장음표시 사용
91쪽
imo etiam ut contractus ciuilis Nam post annos puberta-'tis filius siti iuris hae in parte essectus de sua persona, de actibiis suis, qui naturaliter liberi sunt, pro arbitrio dispo
obiicit Κemnitius, ius ciuile, L Nuptiae, T de ritu nuptiarum , probat ex ea matrimoidia filiorum inuitis parentibus coiitracta, irrita esse. Respondeo, non multum refert quid lex ciuilis circa hoc statuerit: nam ut scribie Lucius Papa III C. Clerici de iudiciis,Imperator ipse et tetur non dedignari leges,sacros Canones imitarixdm igitur sieri Canones decernan matrimonium inuitis parenti ibus contractum, ratum esse, si quae sotae leges contrarium
4ςs Gint, pro abrogatis bendae sunt.
V Ir. Et nunc Israel, quid Dominus Dem tum petits O tyc. Sectari intelligunt haec verba de obseruatione' Legis tam perfecta, quae procedat ex integra iustitia, qu lem initio accepit Adam.
R Espo NsI CATHOLaς A. Nulla Dei expost apsum hominem obligauit, ut ex integritate originalis iustitia operaretur, nusquam hoc scriptura, quam iactant insinuat quia donum illud originalis iustitiae Adamo initio collatum eo pertinebat, non tantum portali a peccata sicut modo per Dei gratiam pos sumus sedimul etiam omnia venialia homines valerent vitare. Clim igitur iubemur Deum ex toto corde diligere, non iubemur id facere ex integra iustitia, qualem in Ada mo amisimus, sed eo modo quo constat ex se, rura hoc fieri posse in hae naturae infirmitate: a multis actum per Christi gratia sic, ita videlicet ut cor nostrum non sit diuisum , sed affectum nostrum totum accommodemus illi, quem omnibus rebus anteponimus. Quis enim credat, sequium ab homine illis verbis requiri, quo e quidem per Christi viratiam praestari solet; sensus igitur est: Et nunc Israe L c tia si dicat res est plane quam praestare potes, iraestitit enim David: In tes Diae me ex siuit .Psu8.
ς irim aliquoties August. negare eraeceptum dili-
92쪽
.sendi ex toto corde perfecto impleri. Respondeo eo hoc pertinere, ut intelligamus non posse nos eo persectionis permenire, quo hoc praeceptum tanquam in finem resertur. ut perpetuo cilicet Deum diligamus , dc ad ipsum sine ulla exceptione omnia nostra dirigamus , quod est ita diligere Deum,ut Beati soli diligunt,atque hoc tantum AEgust voluisse de spiritu littera cap. 1 declarat, ubi ait Ideo pr.
ceptum hoc traditum illis verbis, Ex toto corde, ut quoniam ad perfectionem ha=itaris fleato=um accommodari etiam ea te baptisunt, admoneremur qu, 'em ramittere, o, qui exposcere, sadquid visextode redue -- . Nunquam autem illi in mentem venit, vi doceret nos, ex vi praecepti eius, d bere diligere Deum ea persectione charitatis, quam ita hac vita consequi non possumus , sed illa' sta punc possumus, de qua 1. Ioann.1. ut seruatiere natu ver in hoc Martim
Vi R s. . Omnis indigens senin ascia non erit inre vos Ex his verbis Meleg, eertimus Religioserum Mendicantium insectator, concludit eos grauissime peccare, cum X mendicitate,& non labore manuum vivunt. REsPoNs I CATHOLICA.
Huic obiectioni dupliciter responderi potest non esse illa verba prohibitoria, sed promistaria ut exprimatur quae-d m pollicitatio Iudaeis facta, quod videlicet si legem Dei seruauerint, tanta futura sit rerum copia: vinelie genus, neque mendicus reperiatur inter eos &probatur hic sensus ex eo, quod multae hoc capite promissiones propona tur Et si verba illa fuissent, ut haeretici affirmant, prohibuto'ia, peccasset Elias mendieans a vidua,&Lazarus plenus ulceribus,cuius mendicitas in Evangelio laudatais: Hune sensum tradit Thomas aldensis Secundo, etiam si illis verbis aliqua prohibitio fiereti illa non pauperes.sed diuites Vrgeret, ur pauperum x tam curam habeant, ut non sinantillos propter inopiam mendicare.sic D. Thomas qui loqui tur in haec verba: Isio pracepto legis diuina non prohibetur alicui mendicare, sed prohibetur diuiti m ne tam texare sint, M'ρμα ιυ aliqui instat. Mare cogaritum.
93쪽
Explixatio Catholic CAPIT XVII.
VER s. o. Facies quodu-que dis in prasum Deo auem tigerit DonMnm, se docuerint is iuxta sem eiu , Ex his verbis docent Aduersarij, conti Traditibnes Ecclesiae, Pontifici obediendum nota esse, si controuersias religionis
In eo quod scriptura dicit obtemperandum esse sacerdo- ti iudicanti sedunduli Dei legem, duo consideranda sunt. Primum, qtaod Dei verbum latius pateat quam lex,sive seriaptum Dei verbum dupli enim Dei verbum Catholici aia lygnant unum,quod dictante Spiritu sancto Prophetae, aut . Apostoli litteris consignarunt alterum , quod viva voce tradiderunt; doctritia enim reuelata,ad mmas litteras allia gara non est Nam ante legem scriptam per Moysen, in Icclesi sui procul dubio doctrina reuelata aliquarum
pr0postsenum fidei,atque adeo Dei verbum qubd proinde viva voce custodiebatur: sed & Ecelasia Christiani Euange ,
. statum, inpostolorum scriptis antiquior est, neque tamen illa unquam veto Dei verbo , siue doctrina reuelata caruit. Prius enim Apostoli Euangelium viva Ioce, quam striptis tradidexunt, ut videre est apud Euseb. lib. . c. a . capud Hieron in Catalogo scriptorum Ecclesiasticorum Alterum, quod nemini subditorum fas erat, sibi arrogare iudicium de definixione sacerdotis omnes enim iube hantur simpliciter sacerdoti, de ebntrouersus aliquest tuenti,acquiescere Ibi enun,inquit Deut.17 superbis,it -- lem obeiare sacerdotis imperio, metu homo ille. Itaque cum sine contradidione vita homines iussi sunt obedire sacerdoti iudicanti secundum legem, iussi sint etiam sibi pe huadere illum, qui iudicabat, secundum legem iudicare, quanto magis definiuno Ecelesiae Pasic ire id nobis persua Mere tetiemur
VERAE II. Mandatum quod aga tibi raripio hodie, nequo supra i psuum es. Citant hunc locusa Catholici pro
94쪽
astruendo libero arbitriq. Hinc Calu. in 'dium illorum asserit Moysem non loqui de obseruatione legis, sed depromissione Euangelij, eo qu)d Paulus,Rom. o. hynicam cum reserat ad Christum. Es Polis I CATHOLICA. Expositio haec vim adfert scripturae eum verba manitata sint de seruandis mandatis,de quibus docet Moyses esse in potestate hominis illa seruare, vel non seruares ex quo sine ulla dubitatione demolistratur liberun arbitrium is ne stimes illum docere, quod solis liberi arbitrij viribus mandata seruari possint, adiungit etiam gratiam Circ-
- der, inquit, Domini commum, ut timea Dominum.
IMri Novi x Caluinista Iosie, quod fuerit homo mendax, transtressor legis diuinae disertisque verbis scribu Calu quu duplicite prophanauerit nomen
Res PoNs Io CAΤHOLICAE. Ab illis eriminationibus vindicat illum Deus , cum eum amice sic alloquitur Sicutfui cum Mose,ita ποιαι-: vimina', neque derelin m a cap. i. ccli. 6. 5c loquitur scriptura: au. successor Mosi in prophetis,quifuit magnu secundum nomen suum , maximu in salutem eis Iorum Dei. Turpissimum igitur est hunc sanctissimum Dei seruum conuitiis grauarrauem vi mxus plurima diuinae legi consenta ea procurasse , videlicet ut circumcideretur omnis masculus depopulo, qui per o. annos in deserto natus fuerat. Deinde qui punivit Achan ob sacrilegium commissumet qui praeterea ab e commendatur, quod tribus Isiaeliticas hortatus fueritve ea seruarent, quae praeceperat Moyses: quod ue cillitates refugi constituetit, ut lex postulabat: quodq; fidem datam Gabaonitis seruauerit quod inuo
95쪽
V am s. 'cis Cecidit Iosse μοnm in tenam . Contencti Caluinus hoc loco, in apparitione Iosue facta non Ange
Iu m, sed Deum fuisse, quem Iosue adorauit: quia pro absito. habes inter cuitum latricum. politicum ullum alium i ire luci,quo Angelosin sanctos incere liceat. REsPONSI CATHOLICA. Erat ille perinaliter verus Angelus, ut alias sepE,reprs sentatiuestamen Deus: in cuius persen frequenter Angeli
locuti sunt, qui apparuerunt, ut cum dixit Ero sum Dei tisaham, c. quemadmodum partamentum reprςsentans reget, scribit, Nbs Rex. D. Dieson in ad Galatas fus Etractatiqudd paucis hic reserimus. Porrb Theodoretus'. . arbitratur hunc Angelum fuisse Michaelem, eo quod se dicat Principem exercitus. Idem sentit Pantaleonti ac nusε Cartophylax Constantinopolitanus orat in sanctum Michaelem Cultus autem ei a Iosue exhibitus sater erat, Dreligiosus, long superans politicum, spectans videlicet supernatu talem excellentiam . quae longe eminentior est, quam sit naturalis . Hunc etiam vilium exhibere voluit Ioannes, Apocii. μαα , tanget us vetat se adorari, quae . prohibitio intelligenda non est de cultu Latriae, quia idololatra fuisset Ioannes, qui in adorando pergere voluit cum iam monitus esset nec etiam de ciuili, quia Angelus non dedocebat Ioannem urbanitatem nec idoneam prohibiti nis rationem attulisset, saeptaenim conseruus conseruum ciuilitervenerari debet Est igitur medius cultus inter Latriam, politicam venerationem, quem Catholica Ecclesia Angelis de Sanctis exhibet.
VaRs. 34. Tribui Levi non odit possessionem. Echo loco docuit Wiclem non licere Clericis habere vllas pos- omnes . -
In diuisione per Iosue facta excipiebatur Levi, cui, sicinante dictum est, aliunde prouidebatur. Quantum ad sacer- dotes
96쪽
dotes noui Testametit attinet, legimus in antiquissiniis Pontificibus. Conciliis aeras. Patrum scriptis multa de possessionibus Ecclesiarum Pius I. epist. h. scribit sacrilegium esse, qui Ecclesiae praedia, &donaria diripit Et Vrb nus I in epistola ad omnesipiscopos, air, initio Ecclesiae, pios homines consueuisse vendeas suas possessiones , pretium donare Ecclesiis. Deinde tamen iudicatum esse comis modius si ipsae possessiones Ecclesiis donarentur, ut eo modo non selum praesentibus, sed etiam futuris provide. retur sunt etiam Conxilia omnium Ecclesiarum,quae prohibent alienari possessiones , quarum curam committunt Episcopo v Conc Antiochenum cap. s. Carthaginense . c et Moguntinum sub Arnulpho Imperatoreis ira Denique Romanum . sub Simmacho . Praeterea meminearunt Ecclesiasticarum possessionum Ambr. epist si Chryshomil. 7 adis opulum August. serm. r. 4 de communi vita Clericorum Prosper lib. de vita contemplativa, '.
Gregor lib. epistolarum 33in multi alij. Ex quorum doctrina perspieuum est, licit. ab Ecclesiis eorumque miniastris temporalia bona possideri. Et hinc notat Beda Coulegi Apostolici procuratorem Iudam loculos habuisse, ad insormandam Eeci fiam, quae suo tempore loculis indigeret pro alimento ministrorum, bonis unde loculi sat
ciri possent Coiiuderandum autem est Patres in multis locis serib adhortari Ecclesiasticos, ne in hac sua possςssione, ex qua frugalem sustentationem expectare debent, pauperum obliui antur, contra cos, qui in usus illicitos Christipatrimonium consumunt.
VaR . Iam nune scitora quod Domimum non εὐῶlia ante acum his am, sed sini Obis in foveam moeloco abutuntur qui Deum authorem peccati constituunt,
quasi ipso agente , lapsuri essent Israelitae in familiaritate cum Gentibus continua.
REsΡoNsso ATHOLICA: sciendum est praedictis verbis denuntiari terribilem eo minatione quod videlicet futurum si, ut hae arsae sentς ,
97쪽
quae adhuc residuae sunt, euin quibus affinitates, amicitia , consuetudin es Hebraeus populus vellet copulare non satim deleantur in fauorem Israelitarum, quas tamen DR-mInus alias exterminaturus erat. His positis praedicit illis verbis Iosue quantum mali eueniet, si patrum suorum sanctiones obliti, gentium visinarum erroribus adhaeserint. Hin chri x. Interprete pro, sed sint vobis in foveam, ve runt, erunt vobis in laqueos,& in scandala, M. Sc in iacula in oculis vestris Chaldaeus ver interpre* sic vertit, frunt vobis contritioni, in offendiculum. .
At dices: Nonne ex populi Dei cum sentibus similis..itate, sperari poterat barbarorum adsidem conuersio p terat sanE, si populus fuisset renax religionis verum Iosue facilius esse didicit bonos a cultu Dei excidere, quam malos ab impietate desistere . Adde optimst duci perip vim diu fuisse Israelitarum ad deteriora prunitatem, propensum aDidololatriam studium ideoque eos quantum potuit a gentium connubila, conuictus si cieta λεonatu est arcere
Viso s. s. Optis ob is setur, uisa quod lacu , cui fruire potissimis durauis. Qui liberum arbitrium tollunt,
amplo contradictionis studio, hunc locum ad statun is nocentiae trahunt.
REsPoNsio CATHOLICA. Non loquitur 'sue ad homines in statu innocentiae, sed ad Hebraeos , qui tunc cum ipso erant neque ullae hic mbases, quia liberum arbitrium verein propritalia berum allaritur: nihil enim magis proprio libero a bitti, quam electi, signiscat ergo Iosue populum eligere potuisse , vellet ne e vero cultum adhibe e an idolis. Explicandae hic sunt duae quaestiones prima est , An Iosue peccauerit, Israclitis faciendo optionem Deo aut diis eruiendi Respondeo , verbo eligendi significatur
quidomarum ni arbitru likertas , qua aircium ta*ς, Gelisere
98쪽
eligere possetis nullo tamen 'odo Iosae aut volebat, aut rectesvelle poterat , ut eorum eligerent seruitutem; id enim Dei se natui legibus prόrsus adulersum est. Petem Cur igitur sic loquitur' Respondeo, cessi cacius. vehemhntius eos ad Dei cultum eligendum inflammater Cum enim datur optio inter duo, quorum alteminoptimum est, alteriuri pessimum ae absurdissimum exhortatio est ardentissima , qua accenduntur animi h anilium ad amplectendum quod optimum est in contraiatium detestandum : atque hoc etiam exhortandi nodoxius est Elias, 3. Regum cap. 18. Aquequo μή - ris duas parten Si Dominu HI Dein sequimini mmcisi aureis Baal, sequimina ilium. Et Ecclesiastici cap.Is. Ante homineis
miti mora, boni malum quo placuerit M. Abiu Seeunda quaestio, Cur responderi Iosue Deum eligetiatibus, Non poteritis seruire Domino Respondeo, cum vidisset Israelitas Deum prae omnibus diis eligentes, magno assectus gaudio, voluit eos hac in re reddere inflammatiores: Nouerat praeceps eorum ingenium ad idolola..triam mouerat etiam a residuis Chananaeas,in circumsu- se idololatricis gentibus occasiones multas, millecebras eis obuenturas Hinc ut desiderium excitet ad superanda idololatriae incitamenta, hortatur ad seriam sui custodiam, dieens: Non poteritis seruir Domino , prout scilicet oportet diu, constanter, nisi vobis deinceps caueatis. magno animo ipsius leges, caerimonias colatis. Nota
possim autem haec verba absolute accipi; nam insanus es.set Iosue, qui rerum, quae fieri non ponunt, optionem d.
xet, sed accipiuntur restrictE; ut accepit 'ugustinus hic quaest. 18. Non poteritis seruire Domino vestiis viribus, absque Dei misericordia, adiutorio vel non poteritis seruite impunE, scilicet, citra iram, poenamque diuinam e Ahulensis quaest Ia aut non poterius seruire constanter,
99쪽
qui asserunt bellam natura sua illicitum Etae. REsΡoNsI CATHOLICA. im Manichaei Moys, m , Josue , Dauidem ac caeteros veteris Testamenti Patres, qui bella gestierunt, tanquam
impios accusarunt Sed eos refellit August. lib. 11. contra Faustum c. 7 . seqq. Hunc erroirem excitauit Erasmus
in annotat ad Ah uc ubi operosa disputatione
eontendit bellum esse unum ex malis , quae tollerantux Christiandi, a Christo, & Apostolis interdictum, veteribus autem Iudaeis a Deo permissum Eandem sententiam docuit Cornelius Agrippa, in mordaci suo libello de vanitate scientiatum cap. 79 ubi de scienti . artis militaris disserens. sic ait: Ipse August. ΘBernard Cathobe in Ecclesia Doctores hane alicubi probauerunt, es Pontiinia decreta iliam non ni licet Christiu, Amsotaque ungi alite sentiant. Idem docent Anabaptistar, ςste Melanchtoneo in locis Theologicis e. de Magistratu. Huc etiam referri debet doctrina Lutheri, qui aiseruit Christianis non licere gerere bellum contra Turcam, quoniam ut ait est repugnare voluntati Dei visitanti A corrigenti. iniquitates nostras per illum. Itaque, ut notat Castro, dictione Bellum Lutherus non ab omni bello areet Christianos, sed a bello contra Turcas, qua in re absurdissima habetur eius sententia si n. Chrisiano licet bello contendere aduexsus Christianum , cur contra Tuream non licebit quia in bello,o iustumst, causa potissimum exploranda est haec san multo aequioriae mentiai sese offert contra Turcarum impetum,qui sunt
100쪽
eoniuratissimi Christiani nominis hostes.Porr verba textus prius citatae, non de Dei permissione, sed de voluntate in telligenda sunt: Expresse etiam habemus praeceptum de bello instruendo, et Repis. Nunc metu mari, 3 pracius Amm h demolire niuersa rim Praeterea Deus iusta bella tapEadiuuat, quod nullo modo faceret, si bsilum esset illicitum, nam mala permitti possunt, sed non etiam ad ea facienda auxilium dari. Genes 14. Debellauit Abraham quatuor, ges: cui Melchisedech:Mnei Ab anu Deo στε , quo' tegenie hostes in manibm tuis sunt. Exodi T. Hebraeis contra Amalec ad preces Moysis Deus dedit victoriam; pu- mi iue Iosue stetit sol Postrem notand est sententia
D. August. epist. s.ad Marcellinum si Christiana diseiplina
omnia bella culparet hoc potius misi tibus consilium salutis petentibus in Evangelio diceretur ut abiicerent arma, seque militia omnes subtraherent. Dictum est autem n minem concusseritis,nulli calumniam feceritis,sussiciatu
hi stipendium vestriim quibus proprium stipendium sussi
.cere debere praecepit, litare'tique non P hibuit
V s. 3. Consecratii vim Mi argentum Dransis: do manu mea suscipiat filius mei sfaciat sculptile. Contra cultum Imaginum ex hoc loco d0cent Aduersari idolola triam , quam mater Michae commisit, in eo fuisse sitame
qud'seulptilium inun ad verum Deum retulerit, quodque
Deum in imagine colere voluerit. RESPONSIO CATHOLICA.Argemum quod haec femina se vovisse Domino dixit,non ad verum Deum , sed ad falsum , ab ipsa verum existimatum, reserendum est, ut patet ex ipso loco, c. Ex quibus constat ab ipsa idolum , auquam Deum , more Ethnico culturii fuisse. Neminem iii mouere debet, quod pro Domino , in Hebraeo ponatur pro primm Dei nomen, Iehoua quia usitatum est proprias Dei laudes, appellationes, honores , saeerdotia, sacrificia, ab impiis idololatris falsis dii, tribui ; quis enim praeter Deum verum Optimus,Maxumus qui caeli terraque 2oxens praetex Dominum 4 tamen Ioui