
Spectat hue illud LIVII Lib. XXII.
p. I 8. Medicos interdum plus quiete
quam movendo atque agenri perficere . Deinde cavendum, ne motus naturae peCpurgantia turbentur, ideoque petae filis comparentibus illa omittantur . Id quod locum habet non tantum in febribus aeutis & ubi natura per metastasin aut
evacuationem praeter alvinam ad πaliam erifin molitur a sed in chroni eis
quoque v. g. lue venerea, seorbulo , si bubones aut qualescunque exeretiones& efflorescentiae apparent. is. Equidem multi sunt ex reeentioiaribus, qui dierum eriticorum, quos an liquissimi medici admodum respex earunt, existentiam penitus negandam esse sustinere volunt; sed hos ipsos in etiae it io artis non satis esse versatos ego quidem convictus sum . Causam huius prae sterae adsertionis Clari A. BAGLuIUSLib.2. Prax.Cap.ra. egrebiam a linimare videtur: μνari , inquit, des. nena Practicanter, fi hodie nec frequentister , nee perfecte succedant erifes , uti olim in Graecia; squidem illi Guearum
testim ignari, vel obrrectato res a princi-μο mονbi ad declinationem usque turigantibar, diano reticis, phlebotomtir , alii que imprudemo o intempestive arihibitis, uras suos fere conferunt, und-impsibile est , ut humorer per tam Heversas remediorum seditione, risiacti , ad crities despumationis negotium suo
tempore Aisponantur, neque Heram erit eorum regula, ab antiquis tra iis, Obser
48쪽
De medicaruentorum prudenti applicasime in tempore r
Id. Notum est , intermittentes bres non raro spontaneis obortis sudor,hus absque ullo medicam emo terminari, uno parOxysmore mytente, maxime in tertianis subsequi blandum ti calidum uadotem & vice uersa circa tempus horroris& in princi bis febris diunquam naturam instituere maphoresin, sed firmi sti me tunc poros subcuraneos esse o clusos. Unde prudentis. medici est , iuia natione harum febrium naturam muducem & viam monstrantem sollieite
sequi & imitari: si quidem hae sibi rei,
dia raro evacuationem movet, nisi myteria cocta suerit Nunquam itaque tempore inhorrescent in veh mox ante
illud tutum est , medieamentum sud riserum idque ealidum sulphureum pro
Pinare e utpote calor, ardor , oris si citas , praecordiorum anxietas & irre. 9uieta membrorum iactatio magis tune incrementae capiun3 , o laque exaspe. xanim a e gontrario finito paroxysmo &diebus interea laribus ubi cutis spiracula, hiant & sanguini elaeulus suus restituiatur, diaphoretica cum amaris robora tibus vel specificis anti librilibus nupta se
abstinendo simia ab aere frigido , h
mido, victu copioso & eris , acido , saepius iterumque repetita , praemissa Primae IUioni ea purgatione , sola se 9uenter cura recidivae metum febres et. Iam contumacissimas expugnant felicis.s meia Hune in scopum laudatae virtutis deprehendi sequens elixi r antilabrile , medicamentum in quartanis etiam diu. turnioribu utilissimum L Reeip. Extracti Scordii , Genitanae , Centaurili mi. noris, cascar illae ana drachmam t. SI chiqar ehin. Tincturae tartari an Runc. P. di dimissi Ex tria .croc. eastorei ana gr.X. olei earyophyli .guu. X. De hoc elix irio sumat aeger singulis tribus horis , inc piendo stim post paro1ysmum, gure.
AL-cumvehi cuda conveni euit, ut vino eum aqua diluto ..
I7.. Plures morbi dantur oestici, qui eum praecedente horrore , stibisquente sanguinis ebullitione , pulsu audio & ex. ccetiane ad partes extremas fiunt , uti iura erysipelas, arthritis, theumatismue pleuritis spuria, in quibus, ubi naturai retionem molitur, abstinendum est aiU. S. evacuantibus medieamentisque acidis , quae cuncta perspirationem &motum sanguinis ad externas partes praepediendo materiam e mei infensam intus retineat& funesta symptomata accessere valent. Ad praecavendos vero hos morbos & statim m prineipio, si plet hora adest. U. S. si colluvie vitiosorum humorum prima regio scatet, leniora' emetiea & per alvum evacuantia&e. t eum omiamo habere γ' unt, magis et-tiam tunc blandioνω diaphoret sea , ut W- est Diueota. Fracast. cum lap. cancr. Scinitro mixtum, item Decoct. C. C. Scor Eonerae, Rad ahin chin. conducunt.18. Ex his iam liquido constare potest cur in arthritide, mysipelat , externa po- ως stipantia & e rationem materiae peregrinae prohibentia ι sive sint liquida, live emplaitra, tantam noxam ereare det symptomata exasperare possint. Not, sunt exempla, quod materia caustica erysipelaeea ita transpiratione sua impedita medicamentis externis adstringentibus; profundiusserpserit, ulcera cacoethica,e crosa, ipsamque gangraenam produxeriris Magis ex uia Se re hic sunt, quae blande poros aperiunt, spicula salina materimnwrbola te ranu demeri m&trania pirationem juvant. Talia maxime sun vipsa sieea ves etiam liquida spirituola
camphorata, non autem oleos quam vivsint destillat . Commenstari merentur Grex sambuci, chamo via arim, meli tot sen . earm alia myrrh camphorastae eae iuniperi, farina fabarum, evocus, nucista M. Demplum aliquod reseram. Nimirum vir obesus . annorum vivaacillime ingenii se muneri praepositus amplissimo , ex podagra laborans , ab emptiri eo iamptarine astrum ex alumine ψalbum ine ovi & eamphora tempore in vasionis limi affrchae applicabat, mox horror ingens, ardoe, somnuς turbulenti. tus cum affectu comatososequebatur, iratruo omnis ferme memoria periit. U. victione & sudoriseris. adhibitis larva tugquidem est, ait memoria debilitave sun. ma ad hunc usque diem laborat
49쪽
xς. Constat satis, sceminax singula mensis spatio, stato suo tempore &ei ca lunae phases purgari per uteru' imp nti eum naturae levamine. optimum araque strataeetna practieum est in mensum evaeuatione luppressa, cirea tempus illud quo natura consuevit ex eerrinre , praemissis prius levibus evacuant,
bus propinare pellentia & specifica se di.
Oa em menagosa. Deinde ut cuctui sus naturae obtinere finem Reilius possimus, caveant sceminae eirea fluxus h ius ordinarium tempus, ne acidis, Uistidis, instigi dantibus & inflantibus cibis abutentes fluxum illum consuetum impediant ; mille enim inde oriri solent
mala: nec lune temporis U. S. in manu
instituenda est, quae sistere hune fluxum
protinus solet. Itaque tune eo motum
naturae dirigat medicin quo hi fluant , seeus seu stranei erunt conatus.1 . Denique medicus si recte olfieicilao satissaeere velit, omni cura &comssio in id debet ineum re, ut seiat quo ordine eausae morborum proxime vel r motae sol tollendae, in eo enim versa tur magna medici prudentia & felix morborum medicatio. Sie. F. g. in partu dissielli pessime illi faciunt, qui non o servatura initimum partus tempus pr pinant conrurtantia, calida & irritam ita, seque semellax saepe inebriant , ut deinde motus horrendi timodici, vel etiam febres inflammatoriae post partum invadant. Optimum contra est, expectare lesitimum tempus , & eum ipsa
natura inclinante promovere exetissimnem scelus, datis tune Nnuinis relaei Llantibus & anii spasmodicis. Inter haec excellit maxim e pulv. seqvi cuius usus est gobatissimuα v. . R. succini drach. ii arracis Venetae drach i.& dimid. Cr et , seli.anguit Scrupes. i. OLCinnamom. uti. viii. 2 p. sic quoque porro calautus is rea existens si intempestivo pellantium diaerium usu in ureterat pellitur, illos
pertransiens ingente excitat torturo , totum nervorum systema saepio in consensum rapiendo, imo Iethalem urinae
siμessionem accersendo. Pripa itaque
& optima intentio mediet hie est ealivisium illum solidum magnitudinis plus i
sto maioris prius atterere, comminu re, &resolvere, viasque per quas tram sire debet emallientibus & lubrieantibus proba disponere & aptas reddere, ut siefaciliorem lapis inveniat exitum . T lem in finem iam merentur laudari omnia emollientia , elysteres , oleum amydidalarum duce, i t. salina intrinseeus ad hibenda v. g. solui. .cancr. terra taliata tartari, arcanum duplicatum, AI di reti eum medium & neutrum ex sale su
cini& .caner.Paratum, aqua cochle rum, nee non decoctum hederae terr
stris, atheringi, asparagi, aqua Sel si &cia a. Affectus eutanei ex sale eaustim erodente subnati, quales sunt seabies , lepra, mereuriali biis extrinseee applicatis , item sulphuratis egregie sanantur , quod si autem ovis illis uti velit ante diam inutionem plet horae & eorrectionemeaeochymiae debitamque evacuationem, maxima oriuntur mala : observatum namque est malignas febres, paralyses, amplex iam, letnargum exinde oriri. - 23. China china decantatum Se reverira divinum contra tat mitrentes praesidium est, praepostera autem applicati ne ingentes Bepe nom ereat, dum i termittentes in continuo vel lentat ver tit . & firmando obstructiones , pericumis tes recidiuas, caehegiam, icteriam,hIdropem gignit , id quod satis historiae
morborum testamur. Et docet experie
tia, si mox ante pam13 sinum, vel vando aegri hi horreseunt, ipsa china edinae detur, semper exasperari sebrem &-viora fieri symptomata, ita ut hae ratione multos e medio tulerit, annotante se S enhamis: Tract. de Febri r . Quod si autem praemissis primam regi nem ex pragantibus , quae impumeat faetidi sordeicens mali fomitem praebere solet , ae si vehementia huiux morbi prio infracta. rvan iratio liberior redindita atque u iseerum obstructio, reserat suerit, laudatua cortex tempore internuisionis erebrius& repetitis vici x ex
hibeat , iacipiendo statim post par-
50쪽
De medicamentora pruismi Vplicatime in ter c re.
xysmum & ad eundem ferme eontinuam do, incredibilem ia sutanda febre ciste dit emaciam . Tantum est lagitimo tempore propinare remedia. 24. Opium divinas medentibus solet
Porrigere manus, improvide aurem pinatum venenum non raro evadit. Sic
ι' compescendis doloribus ehronicis non nisi cute porisque apertis propinari, vel diaphoreti eis eonjungi debet . Notavi nuperrime seminam, quae ex eardi algia hysterim laborabat eum xlvs clausa aceonstricta, cui dum propinabatur extrMctum opii solutum in essentia eastorei ,
mox tentabatur respirationis dissi cultvre , praecordiorum angustia , virium
omnium defectu, pulsu debili, sudore frigido & internarum partium a dore et
soluta autem alvo mox protinus remi te bant atroeia haec symptomata. Opi ta arthritieorum solent esse solatium , inter initia morbi exhibita, nunquam Rutem ι quando natura in exeretione est
eupata luvant; dolorem quidem quo dammodo mitisant, vires autem magis convellunt & nxiorem ae diuturniorem Teddunt morbum . optata vigiliarum certum sunt remedium , horum nihilominus tam pro his quam pro dolore curando administratio, inprimis intri ιeea singularem exigit prudentiam , ne scilicet adhibeamur in morbis acutis instante eri si, utpote quam turbant &anhibent , nee ubi evacuatio quaedam desideratur aut speratur, v. g. in plearitide, ubi quidem in morbi principio refracta dosi talia eonueniunt, progressu vero morbi & ubi expectoratio immi
23. Res in foro medico notissima est, quantum in pellendis morbis chronieis medreamenta sale volatis oleoso instracta possideant; nihilominus praeposterea 'hibita ingens damnumereare dissunt: Sic saepius observatum est in morbis , quiaex cruditatibus primarum viarum, hutnorum eae hymia & viseidarum pat- ieularum in sanguine abundantia orium tur , ante debitam factam alterationem de expurgationem salia volatilia esida' non tantum symptoniata exasperasse ;verum etiam affectus eomatosos, imo paralysin, a poplex iam excitasse, utpote quae impuros humores magis in tubulos corporis tenuissimos in trudunt , &ebullitione intrinseeus aucta, venas dilatant & post um aperiunt. Id quod
etiam atque etiam tenendum est circa sudorifera volatilia, humores exagitantia, quae in omni sanguinis & seri impuri
exuberantia v.g. in cach exta, in hydr pe mirum nocere solent ante debitam evacuationem vel humorum eorrecti
nem. Sic quoque in hystericis caute uti debemus volatilibus. Elegantem hae de
re historiam B. ETTMULLERUS in
Dissertatione de praeeipitantium usu &abula pag. 74. resart: Foemina hysterica fere rica, inquit, simia ues enetica, praeter se bilia eaque pasmodica abd minis paιhemata ad meianoMliam dein
nabat, unam n mensum 1atratres men
satis Ammon. miis. coinearis comis mixto , mirum ostendebatur , omnibus D tomatibus notabiliter ex fleralis ,
martialιbus, coralliatis falibus Dis feliciter resim . 26. Eadem quoque tenenda est regula
circa diureticorum usum, quae consensu. omnium Medicorum, quando ventriculus nimium repletus , vel intestina colluvie humorum consare nata sunt ,
noeente fuge itaque diuretica potentiora in febrium principio , augmento , stata, aut quavis cratarum humor una abundantia, erassos enim Et crudos humores ad vias urinarias deturbant Si se-bres, si quae adsint, intendunt vel n vas pariunt. Sternutatoria in amplexia e reliquis soporosis affectibus, s a m teria Ierosa aut pituitosa , circa cerebrum congesta dependent, mox quoque
in paroxyimi principio condueunt ; sin vero a Methora san3uinisque stagnati ne oriuntur, non nisi sanguinis missi e aliisque evacuationibus universalibus immissis, in usum sunt vocanda. M esti seminis fluxus praesdia tertissima sunt os sepiae , radix tormentillae, visseus Mercinus , succinum , alumen ,