장음표시 사용
71쪽
flicuntur, minime ipsis inhaerere medicamentis, sed eam demum resultare exactione remedii & reactione , quae in varia temperie, mixtione varioque partium fluidarum in corpore motu consistit, incorpore nostro exantiata I . Ex allatis itaque conficitur, si lidam.&perversissimam esse viam ac methodum, qua nonnulli medicorim incedentes remedio huic vel illi certam & in- fallibilem contra hunc vel illum morbum deeernunt efficaciam , illudque jam plenis buccis commendant, eblat rant , di ad coelum usque extollunc , nullo habito respectu individuorum , nulla habita ratione circumstantiarum,&, ut canis e Nilo, generalem medicinae superficiem generalibus theorem tibus limitatam iambentes , Omnem medicinae practicae molem exhausisse ,
sibi imaginantur. Certe , ii rem . uties, detegere velimus, nihil nisi ignorantiam suam aperte profitentur , vel contra conscientiam agentes hominesticipiunt & pecuniam fraudulenter emungunt. Minime robis animus est ,
damnare in totum omnem usum omne que vires remediorum , neque etiameensemus, non dari talia remedia, quae in pluribus affectibus magnum &copi sum habeant usum ac fructum, sed hoc saltim improbamus 3c monemus, quodio genere non possint certae vires remediis adscribi, sed semper proportio ineunda sit cum individuis, haecque una conlideranda & referenda veniant ἱ unde omnes sic genera luerassignatas pknegyres floccipendimus, deletiamur& ex medicina rationali exesse desideramusai 8. In eo proiecto cardo totius empiriae vertitur, ut commendare dc vendi-lare velimus certa aduersus morbum in
quovis subiecto remedia, & nisi hae in
parte hos errores eorumque latifundium inquirendo evertamus de pessiimae huic consuetudini audacter obviam eamus , non aliam quoque praxin , quam mere
empiricam exercemus ac profitemur .
Sed proh dolori quanta empiria , quam perversa medendi ratio abunde & undi.
quaque conspicitur in tot libris & scriptis eorum, qui docti & rationales nominari gestiunt, quanta sermularum, quasi
vero normularum , eopia , quanta iactantia virium spargitur & disseminatur, quibus sane omnibus verae & solidaem
dicinae majus decrementiam, quam ullum incrementum portendere de spondere possumus . Haud quaquam enim generosa remedia deficiunt, neque un. quam arcana amplius tam anxie quaerenda vel indaganda sunt, unicum saltim arcanum est, dc quod re uera arcamnum est, empiricis summe necessarium,
prudens applicandi ratio, qua laus quibusque remediis constat & in aegrotis sueoedit optatus & desideratus effectus . Qui enim illam novit, is determinare norit vires, qui contra ea non instructus est, in vanum iactat remedium & P itius obest eodem, quam prodest. 19. Ad pruμntem autem applicati nem non sufficit superficialiter & ex eo lice quasi nosse medicinam, sed ex physicis, anatomicis , mechanicis & chymicis principiis elementa agendique m dum ducere ac derivare debet medicus , nec non ipsius subiecti naturam, com ris spetialissim una mechanismum , m
tuum morbosorum morem ac conditi
nem & causarum quae eos excludunt , indolem nosse ac demonstrare, nam ut G ALENI verbis utar i. 3. meth. c. p. in initio reperiundis : remediorum inveniendorum initium ex morbi natura δε-
sumendum est, cum ab Mamst , aliudese quod curatur, o aliud quod curatisis,mm praescribit, & sic demum recte iudicari poterit, quo remedio, quo tempore di qua doli utendum & quamdiu
cum eo tu continuandum . Hic est finis& verus terminus, quo genuinus medicus disiungitur ab empirico vulgari. ao. Iam vero satis ivperque apparet, medicum, si naturae duct qm in metando probe assequi ct scire velit, quaenam remedia in hoc vel illo casu utilia vel noxia sint futura, non acquiescere debere in generali illa di trita virium in remediis reperiundarum assignatione , eum illa ipsa , ut evictum dedimus ,
72쪽
De mera medicamentorum in morbis lead alia longe graviora ipsi descendendum esse, quae eum in assignandis remediorum virtutibus circumspecte adhibendorum reddant confirmatum, quod ii ius nostrae dissertationis erit argumen. tum. Antequam autem ad hoc negotium pertractandum nos specialius ac. cingamus , e re fore iudicavimus per currere ouaedam polyeli res a , generosa , aut benti ea & hisce temporibus valde celebrata remedia, ad ostendendum , quam infirmo subinde stent talo quamque fallaces & ancipites sint eae vires ipsis vulgo adiudicatae. 2I. Decantata itaque exposituri, haud ignoramus , quanti ab omnibus ferme aestimetur& unanimi eonsensu afferatur& transcribatur , einnabarim nativam vel antimonii .esse verum antidotum &specificum contra epilepsiam , hae inductis opinione , quod ob sulphur antimonii virtus ipsi indita sit an Odrna
spiritusque coercens. Verum enim vero, si experimenta solerter & attente instituamus. haec nos docebunt , quod sola einnabaris nil prope effatu dignum exhibeat in epilepsia infantibus solemni, aeque parum in ea ; quae variolis &dentium dolore inducta tuit, uti nee in idio pathie a confirmata. quibus in affectibus quantumvis maxima dosi concessa nunquam probavit quendam effectum, sed seotius gravando ventriculum , anxietatibus causam praebet. Neque specificum se dictum Michaelis cephalicum ob cinnabarin suam possidit virtutem, sed potius ex aliis ingredientibus, anO. dynis, antispasmodicis di acidum infria. gentibus illa deducenda venit; quod pariter sentimus de Panacaea An ali dina, quae in asse ilibus spasmodicis, epilepti cis. non rejicienda est , interim tamen illius vires non a cinnabari , sed a radice poeoniae proveniunt. Deinde vero cinnabaris minime agit ob sulphur, sed hoc arctis tenetur compedibus , ut aegerrime, etiam sortissimis lixiviis, ab ejus vinculis possit separari. Quod vel ipse arguit Ouor , quo nulla de se cinnabaris ei fluvia spargit , eum tamen anodyna virtus ex volatilitate & ἀναδυ- sulphuris debeat aeeersi. Est nihilominus utique e innabari suus usus atque effectus , quae epilepsiae convenit, at non omni, tantummodo illi, quae V. g. a contusicine externa capitis vel a sustita. ta stasi seri, vel eoagulatione sanguinis invasis proficiscitur.Cinnabarina enim non
minima, sed plena dos exhibita eaque
iterata salivationes exprimunt, sanguinis ac lymphae motum per vasa accelerando, citra tamen exquisium ea lorem aut tumultum , unde demum evehit ,
coagulum seri dissolvi & se desideratum effectum subsequi, quod tamen in epilepsia ab alia causa suborta non valet. Plura,
uibus de hoc cinnabaris in affectibus pasmodi eis effectu hie reserendis sime r-
sedemus , videantur in meis Animadversume ad Poterium . 22. Inter ea , quae alexi pharmaco. rum titulo designantur , a longo iam tempore pro penetranti alexi pharmaco
habiti sunt spiritus & sal volatile cornu cervi , eboris & spiritus cornu cervi succinatus, quorum virtus in peste, se-bribus petechialibus & malignis a practicis magni censetur . Sed rem accuratius trutinantes solidamque experientiam consulentes dπrehendi miis , asisertum illud multis laborare praejudieiis & exigisum, vel plane nullum, dictis in affectibus habere usum , quod
in nupera, ante aliquot annos grassano
te peste satis edocti sumus , siquidem omnia illa, quae sanguinem nimis impellunt ae commovent medicamenta
in huius genii morbis, funesto dramate haud vacant, ideoque eum illis caute est . mercandum , & illo tantum in casu sunt admittenda, ubi natura oneri ininar partes sui mixtum destruen. tes ad corporis habitum amandare Beexanthemata seu maculas formare non valet , vel 'uando talia recrementa priora vestigia relegunt et ibi Tane o, servatum fuit , quod naturam nimis languidam ad excernendum heterogeneas partes quodammodo stimulent Beaniment . in reliquis vero vel plane nullum , vel non nisi debita circumspectione, locum inveniunt.
73쪽
23. Secus vero res se habet eum illis pratervandi gratia ab instante quodaminiasmate contagioso, in malignis& pu.
tridis morbis usurpatis, quo tempore eo rum quendam usum esse non ibimus inficias, cum omnia ea, quae ei reuium sanis
guinis illibatum servant & transpirativnem debito modo adjuvant, humores vl-
tales a multis peregrinis impuritati di di
excrementis activis liberent; quae si retinentur , circulo humorum exluente
languidiore , tum ad malignitatem &corruptionem sube tam proxima elivia.Quandocunque autem haec eorruptio
profundius insinuata &im mella fuit suetis emporis humani, tum cave udum potiusabiis est, quoniam motu suo Intellino, intestinum putredinosum motum adaugent virusque propagant, ubi contra acida, terrea, quae his contrariam exserunt operationem, curandis dictis morbis egregie subveniunt . 24. Universale magis alexi pharmacum venenorumque antidotum creditur Theriacatam vulgaris quam coelestis , quae non nisi ad certam eorum speciem
restringitur & reducitur. Quod autem ad
omnium venenorum classem utrimuevirtus extendenda Ron sit, 'bstat,quod in iis, quae humorum & spirituum motum sufflaminant&nareqsi agunt,ut & in se mentativo& putredinoso motu a venenis sanguini illatis, qualis in morbis malignis , peste , ictibus animalium visi. tur, enervandis locutri suum haud tueantur , sed saltim , ubi acrimonia volatilis. , penetrans , caustica irritando &velli ando ibras nerveas exercet & 'aLmos signit, scuti aceidit in mineralibus arsenicalibus & hujuscensus aliis , quamvis tamen & fibi non omne eunctum at solvant, se doleosa & pinguia theriacalibbus longe sint praeferenda.
23. iat omnibus morbis Propria medi.
ci quaesiverin praesidia,ita & febribus propellendis se dicta febri fuga a recentior
bus maxime destinantur, quorum prim certas quasi dueit China e hinae ceu probatissimum & insallibile ad versus omnis, generis febres remedium specificum, quod dum firmiter sibi persuaserunt, fit ut plin
res si que febri decumbere auὁiunt, mox. illotis, quodajunt, manibus , omni in- stiper habito respectu tausarum & ciris eum stantiarum , ad ipsam ceu saeram anchoram eonfugiant & sola hae febres ad Indos usque agere moliantur , sed magno saepius cum aegrotantium vitae discrimine. Largimur utique , cortici huic egregiam inesse vim motus febriles
inhibendi & salia bilis acria figendi, praesertim in tertianis & biliosis febribus, at
nisi prudenter & cum ratione, sed promiscue ipsum offerimus , certe maius damnum quam commodum iuste exspectandum habemus , quod recidive peto.
res, febres lentae , vileerum contumaccs oppilationes & tumores ceu feriales nun-eii abunde testantur . Est ipsi suus usus ,
quando non alia ratione quam vi sua adstrictiva tonum excretoriorum vasculorum& fibrarum musculosarum deiectiam excitat&restaurat, unde, cum hum res expeditiorem circulum recuperant,&per evacuatoria inutiles ac superflui humores educuntur , felicissime se & persecte euratur febris. 26. At vero, cum notum sit, adstringentia non semper effectum aperitivum post se relinquere, h. e. circulum sanguinis de humorum adaugere & excietionis negotium sartum tectumque servare , sed persaepe motus retardare & refraenare, tantoque magis , ii humores tenace
viseidi & ad motum inepti sunt, si printerea spasmodica quaedam fibrarum constrictio adest & medieamentum magna mole exhibere necessarium videtur , cuivis in promtu erit colligere, quod tum graviores metuendi veniant morbi, &id plerumquet accidit in labribus quartanis auctumnalibus & aliis intermittentibus refractariis , personis melanine holicae temperici maxime mel estis, imprimis autem sub febrium initia, ubi m tu suppressis humores inerassantur& o, structiones obfirmantur. Non contemnendum autem spondent effectum in tertianis continuis exquisitis inter mi tentibus in personis sensibilioris textu. rae& bile afttuentibus aestatis tempore subortis, si jam per aliquod tempus
74쪽
De me a messicamentorem in morbis dici '
Uus se bis deserbuerit , se enim excrem iones hine inde egregie sollicitant Zos
iidam eurationem. .reddunt, qtiale quid etiam in minoti dosi & longe tutius praestant tincturae martiales, uti est ilia Zυιο eri, &essentia amara eum liquore martiali maritata , quibus sepenumer olim tutissime intermittentium: pertinaciam subegi, qua de re conferri possunt meae Anima ersiones in Poter . 27 . Praeter superius. memorata antepilepticae non minus depraedicant ex animali regno desumta, & ex his praecipue
Pulverem lubricorum terrestrium&rere omnes animalium partes exsiccatas , ignis violentiam non experta x, quorsum. etiam spectant ungulae dentes &. cornua animalium L quae singula ita sistendiς insultibus epilepticis muliarem & mi- ilem vim possidete die untur ; sed minime haec est universali α & α vel longe blant qui ita epilusia a quacunque
causa ori Reundem sibi effectum promittunt .. Nunquam enim tali in catin, ubi causa materialis praesens est, v. g. si sans uis extra. vasa in cerebro obhaereat, si primae viae saburra acidorum eorrodenistium humorum in sarelae sint, si virulen- in , acrιs quaedam materia nervos in morbis pungat ac vellicet , operae pre lium sicuant, sed potius tum quando ex causa quadam immateriali , animi asse tu , terrore &c. ortum fuerit malum inquGmplici proelivitate ad talem
motum ratio epilepsiae consistit omnis que materialis. causae morbum fovens sublata fuit, revera tum prudentet data laciunt quandoque , . ud malum illud , quod per plures annos tragoediam hanc
laserat ,. nunquam recrudescat.
28. Antidysentericum praesentissimum hodiernis temporibus ereditur esse Hi pecaecuan hae, Peruviae natiuae plantae radix, pluribus id ex Gallia attestanti.
bus qui magnum. ex ejus. usu lucrum. captarunt .. Notum est, hanc. radicem.
etiam in aliis corporibus, si largiorii do si
offertur,. nauseam& vomitionem.ere re sale aculeato tenui ,. quo pollet... it δHERMANNUS. in febrium intermit- ventium. curatione ipsam praescripsit in
infuso eum vino. Ea propter non omni tempore, non in omnibus subjectis, non sub quavis eausa quadrat in dysenteria sed potius noxam perperam adhibita radix inseri .. Nos censemus, dysenteriae causam esse bilem, viseidiorem quidem& tenaciis adhaerentem , at salibus αspieulix acerrimis& eaustitis refertam ouae insensissima irritatione mucum int Iunorum omnem abradit, inflammati
nem &spasmox suscitatia Hane igitur astatim in primeipio ex superiori s eliminamuς, uti vomitum in diarrhoeis αdysenteriis eonducere ex aphori. I9. Sectis 6ia Hippocria patet,. in quo non tantum vomitum sponte superveniemem , sed& arte fit scitatum eomprehendi GUILia PISO non sine: cauta statuit ,. Omnino fit. ,. ut prima quasi in herba. iugulemus. hune affectum vel mitiorem reddamus , Quod si vero jam adsint inflammationes periculosae , intestinorum. exulcerati nes , quis sibi persuadere poterit , tum temporis hane radicem. collaturam effertam insigpe emolumentum L ac sub iniistia morbi utut praecesserint jam dum sanguinolentae excretiones. Qua tamen ipsa carere possumus, ubi alia suppetunt, quae idem & majori quidem cum securi in late exequuntur; antimonialiae volo fixiora rite parata, emetica virtute dotata, quibus soliti quondam per Dei gratiam medelam attuli nota minus praesentaneam quam secura in . 29. Radix nisi , quae carissimo emitur pretio Ic ex remotissimis oris ad nos a fertur,. babere putatur praesentissimani, virtutem non modo analepticam ,. sed &. alexi pharmacam, qua non detur in rerum natura excellentius simplex, sed vana res est omnis .. Longe praeferimus ar matum , cinnamomi , caryophyllorum& cardamomm irriates, &in alexipha maco scopo ipsam etiam radicibus vine toxici angelieae , imperatoriae&e. postponimus .. Gaudet equidem sale quodam tenui, sulphureo acri,. quo spiritus ex
scitat, motus linguidos erigit sed quodi singulare quippiam prae aliis possideaz id quemvis attenta praxis docebit L qua. e Irirtus sum, quod radsscis illi infusio,
75쪽
cum aqua ea lida facta, quam loco Thee assumendam suasi , in desectu virium non magnum dederit solamen. 3o. Castoreum eeu specificum anti hysteri eum a multis retro seculis eontaintissime habitum fuit, quasi in momento motus uterinos componat. At vero, si tanta vis huie remedio insita esset, eurquaeso tam pertinax & chroni eus hie est affectus, graviter per plii res annos aegrasse mellas torquens . Non dubitandum est , ipsum vaporositate di delinitio sua sulphurea spasmos sopite & doloressi e sutura here , quod tamen ad breve temporis spatium perdurat: nequaquam enim causam , quae nervis altius impacta est, Mazime .omnium autem in fiyp ehondriis radi eatam sustollit, ut longe alia hinc opus su procedendi via, si omnem huic rebelli malo subnascendo praescindere velimus occasionem . 3I. Fabam S.Ignatii hoc etiam ten,pore a plurimis medicorum ceu antepil
ptieum & antliebrile eelebrari quis
ignorat. At vero, ex relatione perit rum virorum , qui hae ipsa adversis memoratos mortias in suerunt, scribiamu , non leves ex eius usis anxietates
praecordiorum & angustias ventrisque tormina fuisse subsecuta, & licet qua doque his superatis febr lis insultus, imo
epilepticus, suerit remotus, quod tamen nocilem per commit, insignem tamen remansisse virium imia cillitatem . Quare in ea sumus opinione , hanc satam naturae nostrae maxime esse inimicam &Ienem recondere virulentiam Cuius rei simile argn mentum praebent venena mitiora vel in minori doli oblata, qualia sunt mercurialia , & arsenicalia , -- pnes quoque arsenicalis, 'uae febriles ,
imo convulsa vas commotiones quaud
que campescui, non alia de causa, quam quod truculentos spasmos& irritationes aliis in regionibus corporis nostri efficiant , unde accidit, naturam quasi ibi oecupatam pristi nos motus non amplius instituere in solitis partibus, sed deriva ii spiritns & motus morbosos ad partes a veneuotactas, & hac ratione quandoque habitu sur excidere ut in i me tua1
deleatur paroxysa - , quod ipsum stamen rarioribus dubiique eventus ae perieulo plenis , phaenomenis accensendum est, nee nisi in solo p. n. inordinato m tu immaterialis&sormalis rationem habente suecedit, quod siseeus, & mat rialis perniciosa causa anomalos motus
inserens praesto fuerit, ut iusta indieatione , ita rationali destituitur exspectatione 'pa. Inter speeifiea remedia hactenus depraedicata haud exigua certis in locis fama elaruit liquor quidam ae idus , ut
variolarum antidotum certissimum , adeo ut eo devenerint, non posse vari
losum 'mplius mori. Cui magno' theis tauro, uti vulgo fit, inhiantes veram eius editionem eaptabant omnes ; in quo cum saepius frustrarentur. habuit &hoe medicamenti genus suum fatum , ut eius praeparationes valae differant, mulistique in Hassia eum pharmacopaei tum mediet habeant eompositionem eamque pro genuina commendent. Ut ut se ha- M, 'mnes, quot hactenus videre conlisit, in eo conveniunt, quod ex acido minerali sint conflatae . Huic autem r medio omnem gloriam adimere noluismus, sed potius suum ipsi usum vendic mus, in eo tame a discrepantes , quod pro infallibila medicamento venduari nequeat, quasi nullus ex variesis, hoe adhibito, mortem obeat, cum in e demicis variolis ante aliquo annos hic hic locorum grassantibus mutia in eo traxium exempla uiderimus. 3 an eonfessa est apud omnes peri-t- , in variolis peccare sal quoddam tenue volatile causicum usicatorium . quod in cantharidibus , purgantibus bemeticis cuivis innotescit; porro iuvenes maxime M sanguineos , si variolis corripiamue , intensissimas incurrete sanguinis & spirituum commotio es , has vero ab aeidis cohiber, eertissima quoque res est . Nullum hiae est dubium,u in principio adhibeantur , magMamhaee praestare emaciam, at vero qua ι do malignitas fuerit complieata, i. e. sa guis & humores ad putredinem vergun , virea labascunt i motas humorum
76쪽
De vera medicamemtorum in morbis Ge. 6
imminuitur, imo tota M. S. peregrinis causti eis salibus stipata eii, ut vel in nimia copia erumpant, vel salia ista sue .co nutritio , qui deficit , obvolvi &emolliri nequeant, quod in eae hecticis A melancholicis accidit , certe ipsum hoe remedium tune non sumetet salibus
istis morbosis in humoribus jam dum o,
errantibus invertendis. 34. Ut panacearum seriem ulterioribus explicemus , nostra disquisitione
haud indignae sunt famigeratissimae illae pitulae Wil degansii , quae sub titulo
panaceae solaris circumferuntur, cujus.cunque generis morbis tam chronicis
quam acutis . expugnandis habitae pa. res . Concinnantur hae ex opio eum aloe auroque fulminante aliisque ingredientibus mi to , quibus narcotica Opii virtus eorrigatur Sici curetur, ut in securum transeant optatum, quod motum ita temperat, ne omnes excretiones penitus intercipiantur, sed primae viae apertae de transpiratio libera servetur , quae vera earum operandi est ratio. At vero , quam plures dantur morbi , in quibus quantitas humorum expedit, circulus imminutus est , stasis primas te- .uet , vasa turgida & inflata ,sunt , ubseerum obstructiones adsunt , ubi nee haec , nee alia sedativa laeum habere possunt. Ladem nostra est sententia de
pitulis Starchii sive Matthiae Anglicis,
. 33. Sulphura mineralirum , praesertim timonii, metallicis subxilistribus par-aiculis. nobilitata & omni venetiolq ,
simulante princiniq arbata , magnum
in medendo frendent usum j p iuca enim dosi excrehiones aὸ peripherjam corporis promovent, & in dispositis alvum quoque, expediunt, unde non inutiliter tam in acutis quam chronicis morbis adhibentur, & inter tuta diaphoretica
reponuntur . At nec haec omne punelum
absolvunt, utpote plurimi morbi a plea hora oriuntur, qui remedia diluentia, humectantia , viseidos humores iqΡdentia requirunt , lubi morum exacerbare oon modo supervacan quin, lay & ab num esset, unde prudentiam in applicando merito consulissus,cum aliam con-s derationem & tractationem humores fluxiles cc mobiles, aliam vero crassi&immobiles involvant. 36. Accessiim iam facimus ad saltae egliquores solares , aura potabilia varii
generis, auro si non abundantia, aureum tamen effectum faenerantia, quae ex auri ealee salibus oleo sis resoluta & postea
in spiritu vini extracta conficiuntur, &paucos , modo dextre illa praeparare quis noverit, sumtus requirunt, dum pavea magnis ampullis horum liquorum ero. gandis grana auri sufficiunt. Diei enim vix potest, quam aurum praevie solutum per liquorem se diffundat . Prostant inde variae tincturae , selectis nominibus ornatae cum in Anglia , tum etiam Germania percelebres . Ne vero empiricorum more res agere & tractare videamur . lubenter concedimus, praeconia illa ex auro paratis vendicata quodammodo relinquenda , nee veterum chymicorum &medicorum his de rebus sensum plane r probandum esse.Cum enim aurum inter metalla nobilius, mercurio fixiori. valde tamen activo gaudeat more aliorum metallorum , salia. maxime temperata continentium, in pauca dosii virtutes suas
exhibeat,quis ipsi soluto & debite dein ei. duleorato energi 1 suam denegare posset Τ3 p. Consistit autem auri emcacia maxime in eo, quod metallico suo, simplicissimo, activo mercuriali principio, piculis salinis armato cum chylo sanis guini insinuato , non modo in primis
viis, sed etiam per totum corpus vasa excretoria nerveasque membranas
adimet & irritet ut se totus: circulus singuinis Ac humorum promtior de excretiones liberiores fiant idque sine tumultu, sine calore p. n. peragatur; &cum sanguinis circuitus promotus multis iisque gravissimis morbis medeatur, satis perspicitur, & hane medicinam rocte adhibitam plurimum posse. At vero, ut omnia reliqua , ita & haec recto usu
sunt determinanda, nee promiscue in om hibus mor Uis & subjectis convenire a roganter dicenda alias me ne rete imis
prudenter di tu considerate si adhibita hae e medicamenta potius diffamantur.
77쪽
Mum effectu, qui de ipsis iactabatur, ea
s8. Nostra itaque est sententia, illa nil emeere posse , ubi motus ille est im
proportionatus v. g. ad saburram movendam , ad exeludendos viseidos humores per alvum , ad sanguinis quantitatem
imminuendam, neque ubi Iam contra.
Aio quaedam adest spasmodica, ipso nempe in paroxysmo I quae extra paro17 Lmum optime conveniunt, quatenus cau-
iam, exere mentitia nimirum salia eliminando , transpirationem liberam reddendo, haemorrhagias sistendo &eonvulsi nes avertendo, praescindunt. Nil itaque
lali praestabunt inaffectu hydropico, eveherii eo, lambutico, Podagra invetera. ta,asthmate convulsivo,calculo, malo hypochondriaeo & hysterico, contracturis,& ubi anxietates, di arrhaeae, vomitus ventrisque tormina infestant, nisi alia accedant debitaque dosi , de re iterata quidem, debitoque tempore Propinentur, & revera Iunc temporis, quando humores redduntur fluxiles , intermis. sonis, praemissis praemittendis praepa rantibus . tuto nec sne ellectu λssunt, ea hiberi. Veneris tincturae , quae sub specioso titulo & hodie pro tincturis mar.
tialibus venduntur , quantumvis ex marte praeparentur , a venere tamen ,
cujus eontagio & eati primo omne debent, omnis dependet esserius , va. iiis id testantibus 'experimentis. In restaeta enim do si propinatae eodem mmdo, suamquam non eadem securitate, ut alia medicamenta ex auro parata , agunt , dum irritando in toto corpore motus augent humoresque fortius impellunt, & hac ratione excretiones adiuvant, unde in variis morbis chro.
nicis , epilepsa , vermibus, sanguinis impuritatibus, febrilibus insultibus non de nihilo sunt. Quorsum etiam
spectant crystalli caeruleo elegantissi. mo eo lore splendentes , efficaciae in epilepsa ex lacte corrupto generata haud spernendae. s. Nunc demum de mereurialibus
quoque , quibus a magnis Chymiatris divina vis tribui solet , aliqua adhue
erunt subiicienda. Indubium est, mercurium inter omnia mineralia & meis talia quoad agilitatem & emeae iam maxime esse venetrantissimum , qui in exili mole validissimos motus magnosque effectus in corpore humano edere
solet , id quod mereurii erudi vel existernus, vel internus usus in lue venerea curanda affatim testatur . Id tantum incommodi hoe generosum remedium habet, quod facile veneni induat
naturam , praesertim si salia aeria , quae ejus amplexus mire appetunt , in corpore nostro aecedant , quod praee veri potest, si eum auro, quod mere
rius nxissimus est , vel eum sulphureo quoam corpore, v. g. iove , sulphure antimonii combinetur, & debito eat re digestivo temperetur ae subigatur , qua ratione in si imme effieax transit medicamentum , quod adhue eximioridotabitur virtute, si prius probe deparetur, qualem purificandi modum trajdit Philaletha in Introitu aperto ado
clusum regis palatiam. I. Noe certe meditamentum , stillum , potentia valet in eorpore mintus , non tamen destructorios , exeutandi, dum immediate agit in nervos& spiritus, minime autem proxime in sanguinem & humores , uti alia ealida re sidorifera , vim suam exerit . Cum itaque omnium humotum de sanis
minis motum in toto eorpore reddat auctiorem, illeque eireulus intensus i longrua expellendo , obstiuetiones te eludendo unice eorpus sanet; facile liquet , rebellium morborum sanationi hoc prudenter adhibitum satissaeete posse I operatur autem potissimum per transpirationem , quam promove udo vires suscitat, taloremque, m tamen non excessivum . per totum eorpus efficit ,
adeo ut ejus operatio fiat quasi in instanti, mox enim aegrotantes ub exti bitione talis remedii, ut & auri rite soluti, virium quoddam imitamentam maiusquerobur persentiunt. Hine si unium medicamentum reperiatur , quo
mirabiles esseetus in morbis possunt produci s
78쪽
maxime Hκ ipsum est , tantum . muni & terris ecina disitus erat,eoquendo. qiiod eius decens praeparatio longum : Secutus equidem eluctus sudqrificus, at temporis spatium & indefessum exi*at' quod notatu dignum erat, etiam in aliis
laborem . Verum enim vero nec eiust personia tum aegrotantibus, quorum eum usus ubique quadrat, quem respuunt&lurina eoctioneat talem non celebrave- admodum abhorrent magna virium ram; in ea autem 'ersabantur aegroti
debilitas, tenera subiem constitutio ,lpinione, ac si exrrimentum hoc cum i sanguic calare hed ieci vel librili res liorum urina fuisset factum. Plane itaque lutus, inflammaticaes , exulcerationestinoumeli&per acciden tUtum quam& corruptelae viscerum , alvi fluxus .idoque aliquos post se relinquit essectus. vomitus, quibus in casibus si mercuriali. M. Ex merito sic, ut opinamur, est in bus rem nostram agere susciperemps, ma-apiria notata , superest, ut vexatissimam Listum noceremus, qisam prodessemus . hanc in foro medica quaestionem agi, 42. Postquam hactenux eelebratissi-ite musae Hiram e num detur medicia morum remediorum, qu bus Herculeasina univerialis λ Ad quam praevis reponi- operas communi empiria praestare u imus ; euivis ex superius aἐductis satis lunt vulgares medici, universalibus reis constare talem neutiquam dari posse, ut- mediis , panaceia, specifieis , essentiis pote tale remedium, auod quoivis sanet divinis &c. mire delectantes, mentici. morbos , inveniri stolida esset assertio vinem & verum usum iniecimus , lain Intelligenda itaque res ita est et aa t tempus foret , ut Produceremus exot die detur remedium , quod tuin in om- ea illa proximo abhinc tempore summissnibus morbi .possit praescribi . & qucieri eomiis ad nox delata et ita v. g. hemisola etiam morbus alias sanationem non ba achmellae ceu certum speeificum eon ita mitten2 ad eam possit deducit quod tra calculum, Pietra det Poreo eeu tu ineque uosteriori ,κ sensa locum hintissimum alexipharmaeum , & murexi t. Nam quamvix nonne emus, da- marini tanquam solamen praesentissi iri remedia multi & magni uiuet, fierimum affectuum haemorrhoidalium eom itamen non potest, ut in unam classem mendantur . sed cum de eorum uiatre serri valeant, quoniam in assectibus partim ex experientia, partim ex rela & paroxysmis septua occurrunt motulltione aliorum, quod pollicitationibus e .lsanguinis de tarituum exorbitanteg&ensecta respondeant, & quod in alii x quo lisaenes, qui simi sistendi, cohibendi, deque reperiatur idem effectus , nihil eertiimulcendi. Deinde , tantur etiamex a determinare valeamus, sicco quod aiunt verso morbi, ubi motus sani languidi, pede illa lubenter transibimus. debiles , imminuti. qui sunt excitandi. 43. Unum adhuc superest, ut brevia promavendi bus tangamus, quod quondam magnam 4 . Praeterea, medendi ara generali- sui fecit existimati 'nem , curam nimi abua indicationibu multi de caum. .irum per sympathiam, quae Gu certum pedimentis variis obstantibus nee com-di insallibile medium multix assebi buxlTehendi, nee iit acquiescere potest ἀmedendi tam in aulis principum . quamJPrimum enim nisi in eorpore adtat spia magnis viris praedicabatur At vero, ritus,qui motus efficiant,nil iuvabunt ea, haec ipsa certe in se nihil valet, nisi quod quae excitabunt, illi siquidem proxime fortior imaginatici quasdam effectis ,4α immediate e stituunt impulsu ita maxime autem sudorem , in id, quisen, machina nostra; ubi ergo nullux motussbilioria sunt naturae M ab animi moti, per artem introduci potest, uultu stimum nibu facile occupantur , producat Ines'ius proficit, sed tumea necessariR sunt , jus rei certitudinem inquisiturus egα i aquae materiam & pabulum s rituum semet experimentλ institui. excrementa.ilargiantur, neque etiam sufficiunt spia
nimirum urinam, cum pulvere icto fiat 'ritus & ea quae spiritus ad motum instiaveratissimo, qui ex vitriolo, sale cum icant, sed mater debet adesse mobilia,
79쪽
in eerta quantitate eaque non nimia , alias motus est imp oportionatus , n
que in minima, alias deflait& languet. Deinde vero , humores qumue debentelle eoostituti debita in qua sitate & tem perie, qui si nimis fuerint densi, inspiLsati, crassi, fixi, nullus subsequitur m tus, ut ut ni mulus k causa motus sus, eiens adsit. Adhaee viae quoque debent esse ape prae, liberae,' umle licet motus sit , viae vero compressae & eooi ritotae aut obstipatae fuerint , tum motissmag incongruus erit, &saepius magis nocebit quam proderit. Revera enim , quod quantitatem auget humoriam, non potest eam adimere , & quodcunque humores eonsistentes reddit , illos non potest subtilos , tenues i sulphureos demi idos inisere ἀ46. Ex quibus omnibus iuste inci ditur, non unum ad amussim suffieere remedium .sed plura diversi generi diversaeque naturae & indolis concurre re debere ad obtinendam sanationem , quae quum teste experiemia non conspirent hi unum effectum, certe unum reis
medium haud quaquam par erit. Tan- qem vero, qu2 ratione unum remedium temperiem sanguinis conservare pol si , non videmus . cum θιrirus Uitae , ut
iri artis fomam reducia, s vreriis causisiadatur , ictioqae nec Mnas ciat medici. - ,sed ptares , ni removeantiar plura haec impedimenta. Quemadmodum enim non unum alimentum sufficit, quod corpus. conservet, sed praeter fluidum aereum
temperatum alimenta ae potus varii gen ris vigorem ac sanit 1tem eonservant.' ita etiam diversae naturae esse debent,quae re
stituant , quod des lecatur , & detrahant, quod abundat & luxuriat , quo debita harmonia, temperies & proportio non modo in mixtione humorum , strum etiam in eorum motis produc Fur , quae uti iundamentum est vitae ac sanitatis ; ita etiam fu adamentum aelaopus debet esse omnis Therapiae& cu-
7. Ex eo iam perspicitur, quantam uorantiam profiteantur, di quanti de-eeptores sint ii, qui horn nibus persuadent, clari certa adversus morbos particularia de universalia remedia quod si ita esset, ea rere psssemus studio medico&' physico Sc facillimus labor esset curandi. A r profecto res non adeo levis est, ne et cadit vera medicina in idiotas, nisi per
accidens, cum sola natura, vel medica. menta ex merci accidenti execo impetu adhibita operantur. Stat ergo sententia
CICERON. l. a. de IepH. quσd , uti iuris dis iplina non haurienda est ex edictis i didum , tabulis XII. sed ex inti m a philo-isphia; ita quoque medicina non ex foris
mulis medicorum, ex solo usu, sed ex reurum naturali uiri studio ducenda fit, qua duce vix medicus errare potest. S. Ex pro illa hae medio mentorum serie, quam brevi , quantum fieri potuis,orationis filo phoseeuti fiamus,eliras. si me apparere arbitramur, talia re me dia nunquam' inveniri posse , quibus in fingu is morborum curationibus certoeconfidere audeamus,ita ut omni tempore& in quibus nque individuis optatum praestent effectum. Generosa, imo eolyelite ita dari & haberi, fecura pariter quae certis in morbis, quid quod iis pluribus desideratisssimam opem conferant, remed a, id omni modo larg-r, agno- stimus 3c experimur. At, omni a illa nomnisi relativa sunt, relatione nempe n I pentia ad ea uras morbificas ut 8c individua , unde est , quod prudentiam medendi & applieandi exposcant. Medic
rum enta est, omnes tam praevias, quam concomitantes eircumstalitias probe inquirere, ponderare , naturam medicamenti cum genio morbi, de quidem in tali individuo eomparare ; quod si neglexerint, quid aliud quam mera & temeraria Empiria exsurgit interdum quidem accidit, si aut sortuna aris verit
temeritalem & ab eius iarime medicis io mortem ve, sanitatem propinatum remedium, aut si forte concedente morbo illud profuerit, ut inde magna, imo divina propemodum scientiae rama in vulgus diat anet; sed, quamvis hie bonus & faustus e vetitus ex temere adhibitis medicamentis per accidens succedat,eo tamen, R
80쪽
ve vera medicamentorum is morbis fio. I
non alio nomine tota res culpanda erit, quod noxa, quae debita prudentia adhibita evitari poterat, aegrotorum afferat salusem.
49. Quod si igitur lapsam & quasi in
ruinam omniumque conte iniunt coni
Elam medicinam velimus erigere & pristino suo nitori restituere, veramque ra tionalem praxin & certam demonstrativam medendi ratiotiem firmare ac statu. minare, alite omnia opus es , ut affectuum conditiones & remediorum operationes in variis icidi viduis, variisque ni orbi ficis causis & casibus probe alve damus. Prose in eo dicteri vera praxis a vagabunda empiria , & verus mindicus ab indoelo& circumforaneo, quod ille eerto scit , taem a priori quam a pinsteriori, qixae damna , incommoda &quae utilitas ac fruehu salutaris in subi Ho aegpotante sperari pol Iit L medic, men Ioia Hic autem vagabundus &confusus sena per uat, nil eerti determinare potest isso. Si quid itaque eommendandum est , quod solidam praxin essicit quodque
medicinam evehit , nil certe est ex ee, lentius , quam attente & solerter cunt suis circumstantiis observare & annotare diversisIimos esse s remediorum in his rei illis individuis , locis diversis ,
certis annutemporibus, certis in morbisti eorum progressu. Sie enim peritu viridorehenderunt bonos in praxi eos fecisse progressus, qui morbos primis annis obvenientes cum, omnibus circumstam tiis memoriae & litteris probe mandarunt , conspirato semper successo ac eventu remediorum . Optandum esset, ut omnes, qui medicinam faciuno , id monitam surae cordique haberent , in quo sane omnis praxeos felicitas Ac auspiacatus successus agendi consuit. M vero, res non. lam facilis di superficiaria est remediorum vires ac facultates recte e plorandi , plura & majora sunt , quae scrutini uin hoc utilissimum morantur non minima enim prudentia est, distin- puere effectus remediorum ab effeci ibus lius naturae, quandoquidem in morbo inun Lanium meminineata agunt, sed.&
natura ipsa agit ae ipsius quoque morbi
r. Quum itaque hine facile confusio,
errorum mater, gliscat, quatenus nempe
fallatia causae ut causae admittitur, quodque naturae& morbo tribuendum, ipsi medi eo talis adserit,itur, quod & PECHMNUS in suis obse aliouibus memorat, dum P Frequens, inquit, est 1o meditarum schodis Iallaenae ein xmm σ
J eolla laevis p omni modo e re sore su- dicam ux, regulas & m elas quasdam hic annectere . quae tractationi huie lucem affundere queant . Primum ergo paueis edisseri mus, q uod naturae effect umsaepius ab ignaris medicis habeantur pro operationibus medicamem inuin Se pro actionibus suis venditentur, ist optime orame GALENOl. t.d e medie m Miscuis. p. 2 p. quo loeo ait r Sape prophiam cujusque medicamenti vim obscurari u ese est, ubi fauentem ali de qualismitem acceperit. Ita ν. g. accidit, in variciolarum principio vehementissima esse.
symptomata , & delirium im 'iae eon--uones aecedere; si quis ipsa haec sym
plomata j quae Migore ω natura morbiti La fiunt, asserat medico, vel medie mento purganti , quorum utam haec subsequuntur', in magnum ipsi insererinjuriam, & contrae,. quum circa die quartum omnia fiunt pacata & tranquilla, ferocia symptomatum remittit , si1
tum alius medicus floriari velit , sui; datis remediis haec se sustulisse, iseerte
inanem gloriam aucupa ur, quae' Potius viditici naturae ita acceptis . serenda est ueri Ex febribus intermittentibus eae,. quae auctumnoti hyeme inuadunt, suta natura ac indole curationis. negotium dissicilius reddunto Si quis autem hane curandi, dissicultatem in medicum rei, cere viair, etiams optima illuc taeten.
tia. portexerid remedia se is certe rei ignarus maxime errabio , de vice veI sa, quan documque quispiam circA tempus, ve