장음표시 사용
331쪽
318 Lib. II. Part. II. Cap. XVI.
succingente membrana instammata, tam subito praesitatim,ad pulmones prouenire,eiusque vasa ad exspuitionem permeare, nec suppuratione facta pus ex eo loco transi tum sibi per pulmones,illis non laesis & exulceratis, facere,& sic ad excretionem usque peruenire minime posse, sed potius,si inde emaneret, in thoracis cauitatem defluxuram materiam , & inde empyema secturam existimat. Et licet concedat, succingentem tunicam quandoque solam in flammari : tamen talem pleuritidem inde fieri non conce dit,in qua cruenta & purulenta 'spuuntur 3 cum succin gens mebrana sese eo exonerare non possit ; sed si inflavi matio suppuratur , extrinsecus potius, quam intrinsecus vergat, vel si intro rumpatur, pus in cauitatem pectoris potius,quam in pulmones effundatur. Verum enim vero equidem negandu non est,saepe cum seu ra pulmones etiam inflammari, & vero valde consentaneum videtur, tandem copiam sputi ac materiae, quae a
pleuriticis saepe tussi relicitur, pulmonis saliuis vix elici posse. Atque id accidit, cum superior pars pleurae asscstur. Cum enim illa cum membrana costas succingente communionem habeat, & circa partem superiorem pubmones cum pleura connectantur, dum sanguis praeter naturam in pleuram influit, facile etiam simul in pulmones illabi potest. Contra tamen etiam negandum non vibdetur, solam membranam costas succingentem aliquando inflammari,& veram pleuritidem,quae propterea a pleuranomen habet,inde generari possescum membrana haec inflammationis capax sit,utpote quae duplex est, interior Rexterior,inter quas venae arteriaeque praeterlabutur,ac sanet guine praeter naturam affluete ipsa adeo in tumorem nonnunqua attollitur, excrescitque, ut decuplo crassior, amcum sana est,euadat,ut ipsemet Platerus obseruauit,& M
2. de cora. hum. structura pag. 168. annotauit. Atque id acciet
dit,cum inferior pars pleurae inflammatur, quae cum pubmonibus non connectitur. Neque plane impossibile est sanguinem & pus e membrana succingente per superiori elici: quamuis facile concedam, id in tanta copia sopexspui, ac cum pulmones simul sunt affecti. Et si epimantiqui
332쪽
antiqua dubitatio sit,ut ex I.de l. .c. s.videre est,quomodo sanguis & pus e thoracis partibus in pulmonem eiusque asperas arterias penetrare , & tandem tussi reiici possit: tamen id fieri posse, plurima experimenta ostendunt. Si
enim aqua multa in cauitatem thoracis, in vulneribus &ulceribus eo usque penetrantibus, infundantur , tussiendo relicitur,& aeger aquae mulsae saporem deprehendit. Conglutinatis quoque extra vulneribuS,antequam intus perfecte sanantur,cruoris & saniet e vulnere in cauitatem thoracis uentis nothae insputo apparent. Et em icos pus tussi relicere notissimum est. Quandoque tamen suppuratam inflammationem pleurae empyema sequitur,ut ex Hippocrat. .aph.8. I. de morb. .'.iu codice Foesiij videre est .De qua re mox etiam, in dicetur.
Per quas vias materia in pleuritide ad asperam arteriam perueniat , ct inde tussi equatur pPer quas vias sputum in pleuriticis in asperam arteria Per qum perueniat, & inde tussi eiiciatur, & excernatur, non ita vias ma- planum est. Si pulmones simul afficiantur, res manifesta terra inest Si autem sola pleura afficiatur,res dubia est & obscura, pleuriti de qua prolixe agit & contra Erasistratum disputat G edissse mi, e sic. assecf.c.3. qui hac de re videatur. Galenum ple- pq et ' Trique Medici sequuntur,& statuunt, per pleuram materiam tranSsudare, aut ea pertusa,erosa, vel quouis modo et har, da rarefacta in thoracis cauitatem peruenire, atque inde, puriatur. tussi thorace compresso & pulmone dilatato, in asperas sterias,quarum orificia in pulmonis ambitum tenui tunica obducta desinunt, cogi, primo quidem in minores, hinc maiores, donec tandem per canalem amplissimum tracheae e faucibus tussi eliciantur. Verula enim vero etsi non negandum sit, tenuius quid, quale mulsa est,quam exempli loco affert Galenus ad proandum, humores in cauitate thoracis contentos in pul-diquem penetrare, & si quid tenuius e plura transsudat ,
333쪽
3 ro Lib. II. Part. II. Cap. XVI. de illud a pulmone imbibi posse: tamen non credibile ea
materiae tantam copiam,qualis saepe a Pleuriticis per tussim reiicitur,per pleuram transsudare neque enim in primcipio vel augmento pertusa esse potest, ) & quidem tacitam crassam saepe per angustoS illos meatus e thoracis ca uitate in pulmonis substantiam penetrare posse. Neque etiam credibile est, mox in principio sanguinem purum qualis saepe a pleuriticis tussi elicituri, e pleura in thora cis cauitatem effundi; cum id in aliis inflammationis fieri non videamus,neque densitas membranae id facile admit lat. Atque hoc modo etiam omnes pleuritici fierent emapyici.Ideoque ubi sputum magna copia tussi reiicitur,pubmonem simul assic credibile est. Et praecipue vero non est c6sentaneum,sanguine, qui ct principio pleuritidis purus plane reiicitur,per pleuram transsudare in cauitatem thoracis,& a pulmonibus imbibitum fuisse, nullam tamen in
iis aIterationem accepisse: sed vero magis consentaneum est, e vasis , quae asperae arteriae nutrimentum aduehunt,
quaeque partes illas, quae in parte superiore pulmones lateri annectunt, nutriunt, hiantibus ob copiam sanguinis inpleuram vicinam ruentis,effundi. v a s T 1 o. IV. E me vena in pleuritidis principio aperienda pii pDe vena in pleuritidis principio aperienda magna velaborum contentione superiorq culo pugnatum est, alibque Graecos, alij Arabes secuti sunt 3 alij suas peculiares opiniones proposuerunt.Ideoque etiam hanc quaestionem plenius explicare, & totam huius certaminis historiam Rpraecipuorum Medicorum sententiam , secundum ordi
nem temporis,quo vixerunt,proponere libet.Hippocratei, 2. E Tat.victus in acut t. Io in pleuritide aperire iubet cubietti venam,verum non addit, in viro brachio : Id vero . erat.vici. in acui. t.I3. declarat: Ubi eo in latere venam aphrixe Praecipit, quod aeger laborat Archigenes, ut eX Aetio etrab. h. sem. c.68. videro est=
334쪽
ei opposito brachio sanguinem mittit. In his , inquit ex
Archigene Aetius qui acuto morbo infestantur, siquidem ci ta mammas aut clauiculam haeret dolor, vena ncidere opor-iti in brachio , nou eo, quod rectsi ab inflammato latere proceditised opposito.Galenus cum Hippocrate consentit, scribstque, lib. do Gatem.
cumfrat. per sav. mi f. c. IC. Pleuriticis, quae e directo laterul buraniis adhibita fuit sanguinis missio, clarissimam pe utilitatem attulit, quae vero ex brachio opposito , aut om uino obscκram,aut post temporis interuamin. Galeno assentitur Oribasius , dum , lib. Is V s. cap. I . o data S lib. r. collaci c. . Galeni modo allegata Verba recitat Aetius etiam, tetrab.*.ser . s.c.Iet in pleuriticis venam e directo lateris affecti secare iubet. Caelius Aurelianus ex alio latere, quod fuerit dolenti lateri contrarium, sanguinem mittere iubet. Areua Celsus, lib.1. c. ao. usu se docuisse scribit, ex longinqua& opposita sangninem mittendum esse. qi ' Si ad Arabes veniamus,Serapion, qui antiquissimus tu' Serapion. ter eos habetur , tria. cc.ti. secat primo & materia fluente basilicam oppositi lateris,lum si adhuc materia fluat, in loco contrario ei ex dorso ad longitudinem, id est,saphenam eiusdem lateris, ut plerique interpretantur: quod si malum confirmatum est,& non amplius materia fluit, V nam in brachio eiusdem lateris. Rhases non idem sentire videtur.Nam,s. ad Almavs.c. N. Rhasens dolor usque ad clauiculam perueniat, sanguinem ex axillari lateri dolentis mittere iubet, ni forsan sanguis in toto abundet. Tum enim iii opposito brachio venam apexire iubet. In opposito vero latere lib. diuis. cap. . venam perire praecipit, postea tertio die ex latere dolente,s. autem contin. initio ex brachio latetis oppositi, tum ex saphena lateris affecti, tandem ex brachio lateris dolentis languinem detrahit. Auengoar etiam primo venam basilicam oppositi late- Audis,
Itali Abbas,qui cum Isaaco idem Autor censerar, pract. A c. p.is. primo lateris oppositi basilicam, at si malum Asbis. Pro
335쪽
315 Lib. II. Part. I I. Cap. XVI.
processerit, eiusdem lateris venam secare praecipit. Ideri l
saphenae oppositae secundum longitudinem. i. e. eius latea stis, non ,ut Captuaccius interpretatur,oppositi; deinde ni gram,id est,medianam oppositi brachij, aut hac non apia parente cephalicam i tandem & post aliquot dies venari shracliij in latere opposito aperit.
Auen-Rois, .col ect. venam in parte opposita aperit.
Mesues idem facit. Si tamen magna sit plethora, saph nam lateris oppositi, exempli gratia, saphenam pedis sinisset, si dextrum latus afficiatur, primum aperit. Cum vero postea ab Arabibus ad Gallos & Italos cum aliis artibus Medicina perueniret,& iis saeculis Graecorum de Medicina libri pene omnes in tenebris delitescerent, aut,quos habebant,ex Graeco in Arabicu versos legerent,& hinc Latinos redderent, Medicinamque praecipue ex
Arabum libris discerent & docerent ; Medici illi qui post Arabes in Italia & Gallia de Medicina Latine,seu potius sLatino barbare scripserunt, plerique etiam Arabum ops niones secuti sunt. Atque ita post Arabum tempora fere ad annum Christi M.D. Medici omnes,Gentilis, Arnold. de villa noua,Gordonius & ipse Gallus,& apud Monspelienses Medicinae Professor, Vasescus de Taranta, Petrus Ap-Ponensis cognomento Conciliator , dictus Nicolaus Florentinus,Matthaeus de gradibus Mediolanensis, Antonius Guainerius & Gallinaria,Ticinenses Medici, Alexand.Benedictus Veronensis, Iohan. Arculanus & plurimi alij, omnes initio pleuritidis aut saphenam aut basilicam oppositi lateris aperuerunt. Nemo autem inter omnes re pertus, qui initio morbi in affecti lateris brachio venam aperire auderet. In morbi vero progressu venam eiusdem
Circa tamen annum Christi isoo. de vena initio plasset ritidis secanda factio quaedam inter hos ipsos medico extitit, dum Veneti initio pleuritidis saphenam aperirenti Medici vero Bononienses ac Florentini, basilicam oppo siti lateris. Circa illa tempora bonae literae renasci coep*
336쪽
M unt & Graecorum libri vel Graeci, vel in Latinum me- conuersi in manus Medicorum peruenerunt, unde nonnulla Arabum dogmata, quos antea unanimiter secuti fuerant Medici, a nonnullis in dubium vocata sunt.Atque inter ea etiam sententia de venaesectione in pleuritide. Ita Matthaeus Curtius, Ticinensis Medic Professor, in Matth. pleuritidis initio venam cubiti eiusdem lateris aperiedam Curram . statuit. Ipse tamen pleuriticus factus contrarium in se fieri voluit, maluitque Vitam sibi seruari, quam libri sui, quem de venaesectione in pleuritide scripserat, fidem. Eandem opinionem secutus est Petrus Brisottus, Medi- Petriscus Parisiensis. Eandem sententiam in Germania defendit Erasot-Leonhardus Fuchsius, etsi non semper eodem modo. Petri tui. Brisotti, ut magistri sui, sententiam secutus est Martinus Leorabar'Aca ias. Matthiae Curtio de P. Britatio sese opposuit An- dreas Thurinus,Piscienfis, Medicus inter eos nodilis, quitum temporis Arabum dogmata sequebatur, epistola ad in
Bris otium anno & peculiari libello de cur pleurit. per e thiis. sanguino missionem scripto. Leonhardus Iacchidias, Empo- Andreastiensis, etsi Medicinam Graecorum sectaretur, & tum tem- Thuri-poris Graecorum scriptis addictus esset, hic tamen Arabi- nus. bus assentari voluit,& initio morbi saphenam,hinc lateris Leonhar affecti venam aperire voluit.Iohan. Manardus an issi.Cum dui Issc Vis aduersus Thurinum patrocinium suscepit. Benedictus C 'm-Fauentinus , edito hac de re libro anno Is 3 et Venaesectiomnem in pleuritidis initio in eodem latere defendit. Ara- Tbum contra sententiam & eorum, qUi in opposito latere stata venam aperire in initio iussissent . defendit Iulius Caesar Eis, Fa-
fecit Victor Triticauella, qui peculiari scripto Curtium ac Iulius bris otium refutat, edito Venetiis anno isssi. CR Ar Andreas Vesalius,uir rei anatomicae peritissimus, pecu Smilae lidrem hac de re opinionem defendit.Is enim , in epist ad Vessi ui Nicolaum Florenatem,scripta, siue dextrum siue sinistrum i tui assiciatur, semper in dextro latere venam aperiendam censet: nisi costae tres superiores sinistri lateris Assiciantur. Tum enim in sinitho latere venam venendam ceZset,qui modo D di, , Hippocratis & praeterea etiam
337쪽
si Lib. II. Part. II. Cap. XVI.
fibrarum rectitudinem obseruari statuit, idque ideo,qubdvena , a caua exorta prope cor per latus dextrum excurrens & dextri & sinistri lateris octo costas inferiore, nutrit,ut ita, etiamsi sinistrum latus laboret, vena in dex tro brachio,ad quod magis pertinet vena , aperta sanguis commodissime trahi possit. Si tamen sinistri late ris costae superiores inflammentur , Cum eae non a ramis uenae , sed a ramis,qui a caua statim exoriuntur,nu triantur,etiam in sinistro brachio venam aperiendam esse statuit,atque ita Graecorum doctrinam sequi voluit. Hane tamen suam sententiam non constanter defendit, dum lib. g. li h. s.c .v. nihil interesse scribit, dextrine an sinistri cubiti vena secetur in laterali morbo.Iohannes Fernelius , l. t. therapeui. cap. s. reuulsionem
esse tractum in contrarium concedit, noti tamen dextra sinistris,sinistra dextris aut alio modo opposita contraria esse statuit, sed fibrarum hic ductum praecipue attendendum existimat, quarum recto cursu hic opus sit. Ideoque et si , cum unum crus laborat, in altero venam commode aperiri posse statuit, quia communis & directa sit venarum ob fibras societas : tamen idem in pleuritide non fieri posse putat,quod hic fibrarum communio & venarum societas desit. Iohan. Baptista Montanus obscure satis hac de re lor
quitur 3 ut ex commentario in fenet. . Canonis inuicennae edita euetis anno p. et T. O comm.ati aph.ri lib.I. Hippocratis
ibi .anno Iris. edito patet. patre. Diuidit enitit phlebotomia diuersiuam uniuersalem in simplicem & compositam.Simplicem vocat, quam solum impetus nobis indicat; com positam, quando simul cum impetu plethora consideratur, In diuersione simplici considerandos esse duos terminos docet,ad quem, seu locum affectum, & terminum a quo,
seu fontem,unde materia transinittitur. Termin an a quo esse nunc totum corpus, seu totum venosum genuS, nup partem aliquam corporis determinatam. Si igitur in delet tram succingentem materia communicetur acapite, ra tione unius diametri Uuis deorsum ruens sursum tri
hendus esset. Verum quia supra caput nihil, & ita alteridiamq
338쪽
diametrus, qua scilicet inferna superioribus respondent, deest,mittendu censet sanguinem ab opposito latere; quia
saltem habemus unam diametram,quae est inter dextru &sinistru . Ita si ab epate comunicetur materia, vena non in brachio aperienda censet, (ita n.traheretur ad partem affectam)sed potius saphena aperendam, ut sanguis ad inferiora laeuellatur. Si vero membru mandans seu fons sit totus ambitus venaru, tantum determino ad quem solicitutae iubet,quia fluit a singulis materiasseruandumq; debituspatium &rectitudinem, non tantum respectu viarum,sed& qua sanguis commode potest progredisvnde tunc vena aperiendam in eodem,vg. dextro latere. Nam hic quanto magis seruamus ductum rectae lineae,tanto comodius sanguis euacuaturiquia in angulis sequitur impediment si sanguinis. Si v. diuersio sit composita, i. e. cum impetu simulcosideretur plenitudo, tunc semper ab opposito latere ducendus quia si in eodem latere vena aperiretur, & quidem copiose sanguis efflueret, & usque ad syncopen , homo moreretur, vel fieret peripneumoniassi parum , aeger suo secaretur. Vnde Avicennas primo aperit saphenam ad euacuandam multitudinem, deinJe in opposito brachio,
ultimo eodem latere. Marcus Antonius Montisianus Geminianensis coclusio- M. eis nes de sanguinis missione in morbo laterali conscripsi,& AM/Florentiae an.1 ff. edidit,in quibus Curtium & Thurinum nius 'ambos sibi familiares,ut & Manardu & Brissolium hinc in t anui.
de perstringit Statuit autem i. incipientem in regione com Astaru phlegmonem,quam appellamus pleuritim .reuulsis primo curandam osse, nisi nos interpellet plenitudo , illa scilicet,quae vasa respicit, i. Reuulsionem nihil aliud esuri,qssam humorum in partem aliquam influentium ad sibi
oppositam maximeque distantem retractionem. 3. Op. posita in corpore humano tria esse, superius scilicet, &inferius,dextrum & finistrum, ante & retro , siue intus Me tra: q. Omnem revulsionem fieri aut a superioribus ad inferiora,aut contra fluentem ( hoc est, ut ipse postea Vplicat, a sinistris ad dextras secundum modo dicitas oppostriones ) materiam reuocando. s. Licet longitudInis, X a latitu
339쪽
latitudinis & altitudinis extrema revulsionem respiciant non pari tamen utilitate in hac passione reuellere. 'Vnde Avicennam quidem non damnat,quod incipientephsegmone in opposito latere venam secuit: urgere enim rationes et quia sinistro , nihil aliud opponitur, quam dex
trum, & contra. Pari ratione non arguendum esse Gale num & Hippocratem,si in eodem latere venam secuerunt.
Nam si materia superiora petit, ad inferna esse trahendam, quod optime fiat secta vena in eodem brachio: maximopere vero approbandam & praeferendam hanc illi, quae est in opposito latere ; quia prior manifestum auxilium Scstatim affert,altera non nisi post interuallum. Quia igitur
conueniant cum Graecis Arabes in oppositorum ratione, in reuulsione,& in exacta fere lateris morbi curatione, sola in oppositione altera dissidentes, non insudandum esse putat, inter Galenum & Avicennam hanc litem componere , ut Thurinus voligisse visus est. Irritum enim esse laborem, inter illos concordiam meditari, qui consulto volunt ege discordes. Ηblio- Hollerius ex basilica eiusdem lateris sanguinem mitten-rius. du statuit, nisi suppressa sit aliqua , quae per partes inferiores fieri solet , euacuatio, vel adsit insignis plenitudo, vel
materia maligna, aut ea statim ad caput rapiatur. Tum enim in cruribus venam aperiendam esse ceniet. Rondolo. Ron deletius basilicam vel mediana eiusdem lateris ape pius. rit,& inde sanguinem usque ad eius mutationem & dolpuris mitigationem extrahit,aut si dolor non remittat, Vena:
sectionem iterat,idque ideo facit, non quod fibrarum seu
villorum rectitudinem obseruandam putet,sed quia natu ram incitandam censet, quae solet facere suas excretionei secundum rectitudinem. Thadia Thaddhaeus Dunus, Medicus Tigurinus libris auedaeus Du, reuellendi simpliciterque euacuandi per mensissimonem scrip rinus. in epistolica cum Leon bardo Fuchio concertationesiere Vesarit sententiam sequitur , & in omni pleuritide, ut lib. cq scribit,& laborantibus costis seu dextri,seu sinistri latenti semper internam cubiti dextri venam aperiendam ceniqhCum enim a vena sine pari tam dextri quam sinistri li;
340쪽
tis partes inutrimentum accipiant, exceptis tribus costis superioribus f Vena vero sine pari cum dextri cubiti venis maiorem consensum habeat: etiam in dextro cubito venam aperiendam putat. Venarum vero rectitudinem &eonsensum ideo spectandum esse docet, quod per rectas fibras, quae in venis sunt, sanguis ab una parte lin aliam
celeriter & copiose trahatur, si venarum fibrae connexi nem habeant, & ea Vena, quae secatur, & quae membrum alit,fibris conueniant. Si tamen contingat id quod tamen vel raro, vel nunquam fieri statuit,ut tres costae superiores primaria affectione teneantur, sinistram axillarem secare concedit. Cum enim a vena fine pari non nutriantur, sed ab alio ramo paulo supra illius exortum enato ex sinistro magnae venae latere , cum axillari sinistra fibris suis multo magis proculdubio consentire, quam cum dextra, imo cum hac nullum prorsus habere consensum statuit. Atque hae sunt praecipuae praecipuorum medicorum de omnis, venae sectione in pleuritidis initio sententiae, quas postea hac Ianus alij Medici recentiores etiAn secuti sunt, & omnino om prope sit anes sententiae ad tres classes redigi posse videntur. sententia Alij enim Graecorum opinionem sequuntur,qui met qd tres venam secandam, atque in eodem latere aperiendam cen- Is Herut. Nonnulla hic tame inter eos occurrit differentia, M
quod alij simpliciter et, seu , & rectitu- γ, diadinem, alij etiam fibrarum rectitudinem obseruandam elumincensent. Et Nercatus hic statuit, aliud esse in aliarum partium Inflammatione Tanguinem mittere reuulsio nis gratia i, aliud in pleuritide & membrorum principalium inflammatione. Nam in aliarum partium affectibus QP partis naturam & securitatem fieri posse reuulsionem ad partem oppositam citra Vitae periculum aut aliud dZmnum statuit; 'pleuritidem vero periculosam esse, at que illud omnino, quod in parte affecta colligitur, etsi paucum sit, tantum tamen periculi minari, ut sublium auxilium postulet. Ideoque pleuritidis grauitatem omnino requirere, ut a parte affecta fiat sanguinis euacuatio, perquium a parte affecta & reuulsio & derivatio fieri possit.
Idem fere Platerus sentit, qui in pleuritid*, quia latus X s dolet,