Choerili Samii *quae supersunt, collegit et illustravit de Choerili Samii aetate vita et poesi aliisque Choerilis disseruit Augustus Ferdinandus Naekius Phil. D. Litterar. Hum. in Acad. Halensi Mag. Paed. R. Coll. Inest De Sardanapali epigrammatis Di

171쪽

significant mentis humanae in ebrietate perturbationem et solutionem. Itaque τα ναυαγια dixit Clemens pro eo, quod ex obseruatione grammaticorum rectius dixisset ναυαγlore. Omnino Clemens metaphoram illam a re navali ductam aliter quam veteres Graeci et pro suo moro flexit atque tractauit: cs eumdem paullo inserius pag. 155. εq. ed. Colon. Choerilus ipsa poculorum ab ebriis conuiuia disiectorum fragmenta appellat ναυαγια. Audacter, ut tragicum poetam decet, sed minus aud-ter, quam Choerilus, να-νια dixit Sophocles tu Electra v. 7SO. I 441. Vorum nescio, an quid uspiam inueniatur, quod melius respondeat Chostes lo, quam Aeschyli veris ua apud Athenaeuun I. p. 17. D. satyricae poeseos leporo Plenissimi. I ii quorum primo coniiciebam supplenduin esse obroe. 'MEDO; Iacobsius in Addit . anim. p. D. Q MeX Plutarcho de curios. p. 5 l . F. comparauit ναυαγε οικων. Idem Valhenalium ad Ammonium laudat: queIulibrum nunc non habeo. Choe14li et Sophoclis Aoschylique audacia quum metaphoram magis quam significationem vocis ναυαγιον spectet, non alienum eSt, TeCO

dari aliud insolentiae genus, quod in significatione et etymologia vocis illius sibi permisit Eupliorio. Ilio ναυαγον diait nauis ductorem, teste Helladio in Photii

Bibliotheca p. i5θ8. De illo autem sollemni Vocis ναυα εγιον VSu, quo sic appellantur ipsae nauium Dactarum tabulua, plura ei mulari possent. Vnum sussiciat com- Parasse Plutarchum, qui Salaminiam victoriam millo nauium fragmontis, tamquam currui seu sellae, i SI- dentem proponit, de gloria Athen. pag. 349. D. Allegorico Sensu iterum eamdem vocem posuit Plutarchus in Phocionis initio. Deinde apud Choerilum notabilo est: πνενιια Αιωνι σοιo. Denique hoc, quod longo nudacissime dictum est: υβριος άκευς. Tamen haec Omnia egregie concinunt, Modico vini usui, ολθεν οἰνω, G mena DPponit τοὐς νβρεως κρατῆρας, eo loco, quem te

tigi, P. 152. D. Colon. Qui sint i ρεως quum

172쪽

alii docent apud Athenaeum lib. II. p. 36. tum elegant Issimis versi hus Panyasis apud Schweighaeusorum Vol. I. pag. 353. i59. ubi quaSi dea quordam ' ποιοῦ fingitur. Vt apud Choerilum quoque scripsi 'Tβριος, littera longa. Quod autem ad insolentiam metaphorae Choerilem vel ex longinquo accedat, non habeo praeter Empedoclis versum apud Fimplicium in Aristoti Phys. lib. VIII. fol.

πλῶ reti ανδιχ εκαστα περὶ Puruῖνι βίοιο.Versus est 22 I. cX Sturgii collectione. Sunt in his Empedoclis versibus et alia non ubiuis Obvia: irilao M--οροις , et quod audacissimum, πτεροδαμοσι κυμβαις, doquo es. IIesych. Modestius Empedocles loquitur v. 77. ed. Sturg. ubi similiter arbores, serpe, aues, Pisces componuntur. Quod autem v. 226. Iegitur, ορμυελέεσσιν, id ego cum Schneidoro in lexico graeco scribendum putem et υρειυχίδοσιν. Praesertim quum hoc etiam alibi dixerit Empedocles, V. 227. Vbi suppetebat rite formatum opitheton et poetarum usu sancitum, non formaturus erat nouum, si misso sonans, sed ad compositionem inauditum.

Martinus pag. 135. huius, quod tractauimus, Dagmenti auctorem laudat Choerilum , qui licet malus e eineptus Uersi ator ab Horatio, et aliis quibusdam haboatur; honi illius tamen et cedro non indigni De

sua nonnulli ad nos peruenerunt, ex quorum Numer

sunt hi apud Atheno m. Videtur Martinum induxisso Scaligori de Choerilo error. Commemorat hos versus etiam Torrcntius ad Hor. Epist. II. I. 255. Qui quod

parum honorifice sensisse videtur de eorum nuctore,

errauit. Vid. quae disserui de edacitate Choerili. Merito illos collaudat Holusius. Et ValLenarius ad Herodo lumeneulturam absurissi sunt, inquit, Choerili Mersus. Choerili Samii fragmentum osse ostendit ipsa Versuum Clegantia. Nec dubitare sinit, quod Athenaeus diserte no-

173쪽

-- 163 minat τον εποποιον. Porro quaeritur, Vtrum ex Persi cis lin)c desumta sint nec ne. Quod si quis assii mare volit, multum ei suuent, quae eX Ctesia praemittit Atho nastus. Αο statuas, PerSam aliquem loqui, cuius indolem Druidiorem ipso sermone exprimere Poeta voluerit. Λ figurata oratione non abstinuisse Choerilum, ad monuit lectorem, quod primo loco ex Persicorum exordio dedimus, fragmentum. Et satendum ost, horum quoque Vorsuum, quos seruauit Athe vastus, insolentiam non i 11 ipsis verbis, quae Antimachi insolentia, sed ins risu Verborum allegorico Positam esse. Αt x et fio Choerilea ista longe longeque eXcedunt picum inodum. Vt nondum milii persuaserim, talia in Persicis scribere potuisse Choerilum. Vidimus autem, antiquitatem otiain cilia quoedam poemata tribuisse Choerilo.

octerum, quicquid de sede fragmenti aliquis iudi-

cauori t. sciens Petinui codicum lectionem . εχω. Pro quo Heliasius et Vathenarius uacite, ἔχων. Sermo horum Vorsuum magis eum, quem pocla loquentem introdu-πcrit, quam Poetam narrantem, decet. Distii ou by Cooste

174쪽

IDrρην κοιλα - ρανὶς id aro ς ἐνδεε εχε ἰν. Versus sub Choerili nomine notissimus, et quo mulli passim viri do :li usi si uit. Iulor hos tamen non Vrius, ulule innotuerit illo, ignorasse videtur. Vnus ab altoro petiit, de sonte securus. Critici antiquiores testimoniau Plerutri scriptorum obitor iudicare solent. Sic ve

sum illum, sonto non indicato, sed Choerili nomine, apposuerant Muretus in Vari Leci. XII. XIV. Lain binus ad Lucret. I. Si 4. IV. 128 i. Idem ad Horat. Epist. H. I. 255. Ego primum sontis indicem habui Casp. HOsinannum Var. Lectionum, quae Lipsiae prodierunt a. 16 19. lib. I. cap. XX. pag. 56. sq. Simplicium quidem iam nonstuaverat Ρ. Victorius tu Var. Leci. ΙΙ. XV. Sed Galeni locum prirnus, puto, adiecit Hos mannus. Eum dico locum, qui est in libro do locis aflectis. Alterum inueni t et ap suit Erasmus in adagiis. Apponam Vtrumque. Itaque Galenus do temperamentis lib. III. cap. IV.

ais a. 1558. ubi haec leguntur in parte I. pag. 34. init. habet πέτραν. In reliquis consetitit cum Charterio. Deitido Galenus de locis assectis lib. I. cap. u. pag. 53γ. A. t Om.

175쪽

τος ἐνδελεχείν, ς η νιν δ χοιρίλος. Repetit deinde versum eadem pag. in decursu disputationis. Hi igitur testes nobis sum ciunt. Licet non nega Verim, versum etiam alibi Ialere. Fuit enim notissimus. Exhibet illum in adagiis Erasmus, pag. I92. ed. Wechel. et ex Simplicio Iunius ibidem p. 195. Exstat idem in stromat o Proverbialium versuum, quem Sca-1iger colat exuit et repetiit Andrcas Scholius in adagiis Graecorum Pag. 584. VS. II in Versus, quod vel ex Galeno apparet, celebratis simus et prouerbialis. Quem non dubito quin respexerit Aristoteles ipse oo loco, ad quem Simplicii ista est disputatio, Ρhys. VIII. cap. III. et Plutarchus, quem laudant, de liberis educandis non procul ab initi Re-εPeXerunt Lucretius et ex Romanis alii, quos videro POt's Apud viros doctos cos, quos laudaui. M Graecis addo Bionem fragm. XI. 'o ε' κιννυς Dα λέ- ιγγος, ἔκως λογος, αμ ιοίσας, χα λίθος ἔς ρωγμον κοιλαἰνετα Non pauca in hanc sententiam dicta sunt veteribus. Qua Videre est in Stobasti sermone, qui περὶ ψιλοπον ας inseri bitur, unde Bionis vorsus deprompsi, mox Menandrum laudaturus sum, et apud Oos, qui monosticha senten tiosa collegerunt. Veluti hoc Euripidis ex Archelao

176쪽

Quae Deile augeri possunt. Ex Diogeniano hoc habet

Miesi. Apostolius Parociniarum coni. XVII. 9. pag. 2O8. prouerbium exhibet, immutatis Clioerili verbis, tale: Ῥανὶς ἐνδελεχουσα κοιλαίνει nέτραν. Quo qui Vsi sint, a Pantilio pag. 546. laudantur Gregorius Nolangonus, Isidorus Polusiota, Zonaras. Non eodem illi Omnes modo. Ad priscam et genuinam formam respexit Zonaras Ait nai. T. I. pag. 2. ed. Bas. Qui it c habet: γάρ κοιλαμ

οεὶ πληττουσα, καὶ χρόνιν διανύσειν τὼ σπουδαζυμενον. bi Billius p. 7II. T. II. Versum grumum osse dicit, hunc et κοιλαίνει πέτραν ρανὶς Γλαος ἐνδ/λεχείη.Isidorus opist. lib. II. CLXXXIV. p. 225. Od. Commetiti. ita: βουλομαι δἐ καὶ παρους πεισθῆναι τοις λέγοντας λίθους ii νων i δαrti' καὶ . κοιλαίνει πέτραν θανὶς Dδατος ἐνδελε- χουσα. Quod deinde explicair ωλλ' HHυς ἡ συνεχεια καὶ τὴν φυσιν νικε. Illud , λίθους ἐλέαναν Γατα. est ex Iobo XIV. 19. obseruanto Rittersitusio ad Isidorum. Deinde in Sequentia haec anilii aduertit Bittersitusius: Versus

est Choerili, teste Simplicio, qui tamen legit ἐνδελε-

et hoci Sic oetus est senarius emadem sententia

quem in olla Gregorii Naaiam. Gregorius Presb. -- fert. Legitur ea vita in operibus Gregorii NaZianaetii. in fine voluminis primi edit. Colon. Ibi Gregorius Presbyter asseclarum Apollinarii Syri calumniam in Gregorium vim habuisse aliquam apud vulgus scribit: εὶ οὐν

177쪽

veterum noli dixerim. At certo antiquior est Apostolio et Isidoro. Qui quod habent, ἐνδελεχουσα. ex hoc primum versu suXit. Apostolio quidem una tantum syllaba deost ad senarium. Ρrouerbium ita sculptum e ἐιανις δεδελεχουσα κοιλαίνω mroαν, etiam Erasmus in adagiis habet, ab Apostolio acceptum. Schneiderus in Io-xico hunc vorsum tamquam Choerili posuit:

Et sic tantum non prorsus Isidorus, ut vidimus. At genuinam Choerili scripturam reducere debuerat Schneiderus. Idem prouerbium haud dubio respicit Hesychius: 'Pανις' σταλαγμος. Quae glossa eadem est apud Phavorinum. Ex his, quae proposui, omnibus sequi tur, ut versus ille antiquus non Choerilo malo poetae, ut volebat cum aliis Iunius, sed nostro Choerilo tribu tur, Samio. Credimus enim, quod testatur Simplicius , Choerili vorsum esse. Qua Occasiono illum in-soruerit Choerilus, quis nunc dicat ' Ex Persicis nonesti Fuerit, qui Choerilum poematia quaedam do phi-Ιosophicis rebus silio physicis scripsisse coniiciat, ex hoc fragmento et illo, quod infra daturus sum ex Dio gone Laertio. Cf. fragm. VIL Sed in re tam incerta melius est tacere, quam somnia loqui. Quod autem negaui, ad Persica reserendum osse hunc versum, iudicatum est eX eo, quod veri simile. Quae Unica norma iudicandi, ubi veritatem pervestigare non datur. Etenim neque hic versus, neque alia, quae Persicis abiudico, Choerili fragmenta, tam vehementer dedecent epici carminis sormam Ot materiam, Ut repugnarem, si ea ab antiquis et fido dignis auctoribus ad Persica Γ

178쪽

et similitudinis caussa, inserta ferri possit. Quod iam uexemplum, in Epico carmine positum, ei crimini Obnoxium fuisset, quo Aristoteles exempla Choerili universa arguiti Verum Vt Hunc res cst, si iudicanduin ex co, quod probabile, Poetam philosophum magis quam epicum decet illa sententia. Superest, ut de lectione versus Clio erit ei et do vocabulo ἐνδελενια necessaria subiiciam. Ionicas formas πεrini, et ἐνδελ χείη Sine hsaesitatione restituendae erant. Qui versum laudant, plerique πέτραν ex libent. Deinde passim exhibent ἐν&λεχείη . Quasi sit nomen adiectivum pendens ab surio. At si ἐνδελεχε si in antiquis Galeni et Simplicii libris, id typographo vel librario tribuendum est. Etiam Simplicium scripsisso ἐιδελεχείν. clarum est eta iis, quae scribit Pag. end. versus sit. ως ἐπὶ των θαν eo, ν των δε χροόω πλείονι ni ἐνδελεχεία κοιλαι-

De vocabulo ἐνδι uinti nimius forem, si omnes virorum doctorum disputationes et lites eXculcro vellem. . Rem tota in sum malim exponere studebo. VOx fuit antiqua δεδελεχεια. confiuuatio, perennitas. Originem ignoramus. Aliquam in t ebris lucom praesert Hesychii glossa, ex qua etiam ἐνδελεχ verbum fuisse colligitur: ' δελεχεῖ πιανά.M. Aάκωνες. ' δελεχοι σα Participium, sed vix alia auctoritate confirmandum, quam

eius, qui prouerbium Choerileum in senarium iam-hicum coegit. Cortior res est de his: ἐνδεχ/r o et ενδελεχῶς. Vid. Hesych. et Suid. in V. ἐνδελεχῶς, et Elymolog. M. p. 558. 25. p. 544. 55. Nec male Basilius

εχίρ. Eum laudat Ρan litius ad Mich. Apostol. Ρag. 546. Ex Elymologico aliquid venit inlexi con rhetoricum B p. B Lherum in Anecdotis p. 251. Omnes compilavit Ρhavorinus pag. 265. Ven. Et ne grammaticis mi u conlidendum 'putes, sic Plato ἐνδελεχωρ dixit de rep. VII. pag. 539. d. queis locum Schneiderus laudauit in letaleo; sic

179쪽

Xenophon, quem Stepilanus thes. tom. III. P. I 387. sic ἐνδελ ine Plutarchus locis a Stephano indicatis. Addam Poetas. Crobylus apud Athen. X. p. 629. E. p. 645. F.

τὰ ναρ ἐνδελεχιυς μεθυειν τιν' ἡδον ἰν ενε. Diodorus Sinopensis ibidem P. 45ι. D. quos versus multum abest ut sanauerit nouissimus editori

Sie scribendi sunt. Ι11 tertio versu vulgor tvln. Liber Parisiuus: δε αι M. Menander apud Clericum P. 196.

- ἐνδελεχῶς ἔξεις σεί. Euripides in Pirithoo ap. Valhenis. iudiatr. Eurip. p. 39.

οχλος ἐνδελεχῶς αμφιχορευει. Hinc et ἐνδελεχισμορ recentiores in libris nostris sacris: v. Hesych. et Stephanum in thesauro I. LΗio usus atque haec scriptura Vocis δεδελεν e et cognatarum quum mansisset etiam apud Ρlatonem, exstitit Aristoteles . qui pro ενδελενια scribero coepit ἐντελεχεια tqua re non solum Scripturam vocis, sed etiam significationem mutauit, dum nouam Originem, ab ἐντελες et εχω, subiecit. Hoc in nomino ενδελεμα fecit. Et dubitari potest, an in eo solo nomine fecerit, in cognatis vero antiquam et Scripturam Et significationem retinuerit. Certe is au G asaidue est in libro de mundo Ea P.

IL quem locum non neglexit Stephani diligentia. Sed

hoc mittimus. quum liber illo de mundo suspectus habeatur, et alii loci non sint in promptu. Verum licio certum est, quod dixi de nomine ἐντιλινια apud Aristotelem. IIinc quae oritur quaestio, Vtrum auliquorum ἐνδελέχεια ot Aristotelis ἐντελέχεια una sit vox, an uiuersae alat, ea de verbis magis est quam de re, et sponto Dissiligod by oste

180쪽

- 175 sol itur. Si enim reputes, quae commemoraui, Aristololem cum etymologia et scriptura vocis etiam significationem immutasset profecto diuersae voces habendoaerunt. Allera parte dici potest, Aristotelem, quum ἐν-xελέχεια scriberet, nou tam nouam Vocem Procudere, quam antiquae etymologiam et usum corrigere voluisse. Atque hoc modo rem iam veteres Graeci acceperunt:

Lucianus in iudicio vocalium X. pag. 95. et Gregorius Cor. Pag. i55. ed. nouiss. Qui nullam nisi scripturae disserentiam urgeat. deuter auctorem immutationis in- dieret. Gregorius Atticis adscribit. Unde Phavorinus pag.

Ego Aristoteli tribuere non dubitaui. Caeterum non ignorasso Videtur Lucianus, in Aristotelica voce ἐντελέχεια Dou solum Scripturam, sed etiam vim esse atquctetymologiam a voce δε λεχεια diuersam. Incidit in hune exi orem, ut inter ἐνειλεχειαν et ἐντελέχειαν non nisi pronunciationis disserentiam statueret, Scaliger Animadvers. in Euseb. pag. Od. b. Quem Item stertiusius laudat ad Lucianum pag. 96. Sed profecto non nimis sorio tractanda est tota illa Lueiani disputatio de littera ταυ. Nequo omnia serio scripsisse censondus est. Decerni potest in singulis vel borum exemplis, hanc dialectum legibus lingua .et etymologiae magis salis ceve, illam minus; at in Universum dialectorum varietatem accusare et perstringere, in qua re disputatio Luciani ex parte Versatur, id Vero, si serio agatur, inepti est. Igitur. ut dixi, Lucianus non omnia scrio et cogitate Scripsit. Agit potissimum hoc, ut moderatum illum, quo ipso utitur, alticismum defendat et commendet. Antequam de significatione Vocis ἐντελεχεια dicero incipiam, tra- claudi sunt loci quidam, qui sententiae, quam Proposui, metae aduersari videantur. Illud iam supra monui, incertum osse, utrum Aristoteles hoc tantum nomen. ενδελιχειώ, mutauerit. au idem etiam cognatarum vo

라틴어 텍스트