장음표시 사용
211쪽
accepto, ut propterea non sit sine metes, sed sollicite a1, huc et requiritin enim ex parte hostis ad obtinendam indulgentiam seria conu so, poenitentia quis autem certus esse potest , praesertim fide diuina se veram habere conuersionem,ac poenitentiam meinde licet ex fide, sacramentorum virtute, peccata remitti sple/nt: non tamen selent remitti, si nos ad ea accedaimis, ut non decet dispositi Postrem,etiam hoc textu docetur peccata remitti pocnondum eorum poena dimissa. Licet igitur peccatum propter sacramenta, ibi propia latum sit,inxem um, noli esse sine metu poenae neque adiicias peccatum aperte eatum LNam n addis peccatum, expecta maiorem ingratitudine poenam. Exemplum huius Matth.48. Seruum cui poena etiam dimisi propter ingratitudinem rediit Altera sollicitudo, quae iniungitur, est pro futuri. nam id de propitiatione futura no possumus esse securi, quia ignoramus an sinus hasituri poenitentiae spatium; ideo additur in textu Ne tardes conuerti ad Domihum, ,e disseras de die in diem subii enim, et im istius. Nullum eo consilios lubrius, hiulianum quidem est labi, diabolicum perseu rare, at cum periculo gehennae, velle perseuerare, stulti qLatium. Sed haec sollicitudo non tangit Aduersarios, qui im-- pudenter dicunt se, non posse perdere salutem suam, etiamsi vellent. modo velint credere.
V ER s. r . gasi lutum figuli in manu sic Mima in nramu eiu , P se feris . Hinc docent Sectarq hominem carere libero arbitrio , nec esse suarum actionum Do
Raspo Nino CATHOLICA. , Tametsi scriptura in quibusdam locis dicit hominem in
manu Dei esse, tanquam lutum in manu figuli, non auserihomini liberum arbitrium, sed variis in locis inculcat, commendat Dei gratiam homini necessariam non via in us dixit, ut sacile operaret , verum simpliciter neces seriam. Sic loquitur Saluator Ioannis is Sin me nihή
212쪽
inquit , non Dies sera fuct m, Nota palmitem non
manete in vite, ut sicilius si uctum proserat, sed ut simplicster fructum edat. Deinde noti dicitur, Sine me nihil facile. potestis facere sed simpliciter nihil: idcirco metito aliquot Ecclesia Concilia, contra Pelagianomam dogma,illis Christi Verbis usa sunt. Similiterae August.tractati in Ioannem.&alibi tapE. Secundb notandum hunc Ecclesiastici lo cum de praedestinatione Dreprobatione dissereres, non de hominis libertate , dc exemplo docere massam humani snetis a Deo disponi, sicut lutum in manu uult. Si ita est, itaque comparatio in hoe eadem est massa ut sine pati tium disserentia, eadem massa hominum sine eorum disserentia. Item ex eadem massa figulus facit vasa quaedam in , honorem , quaedam in coistumeliam ut loquitii Aposto lus Rom. s. ita ex eadem massa hominum hos Deus eligit, illos dimittit reprobos Caesa diuetiarum formarum in luto est voluntas figuli eausia electionis, voluntas Dei. Tertio sciendum est magnam esse differentiam inter figuli, ei ea lutum, &Dei erga hominesn dispositionem: Deus e sinplasinauit hominem ex nihilo figulus lutum factum ae . pit Deus creauit hominem liberum, &libere sinit agere: lutum ver,in manu figuli inanime est,is absque motu, quod de hominis arbitrio diei non potest de quo siccone. Trident sess. K ean. . de Iustificatione. Si quis disint, lib. rum homilis arbitrium a Dis moti , soritati- , nihil co
parari assentiendo Deo e ηιuanti atque vocanti, quoad oλιnen
sum, viri rent sim paenitentiam. Rex Angliae Iacobus asserit nullum verbum reperiri in Scripturis, qudd innuat Enoch, di Eliam redituro, esse, & cum Antichristo dimicaturos. Praeterea contendit praedicta verba sic exponi assicienter,
qui positus sui in exemplum suturis hominibu'quoad ξα- autentum agen m incitareatur.
213쪽
. Veriturus est Elias, ut sit praecursor secundi Christi ad
ventus, is ut reliquias Istrae ad Christunt conuertat, di contra Antichristum pugnet hi classet tu probatur verbis Ma-l chia cap. . Ecce ego mittam vobis Eliam propheta et , inte- qua vania δει Domini mam im stoisibilis. Secund pro batus ex P. ciui praedicta Malachi e verba de persona Putae, .na illioue illius ante finalis iud ci diem intellexerunt. Chrysost hona. S. in Matth dc hom . . in a. ad Thestat a. Ambros in iuuda Cori . Prio enim, luod Deus,&c Augustinus lib. 1c. de Ciuit cap. 29. Greg. lib. 9. Moral cap. Dainasse lib. 4. de Fide cap. 4 8. Isidorus de vita e moribus Sanctorum. In sententia autem de Enoch, qua asseritumi iuni sutilium Eliae socium, alterum praedicatorem coim ira Antichristum . omnes ser P p. conueniunt. Tertuli., lib. de anima cap. O. August. lib. 9. de Genes ad litteram cap. 6 Ambros in I. Cor. 4. Damasse lib. q. cap. 7. B cda, An selmus, ahomas in Apoc 'rargumentum magnum ust, quia Genes. s. non mortuus , sed translatus diditur re se uatur autem in sinem , ut cum Eusa veniat. Scinoriatur pro Christo. Nunc ad expositionem Regis in avnc ' cum ciba alta noctilositum an exemplum futuris hominibus. Et inprimis notandum:coniun nulli ianitio patuisse donec Chri- sto astendenti aperirem , quare iaci apparet quod poterat transferat , nisi in paraditum pio pii e dictuma non in lymbum, quia pauci erant, qui illo exemplo tam abscondito permovendi essent ad poenitentiam . Nec repugnat
quod de Elia scriptum sit, inini esse in caelum ferri,nam a ieeth dixit Gregor homil. 19 in Evangelia , de caelo aereo hoc intelligendum est. Nihil etiam absurdi se luitur, si in paradiso este dicatur, ut sensit Athanas epistola pro synodo i ii circa principium. Quod autem dicat Rex paradi sum illum terrestiem haud usi Edeletum esse, sine sunda. mento adseri , quia nullum scripturae locum ali are potest, quo omnem auserat dubitationem, quin potius long)yxobabilius est, paradisum diluui deletum non esse, sed vi etaim coniurinari, ibique Eliam, inoch in quadam. scilicitate uiuere ut eam describit Beria ardus serm
214쪽
misi Elim, es Enoch, quibm omnes materia is occasiones ablata suma, qua eorum intesiectum impediant, τε assectum qui affli
ille. Et si paraditus ille suillet deletus,potuisset Deus vel altibi, loetim statui homini Prophetarum conuenientem praeparare, 'illum ad pristinum statum vel ad anioenitatem illis personis congi uentem restituere. Postremo, quamuis nunc duo illi testes, ibi feliciter vivant venient vestiti sac-φs, propter exemplum tominum tunc, iuentium , ut lu- .dum 'moestitiam, teste Athaliasio,ostendant. Nam in illa nota causali det genti tuis poenitentiam velit Graeca habent generationibus satis inclicatair ex speciali Dei prouidentia innoch reseruatum esse, ad excitandos homines alia quando ad virtutems j enitentiam Vnde probabile est, non sine mysterio dici, is det gentibus quia Elias magis ad
Iudaeorum conuersioneII. En ch vel ad reuocado clavicis ex gentibus, mittetur. Haec de Catholicorum sententi ',quae
probabile habet in scripturis sui damentum , latrum praedi rum authoritate confirmatur.
licem capitis. Ex hoc loco probare nituntur Aduersarii, Ecclesiana poste laticere, aliquando defecisse: eo quod de populo Israelitas dicatur quod non sit in eo salsitas a
cto loco hoe colligi, is enim de unitate Eeclesiae cap. I 2. clib. eontra Donatist a cap. 1o docet Prophetas,& Aposto tos interdum reprehedere,iopulum uniuersum, asinemo
215쪽
ibi sit bonus, clina tamen per multi sint boni: contra iri interdum consolari omnes, quasi omnes essent boni cta, eonstet inultos ibi esse mali 3 v. g Apostolus,Galatis. O infesti, inquit Galata, quis mos fascinauitror. 4amei sap. 6. sic ait Fratres, si homo praeoιιvaim fuerit in aliqu delicto, vos, qui stiritualis ritu, hi iusmodi instruite in stiritutinitatis. Quae ergo concioliatoria loquenes sermula de
uniuerso popilc diuuntur , non semper ad seges' refi-xenda sunt V E RI. 3. Incensim abominatis es mihi. --, σs Mai - , Osfriuitates alias non e --ri exire v. y. in mala: Muem, quasi qui vetto,s at --. Femnitius, alij asserunt Pelasianam haeresim esse, megare omnium infidelium opera esse peccata is vrget Xemnitius scripturam docer a eo lisplicere omnia impi sum opera, etiam a se i tur
RESPONSI : CATHOLIC4. Quamuis in sequentibus maior detur occasio discutien- φ hahc rem , breuiter tamen hic notandunti Primo m snam esse disserentiam inter sacrificia, opera moralia: ia ad sae cium it offerendum, equiritur peccato-xum detestatio, pura conscientia Sacrificium enim pro sine habet Deum placate, vel ab eo benefiςia impetrare. aut pro acceptis gratias agere. Qui ergo Deum reconci stare nititur, cum sit: actione pugnat, &Deum magis in iracundiam prouocat, si peccatum non detestetur Deinde qui vult , Deo beneficia impetrare, ves ei pro aeceptis gra- tias agere, amen cum eo inimicitias serit, nequi Myr.
uatic tione legis ipsius essat, potita irridet Deum, quam honorat. Non est igitur mirum si esus sacrificium Deo nota
placeat, quandoquidem Deus se quoque nostri ratione 'metiatur: quare eadem quae a iustis fiunt gratissima, si ab
impii iant, molestissima sunt. Secundo, sciendum est, rus inorale talem starum operantis, remorallier sitit sium, hon requirere: Exempli ausa eleemo.na in paupe- rem, pro fine habet egenti opem ferre, ad quem finem consequendum, nihil pertinet puri s,vel impuritas vitae illius.' aut dat: no Daniel cap. .suasith abuchodonoso
216쪽
ipse praedixerat temporalem Precata, inquit, tua limo, in redisne Ex quibus Verbis sequitur, quaedam esse infido
lium opera, quae non sunt peccata. Obiicies de elle circumstantiam ultimi finis, ouando non fiunt propter Deum. Respondeo satis esse, ut opera mor
liter sint bona, si reserantur in bonum finem proximum. Instat gemnitius opera quae ex sto genere bona sunt,a causi sua vitiari quia videlicet fiunt a peccatore . clponde opus non posse inquinari a malitia causae, nisi quando ab ipsa malitia procedit: Nam si quis ex bono natur semper tur, pro sine habens pauper opem exre,patriam defendere, R non operetur ex adiuncta malitia, erit opus moraliter bonum vita homo impudicus det eleemosynam causa misericordiae, non impudacitiae, erit opus moraliter bonum,
ruta opus illud pers est hominis misericordi , porci Lautem hominis impudies.
solymitano successit , quod. religionis Christianae institutum Hieroselymis praedicari eo tum sit , noua lex
R. EsPoNs3 CATHOa IC A. Quamquam Ecclesia Hierosolymitana sit male neci sarum ratiqne antiquitatis. quorundam priuilegiorum, non tamen authoritate mater est id enim Ecclesiae Romanae proprium est, quicquid sit de Ecclesia Hierolblymitana, Vt scribunt Chrysost. Euthrmius, illius dumtaxat Iacobus' piscopus fuit , Petrus verbVniuersi Eeclinae praesule Ita Bernata lib. 1.de Consider ad Eugenium, Iacobm, inquit,mna meroselyma contenim,uniuersitatem Ptiro cedit. Quo n6mine Hieroiblymitanae Ecclesiae, Petrus etiam aliqua rati me praesiit, ter scripsit Leo cum de Petro ageret serm. υ de anniuersario suae assumptionis, D. ut mundo nita inin tur, qui es uniuerserum gantium vocationi, o omni . in
217쪽
obiiciunt locum Clementis apud Euseb. lib. 2. cap I. I coboni , qui dicitur Iustus, Apostolorum piscopum' titiant. Reshot ideo locina esse corruptum , pro Apostolorum Episcopo , renonendium esse Hierosolymorum Episcopum Lita legitur in Codice Parisiensi nuper edito Similiteres in Graeco Vaticano, a flectio genuina est, ut patet ex ipso Eusebio, qui non ita multb post cap. i . Petrum Apostolor una maxinuim in primorum Principem vocat. V EAE Confabunt gladios Dos in vo res, lanceas sumn Dura An qua Manichaeorum haeresis suit, qua bellum ex natura stari licitum asserebant: Mideo omnes qui
tena pore veteris Testamenti bella pessierunt, accusabant:
idem agunt Anab aptistae, docentes bellandi artem a Christo prohibit in ut de illis testatur Melancliton cap. de Magi siritu in locis theolo icis P. E SP ONSIM AT HOLICA Ex sententia Hieronymi , praedici is verbis vaticinio de nuntiatur altissima pax tempore, quo Christus nasceretur obiiciunt Prosistam subiungere nee exercebuntii vhira ad praelium Respondio illud ultra non signiscyre in aeternum , sed ad lolligit ira tempus. Praeterea etiamsi laar prophetia Caesaris Augusti tempore non suis et impleta, nihil inde concluderetvi: nam non prohibet Isaias bellum,si sint hostes qui nox infestent. Secundo, his verbis, praedicitu christi regnum ore pacificum , quia non est de hoc mundo in hoc distinguitus a rcgno Iudaico, qudii bello, caedibus firmandum suit. Deinde dicatur, quibus armis usuri essent, quos ad hoc regnum promouendum eo mis salus; omeres, Falces vocat agri culturae Dei instrumenta, quae sunt spiritualia arma, quibus Christi regnum stabili turri vomere enim verbi Dei proscinditur terra cordisi stri, ad excipiendum semen Spiritus Christi: salce metitur, quod seminatum est iam maturitatem accepit Regiones, inquit Christus inibi e sιnt ad mesem, id est, ad metendum, Sccolligendum tructum in vitam aeternam. Veruna Principes seculares, qui in vindictant malorum, & laudem bonoriam missi sunt.qui tu non frustra gladium portant, in vomeres Aladios suos mutat e non debetu , quos in Ecclesia de tionem accuperunt
218쪽
VER s. IO. Exccea cor populi huim. Ex hoc loco praue intellecto, impie de Veoieiniunt , qui Deum Peccat ca iam esse affirmant. - QREsPoNsio CATHOLIC.A. Pro vero sensu huius Scripturae, notanduna primd, quis , excorcare, si earcum sacere, &iussus fiat caeciis, nisi videns: iudaeus itur si excaecatus di caesit, prius videbat,in ita est:
Nam ante Christi aduentum, veram fidem habebat, Christum venturum eredebat aduoniente autem Cbristo, lumen hoc anaisit,dimi aduenientem non credit, dum praedicantem, &miradula facientem audit, videt, et tamen non recipit , sed in Lilias fallas opiniones de ii o concipies secundo, ambitio, mi V ita a,S superbia, in contrariam partem Judaeorum voluntatem ita auerterunt, vi stuyendis Christi miraculi , laperris eius vocibus, non crederent: hac ra- tione excaecati dic tur,4 haec est xcaecatio, quam praedixit Isaias, quae tanta fuit phrast a. cum Clitatio fideia non adi lubuerunt , ut nec an licitantem mortuum crederent.
Tertio signis tui Isaiae verbis, ut nota Foroius, dum propheta praecipatur ut Iudaeos excaecet, illos nihil minimintellecturos. otiam si prius eoruni aures obturallet. dc oculos eruisset. Tota ergo hebetudo ab ipsis prouenit, quam propheta cibo imperativi modi, denuntiauit suturam. Obiicies, apud Ioannem capaet dici, 'vimarant credere quia iti m dixit Vaias, Exea causi oculos eor- ubi increclulitatis causam, Scriptura videtur assignate Isaiae raedictionem. Respondet Forerius, horum verborum lendis esse, propterea non potetant credere, quia tales Crant, . quales pracvidit Isaias ipsos futuros. Quarib, si quaeratur
qua ratio ire Deus excaecasse eos dicatur sciendum est, libus modis unum, alierum excaecare. Primo, quia non impedit ne alius visum amittat, possit tamen,& nolit Secun do. quia facit aliquid, unde fiat alteri occasio visim amittendi Testib, quia ipsum visum aufert, pupillam laedit. Primo modo excaecat Deus loquimur enim de spirituali excaecatione intellectus)quia non prohibet, cum possit,
219쪽
homo incidat ii error in . Hae ratione intelligendus est August tract.s in Ioannem & multi inter Catholicos. Obiicies, qui potest impedire malum, non impedit: causa mali est, ieccat: ergo Deo imputabitur peccatum, quia cam possit, non prohinet. Respondeo,non semper etiam apud homines, qui malum potest impedire, propria ilLitus eausa dicitur . nisi illi ex ossicio, aut aliqua particularixatione, incumbat impedire v. g. committuntur in aliqua riuitate multa homicidia, horum causa, propri ciues vulgares non sunt, si impune illa committantur vertim sup nores, ad quoriam munus spectat ea impedire . Clim igitur Deus, non teneatur impedire homines omnino nepeccent, non est quod malum illi imputetur. Secundo modo etiam Deus excaecare dicitur,quiataei ea,quae peccatoribus sunt occasio caecitatii quamuis non ea in entione ab ipso fiant, quod eleganti similitudine explicat Hieron epist ad Hedi-biam quaest. Io Sol lumen suum, inquit, expandit quo eati-facuit, moliescit cem, im resu lutum Hac ratione Chris us, doctrina sua,&miraculis dicitur excaecas Iudaeos: quia illi inini, ambitiosi, superbi, HE magis oecisi mem rapus runt errandi, quodque ab illo bene factum est, in suam pernitiem conuerterunt. Ex praemissis manifestum est, quae sit vera excaecationis causa. Tertio modo, ipsi videlicet improbi homo, in suam , ipsius malitia , non ipse Deus.
Vnde Matthi. 1 es Paulus Actorum viti prophetae verba se retulerunt, Auribm grauiter audiersyntiac ut intelii ga- muri quae si propria, 'era e saecationis, de qua Isaias loriquitur, vita
V S. 2. Omn a per in nobis operaim es Domi re Cin innistae hunc locum obiiciunt, contra liberin arbitrium. REsPON fio CATHOLICA. Huic obiectioni, tribus modis responderi potest. Primo,Pxoptarum proprii loqui de flagellis Dei, quia praecedit, Dais ρεφε mmim,ri fecundiis, D.Hieronymum in Coin mentario, hierit sensus,Dabis pacem Domine,omnia enim Myd quae passi sumus nobis a te prouenerunt his itaq;
220쪽
didisti nobis secundis. per opera, intelligi possent divina
miracula Lbeneficia, ut exponit Cyrillus in Cbmmentario huius loci, ut hic sit sensus,Pabis pacem nobis,quadoqui- in nobis munera tua sunt. Terti omnia opera nostra operatur Dominus, sed non sine nobis sicut enim arbitri, libertas, Dei auxilium non excludit ita nec Dei gratia,arbitri libertatem utrumque intinuat Scriptura, Prou. 2o. dicitur, Aimmo Hru--n sM ini, cap Is dieitu
Varis. 3. ---σα -m-----πιπὰν -- aut v cxx legunt, ruina colant m .iscentes pracma , .minum. Hoc loco abutuntur Aduersatij eontra Traditi nes Ecclesiasticas, Iontificum Decreta se dicunt UAM 'conqueri,qudd populus timorem,seu cultum,&relisioneni constituerii a hominum mandatis seruandis. REsro NsI CATHOLICA. Non reprehenduntur hoc loco Traditiones, quas p pulus Hebraeus a Moyse,&Proph*tis acceperad, quarum una erat de libris Canonicis qui essent veri, qui non: Maliae Traditiones, quas acceperant a quibusdam recentioribus, quarum aliquae vanae erant aliquae vero pernitiosita& contra Scripturas Inquirendum igitur est,quis sit author Traditionum, quae a Christo,M Apostolis reprehen tur. Disputat Irenaeus lib. .cap. 13.&46. contra haereticos, qui putabant nomine Traditionum , quas damnat Scriptura, intelligi legem Moysis:& docet recentiorum seniorum Tr ditiones legem corrumpentes, a Christo, hpostolis reprehendi Hieronymus etiam epist ad Algasiam'. io do cet traditiones Hebraicas, quas Dona iniri reprehendit, ii tium habuisse a Sammai Qquibusdam aliis qui paulo ante Christi aduentum extiterant. legem non tam ex- posueraM quam corruperant. Verum nihil haec ad Gadi . . tiones nostras, si e Chusium,SAposto aut hores.