장음표시 사용
61쪽
24. Propterea suo merito a celeberrimis Angliae medicis, MAYERNIO , HARRISIO &e. istud medieamentum
magni fit, non istum ad enecandos lumbricos , verum etiam in cachexia, scor-huto frigido, imo & lue venerea, alusisque affectibus, qui resolvendi vim me curialium exposcunt; ubi sub minori do. si id, quod maiori cinnabaris vix potest, re vera praestabit . Praesertim si ad illius eonfectionem adhibeatur sulphur purum di vivum, ex anicis subterraneis exitu ans , uuod populari sermone Ero cehmelai vocari solet; idque prius abundante aeido privetur, adeoque subtilius fiat, repetitis cum ealce 'iva sublima tionibus; quibus adeo corrigi & exaltariootest, ut perseedat effectum retolum tem & sudoriserum prae communi & imis puriore sulphure longe praestantiorem . Mereurio igitur probe depurato coctione ax cera & sublimatione eum multa calce viva admixtum , medicamentum comstituet, essicaciae revera praestantis tutis. Martialia hypochondriacorum &caehecticorum panaeaeam a medicis aposellari, non tonotum est. Neque minus aeonstat, haec ipsa, quando non ex chalybe sed ex serro. quod maiori sulphuris metaliat eopia pollet, recte praeparata convenienti tempore, dosi, ordine e hibita sererint, insignem opem atque auxilium dictis in morbis conferre posse . Nulla quidem ex eo in e micis ris dipharmacopoeis prostant & obvia sunt adornata medicamenta , quorum quum ingens sit ratione virtutis discrimen, s legu omnino quodam opus esse di ratio experientiae suffulta, & prudentia postulat. Nam uti ferrum inter metalla quiadem vilissimum, attamen ratιMae Nirtu- ιιι saluberrimum vires suas in corpore
humano a di lici potissimum principio.
ex quo compiniIum est, mutuatur, v 'o
nempe sulpnureo. metallico. subtili eis & activ iuris indolis, altero elemento magis fixiori, terreo, rudiori & adstrin. gente, praesertim acidi accessione : ita omnia ex eo parata. quae magis desu, tiliori A siilpnurea substantia. roborante tonica, suam eius fixi Seeonstrinsenti participant & securitate & virtute. in morbis praesertim chronicis , qui ex
vasorum, glandularum, nee non seer
tortorum a cralsis & viseidis humoribus in farctu & obstructione nastuntur , se
commendant. Ex eorum vero numero,
quae adaperiendi & simul roborandi eom. mendabilem virtutem possident . sunt
quam maxime ea , quae ex puro sermeum tenuioribus ex regno vegetabili desumtis acidis praenarantur succis, ut sunt succus pomorum Borstorcianorum, g, natorum, corticum citri, aurantiorum,
berberum, quippe qui subtiliorem Pa tem extrahunt dc in sal martis tenerrumum transeunt, ideoque revera iis tim iuris& essent iis quae eum aeido spirituminerali, ut Salis, nitri, eonficiuntur, longissime sunt praeserenda. 16. Simili ratione, sola limatura se ii sine additione salium , sine reverbeFatione aut ealcinatione, sola tantum m do irroratione aquae pluvialis, aecedente solari calore Selibero aeris aecessu successive in tenerrimum erocum redacta omnibus pulveribus & er is, quorum
abundantes in pharmacopoeis passim dein scriptiones exstant , dc tutiori & praestantiori usu lonsissime exsuperat. Tmtus vero eardo curationis in eo vere veristitur , ut in passionibus rebellibus &chronicis , praesertim eachexia hyp ehondriaea , icteriea, vel etiam hysteis rica, profliganda his remediis medie recte uti noverit. Quare primo non expedit talem pulverem martialem solum de seorsim exhibere sed longe eonsultius est cum aliis .accommodatis remediis
eum permiscere . Ita ego crocum n
strum cum rad. Pimpinellae, Ari, iuxta exemplar Quercetani , eum cinnam. mo acuto, sale absenthii , vel etiam thermarum Carolinarum & dimidio pondere sacchari miseere ae deinde non bis vel ter in septimana. sed ad contianum XIV. dies aut tres septimanas m ne cum commodo Vehiculo exhibere s litus sum, exactam simul diaetam Ze exeriseitationem i m perando v. Denique, quando ante huius meis dica
62쪽
ἐkaminis usum priniae viae eonvenienti purga te a saburra vitiosorum humo-Fum deplentur , vel etiam quarto vel quinto die laxans , uti sunt passulae rha- barbarinae, subiuinitur, lange auspica tiorem inde successum exspectari posse , certa fide adseverare possum . Simili mindo, si quis imbecillioris paulo est stomachi, eum liquido martiali morbi ejusmodi inveterati curationem aggredi , inconsultum non est, ita, ut cum brin dio carnis, in quo radices massiime apellientes , palato non ingratae , leniter decoctae suerunt, singulis diebus tinet rae martialis drachma una vel binae litora lom memorato sumantur regi mine. Qua
methodo si quis recte ita hic morbis uti kiat& aegrotantes, qui patientiam &obedientiam in parato habent, nactus fuerit, mineralibus aquis, tum thermis, tum ae idulis aliisque sumtuosis valde re. mediorum generibus earere omnino poterit. a8. Sunt adhuc alia remedia . qu rum usus sat Ionso tempore eontinuari
debet, buis ab iis exoptatum exspectare velit effectum. orum censum quam maxime subeund ea, quae alimentorum digestioni eorumque intimae dissolutioniti excremetuorum expulsioni prominuendae inserviunt. Nam, sicut Murimae tam rapitis, quam pectoris paruones , ut sunt eephalalgia, haemicrania vertigo, auditus dissiellis, tussis, asthma variique generis rheumatiunt, ii rima regione , qua ventriculum potissimum& duodenum comprehendimus ,. suum habent fomit atque ho*kium maxim - ω vitiata diaeta& virtutis. dige. siricis imbecillitate, qua minus Iaud bilis in sanguinem& nutrimentum eo vertendus chylosus laeeus generari selet, sustentantur: ita recte omnino colligi tur , medicamenta, stomachum sie a L roborantia de digestionem adiuvantia non mododictis affectibus praeservat dis verum etiam abitandis omnium esse piissima iaAx vero, haec ipsa Iongy carenta eia, nisi debita dou debitoque temo vase , ad mensem ima dimidium anni
ulus eorum ante vel post eibum institutum prorosetur. Splendet autem & eminet hac virtute valde commendabili intelalia elixirium nostrum stomaehicum im Nuis ad Poterium deseriptum, quo perlongum annorum decursum in artis exercitio optimoeum sueeeta usi sumus, neque minus elixir nostrum sie dictum Viscerare, temperate balsamicum, quoasine ullo spirituosi liquoris accessu para' tum hypochondriaeo malo affectis, ira quibus ventrieuli actio, digestio & r bur, una cum toto intestinorum volumine vix unquam res e habent, lavis& succurrit ei acissime is3o. Quando morbi per imprudentia perperam tractati, i res praesertim , aut imi deratae sanguinis profusio 'diuturnique alv, fluxus in tachexiam -- dropicam &acasarcam, quod usu saepe
evenit,. vergunt atqae inesinant, tum multa medicamentorum varietas & crebra mutatio nihil prorsus aegrum juvat ut potius corpori infensissima in perniacialem saepius & lethalem statum eum praecipitet . Sed paucis, iisque cauis morbificae accommodatis & essicacibus. remediis uti expedit, quorum tamen
usum, s preficere debet, & frequemis'
rem esse , & lassicienti tempore contiapuari necesse estia Inter ea vero/, quae iure eertaque fide laudare ac commendare potam, non reponenda solum πω
is , H lentos , uiseidos humores dis. sobtendi , obstructa vasa reserandi i
numque solidorum relaxatum rubora di facultate pollent, sed &, quae super fluos humores per eonvenientia emumctoria, alvum, renes, cutim eiicie do.corpori languenti subveniunt iagia Tam egregia vero: virtute tam.
que praestanti effectu eonspicua, Mammaxime se mihisrequenti usu eompr. barunt Sal.quoddam aperitivum, quod ex sale thermarum Carolinarum , veι hoc deficiente is ex late Ebsoniensi , ni-uo purificato , eremore tartari & cara crorui' lapidibus aequali pondere sumtis conficituris Alterum est, massae pluit rum balsamicarum , quae ex extracti Ruea talusium auraris & temperatis ς' - Ω maxim
63쪽
matibus res nosti. balsamicis , adiecta in refracta dos aloes gurumosae portione , ad imitationem Beccheri eomponitur . Quo ad modum autem utendi
hisce medicamentis ita scire lieet: -- ni die mane drachma integra hujus salis soluta in vino cum aqua diluto, & pauxillo sacellari edulcato praebenda, desuper bibendo aliquot pocula insu si Thee aut Collae . Hora quarta a prandio ide mita iterandum & ante decubitum XV. grana pili, laris massae sumenda sunt, habita simul ratione rerum sex non natu
ralium , adjunctoque potu & grato &salubri. Pro subiecti natura & circumstantiarum rat ione , quas dignoscere prudentis medici est , ad mensem & ultra continuari haec cura potest, modo hoc observetur , quod semel interdum vel bis intra hebdomadm ab eadem aeger se e abstineat . Duobus hisce medica. mentis praecipuis . nec tamen omissis stomachi eis, clysteribus carminati vis , di, si opus es , sortioribus purgantibus intra IV. III. vel etiam II. mensium spatium t umores cachecticos, i, dropicos, cum aegerrima respiratione , imo hydrocele, summaque virium latitura iunctos
divina ope sanatos fuisse sine gloriandi
lutaris ex voto uiscipienda est ei: ratio , non multiplici medicamentorum appa- tu, ex omnibus orbis angulis conquisito , opus esse , sed per panea ac selecti
ira causaeque morbificae tollendae apta nata remedia, quae su sta proportione , Ο
dine & longo satis tempore adhibenda sunt, lassicere , perspizacioribus medi- eis & cognitum satis & exploratum esse
arbitror . Nostra methodus est , ut , prater patientiam animique & corporis quietem ae exquisitam diaetam , duo
maxime , sed per longum satis spatium
continuanda & repetenda hisce aegrotantibus commendemus, cujus peneris sunt: pulveres blande diaphoretici & acrim niam humorum corrigentes , quae pro ingredientibus antimonium diaphoret :sve melius cerussam anti in canaocum
lapides, C C. phi I. praeparat tin , nitrum purificatum , specinum & pauxillum
eas orei habent & ad drachmam dimidiam , semel vel bis in die sumi possunt.
Alterum est deeoctum , ex temperatis demulcentibus & resolventibus speciebus quod componitur. ut radite sarta- parii l. cichorei, graminis, chinae, gly-zyrrhiZae , quarum uncia eum duabus
aquae communis mensuris , quantum
sufficit, deeoquenda est . Huius de eocti vel frigide vel ea lide sumti usus mane , ae inter cibos quoque di liberior 3e Dequentior est instituendus, ita uν per totum morbi decursum singulis diebus ali quot mensurae hauriri debeant. 33. Ex omnibus , qui sequiorem sexum in se stant morbis, nullus furem a- .iori molestia & longiori tempore mis
ras femellas vexat atque exercet, quam .
ipse se dictus fluor albus, qui eliam exer- eitatis medicis non parum negotii face sere adsolet. Is ipse enim eius est indolis , ut nun modo vigorem omnibus saniactionibus adimat, sed & insit per uterox steriles reddat. Ego causam di melliorix sanationis morborum, qui ex uteri viatio proveniunt, in eius plane peculiaris ructura quaere indam esse existimo ;quandoquidem pars ini universo corpore nulla est, quae tanta copia vasorum fauis guiferorum eorumque innumerabilibus ramificationibus , quae mi abili modis inter se convoluta & spirae in modum contorta sunt, instructa sit, quam ipto uterus & eius vagina. ae partex sicuti in gravidis mirabilem in modum ex par dunttam& explicantur di ita extra hunc statum contrahuntur di implicantur Et tae ipsa intra eatorum vasculorum eopia aegrae ae v aiae diffieilis sanguinis per hoc viscus ei reuitus eausa est , imo praecipuorum morborum , qui in eo I dem figunt, fons atque staturigo. 34. Ex quo consequituν, praecipuum& fluoris albi & aliorum uteri affectum eurandi scopum ad liberiorem sanguinis eursum directum esse debere, ster eiusmodi remedia, quae fibrarum robur &tonum labefactarum instaurant, .lem S.
viscitas humores ditat virit eos e. st
64쪽
xiles reddunt . Ego certe in eiusmodi morbis, qui omnem fere medendi modum alim eluserunt, feliciter 'vincen.
stis nitiis deprehendi optatius , nihi queessicacius ς naedicamentis balsamicis at que balneis, utpote haec ex herbIs roborantibus, nervinis & emollientibus parata humores viscidos dissolvunt & uni Uersum corpus per spiriab te reddunt , seorsim Uero' circulum sanguinrs per uteri vasa, eadem roborant ός promoveEt
Temperate vero salsamica, ut e no.
strum viscerale & pilusae nourae, quas a longo abhinc tempore in illa habui, non modo superfluos humores per omni, generis ex Cretoria educunt mensiumque naturalem fluxum promoVent, verumeriam meliori ciborum digestioni egre. gie velificantur. Totum autem me -d pra haec remedia Mgosi consastis applicatio ne , ita iit alterna lim Eaee: auo fatis longo tempore usurpentur: initium faciendo a balneis , quae per U. minimum dies continuandae, tum balsani, eis hisce medicamentis ad idem tempus
inhaerendum Lepiusque id ipsum iterandum esto
33. Actum nuns usque eo a nobis est
de remediorum ex pharmacia desumi Tum usu prudenter repetendo & pretra. Bendo. oed non alienum eri , hoc loco
etiam meminisse remediorum dilaterico tum & naturae magis familitarium, quae ex rebus domesticis & cuique prope para-hilibus parantur . Ex quorum classe
praecipuam merentur confiderationem
alimenta liquida sive potulenta ,' qualiarent iustula earnium , praesertim rituIinae, decocta gallinarum , seu quod me ius, eaponis evΗcerari in quibus , si debito & lon ibri paulo tempore usurpantur, eximia sane, nec satis laudanda ad magna& & chronicas passiones torulendu vis&emeacia continetur; quandoquidem morbi , qui exi humorum vi sciuitate ae lentore, qui ex s.lsa dystra,fia, q- ex minorum tubulorum & glam dularum inarestu, subnaseuntur , cuius generis quam maxime lant variae cutis de foedatae species de exulcera iones, utrolacea. herpis ,
scabies Mea , ferina eum prurigine , senibus potissimum infesta, horum usu longius paulo eo minuato rnulto facilius seliciusque sanestum , ae si quis aliis
Pretrosis magnaeque famae remediis sanationem illorum moliri aggrediatur . Nee vero infieiandum est, quod horum jusculorum emacia multo reddi possit insignior, quando decoctiones fiunet cum radicibus aperientibus , ut radice cichorei, petroseliui, graminis, foeni- xv r, apii asparagtrici additis passulis noribus , praesertim si sum ciens hu-
jus decocti quantitas per aliquod tempus sorbenda offeratur, qu* rationae in m cie & atrophia infantum , ea glandula- .rum mesaraicarum in far u Λε obstru- 'ioue natis , praesentaneum tapius le- men & emolumentum quam pluruaris allatum novimus . Pri eter haec , iuvabit quoque ex rei praesentis aestima- 'tione, eiusmodi decocta blande laxand i viribuτ mstruere, se inter decoquendum adaiciuntur agaricum , polypodi im , eukuta aliaque , vel, etiam in fine ' coctionis Blia se nnae o Conitat: enim , aperientium vires , admixtis.
lenioribus, purgantibus mirifice in
36. At Uebo , praeter morbos ab humorum depravatione viscerumquei obstructione oriundos , sunt quoque adhue alip sat graves , qui medicamenta Fquidω & quas domestica aequae
desideram .. Referendi huc praecipue sunt morbi , qui, ex ingenti virium desectis atque inopia naicuntur , uv
maiane fit se ubi vel ex gravi vulne re, vel ex aborro & partu in seminis , vel 'ex alia quacunquσ mterna, causa magnae ac euraenes at aeninuusque deliquium sanguinis proissiones contigerunt, in. qui bis, sicut iancti
num. Omnium', ita ventrkuli maxime,
depr henditur imbecillitas , adeo ut. ex cibis; praesertim. Elysis , quae dime ilioris paulo stad concoctionis, bonitti laudabiles regenerari' suecι valde dissiculter possint p & , quam . ob nimiam sanguinis. iaeturam vasculo-
65쪽
eanalium in seeretoriis & exeretoriis meatus , qui a debita humorum copia aperta servari debent , angustentur &constringantur , adeoque nec robur , nec nutrimentum solidis suppeditetur partibus, ad tumores cedematosos, alabticos, ad lentas sebres, exitialis scep numero fit transtus. Ad haec igitur m la praecavenda&ad vires, quae sanitatis sunt conservatrices, reparandas, omnis Per medicamenta plane irritus & se straneus medicorum est conatus , sed potius ex alimentis liquidis subsidium petendum est , utpote quae sine longa mora in succorum vitalium amissorum. substantiam abeunt & convertuntur . Ex horum genere palmam caeteris praeripiunt, praeter iam dicta iustula gel tinosa , ipsum quoque vinum, quod ad vires erigendas aptissimum, item sueti ex carnibus assatis expressi, addito tantillo vini , sucei chri . Pertinent hue quoque Iae, praesertim asininum, ova sorbilia, potus Choeolade , emulsiones ea amygdatas, pinis, pistaceis eonfectae, ptisanae hordei exeorticati , iustula ex flore farinae triticeae , vulso Etarde , eum a3ua & tertia parte vini eonfecta , vel etiam quae ex aqua, vino & pane Mossiori furiaraeeo vulgo Bompurni des,
In qua magna vis roborans eonsistit , iactito pauxillo cinnamomi, Parantur, sed opusest , ut ante usum per Pan in fiat trans latio, quo erassiores & r diores furfuraceae partex remaneant . Verum, requiritur etiam, ut haec omnia recti, usu administrentur, qui in eo considit, ut non simul ac semel magnis haustibus sed potius seevrentius & r petitis vicibus moderatiori quantitate fumantur e Nam hane re m instar
omnium tenere oportet e .est nat
in imbecillior & quo magis vires miconsumtae; eo euciori, sed frequenti ai usa sunt reficiendae I meet ia ipsum
natura in animalibur recenter exenisis , Hae tam materno vivunt 2 & quo cre-hrius hunc pastum parva quantitare ex-Petunt , eo facilius eundem petierunt tinutriantur . Nam iusta requiruntur
alia , quibu1 medicamentu liquidum
que eo magis est neeessarium ut observetur, quo magis manifestum est, virtutem sanguificantem eo debiliorem esse , quo plus sanguinis amissum est. Praeter- ea , utili sumum hoc monitum , alimenti copiam ad vires corporis aestimam dam esse, uti communiter negligitur&despicatui habetur . ita pliis damni &detrimenti, quia gravissimi inde propullulant morbi, metuendum est. 37. Possemus adhue plura de rem diorum usu salutariter protrahendo &eontinuando in medium proserra, sed , ne nimis multi simus, finem dicendi hieeonstituimus, certo sperantes, ut, qui dicta recte tenere & applicare noverint, magnum in arte laetenda percepturi sint
DISSERTATIO RDE VERA MEDICAMENTO.RUM IN MORBIS VIRTUTE ET EFFICACIA RITE. DIGNOSCENDA.3. I. Humanae sapientiae eentrum in late
patente utilissimarum scientiarum circulo constituendum in eo maxime terminari & figi eonstans philosophorum effatum exstitit, ut quis rerum,om nium eausas cognitas habeat arque perspectas. inare nee minus indubium est, optimum ilhim audire philosophum modicum , qui rerum naturalium & qum rumvis effectuum in naturae gremio & eorporis humani meditullio obiervando. rum genuinas & authenticas excutere noris rationes. Λrdua, lateor, & st Penda res est, phoenomenorum physicorum assequi auctum hu-que nota
delineare quandoquidem scientia n stra . si rem laterier perpendimus , in exquirendis primitivis di originalibus causis, quae principia teneat es iviam . nimis quantum insuffieiens, manc2 Mialis est, et inmansuilis intellectat
66쪽
De mera medicamentorum in nurbis M. sa
lumanus eontineatur terminis, ut a re.
rum prinei piis seu causis primis cognoscendis prorsus exeludatur. Uanus itaque & supervacaneus omnino conatus , ana aeque gloriatio eorum, qui rerum
primordia primasque causas in physicis& medicis mente lua attingere gestiunt. Ut enim, quod res est, dicamus, quanta quanta nostra est scientia, tam oura. in genere , quam mechanismi humani in specie , eonfiderationem concernens, seu quos unum in alterum indueit effectus, iam attente explorabimus , ho . que non ex primis, eeu remotis, sed ex
proximioribus, ut sensu obviis , primcipiis deducemus, demonstrabimus. a. Quapropter ille demum medie recte luam locat operam , qui relictis
metaphysicis causarum primarum indiculationibus, eorum, quae vitam de sa-lnitatem obfirmant, nonnisi nota & insensus incurrentia rimatur, quibus veritates incognitas elicere & trandere valeat, &sie quidem rationalis medici &prati iei tuebitur nomen. Quo absunt , qui missa omni ratiocinatione, quae t 'men ut in aliis disciplinis, ita maxime
in medicina, omnis aequirendae notitiae clavis ae anima est, nudae tantum op rientiae manet piorum instar inhaerent ,
quo fit, ut in faetenda medietna inque assignandis remediorus effectibus murum & miserum in modum implicentur aliosque implieent perplexi . Ut enim ratio ad evidentiam & veritatem rei nos unice deducit, ita sola exrrientia, hoc fulcro destituta, eredulitatis & falsae opinionis est feraeissima, issosque medentes reddit ineretos ae fallares . Quod non clarius in ulla medicinae parte, ac in summe utili, remedia ad sanitatis negotium subministrante therapeutica et 'cet, ubiuindagandos efferius horumque perspiciendas rationes animi sole ti iqinque praesens requiritur. In hac insigniter errant, in 'hae saliaetam
ea uis ut eausae haud infrequenter com-.
mittunt, alieno nimirum, quid quod
eontrariam & erraneam, remediis vim dieando virtutem.
gentiam vel potius ignorantiam eirea hoc argumenti genus exstitisse . ingenue largimur. Quot, quaeso , hactenus non tribuimus vires ad superlativum gradum& divinas usque eertis remediis, &simplieibus & compositis , tam e hymicis
quam Galenicis , ad certos domandos morbos eonstanter depraedicatis Quantisne virtutibus splendent plantae earum. que radices, folia, flores Quam is en-eomiis splendent ex mineralium regno petita medicamina ι Evolve scriptae nymiea , botanica , pharmaeeutica ,
practi eis exemtis , & ubivis pollieitis speque ditissima, sed quae praxin dein
suscepturos praeter omnem exspectatio nem frustrantur, invenies & re accura. tius trutinata solidoque rati inio & eir. eum specta observatione ad decantatos effectus inquirendos adhibita , energia egentissima non sine taedio eonquires reis
media . Nihil sane maioribus premitur dissi eultatibus, at nihil quoque majori
gaudet usu, quam scrutinium remedi rum, quibus emineant virtutibus, verisne an salsis, quas providens rite da-stinxerit artis peritus. Cuius rei neglectus sola ae unica eausa & oeeasio fuit tantae , proh dolor empiricae luis &miseriae , crassaeque in medendo ignorantiae, nullo sere consilio, si non a xilio, eorrigendae. Qui vis enim se fi
sit medieum, ves medicamentum probatum adversus certum morbum iacitatat, modo semel vel bis ab eo propin to eonspiciat aegrum convalescentem ,
eum tamen ad iwam sanationem re ipsa nihil eontribuerit. Hinc quoque ista
calamitas , cur tantam sarra sinem &numerosssimam remediorum lylvam in libris inque ei nis possideamus, &tamen prae nimia copia, ut Tarastasius in aqua, selectorum penuria laboremus.
. Quod vitium cum iam panteum sit, non potest non in sanitatis & salutis humanae cedere detrimentum. Hoe veto
eum merito eordi habeamus, dictis rationibus jam permoti, non inutilem l botem iudicavimus , si veram meth dum ae viam nstraremus , qua gemmisinae suaeque vos di vera Meaeia in
67쪽
in edendi methodo constent medieamen-idendi methodi staturiebat. Et sanetis, unaque sallaciae , quae in allegandisihil ad distineudam aegrotantium incolu, effectibus fieri solent , detegantur, vir- mitatem excogitari pestilantius , nihil-tutesque remediorum ab operatione na-sque ad praxis rationalis inere menta proturae, quae plerumque sola optima mor- movenda inveniri poterit perniciosius , borum existit medicatrix , distinguan-iquam tanta varietas, tanta copia Mn tur, &hae ratione evitetur, Ne vehe- merus, quae artem exercentem non POD mentiam ac vim morbi habeamus pro eLisunt non remediorum reddere incertum fectu remediorum. Ita certissimam con-ihaesitantem., dubium . Ut itaque iam cepimus spem, fore, ut omnis empiriae ex isto errorum labyrintho emerg1mus , fons dispalestat & verum fundamentums& fundamentum hoe omnis empiricae , therapeutices, in quo consistat, substi-iirrationalis praxeos deliruamus . opustuatur atque corroboretur. maxime omnium est, ut elata is me d 3. Ut autem paulo pressius & aper- monstremus , nullum euectum sorm Mi ius instituti nostri meo tem declaremus,ilem aut virtutem quandam inhaerere re- sententia nostra haec est, perpaucas ad- mediis, sed omnem, quam in corpos huc cognitas esse vires remediorum, qui-ihumano exerunt, dςmum ab ipso abii
busfirmiter inniti&6dere Tit praxin neri. Hoesi argumenti comprobaveri- exercens, sed plerasque esse fictas. fal-im . tam splendida laus remediorum iis
sis, imo adhue dum in Democriti latita- certis morbis ad certos fines commendare puteo. Ouod quidem assertum primo torum unico quasi letu eadit ac diruit intuitii paraὸoxon & a latione alienum omnis . . . . i. l .i haberi posset, cum tanta copia nume- 6. Nulla unquam senientia in pr-rusque vix determinandus suppetat re- paganda re physi ea & medica majorem mediorum. Hoc tamen maiorem mira-' sterilitatem & noxam , quam haec ipsi,, tionem iniicit, quod Pauca eaque vera attulit, quod veteres existimarqn ,, δι- adversus morbumcognoscamus praesidia res , qualit tes & est retus reuus in eo horumque vires teneamus , alias certe eorporeis, dum non modo cςrtis natatis Nullam videmus necessit Mem, tantiis assignabant calidum quodda aut igidor numerum tantamque Wilogen strue illi umidum vel sesqui tempera Mentum remediorum . Verisinia enim haec Sised & ulterius , progressi, uirtutem ape- unica causa est tam amplissimae farragi. 4itivam. incis vam , venenatam , alenis formularum & medicamentorum , xi pharmacam , huic vel illi partι ami- quae passim descr3buntur, citantii romi- cana , stomachicam , pectoralem , huris laudibus extolluntur, quod nemo re- .paticam &crimis tribuebant, perinde Me attenderit vel intellexerit remedi, quasi rebus talis indita ei set virtus. φ rum emcaeiam , in quo proprie sit eon. qualitas. Ex quo salision amento in n. sthuta, Ze quod reapse paucorum veras meri isti exropes in praxi l threpserunti, viri ut es habeantus perspectas.Unde cum quos dextra & Oide. primus omnium
his vel illis magnae famae remediis ados. peris xit &qetexit CARTES i Us , d
sus morbos utebantur practici, nec is , monstrans, has qualitates & facultates quem anxie exspectabant, essectus sa-,Omnes non esse quid ditativas , absolutistim sequebatur, mox ad alia delapsi. n. rerum entitates, sed relativas Sc sub re-vaeoncedere vel ab aliis condita&co .ilatione ad alia. Mod rat, ne mendata in usum vocare sunt an nisi .ihactensu min Elillo ph: ita sit mi i*iuus eum S ipsa apsorum votis Mon re- videbantur' qu, dea uectarum sit du-sponderent, sed inopiam ubique ci de- . ,3rseisicua Ie Eenum camphora qu8dfecti, ni proderent cladalia rursus antinustiit callida. ' , conversus est , letiam ad ipsa.s otica , 7. No. 'sim inuiquorum modo fama perveniebat ad au- 1 eflectus retani, qui sunt naturales , Tuis
res, qua ratione is perversa istius me- letestari de HUs laterim iamen illi non
68쪽
De. vera medicameneorum in morbis Oe. 61
eonfundendi landendi sunt eum ipsis cau- ει, neque putandum, corpus quoddam per se aptum esse ad ultum formalem e Liectum producendum . In physicis enim
res ita comparara est, ut actiones Bees. sinus eorporis omnes , quicunque fuerint, in alio producantur, respectu em1us sequuntur ef e us. Ita v. g. nullus
motus potest confisi ab uno eo ore in se considerato , sed necesse est , ut, si motus fieri debeat, semper praesto sint
duo, unum age , alterum patiens ,&dum unum in alterum agit, & hoc illitis Uionem reeipit, tum demum resultat inde motus, qui effectus est duorum eo Drum , unius agentis , alterius acti nem recipientis vicem sustinenris. apropter sepienter dictum filii a veteribus: nullum eorpus per se moveri , sed omnem motum profic sci ab alio. Paucis ut
conficiamus, ad motum requiritur mo.
vena & mobile-Male itaque diciturem tum inhaerere uni eorpori qui potius essectus est duorum. 8. essectus, viri
tutes ac vires, quae in tota rerum natura
visuntuν, & speciatim in corpore vivo ,
animato produc tur . nota nisi motus fini speetes, nee sine motu unquam conet.
pi queant aut percipi, facile iam apparet,
istos effectus, qui remediis vendicanturialia certa motionis specie eonsulunt ,
non posse uni adseribi corpori, sed duo
minimum exposci . Ita v-g. calor, qui sensationi speetes est , in corpore aui. malo efficitur , sermaliter non poteli
tribui ipsi igni , bene autem hoe dici poetest, quod celerrime moventis naturam
habeat. Idem hoc applicari potest ad imsa remedia vel etiam venena o Illud est maudit remedium , quod certum effectum exserit in corpore humano, sive purgantem , sive anodynum, sive vire&peiourantem. Venenum quoque dicitur id ,
quod subito destruit A subvertit motus vitales L Iam lacile concipi potest , quod isti effectus cum in alio corpore debeant sim , non ipsi inhaereant remedio vel veneno, utpote quae agentis tantum munus obeunt . Sed tum
demum eos subselui, quando hoc aseus alio corpori rite involvitur. Veteres philosophi rem accuratae iverunt hoc axiomate I corriga nora agere seeundum sphaeram activitatis , sed receptivitatis, & ad edendum effectum non suffrere tantum eausam,sed etiam ipsius subiecti dispositio item legitimamr uiri. Haee se nobiseum contruerato animo pervolvamus, utim sequitur. nos in falsa esse opinione, qua singularem virtutem sine debita consideratione subiecti, adversus hune vel illum morbum edomandum ipta assignamus remediisωio. Duo sunt probe advertanda, ut salutaris vel noxius ex remediis se dichim in eorpus invehatur effectus, ipsam nempe corpus, quod pharmaci loco propinatur , γ ipsum quoque eo pus humanum. Haec ergo invicem erunt couferenda, hiσproportio quaerenda & i Vanda , ut certus, quem medicus intendit, sequatur effectus. Nihi Fadeo certi quoad virtutes& effectus decernere vel definire possumonis semper ficta relatione ad corpus humanum, quod cum varium sit , vari χpariter ab uno remedio visitur effieacim& operatio . tia vomitorium ex reguloe
antimonii eductu ii, quale MUNCLII,
est , cliversis admodum, operationibus conspicuum ei b, dum no unquam inervplane atque inefficas depreheditur,ne a b nauseam quidem ventriculum disponens,ia aliis auten ,. utut eadem fuerit dosios
mensura, enormisimas ab eius usu vomitiones ad lipothymiam usque excit Has. vidimus o Hydrapiet rarius moventur is vomitoriis, quod ipsiscum quartanarii eommune est . Aestate insuper expeditior per Neriora tu egestio , qua: bye me coactior. I. L. Non, minus quoque sudori ferrupraesertim sortiora & casidiora non unam ratione subiecti in operandoineundviam, sed plane quandoque Hiam , imo alieoam. Cuiu rei sussiciens dabunt Misgumetitum pleth ic, & cacoethymicr , . quos aspiritu ornu cervi & tinctura be-zoardi ea volatil, assectus soporosia , guti tam serenam , imo paralyses incurris euistis loquitur experientiι - Eiusdem l censis
69쪽
cenius sortiora diaphoretica sub initium variolarum S morbiliorum usurpatabri calcar addunt, delirium & epileptucos motus suscitant , & non raro aegrotissmortali vinculo exsolvunt . Idem sere efficiunt salia volatilia . praesertim oleo sa, quae in febrium intermittentium euis ratione sinistre adhibita has ipsas terti, pas, vel si tertianae suerint simplices, duplices vel continuas reddunt , quod etiam valet de sudoriferis , aeribus, ea-lidis et in pletori eis quoque largius sumta capitis dolores ut & haemorrnasiat poli se trahunt ,' vidimus tamen ipsa haec salia aromatica inter cibos pauca dos exhibita haemoptysi cimo haemorrhoidali fi xv nimium exhaustis egregium attulisse lautium ra. Quod si pedem promoveamus &ad purgantia accedamus, eadem horum circa essectus suos erit conditio. Ita v. g. notum est, purgansgia lapium diversisti mox edere enectus, prout inter se differunt subiecta, adeo ut unux certus, ne cessariu de perpetuus ipsi nunquam que at adiudieari. Quod si enim illius optimi& resinosi tantillam sumamus, hoe i veni seroso datum eum sortiter purgabit, quod tantum abest, ut in ametu hypochondriaeo & in febre quartana praestet, ut si noci modo destituat iu suecessu, se a 3c tormina exeitare aptum sit. E
dein porro dosis in bilisso subiecto &tempore autumnali metu praesentix hypematharseos non vacabit, quae in pl. thorieo & obeso praeter tormina & par Irsin ipsam aeeerlete valebit, imo infanu data si non necem ipsam conciliabit , plane tamen stomachi tonum dei ieiet ubres. prosterne , proue Elim in his , uidebuioris sunt stomachi, emetica in gnitur virtut di , quiΔ quod sepiux ad. Wertere licet , unum idemque purganstin uno subiecto, diversis tempoributo tuum , differentes a se invicem sistere
effectus . Ita ita gener ta x x e thasticum tempore aestivo vel verno exhibitum maiori eminerdi virtute, quam
hyemaa i , minori adhue , quando die praegre' acidi cibi fuerint assumti, quae Contra incenditur salsis, acribus eduliis
prius ingestis. a 3 Ad haec diversa regrinum Indole
ut varie homines temperat, ita varie si, stillabit virtutem medicamentosam , um, ut purgantium exemplis id explanare pergamus, hoc quod in eerta dosi sumtum mest phalum rusti eum nonnisi debite ad purgationem invitabit , natio. ne Gallum vel Aulicum delicatioris victae, lenerioris pariter constitistionis, ut Milaicum , prqpemodum dabit eadem do si internecioni. Denique in affectibus, ubi horrendis spasmis & anxiis contractionibus intestinorum membranae ex gitantur & convelluntur contumax que alvi praesto est adstrictio, ibi sane numquam expedient alvum , sed adauctaiymptomatum saevitia magis constipabunt, quali in casu clysteroleo sus vel justulum oleosum cum manna conditum optatissimum producet effectum. Illud autem maxime tenendum est circa alo ticorum usum, quae largiori doli eoneensa in siecis alvum procurabunt occlusum, minore autem & restae a lubri eam &emolliram. Quis ergo non perspicit, ab unci simplici diversissimos induet effectus, quis autem sibi poterit imaginari , omnes hos effectus sol maliter iam dum latitare in purgante, quod chri ad diis versae agendum eadem sese semper habet ratione , adeoque diversitas Causae nocihoe, sed idi labiecto individuab, quolia Moem recipit & reciproca agendi saevitate instructum est, plenarie quaerenda erit ae determ nanda Quae subsecti ratio eum diversimode se habeat, in aprico est, divertam , imo, saepe corurariam innius pmantis evem re operationem .r rinti profecto resert pharmaeum eum prudentiam iustis rationibux illius usum colligente adhibui , quod & de simplici illa inro, omnino erit tenendum. Insisni equid emebas emacia est
in choleticis & ubi humorii m. maxim . est orgasmus, dum eatorem se item Apraeternar iralem egregie deerimit, su- . aorem promovet :: at vero, in febribuc
malignis, ubi pulsus satiscit viresque defici unt , eadem mole porrectum , excretionem ad periplistiam corporis & exania
70쪽
thematum eruptionem magno eum por esia retardat. Est cimque parro notatu digna observatio illa practica , nitrum in nonnullis subiectis laxare alvum , in aliis autem, ubi nimia bilis acredo & ardens in intestinis iussam matio abscondita est , idem remedium magno pollere
usu & fluxum talem nimium eum saccessu cohibere. Ο piata, ut ulterius progrediamur , nimias sanguinis exeretiones compescere , sat abunde constat; sunt tamen quam plurima exempla, ubi haec in usum voeata non modo tanguinis per uterum emasiones, sed&per venas haemorrhoidales esseeerunt atrocioresu Praeterea opium omniaque anodyna in quibusdam placidum procurant somnum &inordinatum spirituum motum deluriumque sedant Ac eomponunt; in aliis
autem plane contrarios producunt effectus, ut vigilias perpetuas & delirium, si non adsit , introducant , vel si iam praesens, fravius reddant. Eadem opia. ta conveniente doli subministrata largum sudoris pronuvium certis in subjeciis certisque in morbis etfieere res nota ae vulgata in foro medi eo est, quae tamen ipsa in cachectieis & frigidis morbis
non modo sudorem, sed de transpirati nem sie dictam insensibilem penitus sistunt, ut inde in hectieorum eolliquati. vis sudoribus magno cum fructu adhibeantur.
is. Videamus iam Eceonsulamus experientiam ratione suffultam, num alia medieamenta unum operandi modum unumque se effectum inserant. Inter haec non infimum loeum obtineat martialia& vitriolaeea , quae vi sua adstrictiva agere videntur ideoque alvum in qui
dam plane constringunt; haec ipsa tamen saepidi me alvum reddunt & instar purgantis irritant. Ita porro in nonnullis appetitum erigunt, quem in aliis deurinunt, item spasmodi ea pathemata in quibuςdam subtrahere solent, quae in vitis ab iisdem fiunt diri ora. Quid notius est, Quam quod amara & balsamica hye
chondriaeos egregie solentur : interim saepe Meidit, ea ipsa ardores internos ,
phlogoses & anxietates in iisdem augere. Salia media . dupiteata, ut sunt nitrum vitriolamum , lal digestivum Sylvii &e. hypochondriacis & quorum prima regio
scatet magna humorum eolluvie, appel- me utilia Gpius deprehenduntur, nihil minus nee desunt exempla, ubi dicta s lia intensissimas eardi algias excitarunt.
Aeida violatilia & fixiora etiam in aris dentibus, biliosis febribus, in malignis
quoque saevientibus usum habent revera non contemnendum i melancholi eis autem & hypochondriaeis serme omni b smirum quantum nocent.16. Ea, quae subtili & balsam leo emi.
nent oleo , ut sunt terebinthinaeo , iuniperina, urinae fluxum movent ek ealoeulo resistunt ; haud desunt tamen exempla , ubi memorata dispositionem calculosam, in quibus antea non fuerat . uniee introduxerunt. Quam diversus rein mediorum mercurialiam soleat esse eminctus, attentis practicis non potest esse ignotum; quaedam enim subiecta ea o time ferunt, alia alvi irritationem peris sentiscunt, alia glandularum salivalium stimulationem , alia singivarum putredinem inde concipiunt. Huc quoquere. serri possunt ex mineralibus sulphura varii generis, solutiones metallorum miti gatae, solutio auri, veneris &e. quae prodioersitate subiectorum, vel vomitus , vel alvum, vel sudorem movent, quinin imo in aliis plane nihil operantur, ubi sudorem movent, quin imo in aliis plane nihil operantur, ubi contra in aliis effectus sequebatur exoptatus. Plura, si nouinnumera, possemus recensere & in meis
dium preferre exempla & observationes, uibus susius dispaleiceret, quam diverisum , imo alienissimum & contrarium unum remedium saepius in eodem subiecto, diverso tempore vel alia dosi ex hiis bitum, tanto magis autem in illis individuis, quoad sexum , aetatem , temperamentum , clima admodum disti etis, eodem litet morbo decumbentibus, excitet effectum. Sed nobis prolixiores esse haud aeque licuerit, cum ex iis, quae hue usque ex attenta praxi deduximus &teti simus , suffieienter elucescat, efficaciam illam, quam remedia producere