장음표시 사용
161쪽
i 6 Lib. II. Part. I. Cap. XXIV.
que hederae a proprietate valere dicitur ad apossema qui turis. Vnde Ioannes Marquardus in practica scribit, quod comedens ex cochleari de ligno hederae,vel bibens ex vase hederaceo , nunquam Vel raro in apostema gutturis vel vuulae incidat. Commendatur &ad tumores faucium rumpendos , si in decocto radicum althaeae & ficuum cum momento Zingiberis, addita vini quarta parte maceretur, decoctum diu in faucibus teneatur Commendant etiam tanquam expertum lupi guttur, seu asperam arteriam, si angina laborans per eam bibat.
Laudatur & hirundinum puluis , si sale aspersi una cum pennis in fictili comburantur, & cinis melle mixtus illis
natur , Galenus , f. de compU.meae sec. loc. Et Celsus, lib. . cap. . scribit: Vulgo audio, si qui pullum hirundinis ederet, angina toto anno non periclitari , seruatiemque eum ex sale , cum is morbus Urget, comburi, carbouemque elis coll-
tritum in aqua mulsa , quae potui datur, infricari S pra esse. Laudant Se filum seri cum purpura tinctum, quo Viphra strangulata sit, collo circumligandum , Galenus, b. de
dantur & exuuiae serpentis in oleo amygdal. dulc. coctae,si in oleo illo linteum tingatur, colloque circumponatur. Stercus item canis ossa comedentis, ut & cochlaeae cum testis ustae,& cancri usti. Item rasura dentis castorei p. j. vel 3. g. pondere in aqu.scabios, propinata , vel rasura dentis apri, si eius D. j.cum ol. amygdal. dulc. recent.is misceatur,ec cum saccham cando albo dulcoretur ac assu
Reiicit tamen haec a proprietate substantiae medicaementa Petr, Paulus Pereda ideo, quod angina est morbui manifestus, non occultus. Et non abs re est, medicamen torum quorundam, quae a proprietate substantiae hic pro desse creduntur,rationes reddi posse ita stercus hirundisi & canis,ut & cochlatae & cancri combusti proculdubio Viexsiccandi & discutiendi, quam a sale imprimis habent, hic prosunt. Si quae vero sunt medicameta, quorum cauisse
facile reddi non potest , illa proculdubio caussae angis
162쪽
opponuntur, in qua aliquid maligni & occulti inesse potest.Qua ratione forsan filum purpura tinctum , quo vipeta strangulata fuit,prodest.Refert etiam Cardanus,lib. .ictoarietate rerum c. 2s. quod rubeta cocta & pro emplastro imposita adeo anginosis prosit, ut quendam hoc auxilio iamiam moriturum liberarit creditque & filum, quo rubeta suspesa interit,conferre. Vide etiam Plinium,l.F. c. q.
A APTU TOTOMr A. Si extremum suffocationis periculum immineat,& mdi Aa re vis tuendum sit, ne antequam materia discutiatur, vel mature- m a. tur,homo suffocetur, ut aeger seruetur, Aueuvet o- a , quaeipae v solvia , a Paulo aegineta, lib.6.c. 3o. nominatur, seu
incisio trachere sub Iarynge inter duos annulos tertium& quartum & quintum tentanda. Quod antiquum Iam ab Asclepiade & Anthillo usurpatum est remedium, ut ex
Paulo AEgineta, loco citato,& Coelio Aureliano,lib. 3. cap. .
videxe est: de quo postea est dicetur.Modus operandi
Aer sit temperatus. Sedeat aut decumbat aeger erecto corpore,& omnino ea figura , qua se leuari senserit.Victus sit tenuissimus , cremor ptisanae, & in nostris regionibus ius pulli & carnis,ac, si vires requirunt, oua sorbilia.Vtialia quoque sunt pruna & passultae cum saccharo decoctae,& iuscula cum lactuca,portulaca , & semen quatuor hi
maior. altera ta. Potus sit aqua hordei, syrupo violato, vel fyrupo de succo citri dulcorata,vel aqua mulsa: vel cer uisia tenuis. Vinum, & omnia, quae fluxionem humorum commouere & febrem augere possunt, vitentur.
Quod si aeger plane deglutire non possit, nonnulli cannulam intra gulam immittere iubent, ac deinde liquiadum alimentum per eam infundere, modo inflammatio a illas partes non pertingat. Alij fistulae bubulam vesi cam alligant, sicut in clysteribus fieri solet, eamqae succo nutriente implent, eiusque extremitatem initio gulaeppponunt, vesicamque comprimunt, ut liquor in oesophagum descendat.Κ λQuae
163쪽
r 8 Lib. I I. Para. I. Cap. XXIV.
Quae omnia si frustra tententur, ad cIysteres nutriente, confugere licet , de quibus in Institui. dictum: Perfecta equidem nutritio inde sperari non potest ; iuscula tamen talia bene nutrientia & facilis coetionis, si in tenuiorem quandam chyli substantiam conuertantur, corpus nonni hil reficere possunt, donec via iterum alimentis per os assumendis patefiat. Nonnulli etiam odore panis & car
nium vaporis aegrum reficiendum censent. De epidemia angina anni 13 6s . vide Dodoneum, obferu. cap. 18. Et de cynanctae , quae ,ntra Io: horas iugulauit, Antonium Brasiavolam , in comment. aph. Io. sem s. Et de alia, quae Ir . horis aegrum sustulit, Amatum Lusitanum , centur. q. & de alia,quae horis I r. iugulauit, Antonium Bras uolam, lib. . de victis ratione in acuet. de Fe
nelium, lib. e. patholog. cap. S. De Curatione Angivae ex vertebrarum colli laxatione.
Vncia hic indicatio est, vertebram e sto loco remotam in suum locum restituere. Ergo cucurbitula ceruicis parti, qua fouea apparet, assigenda, ut vertebra suo loco restis maturi aut quod tutius est, comprimatur per anteriora colli iuxta latera asperae. arteriae vertebra illa,atque extra,& in sedem naturalem pellatur.
Anginc Angina , quae notha appellatur, oritur a pituitosa &ust. . sei da materia e capite in fauces, aut ceruicis & collimusculos decumbente, & tumorem vi , mn effciente. De ea loqui videtur Hippocrates, i. de morsu, dum scribit:
Oritur autem angina, cum pituita. id capite agitata deorsum confertim fluxerit , ct in maxilla ac citra ceruicem constiterit,
Abestque in angina notha inflammatio , quae anginam ve ram constituit. Itaque etsi etiam a melancholia anginam fieri posse postea ex Heurnio dicetur : tamen ea non est notha angina, sed: quia melancholiar admiscetur sanguit, parit veram anginam,etsi non puram.
Suba. Cognoscitur ista angina,quod inflammatio, calor , ruet borifebris abest,dolor est exiguus aut nullus. Atque cum
164쪽
. materia in externis colui musculis haerente excitetur,mianus periculosa est haec angina. Diuturnior contra est ita ut dolores saepe longo tempore durent.
Eaedem fere indicationes hic sunt propositae,quae in am Cur tu, gina vera. Nam humor qui affuit, euacuandus est, reuellendus, repellendus; qui uxit, discutiendus,vel mat tandus' deinde euacuandus. An ergo venae sectio usu panda sit , docebit habitus corporis & plenitudo. Etsi enim humo r anginam istam producens venaesectionem non requirit: tamen ne a sanguine assiuente morbus augeatur, si abundet, venaesectiones imminuendus & reuel lendus est. Humor pituitosus per clysteres acres & medicamenta conuenientia evacuetur.
Vsurpentur etiam: alia reuulsoria auxilia, ut vincula,frictiones, lotiones extremorum & cucurbitula um scarificatione : Cruribus. & dorso supra renes impositae. Gargarismus primo die tardi usurpetur. T . Fol.plantag.prbBegsior. rosarimbr.an. I.j. balavstior 3.i, Caelu. iv by dromelue.Cinaurae a . n.j.mess. Fosset. colat.rob. Dcum,an. 3.H. Fiat gargarismus. Sequentibus diebus T. Nucis cupress . S. f.balavst. 3. .mamch. 3. iij. co . iu dromes te. Colaturae a . n. j. Adde ros nucum S. j. meli. fatum f. alumiR. 3. g. mprehie,croci, ana P. F. Gargarismus. Malo procedente talis usurpetur. V. Passularc S.j. caricarum num Vj.sem dini, faenigraec. anai. f. inapi, radic. pyrethri ana 3. i. In colaturae n. ij. di solue myrrhae,croci,sun. P. ij. F. Gargarismus. Celebre fuit apuchantiquos medicamentum Diabesasa, id est,ex ruta sylvestri dinum, quod descripsit Galenus, mile comp.mediec. loc.c. i. Quod quia hirundines recipit, appellatur etiam ab Aretaeum Diac helidohium. Si dolor urgeat citra statum talis fiat Gargarismus. Sem.maluae,caulis, an. 3.j. filius num. iv. qu. in de Oct. e cyrrh. Id. j. f. Adde lutyri recent. De sale, g. F. Gargarismus. Ad maturandum talis utilis est. Caricarum pinguium,dacblor.ana num. vj. assularum, uua m. S. . fol. hi vi m. j. rarrbg S.j, croci Z. fi, Coqu,
165쪽
is o Lib. II. Part. I. Cap. XXIV. in Ddrome lite pro gargari P. Potest etiam addi pulus,
hirundinum. Paratur autem puluis hirundinum hoc modo :Hirundines, trucentur capite, & sanguis septa plumas exstillare permittantur, deinde pauco sale coli spergantur,& in fictili comburantur. Pulvis hic gargatis mis addi,vel etiam melli ad discutiendum admisceri bo test. Extra collam inungatur oleo chamaemelino, amygdal. dulcium, lilior. albor. unguento dialthaeae. Postea impo natur catasplasma ex farina hordei,semine lini, faenignee ficubus & similibus. In statu 2 . Masuae cum radicibus,althaeae , meliloti, an . m. i. Co- quantur ad mollitiem. Contusis adde farinae se .linigenigraec. an g. g.pingued. porci Desiae 3 .X.ol. amfredat dulcium, chamaemel. an. q. f. F. Cataplasma.1:Vel strum. Nidi hirundinimg. j. f. emplastri de meliloto 3. h. medulla cassiae g. g. Cum f. q. 'pae. F. Cataplasma. Caeterum annon merito adhuc alia constituenda st nothae anginae differentia, quae ab humore melancholico& atro proueniat, lectori iudicandum relinquo. facit eius mentionem Heurnius , de morbis p ectoris. Oritur autem ea maxime in faeminis melancholicis , quibus menses non fluunt, & saepe in cancrum degenerat. Vidit talem ter Heurnius, bis in duabus puellis,& semel in nupta fere senescente. Nigredo quaedam ad epiglottida fere apparuit. Nupta deglutiendi & difficultate periit. Atque exesus Cesophagus ac musculi stern yoides , ita ut cibbus per interiora proflueret, ac exesis jugularibus haemodi rhagia interiret una,altera sensim contabesceret a s T I o I. An omnis Angina sit ab inflammationeyAngina per inflammationem vulgo, & quidem ex Ga
leni doctina , a.de rat. victus in acutu text. Eo. ct 2. ad Glaucon. cap. I. definiri, supra diximus. Galenus tamen, ide lac. assect. cap. s. addita Hippocratis, ex x. epidem. sen tentia.
166쪽
ientia , etiam inter anginae species recenset eam, quae ex vertebrarum ad interiora luxatione & peruesione fit. Et Aretaeus , lib. I. cap. I. aliam , quae fit solius spiritus praua conuersione ad calidissimum & siccissimum mutati vitio , nulla capitis per se inflammatione Iaborante, ataditis Verum enim vero non omnis suffocatio, musto minus
respiratio laesa est angina. Equidem si vocabulum angis nae spectes , quod ab eam , deducitur, omnes suffocatio angina dici posset: usus tamen obtinuit, ut proprie & in specie illa suffocatio saltem dicatur angina, quae saluo thorace a faucium & gutturis , & partium huc pertinen tium laesione prouenit. Et quidem cum vulgatissime a partium harum tumore & inflammatione accidat , angina etiam harum partium inflammatione determinatur. Lux xatio vero vertebrarum ceruicis, etsi eandem suffocationem inducere possit: tamen cum rarius accidat,& a caucti externa pendeat, inter anginae quidem in genere ita dictae differentias referri potest ; est tamen alterius curatio nis , quam ea, quae ab inflammatione prouenit. Angina
vero , cuius Aretaeus mentionem facit , vix ad anginam
commode referri potest, sed potius ad suffocationem laesam, de qua parte secunda dicetur, pertinet: cum, sicut ipse Aretatus scribit , in pectore vitium sit, ubi spirandi initium ponitur, quodque hominem celeriter eadem die
iugulet.Neque tamen,Vt nonnulli existimant, de ea susso catione loquitur hic Aretaeus,quae ex aere crasso & denso, qualis e carbonibus accensis exhalat, originem habet. Expresse enim scribit Aretarus,caussam mali non extrinsecus aduenire,sed intus excitari. Sed si ea, quae tradit Aretaeus diligenter perpedamus,de acutissima aliqua pulmonis inflammatione,aut certe de aestuosissima & acutissima febre, qua spiritus calidissimus redditur,loqui videtur. Heurnius anginam hanc fieri existimat ob inflammationem nerui, qui enatus e colli vertebris, ac per pericardium elotus etiam diaphragmati implantatur. Videatur etiam Hippo
unus . iv ammmme vi fortassis talis fuit a*gina, cuius
167쪽
Is r. Lib. II. Part. I. Cap. XXIV.
mentionem facit DodonaeuS , id obser at. cap. I 8. qui iudissectis talibus aegris demortuiS pulmones purulentos fuisse deprehendit. Scribit autem eo loci Dodonaeus,destiulante a cerebro humore asperae arteris ramos primo reple tos fuisse . Deinde eodem ad asia vasa transmita libetati quidem arteriam , pulmonis autem male affecti partes 1 dolore occupari. Tale quid Polem archi uxori, s. id. fecti si accidit , quae cum primum angina teneretur,sanguine
misso faucium suffocatio desiit, sed humore ad pulmones proculdubio decumbente septimo mortua est.
Aa humor Auginam excitavi a cerebro ct capite defluere possit. Docet id expresse Hippocrate , dum q. de rat. victis te lacut. text.3o. scribit,anginam fieri,dum hyeme&vere flu- s xio multa & viscosa ad iugulares defluxerit venas: Id quod ex capite fieri,Galenus,in comment. recte docet. Videtur tamen huic opinioniladuersari id,quod angina est tumor calidus a sanguine ortum habens: in hyeme vero,quae pituitae est metropolis , frigidi & crudi humores cumulantur,& inde excernuntur, ut in catarrhis & coryga fieri videmus. Deinde quod excrementa cerebri per nares& palatum praecipue euacuentur , per quas vias in spatia illa, in quibus angina generatur,pertingere non possunt. Verum sciendum, excrementitios humores,qui in cer bro colliguntur, praecipue ea parte , ubi venae & arteria: primum in eius substantiam inseruntur, non omneS per palatum & nares evacuari; sed in vase regurgitant, atque hinc,si post aures defluxerint,parotidas,si per iugulares ad faucium & gutturis venas,anginam excitant, ut istos D rios defluxionum modos Hippocrates,in .lih is locu tu bo mine Bede glandultis explicauit. Unde etiam isti humores non soli & separatim,ut dum per palatum & nares fluunt, in fauces irruunt,sed quia per venas feruntur, sanguinem seu comitem seu vehiculum adsciscunt, unde inflammatio excitatur sed huius vel illius humoris particeps.
168쪽
Qv a s T i o III. Ac vera sit angina, quae a fungorum esu ct simillibus
menenatu rebis oriri diciturpCognata quaestioni praecedenti est & ista, an illa suffo- An veracationis species, quae a fungorum esu & similibus vene- sit anginatis infertur, sit angina. Etenim supra in caussis anginae '' σdiximus , a nonnullis etiam inter caussas anginae recens Duqetri fungos & similia. Etenim fungi quidam pariunt quasi 'm qi suffocationem, id quod Pausaniae puellae accidisse refert Ilippocrates, et . Vid. Idem accidit ab helleboro albo &aconito , & unctor apud Harpalidem , lib. T. vid. ex emmedicamenti purgantis suffocationem quasi incurrebat Ilerba bella donna dicta similem qualitatem habet, de qua Eeurnius : Ioci caussa, inquit, ( verum in talibus iocus locum ita tuto non habet scrupulo de radice derasus mac retur in vini g. j. f. horis ad summum duabus,ct delude percolato , ac digitis presso id vini ruentis aeditur,quod poculum ructat. Totum potandum parasitis praebetur. Fiet inde, ut paulo post,qui biberint, nihil prorsis edere possint magno spectautium oblectamento. Discutitur fucus a risu aceto potia clato.Id enim praesentissimum antidotum. Idem habet Ioh. Baptista Porta,
. Verum sciendum talia venenata, si saltem angustiam quandam & quasi suffocationem fine inflammatione inducant, ad caussas anginae referri non posse,patetque laretitus suffocatio quam angina. Si vero occasionem prae beant, ut sanguis ad fauces confluat, atque inflammationem excitet, inter caussas anginae merito referuntur. E s T I o IV. Au nidus hirundinis aliquem in angina curavda um haserat pVulgatum esse apud Practicos, ut nidus hirundinis to- An nί-
picis medicamentis ad digerendum & discutiendum in himina admisceatur, supra dictum. Aliqui tamen id imis run iniec r probant.
169쪽
probant. Reprehendit primo usum nidi hirundini curialis, scribitque Praeticos plerosque male consilium lveterum intelligentes existimare, hanc vim inesse nido hi
rundinis , cum tamen eam habeat auis. Nam hirundo ad anginam commendatur, de quo CelsuS, lib. q. cap. g. rago audio , si quis pullum hirundinu ederet, angina toto anno
non periclitari, seruatumque,eum ex sale, cum is morbus horiaget , comburi, carbonemque eius contritum tu aqua mulsa quae
potui datur , infricari, O prodesse. Et puluisculus ex hirundinibus etiam gargarismis admiscetur. Verum etsi vim DIiquam peculiarem ipsa auis in hoc morbo haberet:tamen usu deprehensum iam est, etiam nidum prodesse, atque vis illa procul dubio nido inest,ob excrementa pullorum hirundinum, eaque sale multo uudantia, sicut & vis stercoris canini, si biduo vel triduo tantum ossa comed rit , proculdubio a sale proficiscitur. Deinde Petr. Paulus Pereda etiam usum nidi hirundinis hic improbat, quod
terra repellat. Verum non omnes terrae aequalem vim rhpellendi habent , nec ipse negare potest,stercus hirundbnis digerere. Ideoque si quis omnino metuat vim repellendi in terra , ea maxima ex parte, ubi stercore hirundinum destituitur, separari potest, ut vis resoluendi & ab trahendi, quae est a stercore, fiat fortior. Neque enim existimo nidum hirundinis,praecipue ob terram, quae ei inest, adhiberi, sed potius ob stercus hirundinum, quod, ut e
& discussorium est ; id quod ex historia Tobiae patet, qui ex stercore hirundinis calido ipsi in oculos illapso exearmcatus est.Quam acrimoniam cum admixta terra temperet,
accommodatissimum discutiendis tumoribus, praesertim faucium & gutturis, est emedium, imprimis si hirundini aliqua peculiaris vis contra anginam inest. r in s T 1 o V. An la Motomia tuta utilis faAn --Equidem nonnulli Iaryngotomiam plane improbauri v*t'' utpote quae pexicultat ut, cum primo ossa, di cartilaei
170쪽
ties, e quibus & trachea pulmonis arteria constat, coa- lescere nequeant, ex sententia Hippocratis, S. aph. 18. atque ita aegro interitus afferatur Deinde metuendum sit, ne sanguis e vulnere effluens in pulmones ruere, aegrum que suffocare possit. Tertio etiam Aretaeus & Aurelianus fide experientiae hanc operationem destitui existimant. Verum Vulnera trachete plane insanabilia non sunt, sicut exemplo docet Albucasis Chirurgia lib. s. c. q3. atque aliquot etiam Schetichius, lib. 1. o o. collegit. Atque ipse etiam arteriam ita vulneratam, ut vulnus in cauitatem eius penetraret, sanatam fuisse bis vidi. Et quamuis ipsa cartilago non coalescat:tamen carnis durae & veluti calliinteruentu, & membranae, qua iunguntur annulli asperae arteriae, conglutinatur. Neque etiam de fluxione sanguianis in pulmones metus est,si sectio recte instituatur. Nullum enim insigne vas est eo loci. Iis vero, qui experientiae fidem in dubium vocant, merito ea exempla, quae passim apud Medicos occurrunt, opponenda, quae Schenckius Lasset. collegit.Refertque etiam Ant. Musa. Brassauolus in
comm. in . Hipp. lib. de vici. rat. in acui. se suis manibus,
cum chirurgus quidam imperitus id non auderet, angina laboranti morti propinquo guttur dissecuisse, quod & alias pluries cum felici successu se tentasse scribit
De Ammis in cocto est bronchocele, ac sive sutturis. Pi6, A N D E M inter colli vitia merito etiam strumae
dictae explicandae; Strumae autem, quae Graecis Struma, uAh dicuntur,seu v vidim, id est petris e mari prominentibus,seu-m uspia sid est, scrophi Gynde & vulgo scrophulae dicuntur,quod scrophis,id est,quibus frequenter in collo oriuntur,etsi in genere pro omnibus indur iis tumoribus & peculiari membrana conclusis, qui in glandulis,in collo,sub axillis , in inguinibus , ut & mammia Oxiri solent, accipiuntur,ut ex Cias l. s.c. 22. de Aetio,