장음표시 사용
311쪽
disis Lib. II. Part. II. Cap. XVI.
quae sanguinem affuxurum, aut etiam , qui iam affuit , parte inflammata, quantum fieri potest, longissime aduentat,atque ita incrementum inflammationis prohibeat, ne cessariam esse, tentandumque eam mox esse in principio dum fluxio humorum adhuc durat , & inflammationis iii
crementum metuitur, extra controuersiam est. Materiam
autem,quae ad vicinae inflammationis loca iam influit, aut etiam in partem inflammatam iam influxit,nondum tamein ea impacta est,deriuationem requirere etiam extra duabium est,sicut & illud, reuulsioneni ad contraria, derivationem ad vicina,& utramque si iiis,seu secundum rectutudinem fieri debere. Hoc autem iam in controuersia est, an reuulsio, vena in latere assecto aperta,fieri,& an una&eadem vena aperta, simul revulsio & derivatio fieri possit; & an rectitudo saltem secundum latitudinem considerarum , da sit. Nihil horum concedimus, statuimusque praesente plenitudine vena in eodem latere aperta sanguinem potius ad partem affectam attrahi, quam ab eo reuelli, &quod reuulsio, ubi utroque auxilio opus est,tempore praecedere debeat derivationem, neque utraque eadem Vena aperta peragi possit, asserimus. Etsi hoc non negamus, quod pleihora etiam in eodem latere vena aperta dem a que ita morbus aliquando praecaueri possit. Vehuntamen commodius est,si in latere opposito vena aperiatur,qua &sanguis minuitur, & a loco afficto reuellitur. Statuimus hinc u bet iliae, non solum secundum longitudinem codiporis,sed etiam secundum latitudinem considerari posse. Primum quod attinet, cum focus & fons quasi, e quo sanguis affuit ad partem affectam in pleuritide, non sint venae brachij in latere affecto , sed truncus venae cauae, a quo utriusque brachij venae originem habent,de plus sanguinis sit inter latus oppositum & locum affectum, quam
inter locum affectum & brachium loco affecto vicinum, si in principio, praesente adhuc plenitudine, vena in eo dem & parti affectae vicino brachio aperiatur, facile fieri potest ut sanguis , qui post venaesectionem ratione vacui ad brachiu,in quo vena aperta est,fluere debet,ad pari.iu flamatam,utpote debilem,dolantem & calentem pra t.' at
312쪽
tuat & trahatur,atque ita inflammatio augeatur.Praecipues fluat sanguis per ramum subclauium, aut mammarium, aut thoracicum, Tum enim vena in eodem latere secta
non conciliatur motus contrarius,sed augetur infimus. Sit enim a a. ramus subclauius, b b. vena mammaria, e c. thoracica, d d. cephalica, e e. basilica , f. truncus Te nae cauae. Secetur eiusdem lateris cephalica vel basilica, manifestum est, motum contrarium hoc modo non conciliari. Ex fonte enim L seu trunco venae cauae, dum vena d. vel e . aperitur, simul fluit Versus a. b. c. Neque etiam,
si per intercostalem venam sanguis influat, tuto in eodem latere vena aperitUr, cum, ut Hipp. de ossib docet ; danda sit opera, ut quam maxime procul a locis, in quibus do-l tes fieri & sanguis colligi soletis ectiunes faciamus. Contra vero si in opposito brachio Vena aperiatur, sa-guis, i ad affecti lateris venas & per eas in partem affectam fluxurus erat in contrarium trahitur & sine ulla periculo.
313쪽
rv8 Lib. II. Part. II. Cap. XV t.
Et licet e venis eiusdem lateris, utpote quae parte a Dasta in pleuritide superiores sunt,sanguis fluat, tamen venae illae reuera fons non sunt,e quibus sanguis fluit, cum is ex internis & maioribus venae cauae ramis ad hos & per ha, lad partem affectam mittatur. Et quamuis eadem vicinitas lest utriusque brachi j cum Vena caua, tamen, ut dictum, si venae in latere affecto aperiantur,facile fieri possietivi cum maiore impetu ad locum vicinum affectum fluat. Et coli firmat ipse experientia, quod recte fiat,si in opposito blaachio vena aperiatur. Per tot enim annorum saecula,quibus
Arabes & post hos Barbari, ut ob stylum nominantur,M dici in pleuritide in initio: morbi in opposita parte venam aperierunt, nihil incommodi ex eo Medici illi non
imperiti perceperunt, nihilque damni aegris ex venaes mone hoc morum administrata inferri animaduerterunt. Imo Matth.Curt.ut postea in. q. g. dicetur,cum pse pleuritide corriperetur, & a Medicis quos in consilium vocauerat, rogaretur, an secundum suum dogma in brachio lateris affecti, an vero in opposito secundum Arabum
doctrinam venam sibi aperiri vellet: in opposito latere venam sibi secari maluit, proculdubio non ignarus,quod aliis etiam eadem sine incommodo, imo cum utilitate aperta esset. Eao, Neque ex una vena aperta simul revulsio & deriuationa aper-l fieri potest. Cum enim revulsio fiat ad remota P cpntrata reuuli ria, derivatio ad Vicina ; una & eadem pars remota ac siqni S vicina esse non potest, atque eodem tempore Utramque aeriussu fieri non posse clare docet Galenus e cur. ratee fauegm i qm et missionem cap. Is. Vt si malim dieam , inquit in cipierum ei irum flammationes reuulstione curare oportet, quae vero iam inlinem
rarae sunt, ex ipsis fieri potest , parribis. Id od si steri ''
queat, saltem ex vicinis. Ideoque cum Hipp.&Gal. in eo dem latere venam aperire praecipiunt, id non reuulsionii, sed derivationis gratia fecerunt, quod vel ex eo appareb quod eo usque sanguinis missionem continuari voluerissidonec color mutaretur,qui sang. e pari. affi iam affluesri signum est,revulsio vero e parte affecta non euacNat.
T. Tra vero & rectitudinem quod attinet,euammi
314쪽
in opposto latere vena aperiatur,nihilominus secundum ui p.& Gal. praeceptum sit ivsva pruer. Neque e uim re i , obseruatur solum secundum longiaudinem
corporis, sed & secundum latitudinem ; id quod clare
docet Gal. in comm. ad lib. Hipp. e fract.r. io. inquit, semper pro ex directo ponit, aliquamdo per longitudinεm cor thris , aliquando per latitudinem. E t idem Gal. r. ad Glauc. ci.vno crure laborante ex altero sanguinem mittere iubet. Non enim requiritur , ut Vena , quae reuulsionis gratia aperitur, communionem cum parte affecta habeat, id quod in derivatione est necessarium ; sed cum parte mi tente communicare debet. Nam cum derivatio e parte affecta,aut certe vicinis euacuare debeat,necesse est,ri per venas,quae cum parte affecta communionem habent, fiat,& quidem vicinas.Cum vero reuulsionis finis sit, sanguianem ad partem affluxurum aut iam affluentem ab ea ad contrarium auertere, necessarium est;vt per eas venas fiat, quae cum parte mittente communionem habent, a parte vero recipiente seu affecta remotae sunt Quod in pleuritia de optime fit in latere opposito.Cum enim e trunco venae cauae sanguis ad latus affectum effundatur : vena in bra-chio opposito aperta habet cum Venae cause trunco,utpote a quo oritur,communionem,remotior vero est a loco assecto , quam venae eiusdem lateris. Quae cum ita sese habeant, & medicinae fundamentis consentanea sint si Medicus mox in principio ad aegrum vocetur,& plenitudo corporis insignis adsit, & vehemens ad partem affectam affluxus, viresque venaesectionem S TZnt,in opposito brachio venia aperienda est, longinquiori reuulsionis gratia;& ne,corpore adhuc pleno & durante humorum affluxu,secta in eodem latere vena affluens humorum copia ad latus inflammatum moueatur. Postea vero in eodem latere derivationis gratia vena aperiri po-xest. Et in primis id fieri debet in iis region.& homin. qui largam & repetitam sanguinis missionem facile ferunt. Neque refert, quod ubi vena in opposito brachio
peritur,euidens auxilium non statim inde percipiatur.
hvu nemo primo die vel moritur,vel sanatarit satis est,si postea
315쪽
3oo Lib. II. Pan. II. Cap. XVI.
postea commodum ex ista Venaesectione percipitur, quod satis magnum est, dum a loco inflammato sanguis, qui in
flammationem aucturus erat, auertitur, & ex derivatio
ne plus postea commodi percipitur, sit reuulsio praemita sit. lSi vero,quod saepe fieri solet , Medicus non statim tu lprimo morbi principio vocetur, & sanguinis, qui morbi vehementia, brili calore & inedia minui solet,non adeo
magna sit abundantia, nec magnus etiam amplius affu xus, aut si pleuritis sit mitioris anguinisque nec copia m gna , nec magnus assimus,& vires etiam iteratam sanguianis missionem laturae non sint,statim in loci affecti latere veniam aperire licet. Nam si initio pleuritis,in qua magnus humorum affluxus non est,solum fomentis curari potest, cur non etiam in tali miti pleuritide, aut in qua non est amplius magnus humorum affluxus,solum eiusdem lat ris venam aperire sufficiat. 'miseri- Caeterum & hoc in controuersia est,utrum mulieribus by men- mensium aut haemorrhoidum suppressionem patientibus
Nisu & pleuritide correptis vena in brachio an vero in poplitep etsi 'Me aut piae aperienda sit. Arabes quidem nonnulli etiam P, sta' a vena In pede secta fecerunt initium,& sentiunt nonnulli, morbos a menstruorum in meminis & haemorrhoi-Obhiso dum in viris & s minis suppressione originem trahentes is, h. Venarum in crure sectione tantum sanandos esse, id quod ploti iti in morbis diuturnis,& qui dant inducias, ciendum escide. libenter concedimus. In morbis vero acutis, qualis est
pleuritis , non semper in poplite aut pede vena aperien aest,sed distinctio adhibenda. Nam si in talibus euacuatio nibus , quae statis temporibus fieri solent, repente Omssi nwque suppressis,sanguinis ad superiora motus & in latui aes uxus manifeste deprchendatur,1 venae poplitis, vel xas sectione curatio omnino inchoanda est. Si vero supprei sio iam antiqua sit, per quam paulatim plethora vel c coetchymia aliqua & humorum abundantia in iuperiori ossi
partibus cumulata sit, neque etiam tempus mensium mettum a venarum brachij sectione curatio inchoandi Acutus enim morbus id requirit, nee moram fert, don*s
316쪽
iuisum vel in enses, vel haemorrhoides prouocentur, fieri que potest,Vt,dum in mensibus vel haemorrhoidibus prouocandis laboratur, aeger vehementia ni orbi iuguletur. Mensum vero & haemorrhoidum suppressio moram fert, eiusque postea , cum acuti morbi periculo aeger liberatus est, ratio haberi, & Vt sanguis suppressus prouocetur,opera dari potest.
Nec hic praetereundum, cum pleuritis non raro febrem& morbum primarium sequatur,vel comitetur, quae saepe
malignitatem insignem coniunctam habet, id quod frequenter in pleuritide epidemia accidere solet, diligenter
tum malignitatis ei se habendam rationem, & an ea venae- sectionem ferat, attendendum esse. Mentionem facit Gessperus, lib. I. epi p. as, cuius daria epidemiae malignae, de
contagiosae pleuritidis, qua multi perierunt,& in qua venae otio in brachio nihil profuit,lectio vero ad malleolos& in principio sudor ab antidoto aliquo plus opit tulit. Et omnino in talibus malignis primo malignitas expugnanda,& hinc reliqua,quae opus peragenda.Tempus quod attinet, cum fatiguis vel reuulsionis vel Suando derivationis gratia mittatur, & reuulsio humori flueti de- secanda beatur,fluxio autem fiat in principio, saguis statim reuul- sit vena. sonis gratia in initio morbi quacunque diei hora mittendus , neque venae sectio hic diu differenda,ut postea deriuatio fieri possit. Veteres,teste Galeno, S. epidem. co m. 3.
non mittebant sanguinem post quartum diem. verum certus dierum numerus hic definiri non potest, sed interdum post quartum diem sanguinem mittere non licet, quandoque & octauo licet. Nam si quarto die isim materia concoqui.& per sputum expelli coepit, ne natura sua
his hoc suo opere avertatur post quartum diem venam se cdre facile non licet. Si tamen corpus sit valde plethori- .cum,tutius id facere liset, ut natura oneris parte leuata reliquum facilius concoquat. Si vero tale quid non obse uetur etiam post quartum diem venam secare fas est,quod
P Hipp. l.asi. cit qui Anaxioni venam aperuit ocitauo die, vel quod citius non fuerat vocatus,vel quod in pleuritide Uxudissima, se undecimo die vix coqui coepitim orbus in educias tulit. Quantum
317쪽
Poriam Quantum sanguinis mittendum sit, ex eius copia & Vs
sit mit- rium robore aestimandum est. Ita etiam vires docebunt, vi tendum trum confertim & una Vice ; an vero partitis vicibus seu guis mittendus sit. HippocrateS 2. de rat. vici. in acut.t. iocaeuationis modum statuit esse coloris in sanguine muta tionem,si scilicet a crudo etiam aquoso rubicundus vel fia uus fluat, aut a rubicundo vel flavo liuidus vel niget ob adustionem. Indicio enim est sanguinem ex ipsa phlegmone et vicinis huic venis,alteratum, & transmutatum iam euacuari,qui ob calorem & ad ultionem ibi colorem muta uit. Verum id tantum locum habet,cum in eodem latere derivationis gratia sanguis mittitur, non Vero,cum in opposito reuulsionis gratia. Neque tamen,cum in eodem latere vena aperitur, illam coloris mutationem semper expectare licet , sed prius cessandum est, cum scilicet aut vires infirmae susit, aegerque habitu corporis molli teneroque est, qui facile resoluitur, aut tempus anni admodum calidum , aut inflammatio ita praua,ut de impacto ei sanguine nihil emittatur. Antiqui etiam ad lypothymiam usque sanguinem mi
tebant. Verum corpora nostra talem Venaesectionem, praecipue in pleuritide,non facile ferunt, cum propter dolorem
febrem,tussim,viribus opus siti, quae constare nequeunt, si initio statim sanguis tam copiose euacUetur. Zetati s Vicari e phlebotomiae in corporibus infirmis & mate- isti copia non magna sunt cucurbitulae cum scarificatione infernis lumbis vel partibus inferioribus appositae.
PMetatio Postquam sanguinis missione impetus eius aliquo modo conquieuit, & pars aliqua humoris inflammationem pamrientis euacuata est, si ex missi anguinis collare & aliis fi gnis cacochymiam in corpore subesses, quae malum foueat, ait atque, Medicus coniiciat, ad purgationem acceden dum est,in primis si eam ad primam capitis regionem vexet
gere ex VentriS murmure, Vomitu , excrementis alui liqui Qioribus; anxietate circa ventriculum cognoscatur. Atque
id mature faciendum, Autor quidem, lih . de rat. vict, i' sicut. b.6. diem quartum simpliciter purgationi determ
318쪽
flat. Verum recte scribit Galenus,in comm. talia aegro secudum numerum dierum simpliciter iniungi non posse ; sed quod Hippocrates statuitiesse sequendum, ideoque statim . initio medicandum , vel postea, quando ad maturitatem perducti sunt humores; quam ob caussam & prima inter- eum die, & secunda & quarta, & interdum quinta se pudirians medicamentum dedisse scribit. Ideoque humores,qui in communibus ductibus redundant; & facile ad partem
affectam confluunt,imtio,quo tempore aversio maxime de sideratur,purgandis postea vero Vbi morbus viget, & humores a natura conco untur,melius est quiescere.
Exhibenda vero talia medicamenta, qualia sunt apta ad euacuandam humorem , qui in corpore abundat,& in i tus iam fluere cupit , vel saltem ad fluxionem paratus est, modo illa mitia sint & lenia,qualia sint tamarint,manna, cassia,syrupus rosar.& viol. solui.& rha barbar mechoacannae, fol.senae,agarici,vel fortiorum aliquid addi potest, di prunum, diacatholicum. A fortioribus: vero purgantibus medicamentis abstine dum,ne commoti ab his humores maiori impetu in par
E. g. Decocti sct fiuct. h. in quibus dissolu. manu.el. 3. n. cassae extr. g. g. dirumpunt si I. 3. iij. extri Gabarb. b. j. spiravitriol. g. V. M. Nonnulli quocunque humore redundante exhibent o- oleum leum amygdal: dula. recens, per quod facile sine molestia istin aluus mouetur. Cui quidam 'aliquid visci querni vel den- pleuriti-xit apri addunt. Conradus Gela erustoc. actet. in pleuritide de vide illa epidemia oleum lini propinatum fuisse , & aluum co- μ ' piose movisse scribit. uum mst, Alterantia quoque febris , di humoris peccantis caussa exhibenda, humorque si nimis calidus acris, tenuis , aut i . contra crassus sit,aptis medicamentis alterandus & corrigendus. Quae tamen etiam commode cum illis, quae humorem iam in latere haerentem respiciunt,misceri possunt; vel ex alterantibus ea eligi,quae simul peculiari proprietare caussam morbificam respiciunt. Et si coniiciamus, fe- illam quae pleuritidi coniungitur , esse malignam,
319쪽
so Lib. II. Part. II. Cap. XVI.
qualis ferme semper in pleuritide epidemia,utile,imb ne cessarium est , ut statim initio etiam medicamenta sudo risera exhibeantur , qualia alias febribus malignis dicati sunt ; quae tamen ita parari debent, ut simul peculiari hi
hunc morbum respiciant. Vniuersalibus euacuationibus hoc modo praemissi ad ipsam continentem caussam, & humorum inflamma clua tomem excitantem curatio dirigenda est.' Vbi duo in diea-- primis medicamentorum genera requiruntur. Alia pro ib=um prietate & vi peculiari pleuriticis utilia, alia expectorali genera tia & exspuitionem faciliorem reddentia, vel mater aminp insensibiliter discutientia. ratio, Priora quod attinet, etsi inflammatio morbus notus sit & propterea medicameta occulta vi agentia requirere specifim, non videaturi tamen caussis,quae eam excitant,plerumque peculiaris malignitas inest, quae propterea etiam medicamenta occulta qualitat* agentia requirunt. Talia sunt,ssor. papauer.ecrat. seu rhaeados siue per se sumpti,siue illorum succus, siue aqua, siue syrupus. Nonnulli flores istos recentes in succo beluiae, inspersis aliquot guttulis spirit. sulphuris acidi per campanam facti,ad gratam concilia
dam acredinem , non secus quam rosas aut violas machrant, atque inde ter aut quater reaffuso recentibus fiorbhus diluto cum saccharo serapium rubicundissimi coloris conficiunt,quo postmodum prospero successu in pleuritide suo tempore utuntur. Nam non solum impetum humoris tenuis assidentis refraenat,ardoremque & ebullitionem sanguinis compescit; verum etiam acutae sebris prae sens est auxilium. Huc referuntur carduus Mariae & prae cipue semen, carduus bened. scab. radix lappae maior. stubard rad. aristol. cortex avellani rubrar.oculi cancrorum: vel eorum magisterium,dens apri,castor. lign.visci quernii
man bulae Iuch cum dentibus,oculi item luch & crucei
in capite eius inuentae,lapis carpionum,percarurn,priappitauri, cerui, talus leporis , capreoli, sperma ceti, cor. . Ita rubra, quorum S. j. vel etiam plus cum aqua comvenienti, exhiberi potest , millefolij item radix continire cum aceto exhibita s succus pimpinellae Italicae , i
320쪽
unguisorbaesaqua prunorum sylvestrium,sal hyperici,quae imprimis iuuant,si post eorum risum sudor excitetur. Id-edq; Chymici & alia sudorifera exhibent,ut beetoarticum minerale, t diaphoreticum, & spiritum illum iuniperi
compositum. Peculiariter etiam e nonnullis commendatur ius pauonum pingue. De horum autem viribus, & quomodo pleuriticis prosint;alij aliter dii putant. Nobis probabile videtur, ea imprimis ratione pleuraticos iuuare,quod vim humores di grandi & discutiendi habent, & ex iis etiam . quaedam malignos humores er pellunt, ac cum pectore peculiarem cognationem habent. Unde pleraque ex iis lapsis & co tussis ad sanguinem concretum distatuendum exhibentur, quidam in malignis febribus usurpantur. Sicut nimirum venena alia aliis partibus nocent:ita & humores vitiosi alij ad alias partes a natura seu protruduntur,seu ruunt,&vt cancer , erysipelas,similesque tumores non in omnibus aeque partibus excitantur,& humor qui dysenteriam excitat , intestinis peculiariter infensus est : Ita & humoris pleuritidem excitantis ea plerumque natura est, ut ad pleuram,non ad alia membra tendat Hinc etiam sicut dysenteria, ita & pleuritis nonnunquam est epidemia. Me dicamenta ergo, quae peculiari vi pleuritidi prosunt, o cultam illam humoris vitiosi qualitatem expugnant. Quapropter etiam commodissime dantur initio,ut scilicet malignum illud, quod naturam stimulat, & huius fluxionis caussa est discutiatur.