장음표시 사용
451쪽
.38 Lib. I L Part. III. Cap. IV
eus animalis influxus prohibetur. In primis vero in age. Ehu illo, qui , ' appellatur, & neque aeapoplexiam , neque ad epilepsiam commode reset ri potest , sed inter eos quidam affectus medius vi detur. Quem etsi in praxi saepe obseruauerim , ut ex hi storiis annotatis , quas fio loco proponam, patebit, descriptum tamen inuenire hactenus apud Autores non potui, nisi nuper apud Adrianum Spigelium, lib. r. de Ismiteri. cap. 16.his verbis et Est morbis in Germania ct Pachb. nia frequens, quem Auhyriaci, Moram, ct Syri Timorem appellant , inter apoplexiam , ct epilepsiam quodammodo ambigens. cadunt enim velut apoplemcisine sensu, non autem m)tu priuantur , neque tamen conueliuntur , uet viliptici: albquando stertant, nec tamen discusso morbo paradisin aliculis membri incurrunt. Si tamen caussae magna sit vehementia,
in apoplexiam vel epilepsiam degenerare potest, tandem que aliquos hoc modo affectos subito ut apoplecticos mortuos vidi. Talis atmia etiam proculdubio est, quae fit ex ebrietate, de qua Hippocrates , s. aph. s. Oritur autem fere a consensu partium infernarum, & vapore narcotico spiritus animales in cerebro sopiente , seu perturbante, & propterea commodissime inter affectus cerebri refertur. Initrumentorum vero vocalium caussa vox & sermo aboletur, seu imminuitur, cum laryngis membrana made
fit,& humectatur ab humoribus a capite defluentibus. Deinde si laryngis rimula angustior redditur seu occluditur a tumore, & compressione,ut in angina, & luxatiosiqvertebrarum ceruicio fieri solet.Tertio,cum musculi laryngem mouentes, seu resoluua tur, seu vulnerantur ,seu contunduntur. Quarto , ubi nerui vocales, & quicunque voci edendi inseruientes inciduntur, diuelluntur, intercipiuntur, rhfrigerantur, aut quocunque modo laeduntur. Ita refert Ga lenus I. de toc. ect cap.s.cecidisse quendam ab alto in terram , ita ut dorsi initium affligeretur, eumque tertiο diqeTiguam admodum vocem edidisse; quarto die omnino ob mutuisse, resolutaque simul fuisse crura manibus illaesis,se
neque spirationem amisisse,neque dissiculter spirasse. CVM
452쪽
De vitiis vocis O semanis. Ass
enim tota sub ceruice spinalis medulla esset resoluta , accidit thoraci , ut per septum transuersum & musculos
sepernos numero quidem sex moueretur: quippe nerui eg nati medulla, quae in ceruice est, ipsis adueniunt. At in tercostallu musculoru nerui, per quos exsufflationem fieri ximus,omnes affecti erant. Cum itaque frustra Medici negotium subirent circa crura quidem ut pote resoluta,circa guttur vero propter vocis affectum equidem, id interdi xit, atque affecto duntaxat loco curationem adhibuit, proinde finita tandem spinalis medullae inflammatione a septima die vox restituta est iuueni, & crura motionis fa cultatem recupera erunt. Didem refert fuisse quendam, qui cum ex ceruice strumas in profundo exscinderet, ac inter secandum quoddam vas, membranas non specillo secaret, sed unguibus euelleret, imprudens ob ignoran tiam simul neruos recurrentes distraxit, atque hoc pacto quidem puerum liberauit a strumis, sed mutum reddidit. Alium pariter in puero strumas secantem laeso altero ne uo recurrente, ipsum semimulum fecisse. Similem historiam recitat Amat. Lusit. ceael. 2. cur. o. Mulier Illyrica,
inquit, quae ad caput montis habitat,cum strumam a GaDlica scabie originem ducentem in collo haberet, mendi cum quidem officio Medici fungentem pro sua valetudine accersivit, qui indiscrete cum pro ea propulsanda multis usus esset medicamentis, ita sublimatum, ut eius resecaret radices loco indidit, a quo alter neruorum eX pectore recurrentium, qui vocem effingunt, inibi corrosus est,unde ipsa paulatim raucefacta vocem fere in totum amisit. Quinto , si aspera arteria incidatur, etiam vox & sermo perit; cum spiritus voci & sermoni formando necessarius desit: quod etiam fit, si aspera arteria comprimatur,quod fit in straugulatione. Tandem ob defectum materiae vox perit, Vel imminuit
tur, vel ut modo dictum, cum aspera arteria vulneratur, .ut compressa spiritui transitum non concedit,seu ob tho iacis musculos resolutos. Eius rei exemplum habet Gai nus , 3. de loc. assecl. cap. I. de quodam , qui nullo in vocarilibus instrumentis vitio existente, sed musculis tulercostas
453쪽
Aio Lib. II. Para. III. Cap. IV.
libus ob casum ex alto resolutis , Vocem amisit.
Idem fieri potest : si iidem musculi & membrana costa,
succingens vulneretur & perforetur. Cum enim tum tho rax contrahi non possit, vocis etiam materia , spiritus qui efflatur , deest. Non tamen semper ob musculorum iniet costalium laesionem vox tota perit, sed solum cum lassibilia magna est. Alias enim pro laesionis magnitudine vox salte ex parte amittitur. Praeterea pulmonis vitio ide euenit, qui si sanie vel humore repletus sit, aut alias debilis, ut fit in catarrhis suffocativis & tabe, vel valde imminui
Accidit idem cum pauca fit efflatio, & spiritus descit, ut in deliquio, syncope , uteri suffocatione. Quia vero ad sermonem formandum etiam lingua facit, sermo etiam ob linguae motum impeditum laeditur, de quo supra c. . dictum. Unde etiam citra vocis laesionem locutio inte dum aboletur ; id quod fit in mutis,in priuata resolutione linguae, qui tamen vocem quandam inarticulatam edere possunt, & fit hoc ob nerui, qui ad tertiam coniugationem tendit,vitium. cinod si magnum sit, & praecipue si vitium sit a prima conformatione,auditus tum, fere simul,ob illius cum dicto neruo communicationem,laeditur,unde plerique qui sunt muti a natiuitate, simul surdi sunt. Idem accidit si defluxio aliqua & humor in musculos linguam ac laryn imouentes decumbat. Reliqua videantur Ioc. asieg. de motu linguae impedito. Caussas vocis deprauatae quod attinet, sunt nonnullae congenitae,& a natura quibusdam est vox aspera,quae cVM propterea a nonnullis inter naturales vocis differentias numeretur, saltem de iis vocum differentiis p. n. agemra quae a caussis p. n. proueniunt. Et quidem frequentissime accidit vox rauca , quae fit a membrana,quae Iaryngem &asperam arteriam inuestit, p n.afrecta exasperata,& inaequali reddita. Cum enim aspera arteria laeuis facta sit,& si ea bene sese habeat, vox lenis ocmoderata edatur. Si illa naturalis latuitas & aequalitas tot latur,inaequaliter etiam aer allisus repercutitur,atque ineqvox rauca essicitur.
454쪽
Accidit hoc primo a nimia humiditate vocis hoc orga-hum irrigantes id quod frequentissime a catarrho a cere- eausabro delabente, & in organa vocalia irruente accidit, qui inieram in specie branchus appellatur, de quo Hippocrates a. bor.is. Aestate sicca ct aquilonia, autumno vero pluuioso ct australi oehementes capitis dolores in hyemem incidunt, ct tusses, O branchi seu raucedines , O erauedo, nonnustu etiam tabes exspectanda. Deinde idem accidit a tussi vehementi,qua ari ria ob crebram materiae reiectionem exasperatur ; id quod in phthisicis & thoracis suppuratione accidere solet. Idem praestant humores & ulcera vocalium instrumentorum. Vnde lue venerea laborantes vocem raucam habent. Atque hae causiae internae sunt. Externae caussae sunt cumor nimius & voci ratio , quae Extern/, similem affectionem membranae laryngis & asperae arteriae inducunt lassitudini inflamatoriae in musculis. Aer quoque frigidus inspiratione attractus, ut & siccus, venenatus, &vaporibus,mmis, & puluere inquinatus arteriam exam
tandi vim habet. Idem praestat potus aquae frigidae, vini vel austeri, vel meracioris, nimius cibus & potus salsi,&
Vox obtusa seu tenebricosa & turbida, ut nonnullis ap- Vox ob pellatur, fit a pituita crassa & viscida,quae organis vocis t . adhaerescit,vel abscissione columellae.Vox tremula fit ex virtutis imbecillitate, cum ob dese- Tremo.ctum spirituum natura organa respirationis aequaliter mo- D. uere uon potest ; id quod in quibusdam febribus accidit. Interdum idem euenit,ubi tu musculos laryngis,seu linguae& neruos his inseruientes humor aliquis decumbit, parte que illas relaxat quasi s id quod ebriis accidere solet. Fit idem etiam ex timore, cum calore & spiritibus ad cor r currentibus,tum aliae partes,tum etiam respirationi de voci edendae inseruientes iis destitutae ossicio suo recte fungi non possunt: Unde & qui valde timent, pedibus & manibus tremunt. Abruptae vocis etiam Hippocrates, se rat. vit. in acutis, Ahiasi text. 33. mentionem facit, quam tu lib. de Coacu praenotioni- pta, effractam nominat. Habet autem ea ortum ex imbe-
455쪽
sermonis mitiati. I albi is ira
et Lib. II. Part. III. Cap. IV.
cillitate facultatis mouentis & organorum, qui spiritujeffationi inseruiunt. Vt enim si is, qui folles, quibus oragana musica inflant, mouet, sit debilis, nec aequaliter moaueat, sed aliquandiu quiescat, sonus interrumpitur: ita si mustuli; qui aeri, qui vocis materia est effando inser uiunt, ob imbecillitatem a mouendo aliquandiu cessent, fit vox interrupta. Vox tax a fit cum humor in spinalem medullam & neta uos musculis thoracis inseruientes effunditur. Tum enim facultas supprimitur, ut libere thoracem mouere non post vox clangosa est subrauca , sed acuta sere & sonora, qualem pleraque animalia,quae collum habent oblongum,
ut grues,edunt. Habet ortum haec vox, ut Galenus . de usu parii. cap. I. I. prori ei. com. I. text. g. Ii. docet, a sicciatate nimia laryngis & asperae arteriae, & defectu humiditatis, qua naturaliter arteria irrigatur, & quasi laevigatur, id quod fit in febribus ardentibus, & phrenitide. Tandem referunt etiam inter caussas raucedinis , & vocis vitiatae lupi conspectum, si is hominem obuium prior adspiciat, quam vulgi opinionem etiam Virgilius secutus
Iam fugit ipsa: lupi Moerin videre priores. Vnde etiam habet ortum prouerbium : Lupus in fabulae, quo Vtimur, cum is , de quo sermo superuenit, & ita in praesentia sua sermonem interrumpit: de quo varij varie disputant, & alij aliam huius affectus caussam reddere coemantur. Verum prius hic mom, & an sese res ita se habeat, quam Hstiam inquirendum censeo. Easdem fere ob caussas sermo & locutio vitiatur:
praecipue vitium. Nam si vox sese non bene habet,nec sedimo bene se habet, de cuius caussis modo dictum. 2. Propter motum linguae impeditum , de quo supra, I. huius libri cap. s. diximUS. g. Ob labiorum , dentium , palati vitium. De Balbutie & blaesitate eiusque caussis agit Gal. & alij autho
456쪽
authores,ad apbor.32fect.6.8c docet Galenus,quod&-non vocis, sed linguae vitium sit , cum scilicet lingua eas voces, quae per T & R scribuntur . articulate proferre non potest. Idque accidere, quia lingua id molliore ac humidiore temperatura ac constitutione: quam ob caussam pueri balbutiunt; cum musculi molliores Scinfirmiores linguam satis stabilire non possunt , eo modo , Ut in ambulando titubant. Inde etiam ebrii balbutiunt.
Signa diagnostica. Vox & sermo ac locutio laesa, & quodnam vitium sit, facile ab audientibus cognoscitur. Cauta vero signis co- et gnoscendae. Et quidem externae facile ex relatione aegri a(que adstantium cognoscuntur. Internae etiam suis signis patefiunt. Si raucedo sita catarrho , is adfuit, vel adhuc
adest, qui facile patet. Si a phthisi seu pure & sanie in pectore contenta, & tussi crebrius reiecta raucedo oriatur, etiam signa eius aderunt. Ita etiam aliarum caussarum, a quibus vox seu aboletur, vel imminuitur, seu deprau tur, signa in morbis a quibus illa pendent, explicantur. Prognostica. I. Raucedo orta a caussis externis seu euidentibus seci 'U'o lim curatur, quam quae a caussis internis fit. Dic x. Branchi & coryllae in valde senibus coctimem non ,
3. Vocis vitium , quod fit a columella abscissa vel ero-5a, lingua mutilata, dentibus elisis vel elapsis , nisi factitii
substituantur, non raratur. . Ita & motus linguae inhibitus a. ruptione vel contusione nerui non sanatur. s. Raucedo per annum vel drios confirmata , vix se
S. Impeditus motus linguae in pueris superueniente adolescentia & iuuentute interdum cessat, absumptis &exsiccatis superfluis humiditatibus. . Balbi alui profluuio maxime corripiuntur, E. Ob.
8, Raucedines, quae ob suppurationem vel tabem fiunt, L e s fere
457쪽
fere mortem futuram indicant. s. Cum voce tremula alui praeter rationem solutio iii morbo acuto lethalis. Cum enim vox tremula fiat ex insagni debilitate virium , si alui profluuium accedat, vires magis deiicit. 1 o. Voces clangosae malae, & vacillatio mentis cum D ce clangosa, linguaeque coniiuisiones cum tremore, & vs ces ipsae obmutescentes mentis alienationem significavi.
1 r. Vox effracta ex hypercatharsi ob musculorum tho. racis conuulsionem periculum portendit.
Plura ex voce vitiata in febribus prognostica videantur apud Hippocratem, in Coacis praenot.O libris prorrhetic.
Curatio Cum vocis & abolitae & diminutae ac deprauatae variae mucedi caussae sint, etiam curatio varia pro caussarum varietate instituenda. Cum autem morbi illi, a quibus vocis & sermonis vitia pendent, iam ante explicati sint, pauca hic discenda restant. Etenim si cerebri uitio malum hoc accidat, curatio ex iis, quae lib.1. de apoplexia & paralysi explicata sunt, patet, Caeterum quoque supra, lib. r. cap. v. de linguae motu impedito, eiusque caussa & curatione actum. Dictum ibi dem de faucium & dentium morbis: parte vero sem*da, de asperae arteriae, pulmonis & thoracis morbis. Quos qui curauerit, simul & vocis & sermonis vitia, quae ex iis morbis pendent,tollet. Ideoque saltem quaedam de rauce dinis curatione hic adiiciemus, cum vox obtusa & similes
eandem fere curationem habeant.Vox vero clangosa, cum fere cum febribus acutis coniungatur,ab earum curatione huius mali curatio dependet. A c ' Primo ergo si raucedo a catarrho dependeat, irriganteisseris, & inaequalia reddente vocis organa, primo danda OperAut catarrhus remoueatur, quo praesente vix raucedo tolli potest. Qua ratione autem catarrhus curari debeat, di
458쪽
Deinde danda opera , ut asperitas & inaequalitas a catharro inducta tollatur, & praecaueatur, ne, si catadictus adhuc fluat, ab eo amplius vocis organa exaspe- rentur , quod praestant medicamenta Arteriaca ab usu dicta Si ergo catarrhus sit frigidus & tenuis, medicamentiscala cientibus,siccantibus & lenientibus opus est, ut dia tragacantho calido, melle rosato cum syrupo myrtino mixto succo glycyrrhig. amygdalis dulcibus. Si vero materia sit crassa &viscida, incidentia, abste gentia, simulque lenientia & vocis instrumenta laeuiga tia requiruntur; quae parantur ex caricis, uuis passis , me te, hyssopo , glycyrrhira , sicco brassicae cum melle mixto, thure , myrrha , croco, terebinthina, saccharo peniadio, cubebis cum passulis tritis mixtis. Et si pituita sit viscida, etiam Oxymel scilliticum admisceri potest. Co uenit etiam hic lolioli sanum & expertum , de althaea , depino, de caulibus,syrup. de glycyrrh. de hyssopo, pitulaecu trochisci de beneto e. Utile etiam est & sequens eclegma. ..Succi prasi fene depurati g. ij saccheevici., o mel. s. mel si maiori incisione opus sit,scisiit. q.f. F.lambile. Vel 2 . pomu,re seminibus exemptis repleatur myrrha,
croco, thure , & assetur, ac mane & vesperi comedatur. Vel 2 . Succei 'hiv. g. f. croci, Sq. myrrh. thurid, an. 3. i. g. gummi tragacanth. Arab. an. 3. iij. carnis trium dacbDrum,mini dulcis q. f.
F. pitulae sub lingua tenendae. Matthias Lobelius syrupum de erysimo , quod lauda- hm datissimum arteriacum nominat, commendat, scribitque se erasime, eius usu iuuenculam, decennali raucedine laborantem curasse, & alios diuturna & prope inuicta raucedine laborantes erysimi usu restitutos fuisse.
459쪽
Colaturae adde sacchari q. s. Fiat syrupus. Vel Rad. gbyrrh. althaeae, an . g. iij. ireos, DLerram M iij. thiilag. pr iij recentium, an. M.ij. sem. pstili, , - . nior. an. 3. f. ivlub. N. Xq. passul. enucleat. S. h. cubebar. 3. i. f. Coquantur,& cum s. q. sacchari .Fiat syrupus. Quod si catarrhus sit calidus & tenuis, frigida incrasa sentia & lenientia requiruntur, ut diatragacanth. frigid. onserua rosar. viol. diacodium, *rup. & lohoh de papauere, Syrup. rosar.violar.de ivtubis, myrtinus. A ture, Si a pure in pulmone contento riucedo ortum habeat, ad morbum quidem praecipue cur1 dirigenda; simul tamen lenientia & laevigantia asperam arteriam modo enumerata usurpanda .
amussit caussis externis fit raucedo , iisque siccantibus & ca--ter I acientibus. Leuiter itaque refrigerantia & lenientia usurpanda, ut diatragacanthi frigid. conserua rosar. viol.
Si ab aere,potu vel alia causa frigida,calefacientia,mo et do in raucedine a pituita proposita,vsurpanda.Tandem si a nimia vociferatione , clamore & vocis intentione fit excitata raucedo, conueniunt hic medicamenta Arteriaca dicta, quod scilicet peculiariter asperae arteriae & laryngis affectibus conueniunt. Parantur autem ex amylo, tragacantha, gummi Arabico, glycyrrh. se
char. cando & penidio, passulis, dactylis, tui ubis,sebesten, amygdal dulc. mucilag. althses: unde fiunt syrupi , iuiubitnus, capiti. , de althaea,de glycyrrh.& similia.
Atque haec in primis in principio conueniunt Vbi mineedo iam imminuitur, ut humiditas in parte relicta absuet matur, exsiccantibus, discutientibus & extergentibus, sed, sine dcrimonia , opus est. Qualia parantur ex terebint, melle. amygdalis amaris, iride,styrace,croco,myrrha Vt Gummi mnser. tragacaxth. an. 3. h. satab. pe'ii
460쪽
crara, B.i cum messe. F.eclegma. Vtile etiam. est eclegma de succo brassicae antea propositum.. Vel V. IT . excora assemcl. an. id. gb rab. S.ij. cariscar. piet. N. Vi. capiet eueris Di .anralsem. bra c.3.3. nearum non ranciaearum, J.8. Coquantur in s q. aquae pura . Colaturae pro qualibet libra adde mellis despumati, se chari albisen. .H.
Misce, de quo saepius aliquid bibendum.
Hura videantur apud Galenum, J.de compos medic. sec. c. cap.I. Aetium,tetras. 2. sem . .c.si. O s2.
CAPUT V. B, Tu . sim D deprauatos organorum vocis respirationis motus Tullii,
tussis quoque pertinetis atque inter eos motus est tussis, qui quidem a natura fiunt, irritata tamen & coacta, atque a caussa morbifica stimulata ad expellendum id quod molestum est, cuiusmodi motus habetur oscitatio, pandiculatio, sternutatio, singultus, ut docet Galenus, si 1. caussit o t. Est nimirum tussis motus deprauatus seu vehemens ese Domn,flatio,a veloci pulmonis & thoracis contractiorum edita, ut tio. id,quod spirandi organis molestum est, excutiatur. Seu Vt Avicennas definit: Tussis est motus Naturae, quo conature pellere, quicquid laedit, e partibus pulmonis, & partibus proximis pulmonum. Sicut enim in sternutatione cerebrum,in singultu & vomitu ventriculus et ita in tussi tho- MX insurgit,& plurimo spiritu in pulmonem immissis, fo-xasque iterum celerri, exploso, atque impetu quodam id, quod molestum est, expellere conatur. Etenim aspera