장음표시 사용
51쪽
Quare faciendum, ut ad certam explorationem Platonici dogmatis commentum vetus advocetur medicorum et item physicorum inlustrium Sane Virorum, qui ad comprehendendam sanae naturae sollertiam artus humani corporis facta membrorum exsectione rimati sunt, quod existimabant ita demum se suspicionibus atque opinionibus certiore futuros esse, sitam rationi visus quam visui ratio concineret Demonstranda igitur oculi natura est, de qua cum plerique alii tum Alcmaeo Crotoniensis, in physicis exercitatus quique primus exsectionem aggredi ausus est, et Callisthenes, Aristotelis auditor, et Uero philus multa et praeclara in lucem protulerunt: duas esse anguStas Semitas, quae a cerebri sede, in qua est ita potestas animae summa ac principalis, ad oculorum caverna meent naturalem spiritum continentes. Quae cum ex uno initio eademque radice progressae aliquantisper coniunctae sint in frontis infimis, separata bivii specie perveniunt ad oculorum concava Sedes, qua Superciliorum obliqui tramite porriguntur, sinuataeque illic unicarum gremio naturalem humorem recipiente globos complent munitos tegmine palpebrarum, ex quo appellantur orbes. Porro quod ex una sede progrediantur luciferae semitae, docet quidem sectio principaliter nihilominus tamen intelligitur ex eo quoque, quod uterque oculus moveatur una nec alter sine altero moveri queat Oculi porro ipsius continentiam in quattuor membranis seu tunicis notaverunt disparili soliditate. Quarum differentiam proprietatemque Si quis persequi velit, maiorem proposita materia suscipiet laborem.
Dolendum est apud Chalcidium Alemaeonis doctrina in eum Callisthenis atque erophili ita confundi, ut vix initium
duas esse angustas semitas meent Crotoniatae reddere possimus Corporis ippocratici duo sunt loci, quibus accuratius de oculi structura agitur, scit de loe in hom. 2
VI 2 8 et do prinei p. li VIII od . , quorum auctores Alcmaeonis librum exseripsisse verisimiliter coniecit Dielesius orna. XXV V 2I, 2 et eiusdem dissertationem de Gorgia et Empedocle actis academiae Berotinensis I 88 pag. 3b insertam Uterque nil de coniunctione nervorum oeulariorum;
52쪽
funies autem discimus illic multas A), hic tres oeulo praepositas esse, neque Empedocli Alcmaeonis his in rebus sectatori igno tum hoc fuisse docet eiusdem v 323 h. Iam Philippsonus l. l. pag. 8 de visu inquit 'eadem doeuit quae Aristoteles namque fieri per diaphanum'. Similiter Sandorus quamvis dubitanter in comparationem vocat Arii Didymi rg Ii Dox db6 I 'Aριστοτελη οραν )ημα κατακιν=ησιν το κατ' ἐνεργειαν διαφανουσ. διαφανε δὲ υ μονοτε ναι δ αερα, αλλα καὶ τ υδωρ καί τινα των στ=νισταμένων ποθεν, οiον αλον καὶ κρυσταλλον καί τινα τῶν λααπρων
λίθων. Videntur igitur illi voces του διαφανου obiectivum q. v. genitivum esse rati ita interpretari Stobae verba, ut visus fiat actu perspicui quod extra oculos est Philippsonum corto de aqua ocularia hic non cogitare docet quae voces quas modo attuli sequitur in libello eius sententiola: cum Alcmaeone consenti Aristoteles quoque Loculo per aquam cernere et quem consert Aristotelis locus d. an. II pag. dl a 2 sqq. 'o γα ορατόν εστι χρῶμα παν δὲ χρῶμα κιν)ητικον εστι του κατ' ἐνεργειαν διαφανου .... διοπερ παν δέκάστου χραηλ ἐν φωτὶ δρατον .... εστι δή τι διαφανεσ scit. τὶ φῶσ).' Nec de Sanderi sententia dubitari potes collatis eis quae sequuntur Arii verbis ibid. db6, 16 ακουειν δε κατἐνεργειαν του μεταξυ δι)ηχουσ; 8: σφραίνεσθαι του μετα ξυσα)ματο αναπιμπλαμενου των σφραντων; et ibid. v. 2 et 2 l. Quodsi recte Philippsonum Sanderumque intelligo, facere non possum, quin lapSos eo eSSe dicam. Neque enim veri videtur simile, vocem διαφανε aliud sonare apud Stobaeum, aliud apud Theophrastum auctorem eius, qui sine dubio ipsius oculi humorem (τ περιξ δωρ ea significare vult neque enima Cf. h. diss pag. not. 1.2 Volebat dicere: consentit Arist hac quoque de re' ete. 3 Nam vocem διαφανε de solo aere vel aqua te. externo intelligendum esse et aquae oculis inclusae memoriam plane hic abesse ipse Aristoteles luculentissime prodit his iis, 11 δ' εντεώχει του διαφανου φω ἐστίν. σημειον δε τουτου φανερορ ἰαν γάρ τι θη δ ον χρωμα ἐπ α τὴν τὴν ψιν υκ ψετα ' ἀλλα τώ μὲν ηριωμα κινει
53쪽
aliud est et , στίλβον nisi uiso nec τ διαφανε nisi h δωρ ), quae in ipsis oculis insunt utque eis quae percipiuntur rebuSi,ffulgent. Itaque aut egregie fallor aut illud ipsum quod caput
e t summa est doctrinae Aristoteleae, scit visum fieri non posse itis intercedente perlucido quodam inter SenSoria ac res Percipiendas, ab Alcmaeone plane alienum St. Ignis autem mentio apud Stobaeum omissa est sive librariorum negligentia sive ipsius Stobaei, ad quem eo facilius hanc culpam transferri posSe puto, cum in ineunte narratione neglegentius ignis mentionem Theophrastus moverit: φθαλμου δε οραν δια τούπεριξ δατοσ οτι ' χει πυρ κτL Nec verum esse in solo διαφανεῖ Alcmaeonem visum posuiSSe inde quoque apparet,
quod haec opinio Clidem idio fuisse dicitur Ox. Io, Immo in igni praecipue videndi vim niti Crotoniatam putasse
elucet, utpote qui aquam circumdare ipsum oculum' dicat: -φθαλμου δε ρἀν δια τοψ περιξ δατοσ. Ab hoc repetendum esse pro certo habeo, quod omne fere ante Aristotelem philoso filii ignem in oculis inesse putaverunt; neque enim aliam huius opinionis causam afferre solebant nisi quam Alcmaeonis suisse hic videmus: ποιουσι δε πάντε τὴν ψιν πυρώσθια τώ πάθου τινὶ, ἀγνοεῖν τὴν αιτίαm Dβομενου γαρ καὶ κινουμενου τού φθαλμου φαίνεται πυρ κλάμπειν Arist. d.
Ignem ab aqua circumdatum medio in oculo, h. e. in pupula, eodem quo Alcmaeo modo ponit EmpedocleS, quem sua de oculi structura placita ex Alemaeonis libro hausisse
clarissimo ostendit Dielesius in dissert de Gorgia et Empedoclera L . Vides Alemaeonem, qualis a Theophrasto describitur, magisi Ab Aristotele quo in saepius oculi humorem appellari o διαφανί. inter omnes con Stat et . sensu d38 da a it d. ven. an. 8 a I . Iaud secus s. -υippocr de princ. ii VIII 666, 3 L. πολλα
Waeliti Pr, P Alem eone Crotolii ut a. a
54쪽
oculi strueturam cum eXperimenti tum anatomia cognitam ex ponere, quam quo modo viSu fiat evolvere. Nam quod dieitτω στίλβοντι καὶ τῶ διαφανεῖ, nonniSi naturam ostendit eorum
quae oculus continet elementorum, Sed quid valeant ad videndum celat. FortasS hunc quoque intelligit Theoplirastus disiens τίθεασι δε καὶ τὴν ψιν 'ri ο πολλοὶ πυροσ cωβ , τουτουτα χροα μετεχουσα μαλλον (DOX bos, 32 . oc tamen certum,
esse eum e numero των φασκόντων προσπιπτειν τii ocvν, non
Qui ad fragm. V annotatus est Aetii locus animae sedem cerebrum existimasse Alcmaeonem luculentissime ostendit. Idem emeitur e fragm. XVII neque dissonant Chalcidii verba fragm. VII): ... a cerebri sede in qua est ita potestas animae summa ac principaliS'. Proinde cave e Verbo γεμονικόν fragm. V et XVIIJ, quod Stoicorum manus aperte prodit, ipsi sententiae dubitationem admoveas. Iam quomodo hanc ad opinionem adductus sit Alcmaeo hoc ex fragmento discimus Postquam enim con Spexit ille, Per πορου quoS
vocabat cerebrum cum SenSoriis iunctum esse, ita ut omnes SenSUS, quorum perceptionibus tota hominum scientia nititur fragm. II), eo continerentur, facile est collectu non aliam ob causam hoc loco animae sedem eum collocasse. Etenim Oπου των νευρων αρχη, ενταυθα καὶ τ τῆ ζ υχη i γεμονικον. αυτri 1εν 1 1 του λόγου scit cerebro animam inesse, κυριωτάτ= πρότασι ώμολογημενη πασιν ἰατροι κ ἀ
1 CL Arist pare nas. 6 a 22: nonnuli sensoria esse in eaPita, oi καὶ δοκεῖ τισιν αἰσθάνεσθαι τα ζωα δια τον ἐγκέφαλυν.
55쪽
quoniam per eo Sonuin ad cerebrum oti iχε, atque corpuscula Od Orosa Una cum anima per respirationem attrahi vult. Uttii aera, ita oculorum pori aquam continere videntur. Nam
veri simillime telosius Herm. XXVIII pag. d2l 2 eoui edit
Alcmaeonem secutos esse Ps. - Ηippocratem de loe in o m. 2
(VI 2 8 L. Oh do prine li VIII o L. nec non Aristotelem
d. gen an II 6 Tuta , cuius addo verba: π τη περὶ τον ἐγκεφαλον γροτὶ το αποκρινεται τυ καθαρωτατον διὰ τῶν ποθέου, ο ι φαίνονται φεροντε απ αυτων h. e. ab oculis προσTiiν μηνιγγα τὴν περ του ἐγκέφαλον. Cui doctrinae minime
obstat, quod oculi globum maximam partem non liquida aqua, Sed humore quodam concreto completum esse sine dubio facta sectione vidit Alcmaeo. Nam quam illam liquentem antea homine mortuo concrescere atque coagulari, id quod auctor de prine l. l. pag. 666 II L. ponit, Alcmaeo eo facilius docere potuit quod ipsi oculo ignem inesse putabat morte videlicet interiturum. Cerebro moto cum pori clauduntur ), sensus fieri non possunt. Moveri autem cerebrum ictu maxime vel lapsu vel alia quadam corporis concussione credidisse eum arbitrabimur et Praenos Coae d8s Ilippocr. V s6, 2 L. οσοισιν αν ἐγκέφαλο σεισθὴ ῆ πονέσ/ πλ)ηγεισιν αλλωβ, πίπτουσι
παραχρῆμα, φωνοι γινονται καὶ ουτ ορῶσι υτε ἀκουουσι καὶ
τὰ πολλὰ θνῖσκουσι , quamquam quae in libro de morbo sacro(VI 388 6 L. legi intur oκοταν γρύτερο τὴ φυσιο εs, Vcci Ariκινεέσθαι τών ἐγκέφαλον, κινευμένου δε του πccθεοσ μητε τὴν οι ιν ἀτρεμιζειν γ τε πην κοχιν, αλλ' αλλοτε ελλο ραν καὶ ἀκουειν . . . . ' κοσον δ' ἀν ἀτρεμέσi ἐγκέφαλοσ, τοσουτον καὶ φρονεῖ - ανθρωποσ et ipsa fortasse ad Alcmaeonis placitum illustrandum advocari poSSUnt. Sed quid sunt ποροι Sande rus, indeibandius, alii nervos quos nos dicimus intelligunt. Ac ne ego quidem oculorum nervos Alcmaeonem vidisse contendere gravabor. Sed valde dubito, num etiam narium, aurium, linguae nervo cognitoS
56쪽
habuerit. Nam cuin oculi excussi nervus tacitis sit conspectu, cilioruni sensuum nervi imo in capite dis finduntur, ita ut tonuissima tantum fila usque ad ipsas aure etc. pertineant, quae ab Alcmaeone, quem parum exculta anatomia Sum SSe credemus, conSpecta SSe negaverim Opticos autem inter nervos ceterosque quantam disserentiam interesse antiqui putaverint
ut intelligas, iuvat asserre Galeni d. nerv. disse et II 8 2 Κ.)verba haec: δοξουσι σοι θεασαμενω καθαπερ τινὲ ριζαι τὰ νευρα ταυτα ιναι τῶν φθαλαῶν. διαλυεταί γε μὴν ου ει σπολλαι ἐνα oσπεὶ τα αλλα συμπαντα νευρα ἀλλα καὶ μονοι τουτοι τοῖ νευροι πριν ει τώ οφθαλμύν εμφυεσθαι σαφω ενδον εστ ιν ισθὶiτο τι πορο οθεν αυτὰ καὶ πορου ενιοι των ἀνατομικων κάλεσαν. Ac minime mirum esse hunc nervum ab Alcmaeone esse conspectum, inde
apparet quod ne omerum quidem fugisse videtur, qui de
πάντα δε ο βλεφαρ' ἐαφὶ καὶ φρυα ευσεν ἀυτμηγληνri καιομενησ σφαραγευντο δε οι πυρὶ ριζαι. Nam ρίζα quid sint doce Galenus. Sed quid reliquos roρου intelligemus Nervosne Fingamus tantae amplitudinis animaliarum ad sectiones eum adhibuisse, ut nervos illos ad finem usque detegere posset; singamus poros, quos animadvertere in filis non poterat, tamen opinione eum praecepisse quid quod διπηχεῖ vult sonum ad cerebrum Nonne hoc placitum unam potius paullo ampliorem canaliculam capiti inesse ostendit, non fila compilaria ditissa ac tenuissimis foraminibus terebrata Itaque non dubito, quin aurium nariumque pori intelligendi sint non nervi, sed meatus auditus et odoratus e fictione ad cerebrum usque producti.
Nam cum et oculorum canalicula cum cerebro cohaerere Persectiones compertum haberet et narium Poros Prope cerebrum,
quod ἀποφυσει usque protendit, iniri non ignoraretq),
i Similiter de usu pari corp. hum. VIII 6 III as et XIV (iViuisi.) de loe siff. IV 2 VIII 21si.) comiti in Plat et Hippoer do . saepius V 22, 5 et idi. . 2 Capras secuit Hippocrates . morb. sacro ii V 382, T . . De Alcmaeone cf. fragm. IV et XII. 3 Ilo antiquissimis iam constabat. Merodotus II 6 de Aegyptiis
57쪽
aurium quoque meatus eodem porrecto ad cerebrum pertinere eo egisse videtur.
Unus restat serupulus de linguae oro Philip psoniis l. l. pug rei os intelligit. Multo tamen veri similius mihi videtur
Alcmaeonem nullum hic portam vidiSSe, Sed quae de ceteris sensibus invenerat, de gustu quoque prae Sum pSiSSe. Ita Saepissime non verum, Sed quod ab initio fistuerunt, probatur medicis antiquis Gai Vrio Ti.) πολλα γαρ δὴ τοιαυτα καὶ παρα τοισἰατροῖ εστιν ευρειν ανατογιικα θεωρὶ κατα μοχθ)ηρῶ γεγραμμένα μγ βουληθέ ων αυτων να χεῖναι τὶ φαινόsιενον ἐκ τῆσανατομῆσ, ἀλλ' εξ ἀκολουθία μεν τινο ελπισαν Πν ω εωρα- κοτων. Aecedit quod Aristoteles, cum facere Sese non posse intelligeret, quin miram suam de corde en Suum origine opinionem in eis, quae de oculiS, Uribus, naribu proferret, quamvis durum in modum placitis Alcmaeonianis accomodaret ), Crotoniatae de guStias oris Sententiam adeo sprevit, ut suam potius doctrinam e gustus ratione efficeret de invent. e. o pag. diis a 2, δυο αἰσθ=ησει φανερῶ ενταυθα scit. ει τ=ην καρδίαν συντεινουσα ορῶμεν, τ)ην τε γευσιν καὶ τ)ηνι σήν, ωστε καὶ τὰ αλλα ἀναγκαιον. Nec secus Plato, qui certe aurium ), fortasse etiam narium atque oculorum Poros e cerebro pendere credidis, linguae canaliculas statim ἐπὶ τ=ην καρδίαν τεταμένα esse docet. 3
Longo aliter Philippsonus de oris iudicat. Qui cum et
Alemaeonem et AriStotelem oculorum nervos cognitos habuisse neget, apud Alcmaeonem inquit ποροι oculorum ex meatibus auditoriis, olfactus et gustus h. e. rex comparatis evenisse
i Docet enim in venas circum cerebrum positas illas quidem, e corde tamen ortus poros finiri de gen an II 6 pag. Illi a coli a io d. pars. an. II I pag. 56 ni).2 Timaeus P. GTB φωνὴν θυ)uεν τὴν δι' oτων π α ἐρο ἐγκεφάλου τε κῶ Zματο siέχρι ψt χὴ πλityi v. f. o x bos, Id.3 Itaque casu factum non videtur, ut Icti aedonis ille de Alcmaeone locus et pag. o gu8tus mentionem omitteret, ita ut etiam priora vorba Platonis manibus tractata sint.
58쪽
videntur'. Sed conexa esse Sensoria cum cerebro in oculissaeillime cognosci potuit, et quam non Sit mirum rορου appellatos esse nervos optico pag. 2 ostendi, quo nomine uti io erophilum quidem, qui primus quae e SSet nerVorum natura perspexit ceterisque νευρα nomen dedit, piguisse Galenus auctor
Iam quomodo x τω μοίω cf. rg. II sensuum perceptiones fieri ille putaverit si rogamus, mirum in modum respondet Tanneryus p our hist. d. l. scienc heli pag. lis :on ne con ren ruit suere comment te ise le 'Aristote uncto Alcmeon se irini ceu contra' inion est oibos e re celle, En 6 OCld. . . . Si Pori ne ' erceτcti scis qu'it 'oltcte e Gelusiueement i ct distinetion et bile fortalem on entre la et Sotion et intelliseiice. Quae quid hanc ad quaestionem sibi velint parum in- tolligo. Atqui non inexplicabilis res mihi videtur cogitanti contraria omnia in corpore humano inesse Crotoniatam censuisse(fragm. XXII , ita ut si dulce quid ederis atque aucta sit dulcis in corpore multitudo, amari copia quasi laborare putanda sit contrariorum aequitate turbata. Eadem Anaxagoram docuisse narrat Theophrastus Dox boi 16 τω μεν θερμω oe υχ ρόν, τῶ δ αλμυρφ τ ποτιμον, ω δ' ξεῖ γλυκυ uti
αρχειν ἐστὶν πάντri ci. Usener si illitta Adde Arist. Eth. Nie VIII pag. III b i. In ceteros Sensus hoc non quadrare ne moneas, lege Theophrasti haec Dox abs II) καθόλου μενουν περὶ αισθὶ σεω αυται παραδέδονται δοξαι Scit. co uoiso aut isti τω μοι; sensus fieri ' περι κάστ)η δε των - μεροσοι με αλλοι σχεδhν απολειποi σιν, ' πεδοκλi δε πειραται καὶ ταυτα ἀνάγειν ει την μοιότ=ητα. Extremum est, ut quam inter cerebrum et sensoria rationem intercedere putaverit quaeramus. Oculorum auriumque indoles talis est, ut sonus in ipso auris cavo, visus in ipso oculo oriatur. Itaque cerebri videtur efficere, ut ea quae vel oculus
vidit vel aures audierunt accuratius distinguamus. Similiter auctor de loe in otia 2 Vrii L. , quem Alcmaeonis librum
59쪽
ταμεν γαρ περὶ τα ωτα περιξ κενεα v. p. dZ ου ει σακοψι αλλο η ψόφον καὶ ιαχήW τι ' ν δια τ)η μηνιγγο ἐσ δν ἐγκέφαλον εισελθri, τουτο διαφραδέω ἀκουεται ταυτη. Loiige alia narium et linguae natura, cum et nares nil sint nisi odorum transitus et lingua ad diluendos tantum atque extraliendos sucos valeat. Quid Aliterne de aliis sensibus Alcmaeo iudicavit Quod cogitari posse lidomi docet exemplum Dox.DIO, s . Tamen nescio an rectius hanc quaestionem Omninu non iniisse Alcmaeonem putemUS. Fragm. IX. Arist. d. an. Iri, do aris: παραπλ=ησίω δὲ τουτοισ scit. ei qui κινητικόν τι animam esse putabant καὶ 'Aλκμαιων
λεγομένων τεκμαιρεσθαι αθανατον γαρ λέγει τὴν υχὴν ώσἐοικυῖαν τοῖ ἀθανατοισ.
Sophonias in paraphras l. l. pag. id Z IJaydue ad verbuni Aristotelica transscripsit nisi quod post 'Aλκμαίco Pinseruit o Κροτωνιάτri IIυθαγορικ- ῶν. Thom istius in paraphrasi . l. V 2 Spengel) τουτοι δε παραπλησίω καὶ 'Λλκμαίων - Κροτωνιάτ)η φυσικόσ triησὶ γαρ αυτ ii ἀθανατον εἰναι διὰ τὶ μάλιστα ἐοικέναι τοισἀθανάτοι ἀεὶ κινουμένην κινείσθαι γαρ καὶ τὰ ἀλλα πάντα συνεχῶσ ῆλιον, σεληνην, του ἀστέρασ, δν ουρανόν.
60쪽
Laert Diog. VIII 83 ἐφη δε καὶ 1iν ψυχὴν θάνατον κῶ νεῖσθαι αυτὴν συνεχῶσ, τ5 ηλιον. Cicero . at deor. Ini Crotoniates autem Alcmaeo, qui soli et lunae reliquisque Sideribus omnibus animo suo prasetero divinitatem dedit, non sensit sese mortalibus rebus immortalitatem dare. Clemens Alexandr. Pro trept. V 66 - γαρτοι Κρο
unc locum ad Alcmaeonem pertinere contendunt Philoponus ad . l. pag. I, 6 IJay duch) αινιττεται ει Πλάτωνα καὶ γενοκράτ)ην καὶ 'Aλκμαιωνα καὶ ουτοι ουν, φ=ησιν, οικειοτατον πειληφασι θ ei)χὴ εἰναι δ κινεῖν, ἀλλ'
o qui Philoponum exscripsisse videtur Sophonias lI, 25 ay duch) επὶ ταυτὶ, δε γερονται
κ*ὶ σοι λεγουσι τὴν ψυχὴ το αυτὶ κινουν εἰ ουν αυτο- κινiητον εἰεν δ' ἀν οι περὶ Πλατωνα καὶ βενοκρι τ=ην καὶ 'Aλκμαιωνα καὶ τεροι των ε του Σα)κρατικου διδασκαλειο εοικασι γαρ et quae Sequuntur paene ad verbum ex Aristotele deprompta.