장음표시 사용
151쪽
i S Lib. II. Part. I. Cap. Xx IV.
morum ut & decocta & aquae prunellae, plantaginis , p, lygoni plantaginis, maluae arboreae , folior. rubi, myt ii , radic. pruni sylves r. sumach, semen rosarum, balau stia , cortices granatorum, hypocistis , acacia. Atque ex his eligantur sortiora vel mitiora, prout ma ior vel minae fuerit inflammatio, humorumque affluxus, & prout cor porum natura sese habet. Mollioribus enim & tamina rum corporibus mitiora , fortiora durioribus adhibenda: Ita etiam in laryngis inflammatione primo mitiora adhuhenda medicamenta, ne dolor & symptomata fortio sum usu exasperentur. Ideoque praecipue illa valida ad stringentia , gallae , balaustra, sumach, hypocistis, vix s la usurpanda,sed modice saltem, ubi opus est, reliquis ase miscenda. Monendu & hoc,in angina,quae a spina vel ossiculis , vel aliis rebus acutis gulae inhaerentibus,rit,adstri, gentia locum non haebere. Talis enim inflammatio cito ad suppurationem duci postulat. Ab adstringentibus vero tum dolor intenditur. Cum enim talia corpus acutum infixum magis parti impingant, dolorem intendunt. Attendendum & hoc, pro humoris inflammationem
excitantis varietate medicamenta etiam varianda esse. In
sanguine enim & bile refrigerantium & repellentium vis
intendenda; in pituita autem resoluentium ; in melancholia emollientium.
Succi vel illinuntur saucibus, vel dissoluuntur in d
coctis aut aquis , iisque os colluitur potius,quam Ut gargarismus fiat . nu nimia gargarisatione affluxus augeatur.
Esedem collutiones oris ex aquis destillatis & decoctis
plantarum modo enumeratarum parantur.
In principio ergo sequens gargarismus xes oris collutio
152쪽
In quibus dissoluatur , diamori, ros nucum,an.δ. j. g.Prootis collutione. Vel 2 . Aq. radic.althaeae, st. j. Cose in ea r. maluae arborea Colat. adde s r. de succo cydonior.3. iij. Vel colluatur os lacte, in quo lens palustris cocta sit. Alias si dolor non urget, sola repellentia usurpanda.
uae arbor. an. P. ij. bala . sem. cydon. an. 3. j. qu. in amqua hordei, ib. f. ad tertiae partis consumptionem.Colaturae adde diamori, dianuc. an. g. j. M. Vel et . Summirat. rubi, m. j. bala . cortic. granator. an. 3. j. Co . in aqua simpl. Colaturae n. j. adde diamori. rob nucum, M. S. j. M. Vel 2 . Agrimoniae, plantaginiss an. m. j. ros gr. gorgicis gravatori sem. aratos portulacae, an. 3. q. Coq. in aq*.ad lib. j. Adde diamori dianuc. succi granator. an. g. j. f. F. gargarismus. Vel 2 . Aq. prune . aceto sae, ros rubri an.q.f.diamoris rob. sambuci, an. cochlear. j. M. Linctus etiam prosunt ex
diamoro cum succo granatorum , vel ex sympo de tui bis, myrtino, diamoro. Si dolor sit vehementior,admiscenda sunt medicame ta , quae dolorem leniendi vim habent, & praecavent , ne fauces e asperentur. In quem usum Iac utilissimum, possuntque in eo coqui summitates rubi, reliquis etiam a di glycyrrh. iuiubae, passulat. Recentiores hic laudant sal prunellae,siue nitrum pro paratum in oris collutionibus. Deinde ex Conradino , lib. de seb. Vngari cap. IIp. hanc
aquam, T. Semperuiui maj.q. v.
Contundatur succusque exprima turn singulis R. adedatur Salis ammoniaci, g. fi. reponantur in loco humido, donec sal liquescat. Postea aqua destilletur , qua fauces colluantur. Si vero haec aqua in promptu non iit,sumatur aqua semperuiui vulgaris,& in eius libra una dissoluatur salis ammoniaci, 3. j. ac modo dicto adhibeatur. Vel
cssUcros vivos viij. sedi maiori m. iv. Contundantur, & su cus exprimatur, quo fauces colluantur. Vel semperv. ma, ib. i. g. & admisc. succum es quatuor cancris vivis e pressum.
153쪽
138 Lib. II. Part. I. cap. X XIV.
Vesum ista etsi in angina etiam suum locum habet possint: tamen ab autoribus horum medicamentoturi inuenta di usurpata sunt ad linguae ardorem, siccitatem es nigredinem in febribus ardentibus, quod malum vultu die Breune nominatur, quod ab angina differre supra di ximus. Istud enim faucium & linguae incendium & hei tas febrium acutarum symptoma est, neque ab eo tam subito suffocationis periculum , ut in angina, imminet. Valde etiam in hoc affectu prodest cassia extracta cumaq. plantag. dissoluta, & collutionis loco adhibita, ut tidecoctum cortic. ligni berberum , vel cortic. interioris coryli. Vt & decoctum auenae rubescens, item decoctum fol. & cymarum cerasi arboris. PauperioreS Vtantur a
qua fabrorum , vel aqua & aceto inuicem mixtis, vel Dqua hordei. INotandum autem hi c in Universum , quaecunque in calidae valde &sanguineae anginae incremento & statui,
ponuntur , eadem pituitos, initiis praescribi posse: At quae declinantibus illis,eadem vigentibus his debent ab hiberi.
Dera' Postquam venae sectio in cubito purgatio est institi MMDR etiam venae narium,& quae sub l ingua sunt, aperiantur, aut hirudines venis narium, frontis,post aures & ceruici applicentur.Nonnulli & scarificationes aurium adhibent Trallianus , ut supra dictum , eodem mox die non expectato crastino , venas linguae subiectas incidit. Sed Gai nus , neque sine ratione , in principio anginae venam in cubito secat,ut reuellatiquod influit; post principium an tem Venas sub linguae,ut quod in parte assecta vel locis ubcinis collectum est, evacuetur, in lib. Ee cur. rat. per fallo misi .cap. s.c' . de rat victus in acuti aph. 3 o. Si tamen mor
bus admodum velox esset, primo die venam sub lingua cum Tralliano secare liceret.
Digeren- Malo procedente.& augescente, quod secundo, de terep R. tio die accidere solet,praepositis repellentibus digerenti/admiscenda, Monentque hic doctissimi Medici plerique,ta
154쪽
angina rarissime solis repelIentibus, & non;nis cum imminet inflammatio, aut ubi primum incepit,viendum esse, & contra solis discutientibus vix etiam unquam vie dum esse,atque in eo differre curationem anginae ab ali rum partium inflammationibus , in quibus in principio sola repellentia usurpantur; post statum vero repellentia omitti potant; idque ob partis affectae naturam. Cum senim partes,quae in angina assiciuntur, fere sint laxae &molles,citoque inflammationem admittant,etiam in pri cipio discutientium aliquid addendum,ne humor qui in fluxit,nimio refrigerantium usu impactus hominem suffo-cet; in fine etiam aliquid adstringentium addendum, ut partes roborentur & ne solo discutientium usu in parte
laxa &-molli maior,vel nouus humorum affluxus concit tur.Vbi ergo morbus augmentum sumpsit, gargarismis v tendum discutietibus ex decocto thim,pul. calam.hyssop. Orig. beton. glyc. fior. cham. melil.sem .lin faen.& similibus. Vel 2 . Gbyrrh. rec. j. passul. mundat. Par. x. data L
statu augeantur discutientia & emollientia. Galenus comsistente fluxu crocum & myrrham addit, quae concoquere & discutere valent, crocusque similiter leniente adstringit, Vt
sem. sun. 3. ij. caricari pingv. N. iij. passul. g. Coq. in altordei L ad tertiae partis consumptionem Cola
155쪽
Igo Lib. II. Part. I. Cap. XXIV.
Colaturae m. j. in qua dissolue cassise recent. extrae. g. g. mrrh. 3. j. croc. f. me . rosat, colat. S. j. Misce pho gargarismo. Ad dolorem leniendum valet succus ex pane albo in a qua vel lacte cocto expressus , item cremor ex surfuribu, tritici expressus , ut & mucilago semin. lini, cydonior at thaeae, succus piis anae, lac amygdalarum dulcium, & sem. . frigid. maior. item cassia cum parte aequali olei amicgdalarum dulcium mista. Declinante tandem morbo coquitur aliquid de nido hirundinis , aut dissoluitur in colatura cinis combusta rum hirundinum & cochlearum combustarum. Vel, quod nonnulli pro secreto habent, cancrorum Combustorum, aut cribratum album canis , aut gallinae. Illinire etiam tbcet faucibus illa stercora melle excepta.
Exsiccantia , ct resoluentid. Dum haec intus saucibus adhibentur, tentandum omni modo, ut inflammatio exteriora versus trahatur, & discintiatur, in quem usum multa passim ab autoribus proponuntur , ut oleum dulce, amygd. dulc. chamarmeli, an
thi, lilior. arborum, quorum aliqua spongia vel lana su cida applicari possunt, succus cucumeris sylvestr. melle subactus, & huius generis alia. Inter quae tamen ab inibtio , & ubi corpus non fatis euacuatum fuerit, mitiora hligenda, ne humoribus attractis malum augeatur.
In principio ergo & prima statim die anterior colli
pars illinatur,oleo chamaemelino, amygdal. dulcium, Vollisiorum alborum.
156쪽
lumbini, an . g. i. rad. irestri floria chamaem. m. S. g,pinguessigrastina . f. ol. lilior. atb. S. j. 8. cerae flavae parum,M. pro unguento, quo collum & partes tumentes inungendae. Vel parentur cataplasmata ex farina .vel cremore sem.
lini , faenigraeci, althaeae , maluae, hordei, fior. chamaem. meliloti. & similibus Vel F. Farina hordei, pulpae passul. an. g. ij . pulti. rad.aZibaeae , L j. Cum ol. amred. dulc. Fiat cataplasma. Hoc etiaria utile est: T. Farin. ho . l. mucitae. fem. linio althaeae cum qua maluae factae , an I. g. pulu. fr. chamaemes. 3. iij. Cum oleo chamsemel. amygdalar. dulc. an. s. q. Fiat cataplass
Nidum etiam hirundinis cataplasmatis modo foris applicandum admisceri vulgatum est, idque cum commodo aegrorum fieri usu deprehensum; de quo postea quaeβ.3.dse
flori chamaemel. melilot. an. m. C. Fad. althaeae, S. Vj. lilior.
albor. 3. h. sicuum, N. iv. Coquantur ad mollitiem. Contusis adde farin. sem. Iuni, faenigraec. hordei,an. 3. iij. huyri recent. f. olei a gdal. dulc. chamaemel. viol. an. q. f. F. cataplasma ad anteriorem colli partem. Vel T. Nidum hirundinis, Coq.in decocto radic. althaeae, ad pultis confistentiam. Adde Ol. amredat. dulcium,avethi, an . I. ij. croci. 3. , cassiae, I. i. f. Fiat cataplasma. Vel Farin. tritic. g. ij. sem. lini, faenigraec. an. S. j. caricari ping. g. vidi hirundin. contusi, I j. Cum oleo liliori albor. Fiat cataplasma. Vel T. Stercor. hirund. 3. j. fariv. fabar. g. ij.ol. chamae mel. lilior. albor. an. q. s Fiat cataplasma. Paratur & tale emplastrum vel cataplasma ex nido hirundinis D. Nidi hirundinsi ij. metuenti dialthaeae. oesipi an. j. g. rad. iridis 3. ij. OL irint,lilior. alb. an. g. cera flamu q. f. Fiat emplastrum. cataplasma de nido hirundinis. T. Pauli Lutheri T. Puta. nim bima n. S. iij. radic. alth, chamaemeli, an.
157쪽
r et Lib. II. Part. I. Cap. XXIV. l
s. iii .faenigraec. g. g. mucilv. ficuum csmaq. chamaem. era= l. i. ol.. chamam. lilior. alb. arugd. dulc. an. 3. g. Fiati a. cataplasma. emplastrum ex nido hirundinis. . Nidor. hirundin. N. j. Coq. tu aq. malit.,H. Postea colentur & exprimantur fortiter. In colatura co . Racmagu. bryon. althaeae, an . A. h. sem. lini, S. j. nigeli. b. j. herb. violar. parietar. an. 3. ij. Ol. liuor. cheirini,axueteor c n.an. 3. iij. cerae , 3. jj. F. l. a. emplastrum.
Aliud ex cineribus hirundinum & albo graeco paratur
c. ciner. hirund. stercori canis per ieiunium emaciati ani . pulis. crmi, Jor. lpitae, an. 3. i. benetoes 3. S. ni g. iij. F. cataplasma Vtile est etiam cataplasma ex medulla cassiae cum oleochamsemeIi, & unguento dialthaeae,& emplastrum de meliloto,
Vel et . Sem. Ominixi. absinthi miridis contusi, fariva hordei g. g. albi graeci, g. iij. Cum melle fiat Cataplas
Vel 2 . Furfuris tritici, albi graeci, an. q. v. Cum melle fiat cataplasma. Laudatur etiam epithema ex aq. scabios. n. j. & spinini g. j. loco affecto admouendum. Fortiora fiunt emplastra, si aliquid fermenti, vel cepasub cineribus cocta addatur. Nonnulli etia mel anacarebnum & vesicatoria applicant. Notandum etiam, ut medicamenta ista semper calida actu applicentur. Si materia rebellis digerentibus non cedit, etiam in parte affecta,vel ei vicina cucurbitulas assigere licet, sub mento scilicet, si tumor circa fauces & maxillas existatun
collo vero inter et . & . vertebras, cum affectis interinis musculis tumor foris non apparet. Et si materiam ad externa vergere videmus, adiuuandus est motus materia: appositis ceruici cucurbitulis cum scarificatione, ut sanguis ad circumferentiam extrahatur.
Si veromatum discutientibus non cedit,indicio est, ad
158쪽
suppurationem tendere,quod plerumque quarto vel qui to die contingere solet. Quod si animaduertatur , adi uanda est maturatio , tum externis , tum internis med
Intus quidem utile est frequenter cassiam extractam, seu medullam cassiae in ore tenere, ut paulatim liquescens in gulam descendat. Lenit enim , maturat Mresoluit. Gargarismi vero & collutiones fiunt ex lacte tepido cum saccharo , vel ex decocto radic. ait se maluata lilior. alb. caricarum , dactylorum, tutubarum , passula
Vel strum. Flor. mala. molari an. m. i. scabios summitat.m Iiloti, an . 1 h. f. nidi hirundin. f. caricari pinguium, N. v. passularii. s. semin. tini 3. ij dov. 3. i. Coq.in aqu. hodidei simpl. Colat. adde sapae 3. ij. F. gargarismuS. Vel Passulari exacinat. s. j. gbyrrb. S. caricari pino N. v. sem. althaeae S. ij. Odonjor. S. j. Coq. in hydrom. vel aqua pro gargarismo. Vel U. Dactylos N. h. caricam pluuium g. chamae e. p. j. sem. lini favigraeci, an. g. j. Coq. in aq. s. ad medietat, consumpt.
Colat. .n. j.in qua dissolue sapa fiat gargariss
Extra vero applicari possunt emplastra maturantia , exserina & remanentiis: decocti sem. lini & foenigr. cum butyry non salito , adipe gallinae , ae oleo lilior. alb. & quae antea fuerunt proposita , ex nido hirundinis. Vt a . Nidi hirund. pulu. f. sem. lini, faenigram radic. althaeae,an. g. g. Coqu. ad formam pultis, & addatur ol. chamaemel. I. . Fiat cataplasma. Vt autem facilius rumpatur abscessus , aliquid nitri, vel cineris hirundinis, vel stercoris canini addi potest.
Vel 2φ. Sem. sinapis , 3. i. Coq. in hydromel. n. j. Progargarisimo. Nisi sponte abscessus rumpatur, aeger ut screatu & leni
tusii , vel vi id praestet conetur. Nonnulli praecipiunt,
159쪽
ut aeger spongiolam filo alligata,aut carnem salsa semico cta deglutiat, ut filo attracto abscessus rupatur. Alij pani, crustam deglutire iubent. Verum cum liquidus cibus vix ldeglutiri possit , multo minus solida deglutientur. Com
modum ergo ceream candelam oleo,amygdal. dulc. illi tam in oesophagum immittere, Ut ita rumpatur abscessus. Alij hiante ore linguam deprimunt, & cultro ligneo ac to , vel scalpello tumorem,si conspiciatur, aperiunt.Quae omnia tamen caute peragenda, ne in periculum suffocationis aeger coniiciatur. Abscessu rupto, ne pus in pulmones aut gulam influat, id prono capite exspuat aeger. Postea ulcus extergatur coblutione vel gargarismo cum hydromelite vel aqua sacch rata, vel decocto hordei adiuncto melle. Et si post puris euacuationem ulcus quiddam sordidum, vel putridum prae se ferat, fortius detergentia & putredinem inhibemtia usurpanda , qualia supra in ulceribus oris proposita
Vel et . sol. scabios agrimon. an. m. j. nueum cupres, 3q. radic. aristoloch. longe, iridis Florentinae n. g. Hr.rosanrubr. p. ij. mrirha. B. j. Coq. in hydromelite ad st. j. Ad consolidandum usurpetur linctus ex bolo Armeno cum syrupo vel melle rosatos aut puluis ex thuris,myrrhae, rosarum, boli armeni aequalibus partibus.Qui si melle excipiatur , forma linimenti exhiberi potest. Interdum tamen accidit, ut angina neque resoluatur, neque etiam intus tumor rumpatur, idque cum summo aegri periculo. Cum enim , ut supra etiam dictum,detur anginae species, eaque deterrima, in qua nullus tumor , nulla rubedo intuS Vel retra apparet, aegroque tamen suffocationis perbculum imminet, cuius Hippocrates in Prognost. Galenus
q. de sic. m. c. 3. Aetius, tetrab. t. se . g. cap. gT. memb
nerui, in qua aliis remediis nihil proficitur:in ultima desperatione sub maxillis & supra collum altioribus plagis scarificationem nonnulli instituerunt, & aegrum a suo
catione imminente liberarunt, nonnunquam pure, non nunqUam sanguine effluente, aegroque ita leuato ut poetstea reliquis praesidiis locus esset. Qua de re scribit Ap
160쪽
toti. BeniueniuS, de abdit. morb. causi. cap.ss. Avina laborabat Nicolam Rota sed nullis tamen rubor,aut tumor,vel intus in gula, vel extra videbatur, O ipse nihilominus vix spiritum trahens, quicquid p raeterea edendum sumeret, per os si lim ct nares relictebat. Suare com arescense corpore pallente iam facie, ac vertentibis oculis spes omnis sublata esset, O Medici , quibu3 cura demandata fuerat, agrum non amplius adirent, me incet iuniorem conuocant, aegrum ostendunt, O quaecunque acta fuerant, exponunt. At ego cum o aegrum ipsum ad mortem tendere , O Medicos, quaecunque opportuva fuerant,praesidia adhibuiise intelligerem, coepi mecum ipse cogitare,satius ne esset, aegrum ipsum Deo, ct naturae , ut caeteri Moedici, incuratum dimittere , an aliquid, licet insolitum , utile tamen auxilium experiri: Uerum adho=tantibus his , qui aegro
assiliebant, consilium capio, o locum altioribus pIagis sub ipsis
maxillis, ac etiam supra costum incido, ex quo cum sanies multa prorumperet,adeo morbis leuatis est, mi faucibuis: ipsis spiritum simul, ct cibum capientibus,facilis deinde ad ,onam valetud nem aegro ipsi daretur regressio. Hoc etiam in curatione anginae animaduertendum, m-
per usque ad morbi declinationem aliquid detergentis medicamenti admiscendum esse, sicut in omnibus inflammationibus , quae tenui cute teguntur 3 per quam semper
aliquid resultat, id quod in angina copiosissima saepe sp
ti reiectio monstrat. In quem finem mel commode ad hia
Atque vivium topicorum hactenus propositorum in summam contrahamus; in principio utendurn repellentibus,& nonnihil abstergentibus; in augmento abstergen tibus & repellentibus parum digerentium admiscendum; in augmenti fine & circa principium status abstergentia cum aequali quantitate digerentium & adstringentium permiscenda; in declinatione tandem fere solis digerentibus v en dum, & pauxillum saltem roborantium & ad stringentium admiscendum.
A proprietate prodesse traduntur fungus lambucinus vocisca. ctus & bibitus,& foris etiam impositus. Lignum quo Lib. II Κ que