De Alcmaeone Crotoniata. Scripsit Joannes Wachtler

81쪽

δὲ γείαν τ)ην συμμετρον των ποιων κρῖσιν.

Quae prengelius Gesch. . Me . I so protulit, ut

spurium esse hoc fragmentum evinceret, nil valere Lithreus

(Ηippoer. I id demonstravit. Ipsius tamen Crotoniatae verba

excerpi posse despero, cum hoc fragmentum non solum Stoicorum manibus aperte fractatum'), sed etiam pessime traditum' sit. Neque tamen veri simile esse negaverim VoceSἰσονομία μοναρχία eum Surpasse, cum hic verborum usus ab aliorum medicorum Sermone, quantum equidem Video, abhorreat neque credibile sit novum ab epitomatore rei cuius nequaquam rara S mentio vocabulum hoc loco fictum esse.')Calidum, frigidum, siccum, humidum augeri atque prae-1 Dox. Proll. 223. Pse Alcmaeo eundem fere in Diodum locutus esse videtur atque auctores de morbis Ire VI ia2, 13 L. et de affect i

2 Dielesius ad Dox ai an Proli pag. o. 3 Pro ἰσονομία alibi dicitur συμμετρο κρασισ, συμμετρι ό, ἰσότi g, συμφωνια, ἰσομοιρια, αρμονία te. Dielestum si sequimur, Alcmaeonem ut voce ostiolita uteretur eo adductum esse dicemus, quod ἰσονομία proprio sensu esse aequum inter omnes cives ius vel ipsa civitas libera derod. 3, 6 5 3T Thucyd. 6, 38 3, 32 a 28 Plato 23 A 56 B, 56 E scolium apud Athen 6s B eis enim illum vixisse temporibus quibus maxime optimates et populares de summa rerum contenderent. Multo post eadem voce Epicurei usi sunt qua significarent eam naturam, ut omnia omnibus paribus paria responderent' Cic. d. d. nat. Dis, o , h. e. ut rerum genera inaequalia non essent multitudine Sive ipsarum rerum sive ex quibus constarent atomorum Uirget, L ntei Suchuncteri u Cie Philos Schristenta ib. 8 sqq. . Similiter etiam Timaeus . . pag. I B καὶ ἐπεὶ δυνάμει σα εντὶ πάντα (seil. τα στοιχεια , τοὶ λογοι αυτῶν ἐν ἰσονομία ἐντί. Latius patet apud Plutarchum de des orae da pag. 28 E ε περ υν ὴ φυσισ

απαιτε τὶ ν ἰσονομίαν ἐν πασιν, καὶ κοσμου εἰκοσ ἐστι - τε πλείου γενεσθαι μὲ τε ἐλαττον τῶν παραδειγματων (li. e. τῶν πεντε στοιχείων .

82쪽

valere cum dicit, cave quattuor elementorum doctrinam ab

Empedocle excogitatam hic immisceas. Immo de qualitatibus agit Aetius, ita ut nil aliud dicat Alemaeo nisi corpus iusta temperatura calidius vel rigidius vel siccius vel humidius

morbo corripi solere. - Iam quae sequUntur Oee γλυκυ

πικρον qui de sucis corpori inclusis intelligendae sint dubitari nequis, cum auctor de prisca medicina, qui et ipse Ilipp. 16, 2 ultionein viti inquit ἐν ἀνθ ρωπω καὶ αλμυρον καὶ

πικρον καὶ γλυκυ καὶ ξ καὶ στρυφνύν καὶ πλαδαρον καὶ αλλαμυρία παντ α δυνάμια εχοντα πληθο τε καὶ σχυν, eadem

saepius appellet χυμίου (ib. I H, I 6 26, 26sqq. do 2 . Denique verba extrema καὶ τὰ λοιπὰ quid sibi velint ostendit Simplicius A narrans, quemadmodum in omnibus contrariorum generibus unum contrariorum par omnium quasi vicarium poni Soleat, . r. nigrum album pro tota colorum varietate, eundem

etiam πικρον γλυκυ omnium gustabilium qualitatum loco dici. Quae sere verba apud Alcmaeonem supplenda sint, docet auctoris de prisca medicina l. l. plenior enumeratio. Quod placitum adeo apud posteriores medicos increbruit, ut tacite medicinae graecae fundamentum dicas. Quamquam nemo sanus mirabitur posteriore S, qui magi magiSque Sententiam illam excolebant, nonnulla mutasse nonnulla addidisse. Itaque sunt in quibus a plerisque Crotoniatae sententia abhorreat. Nil ille de elementis, nil de quattuor sucis principalibus; porro quae saeptu narrantur de Sucorum μεταστάσει, aliena esse videntur ab illius ratione. Denique sucos alium in alium mutari eum credidisse non es cur putemus, immo nutrimentis concoctis dιὰ πλῆθο τροφ1i ij ενδειαν quod Suae cuiusque naturae aptum est attrahere. aud secus Empedocles de ciborum concoctione locutus v. 282 sq. t.):ω γλυκυ με γλυκυ ιάρπτε, πικρον δ' ἐπὶ πικρον ρουσεν,οξυ δ' ἐπ iii, β, i, δαλερον δαλερω δ' ἐποχευεν. quam ad normam comparemus oportet Aristotelis illos locos quos Sandorus ab Alcmaeone sumptos esse contendit:

pag. 2 6 Satis habeo eum afferre locum, quem omnium

83쪽

simillimum esse ille putat Problem. Ita pag. Is a d Λια τίτα νυσου υγια θυσι πολλάκισ; . . . . ij τι ἐναντι αλλήλοι στα τὴν νοσον ποιουντα. Aια τί α τῶν ωρῶν μεταβολαὶ καὶ πνευματα ἐπιτεινουσιν παυουσι καὶ κρινουσι τα νοσουσκαὶ ποιουσι - οτι θερμαὶ καὶ ι χραίοισι καὶ γραὶ καὶ ξηραί, α δε νοσοι τουτων εἰσὶν περβολαι γ δε γεία ἰσοτ)ησ. εὰν ουν δι' γροτητα καὶ βυξι, ' ναντία ωρα παυει ἐὰν δὲ ἐναντία ῶρα ἔχ)ηται, ὴ δαοία κρασι ἐπιγενομέν1 ἐπέτεινε καὶανεῖλεν. Vides nil hic inveniri quod ad Alcmaeonem recurrisse Aristotelem prodat. Immo in quattuor elementis doctrinam suam niti ipse prodit de pars anim fas an coli. 6 8 d. Nec verius tali baumius ad ea quae Plato docet Tim. 82 simillimam esse Alcmaeonis doctrinam annotat. Ipse videaSquae profer Plato: τ δε τῶν νόσων θεν ξυνίσταται δῆλον που καὶ παντί τετταρων γὰρ ντων γενῶν, ξ ῶν συμπέπηγετὴ σιδμα, ij πυρο υδατο τε καὶ ἀέροσ , τουτων παρὰ φυσιν πλεονε βία καὶ ἔνδεια καὶ τῆ χωρα μετάστασισ ἐξ οἰκεία ἐπ ἀλλοτρίαν γιγνομένη, πυρο τε α καὶ τῶν ἐτέρων,

Porro Alcmaeonis libro Platonem quae in Sympositpag. 186 CD Eryximachum medicum loquentem acit, hausisse

Atque Thierschius quidem Specimen editionis symposit Platonici pag. 2 sq. Gottingae Sod qui in eum sequuntur in editionibus suis Bueckertus, tali baumius IIugius horum verborum

84쪽

ut priora ita etiam posteriora atque extrema δεῖ γαρ ori . . . . exitppocrate fluxisse sibi persuaserunt. Quod minime verum esse vel inde patet, quod non solum sucorum principalium nulla fit quae debebat mentio, sed etiam nisi eiectis verbis γλυκυ πικρον opinionem suam evincere illi nequeunt. At in eo nituntur quod paullo post eadem in oratione pag. I 8 A neglectis vocibus γλυκυ τικρον legitur επεὶ καὶ τῶν ρων

nonnisi de anni temporibus quadripertitis verba hic fieri monet. Praeterea quae in ipsa pag. 86 D adduntur verba πάντα τὰ τοιαυτα omnem interpolationis Suspicionem Submovens, quippe quae ippocraticam doctrinam hic non delineari clarissime ostendant. aoc igitur verba δεῖ γὰρ δὴ sqq. Rettigio probante ab Alcmaeone originem duxisse ellerus conicit. Atque antiquissimae certe sapientiae hic latere vestigia ipse Plato dilucido profitetur hisce: τουτοι δ' εmστηθεὶ ερωτα εμποιῆσαι - 1iμε τερο προγονο υσκληπιώσ h. e. priSei medici) ita 1 μετερανσυνεστ)ησε τεχν)ην. Sed Dum pSe Plato antiquorum medicorum libris usus sit, plane dubium mihi videtur. Etenim est ubi plane eandem sententiam referat ut aequalis cuiusdam medici(Lysis I E) ηδχ ποτε του κουσα λεγονTO .... επιθυμεῖν του τοιουτου scit. τοΘ εναντίου ε καστον, ἀλλ' ου του μοίου τὴ μεν γὰρ χιρδν γρου, δ δε ψυχρον θερμου, τυ δε πικρον γλυκεοσ, τὶ δὲ ξυ ἀμβλεοσ, τ δε κενών πλ)ηρωσεω καὶ τώ πλ)ῆρε κενώσεω καὶ τἀλλα υτι κατὰ τhν αυτών λόγον./ Quintritam ac vulgarem priscos apud medicos hanc fuisse sententiam auctor de prisca medicina plane ac dilucido ostendit his Is ipsi I 6, 2 lihlewein) ταυτα γαρ εωρων καὶ ἐν τω ἀνθρωπα ενεοντα καὶ λυμαινομενα δν ἀνθρωπον ενι γαρ εν

1 De coipore huinano haec dici docet cuni ceteroruin contrariorum delectus tum πλήρωσι Θ κένωσισ.

85쪽

vides Platone vetustiores' illam doctrinam referro Idem tamen etiam in priores auctores digitum intendit, cum dicit pag. b, 2Κiihlow. do eis quos initio enuntiati significaverat 1ωρων :

αξί)ην 1iν τέχν)ην θεῶ προσθείναι. Inter hos principes quin Alcmaeonem habuerit, vix est quod dubites. At Gompergius i. t. pag. 2 li, cum auctor de prisca medicina solum calidum vel frigidum nulla alia qualitate admixtali omini quidquam obesse vel prodesse posse neges, impugnari potius ab eo Alcmaeonem existimat. Sed ut omittam ne hunc tu idem a calido frigidoque omnem iii corpore vim abiudicare pag. 18, AElihlew. i υχροτ=ητα δ' ἐγω καὶ θερμότ=iτα πασε o)ν

l8, 2sqq.), Sed quam maxime eam circumcidere velle adductus studio resutandi eos qui solas eas posuerint num quaeso in Alemaeonem cadere tibi videntur, quae ille de adversariis suis narrat e t pag. , 2 illi te v. , quos ποθεσιν αυτου αυτοῖσυποθε μενου τι λογφ θερ ubi i ii cmχρον ὴ γρον tiph P, αλλο τι ό ν θέλωσι iam hoc ipsunt quod posuerunt τὴν

αρχὴν τ i αιτίη τοισι ιανθρωποι σι νουσων τε καὶ θανατου, και πασι τὴν αυτην ἐν Dο ποθεμένου docuisse

didit Immo in Philolaos atque ippones et pag. 3 sqq.

invehitur, ipso Alcmaeonis doctrinam leviter mutatam secutus. Sed latius res patet. Nam ea ipsa quae Supra exposui faciunt, ut deliberemus, utrum iure Alcmaeonem an potius ignotum quendam medicum vetustiorem e numero cor nocuis Ut,riτουντων προ τὴν του ανθρωπου φυσιν huius doctrinae liuetorem esse putemus Nani ut Scripsisse primus putandus est cum de ceteris rebus modicis es pag. o tum de morborumi Videtur hic alictor infir an ii iiii oros coli sectionis iit pocrati eae

na edicos numerandia eS P. Vachiler, cle Alcmaeotio Crotolli:ita. 6

86쪽

origine, ita num ipse excogitaverit haud scio an quis licertum ducat. Et sane profligari res nequit. Sed cum e quantum harmoniae tribuerint Pythagorei constet, et contrariorum multitudi non infinitam eidem primi quantum scimus' posuerint, cumque his ipsis rebus tota illa doctrina pei te nitatur, Silum

in honorem Alcmaeonem restituendum esse censuerim Quod Siberum, non gravabimur patrem medicinae graecae Alcmaeonem Dominare, utpote a quo non sucorum modo doctrina petenda sit, quam longe plurimi medicorum aliter alii secuti sunt, sed etiam aequae temperaturae, quam omne Si nam trεεξ γκων καὶ πορων, ω 'Aσκλ)ηπιαδγi υπεθετο, τα τῶν ζωων συγκειται σῶα ατα, συμμετρια τουτων στὶν γ υγαια εῖτε ἐξ ἀτομων, o 'Eπίκουροβ ει τε ἐξ ομοιομερῶν , o 'Aναξαγορασ, εἰ τε ἐκ θερμου καὶ ψυχρου καὶ ξηροθ καὶ γρου, καθάπερ θελ ρυωππο δοξαζε καὶ πάντε ο Στωικοὶ καὶ προ αυτῶν ριστοτελ)η καὶ Θεόφραστο καὶ προ τουτων IIλάτων καὶ Iπποκράτ)ησ, τῶν στοιχείων κατὰ πάντα συμμετρια τὴν γαιαν

Fragm. XXIII.

μαίωνο του Κροτωνιάτου λεγοντοσ ἐχθρον νδρα ἀον φυλάξασθαι ὴ φίλον. - De ethicis quoquo' Philippsoni verbis utor multa eum edixisse atque in iobae unam vel alterum eius de re ethica sententiam latere persuadere mihi non possum, cum LaertiuS, qui quibus de rebus Alcmaeo scripserit optimos auctore Secutu accurate exponit (τα πλεῖστά γ ιατρικὰ λέγει, μω δεκα φυσιολογεῖ ἐνίοτε . de re ethica prorsus iaceat. s. quae do Epicharmo idem VIII 8 : ire , υπο3ιν, ματα καταλέλοιπε Γ,

ἐν οi φυσιολογει, γνωμολογεῖ, ατρολογει. Quaeritur tamen, utrum una alterave sententia ethica rebus medicis nescio quo pacto aspersa esse potuerit. Neque 1 Nam quod Sina plicius in phys 156 22 Dielf ἐνουσα γάρ, inquit,

87쪽

quidquam impedit, quominus sontentioso quodam dicendi genero

Alcmaeonem usum esse putemus, ut decet hominem illis seribentem temporibus, qui biis proversa oratio brevi ante e poesi aetata originis tenebat vestigia manifesta, praesertim cum ad Pythagoreos illa ipsa re excellentes proxime illo accedat. Itaque dixerit quis haec verba comparationis ritu eum dixisse, is uippe quibus a voluptatibus homines avertere studere dulcibus illis suidem, Sed corporis naturae ipsis eis rebus quae aperte nocerent quasi suo cavere ac illi renim esset multo ostensioribus. )Vereor tamen, ne talia remotiora fuerint, praesertim in libro tam paucorum hominum atque in ceteris rebus ab ethicis adeo discrepantis quam quorum memoriam scriptores ethico Summae vetustate ruisse crodibile sit. Itaque e tragoedia quadam de

Alemaeone Aniphiarai filio composita hoc fluxisse, Crotoniatae autem nomen salso Clementem praeposuisse ut Sandero ita milii veri simile videtur.

Proximum est, ut quam philosophorum secta in Alcmaeo secutus sit quaeramus. Qua in re licet proficisci ab Aristotelis coniectura, qui ad fragm. XXI aut ipsum a Pythagoreis antPythagoreos ab illo sua accepisse annotat. Atque suo iure Aristotelem contendere necessitudine quadam quovis modo iuncios eos esse, haud parvae docent similitudines. Consentiunt de doctrina contrariorum, quae infinita esse hi primi

voluerunt suaeque in binorum contrariorum ordinem utrique redegerunt. Quae contraria, eum in cortiori triis sint inclusa, ne esse impugnent cautum est sono iiii a quacum Pythagoreorum harmoniam consorro non dubitabis. Sed quamquam concordi paco hunc in modum ligata sunt, tamen fieri potest,

a Similiter, thagoraria disserentem facit Porphyrius v. Sthag. II:

88쪽

ut isonomia eversa binorum contrariorum alterum excedat modum iustunt a legitime concessum Carent enim humana omnia perfectione atque absolutione: μεταβλxir Sunt, ut Voce

Pythagorica utar, et plane contraria divinis (αμεταβλriτοισ), quae non solum unitate atque immortalitate, sed veri quoque cognoscendi facultate longe hominibus antecellunt./ Denique animam immortalem esse utrique proses Si sunt. - Iam cum consideraveris id quod equidem haud parvi momenti esse censeo eisdem Alcmaeonem temporibus eodemque in oppido atque Pythagoreos vixisse, quin ad Brontinum Pythagorae et

assectatorem et affinem Diog. VIII ast Iambl. v. Pyth. Hi

librum suum eum misisse sine dubio non solum similitudines haud parvas inter eos intercedere confiteberis, sed etiam casuifribuendas eas esse negabis.' Sed Sandorus adversarius nobis exsistit. Negat ullam inter eos intercedere similitudinem negat ullo modo fieri potuisse, ut aut Pythagore Alcmaeonem aut Alcmaeo Pythagoreos Sequeretur.

Atque Pythagoreos Alcmaeonem Secutos esSe quominias credamus ea re nos impediri an derus dicit, quod dualismus

illo fragm. XXII principium sit disciplinae Pythagoreae. Sed optime mea quidem sentonii Zellerusit 'etsis sq. 38 sq. ovicit

e numerorum potius doctrina Pythagoreorum decreta initium duxisse. Qua in doctrina cum contrarietas του περιττου ei: του αρτιο υ lateret, Alcmaeonem inde progressum contraria amplecti res humanas primum ostendisse cogitari potest. Porro Alcmaeonem a Pythagoreis sua didicisse propterea veri dissimillimum esse Sanderus contendit, quod Pythagoreorum contraria in cognitione posita sint, Alcmaeo usu cognita

2 Semen Pythagoram quoque stillam cerebri existimasse narrat Dioci . VIII 28 at anguinis spumana ox dida . Feminas quoque emensessundere Samius docuisse fertur Dox li a si principalianaque in erebro posui si e dicitur Ox. o mod. Iam Pn cavendum es no singula rem imus, qui PPe quae vere 'Sthagorea haberi non possint.

89쪽

Sus liabuerit, ita ut haec priora illa posteriora esse in promptu sit. Neque en in intelligi posse, quare retro pedem Alemaeo tulerit. At cum omnis philosophia, quamvis rationi in il geat,

in sensiluis nitatur necesse sit, an to thim συστοιχεαν al Aristotele traditam etiam Pythagoreorum olim exstitisse infinitam sensibilium contrariorum fabulam nemo negabit. Nam doeadem

illam conclamatam nonnisi electam esse ceterorum contrariorum e numero in laromptu est, praeSertim cum plures deeades

fuisse Simplicius narret in phys 26, 26 Dieis . Iam concedamus Pythagoreorum tabulam, qualem tradit Aristoteles, iam Alcmaeonem novisse ): quid medico cum argutiis istis Nam

quam de corporis lium uni natura prohiturus erat doctrinam nisi e contrariis usu cognitis conigere non potuit. Itaque regrediendum ei erat, συστοιχα Sine reprehensione neglecta, ad συστοιχία sundamenta, h. e. ad ea contraria quae in Sensibus nituntur. Vides fieri potuisse, ut utrumque accideret, neque recte erroris culpam in Aristotelem an derum' conferre. Utrum Verum Sit, quamquam nos non magi quam Aristoteles, sui

libellum eius legit, diiudicare possumus, tamen, Si coniectura uti licet Alcmaeonem potius a Pythagoreis pendere dicemus,

90쪽

qui lipe qui doctrinam illam non exponat, sed velut ab aliis accuratius iam explicatam fringat tantum praeteriens et

pag. 6 5 . Sunt qui no erae liti quidem vestigia in Alcmaeonis

decretis deesse putent. Ne singulis decipiamur, omnia Omparemu oportet, quae ex eorum doctrina similia videantur. Primum et Ueraclitus et Alcmaeo sensus si h τω stoto fieri

voluisse dicuntur. Sed Neracliti mentio Theophr de sensu i iox dss,et dubitatione non caret; et Dielesium et Philipp- sonum ad i. l. - Iam Philoponus et pag. b), qui eam ob

causam animam immortalem S Se Alcmaeonem putas Se narrat,

quod si ἐκ το ουρανίου σωuατοσ, id quod abieraclito petitum esse haud scio an quis dicat, sane exigua est fide es. pag. 3o . - Porro ne de annis climactericis eos consentire mireriS, et quae pag. di q. expoSui. - Praeterea simillima de eorporis humani natura eraclitus proferre videtur. Tria docet in corpore humano inesse elementa, Scit. πυρ Li θάλασσαν, quae conversionibus quibusdam certis naturam inter se mutentita, ut e gr. aqua fantundem humoris, quantum igni terraeque

dederit, ipsa ab igni terraque recipiat certa naturae lege, quam αρμονία ille vocat. Vides nil hic dici de binis contrariis itinumerabilibus, immo de trium circulo certo atque constituto; praeterea de elementis eraclitus, de qualitatibus vel sucis

Alemaeo. Quin ne harmoniae quidem notio, si accurate rem fraciamus, eadem est atque sonomiae. Nam sonomia eandem utrique contrario potestatem concedit harmonia prohibet illa quidem, ne vis cuique elemento ex initio concessa vel minuatur vel augeatur, sed utrum eadem cuique concessa Sit an maior uni e rar igni quam ceteris, ex harmoniae certe notione non elueef. Tamen hac in aequitate tota Alemaeonis doctrina

At immensa contrariorum multitudo abieraesito petenda videtur, qui contrariorum innumera profert exemphi Ut omittam nil esse, cur negemus a Pythagoreis et ii sis Crotono docentibus hoc esse petitum, vereor, ne alia sint oracliti contraria, alia Alemaeonis. Veraclitus enim, cum omnia CX igne orta esse putet, contraria ubicunque inveniri non potesteontendere nisi ita, ut, cum semper fluant res ab altero con-