장음표시 사용
151쪽
Nequaquam. Definitum id paritcr tuit ab Inno. III. Extra δε Γ
par Π, qtii cti itate parentis Ecclesia1 per pecuniam Dur adepti, eas ἐμmittere teneanInr: qu a ramen Ionge di versu/ es non praebere consensum, ἐν expressum ait Iid pro hilere e taliter duximur respondenduis , quoniam ex eo ρυod ccntra prohibitionem , ct voluntatem tuam , a qua postmodum misimes ece fli , aliquis te genitus ignorante promisit pecuniam , o exsolvit . praesertim cuin is nulla sit tibi consianguinitate conjuηctus , nisu deBer tibi ad parnais, vel culpam , sicut eredimus, imputari, nisi postea eonsenseris, pec niam Disexdo promi in , aut reddendo solutam alioquin contingeret , quod alit jus factum infidias inimico parantis ei damnose m exseret , cuI penituidis; licere ι : sic ahqtiis de frutide sua commoduis reportaret - . Ratio est, quia contra expresse prohibentem , di in prohibitione perseverantem, pri
sumi non pote i consensus . Quae res octavo . An, si hi imicus consulto pecuniam daret, vel pro mitteret , ut alterius electionem inficeret, elaeius fraude cognita teneatur
dimittere Beneficium B. Minime gentium. Ita respondit Celestinus III. In cap. Abbi, modo recitato quaeres sexto - Ο constaret illos , qui promissum tale feceruης, per fraudem is dispenditiis illitis, qui elige- 'us erat, id malitisse fecisse ' Et qu dem aure optimo e quoniam , si secus esset , impii homines impc dire possent, & imistrare cujuscumque sanctissimi Praesulis electionem. Rii aeres nono. Quis dispensare Potest cum eo . qui Beneficium coa secutus est Simoniace ΤΘ. Aut is BeneficIum eonsecutus est per Simoniam alienam, aut pet Simoniam propriam. Si per alietiam , quam nec scivit, nec ratam habuit ν& agatur de Beneficio simplici , dispensare potest Epj scopus , dummo 'Clectus Beneficium prius resignet. Si postmodum agatur de Beneficio su
rato , vel de Praelatura , arbitrantur Anactetus in lib. s. Decretal. tit. I I. I . num. 37. , & Ferraris Per. Simonia art. q. num. I9. 1 o. , Episcopum
pariter dispensare posse demto casu , in quo talis electio jam fuit persti tentiam reprobata. Id eruunt ex Creg. IX. cap. Si alicHus Extra de ii Elione in Si olhujus eIectionem propter Simoniam eo ignorante, ae νaIam fabente commissum , contigerit reprobari, cum eo stiper Praelatione , ad ρμε
ea euin, qui ignoranter recipir simplex beneflciuis , per Simoniacam ratem , post meram resignationem Epis i dispensatio soleretur - .mari id potest ex Celestino III. Extra de Simonis cap. N his , qui cod μtus de eo, qui per Simoniam alienam, & ab ipso ignoratam, suerat plirmotus, cujusque electio jam fuerat per sententiam reprobata, respondix Ad ultimum , qticii in sine μη Itationis tme in senimus , hoe dtixim
152쪽
mis est per provItatem Amoniacam reprobataris , ab Episcopo suo dissens-rionem cIiquam obclarere de Dre non potest - . In hoc casu electus sitie m ra re sigrare debet Beneficium, Beneficium alteri conferri debet . Quod si Damiaum contiugat per mortem electi, vel alia de causa , iterum vae xe r nil prohibet , quod tunc conseratur et , qui per Simon Iam ab alio . Ipso inscio, commissam Beneficium resignare fuit coactus a delictum enim hujus Simonue purgatur per Intermediam perlanam , ut apposite Glossa Iucap. M alienjus modo laudatum, & signate in verba ma vice . At si deIImonia agatur propria, quam commisi electus , vel ab altero commissa est, ipso sciente vel saltem adprobante e solus in hae dispensare potest Summus Pontifex, ut uno ore Canonistae, & colligitur ex cap. micumque r. q. s. - Issi vero , qvi per se 'ses, cum Iam majoris egeat aetatis, nefanda si cupiditate eas emerast, , in aliis EceIesu canonice νIvere voluerint, servatis propriiι ordinibus , pro magna misericordia ibi eos misiprare permiserimur. 2μοι si fortassis transferri xon potuerint, di in eis eo nite risere promiserint, minori s eoarenti, ad Sacroi Ordiso non aceedam, fina tamen is omnibus Apostolica Sedis auyoritare. Qitae res decimo. An si Simonia alicui conferre, vel procurare Behe scium ratione consanguinitatis, innitatis, vel amicitis Huic quaesito perbene respondet S. Thoma a. R. q. Io . art. s. ad a. - Dicendum , quod si aliquis uliqvid spirituale Histit confert gratis propter Uanguinitatem, veI quarecumque corariem assectionem, est quidem iμιIeira , di carnalis cotiviis, non r-- Simoniaca et quis nibu ibi accipitur. unde soc nos pertiser ad comractum e IIοηis, ct venditionis , in quo fumdatar Sinonia. N tamen aliquis det Beneficium Ecclesiasticuis Micut εω ρ No , Oeι iurentione, ut exinde suis conforvineis provideat, est manifesta S, monia - . Hoc postremum fusius exponit idem S. Doctor in o. dist. a s. q. s. art. s. ad 7. - ωI Oι ratione consanguisitatis Praebendam , si istodit at
aliqαid accipere sperat , fro quo spiritualia dat , Simoniam commiιιit - . Intentio igitur conterentis expendenda est , & secundum eam ferri debet iudicium . Candide tamen fateor collati es hujusmodi non vacare persecutis .
Quaeres undecImo . An Episcopus sine Simonia possit alicuI coaserre Beneficium intuitu obsequii sibi prαitIti. R. Si hujusmodi obsequia reseruntur ad spirItuale, & ad bonum Ecclesiae Episcopo commista, puta dum quis exercet munus vicarii Genet lis , Promotoris, Concionatoria &c.: illis, qui talia agunt, nedum absque Simonia Episcopus Beneficia conseri, sed quodam modo iisdem ea conferre tenetur, ut ad rem S. Gregorius 1 a. q. a. cap. 67. Ecclesiasticis niuitati m
153쪽
con mentur - . At si haec Obsequia omitti O temporalia sunt, ut curam gerere patrimon; i ipsius Episcopi , aut ejusdem consanguineorum : collatio Beneficii intuitu corundem lacta , Simoniaca est, ut perspicue S. Thomas a. a. q. Io o. art. s. ad 2. ' Si vero sit inhonestum chsequit , eei ad earn Da ον Anartim tuta quia fervisit Praelato ad titilitatem consanguIneorum
qu. o, est Simoniactim - . Quoniam talia ossicia personam non reddunt Beneficio die nam . Docte iccirco, & prudenter more suo S. Carolus Bomromaeus in Conc. Mediolan. a. tit. Quae pertinent ad eollationem Beneficiorum- Θι Omn t ad Sinoniam si di us intercludatur, monemus, o obtestamur
Episcopor, talisque, quibus est jui conferodi Beneficia, ut familiari s fuiscerram mercedem ecnstituant, ne illi hoc fu dis destituti Beneficia milest pica tum nais suae opers st ioboris preιium, precipue sibi proponant. Fra dari tamen Ecclesias ne ininus probatorum fominum ministerio, si qui sint in eorum fusillia, qucrum doctrinae , di pietati utiliter sacrum munus commiseri pos. t. Qitae res duodec mo . Utrum Simoniacum sit aliquid acc*ere ob ingressum In Religionem λου. Id obiecerunt Frati ibus Μ Inoribus nonnullI, qui Ipso serme ordianis initio iisdem non tauebant, eo quia permittebant, quod Moniales S.Cl rae aliquid ea occasione acciperent , non latu Itu Religiosae vestitionis , &protessionis S sed thulis alimen eorum. Istis respondit S. Bonaventura in suo libello Apologetico quaest. is., quam hic integram exscribo - Cum erro stris informatores earum , quare permiItiιis , quod tires Nud eas impure,
idest per pecuniam recipiuntur, quae, si nihil secum ferrent , nuliarentit recipereatur , aperte Simonia videtur . Respondeo . Si illud alii fuctant, de δοι non a nobis, sed ab illis est ratio exigenda . Sed tamen ut Diij ciamus quaerentibus , sciendum , quod quantum spectar ad sane materiam, quadruplex est forma recipiendi ad Ordinem qualemcumque. Priwa, quando aliquis recipitur nee pro pecu'ia, nec cum pecunia, sed pure pro Deoistista est purissima coram Deo, ct hcmiηibui. Secunda , quando aliquis recμpitur non pro pecunia , sed cuin pecuηio, ita ut fi nihiI aferret , tamen reciperetur pro Deo : o similicer hoc puruω est coram Deo , sed est eaMι gendum coram hominibus , ne detur eis occasio scandali , o ne H UI Ue-hur avaritiae Diseelus ex De Iucri . Tertia , quando quis recipitur non pro
petuηia , nec tawen reciperetur De pecunia , eo quod non habent aliter ei, qui eum recipiunt, tu necematibus corporis providere , cum tenues facin res domus vix Iussiciant jam receptis , nec od ear audeant starer recipere,
o istos stiis neceptatibtis spoliare : Ita quod ratis persona , quae sic recipitur,
154쪽
y εμ hoe ducit eais, quia nasum hobet, quam Lamen si naso careret, nhIIotentis duxisset e di hoc non est purum , licet που appareat forsitan in chrum . Maria, tum cIIquii recipitur omοrς pecu is , ita qtiod si post ex illam pecoriam Habere sine persona ista , non reciperent peronam , sed ut habeant pecuniam , personam recipiunt: is hoc penisus impurum est, ἐν Sue moniacum, quia ibi pectinia consa est receptionii personae , non econoerso . ubi ergo recipitur persona propter pecuniam, Simonia est, quia ibi penditur Di Durie , idest conseritum spiri uolis Societatis pro temporaIι , fci ἰμeet pro pecunia. Et foc Merique faciunt etiam ex mera inopia , optantes aIIquem venire cum peeunia , quem reciperent, ut eorum inopia repararetur . .eι debita contracta siserentur, ves bona concupita emerentur , vel aedificia construerentur. De ratibus dicit EccIesiasticur 27. PropIer inopiam retiiti deIiquerunι . 2bi vero pecunia recipitur propter personam , quam ritas IH Θenter reciperent , si haberent unde eam pascereης , non videtur esse Simonia e dummodo forma eum intentione cocordet , ct hoc modo sustinemus , quod Sorores S. Garie recipiunt pecuniam cum personis , si quando oporteteus plures personas recipere , quam de fuciatatibus Monasterii congrue valeans fustentari- . An autem nostra hac aetate Monasteria Salictimonialium habenda sint ejus indolis , cujus a S. Bonaventura exhibentur monasteria S.Clarae et & an experieruia doceamur, nullum reperiri adeo opulcntum, quod ad reparanda quotidiana suorum redituum decrementa , non egeat novarum dotium accessione : Vide Benedictum XIV. de Synodo Dioeces. lib. II. cap. 6. num. I., & seq. Magni certe fieri debet , quod super haere constituit S. Carolus Borromaeus , quo certe non anus solertior sacrorum Canonum Custos, purioris disciplinae tenacior, & Concilii Tridentini fidelior interpres. Is enim in Conc. Provinciali Mediolan. primo pari. an. Is 6 s. veluti jam certum ponit, a singulis Μonialibus in ipso Mon1sterii l Amine aliquam pecuniae summam penes probum virum deponi, protessionis temiapore Monasterio tradendam, inquiens pari. I. Aei. Eccles. Mediol. pag. . -
αγο ι, professione facto, eleemos De gratia od professam sustentandum Mon perio datur , id quo tempore puella Religionis habituto suscipiet, opud ομν- Montestibus , st eurum Superiori probatum deponatur , ut nullo i-Ddimento itim Moxialibur praesto esse ροψι - Et in Concilio Mediol. seeum do an. 1369. cap. a. inter capita quaedam ad Μ latcs pertinentia pari. t. Adt. Ecel. Mediol. pag. 7s. ab Episcopo praescribi voluit eleemosynam d talem a singulis Monialibus alimentorum nomine ΜOnasterio pensitandam, hiquiens- Episcopus praeterea tum impensa. AEM et , quae o in Retioiοhi
in ressu, o tempore professionis fieri ment pro vestitu, aut pro aliis rebo,
155쪽
VΙeesimus sextus Titulus, qui est de Poenis,
continet tres quaestiones . sive tria Dubia.
hentes possit exigi pRespondet Panormitanus iii, Suam Extra deparnis. quod sic per praedictum caput , & per cap. Constituitis ibi
dem , etiamsi excederet principale secundum Innocentium , nisi sit in fraudem usurarum , quia tunc non licet. Et de
hoc vide in Contradimus Dubio I a. tertii verbi definiti
DIer muItam autem, o paenam miarum interest et tuis paena xeneriae sit η men , omnium delictorum eoercitio; multa oecialis peccatι, cujus animadversio Aodie pecuniaria est: perna autem non tantum perm-r a , .ertim evitis, re
existimationis irrogari Dist: θ -Ita quidem ex arbitrio ejus venu , qui multam dicit; paraa non Irruatar, as qua quoque iere, ται quo alio iure specIaliter bule delicto imposita est: quia immo mista iri dicItur, ubi Detia- is mas non est iusta C Ibidem. Poena alia est criminalis, civilis altera . Criminalis ea est, quae tendit ad vindictam publicam , ipsique pr prie convenit definitio poenae supra recitata . Civilis minus proprie dicitur poena , quia non inlligitur ob vindictam publicam, sed propter privatum commodum partis laser & dividi solet in Iegalem , iudicialem , & co ventionalem. Legalis dicitur, quae Ianigitur a lege: iudicialis, quae a I
dice : conventionalis , quae ex part Ium conventione . Poena item alia est omduraria , extraordInaria altera. ordinaria dicitur, quae lallicta est expresse a i se, vel a Iudice , aut legis ima fuit consuetudise inducta. Dicitur autem e traordinarIa , seu arbitraria , quae nulla lere , nulla consuetudine sancita est, sed prudenti, & justo Imponitur Iudicia arbitrio. Poena demum alia est latae , alia erendae sententiae. Prima dicitur, quae lacurritur ipso facio, sola crimisis pediper ratione, sola transgressione mandati , vel legis, ante quamcumque Iudicis Londemnantia sentent Iam . Secunda ea est, quae a delinquente statim non incudivitur , sed requirit sententiam Iudicis condemuantis, ut delinquens censeatur In eam incidisse. Author in praesenti loquitur do mera civili, eaque com
156쪽
ventlanali, quam partes contrahentes sibi invicem imponunt. Hanc conscientia imponi posse invicte demonstrant cap. Constiturus, & cap. Suais ab Authore laudata , quae ambo sunt Innocentii III. In primo declarat Sumanus Pontifex , quod si uterque contrahentium agit contra contractum, uterque potest exigere poenam ad invicem in conventione promissam. In secum do constituit, quod obligatus ad certam quantitatem quadam determinata die sub poena solvendani , non tenetur ad integram poenam, si partem solvit Intra terminum. En primum - Luest ausem In Ummento EpiscopI L vitani expressa fuerit certa poma , quam pari contractum non semam scis rei offirmanti: cum tamen utraque pars venisse contra Hrum ex eoηfessione pr pria convincastur , eum θ pars vestra subtraxerit Episcopo pensionem , di Episcopus procurationem exegeris ab eadem Ecclesia, sicut Oetanomus propo fuit memoratus , utramque partem ab ea reddimus abotatam- . En seeum dum- - ad uos Resores Curicorum S. Fortunau querimoniam transmiserunt , quod cum tibi essenν an quadranam libris per quoddam arhitrium coindemnati, efferque paruo ἔriginta Israrum opposita , nisi eas soluerent in reminino constituro, tandem ιriginta trutis Isin in termino persolutIs, occasi ne septem residuorum per quosdam nostras Iiteras veritate racita impetros, ob istisi eos is praefatis tririata IIris tibi per deIegatum udicem eondemn νI. Gia igitur te non decet in tantum Pontificalis modestae obliothi, tit inhon mi gootatis aMeiando desideres cum aliena iactura ditari , moda s, qua-xenus , septem librorum siautiose contextur , Iuper para triginta Israrum
memorator Rectore1 de cetera non moti s .
Disputari hic solet , an in mutuo haec poena possi appoaI. De hae remulta dixi eum Aulbore in Anecdoto de Coatrastatis pag. 1 a. & seq. pag. item Io 7., & ΩΦ Ea igitur potes consulere. Unice ipse proferam S. Antoninum , & S. Bernardinum , qui ambo cum Authore assirmativam tuentur sententiam. Sanctus quidem Antoninus pari. a. tit. I. cap. 7. I. 11. scribens Qi id de mena apposita In contraetu mutuit puta si non restituit inde ad Certum tempus, solvat tantum recipiens mutuum ultra capitale: numquid potest peti talis poena absque usura λ Respondeo secundum Raymundum . Si poena fuit a Iudice Imposita propter puniendam contumaciam debitoris, qui non solvit In te Lio, cum posset, non est usura . Arguitur 13. disti cap. mamquam, & ff. de regulis juris L. mi auctore. Si etiam meaa sit de consensu partium in contraini apposita, ad hoc scilicet, ut saltem motu merue debitum solvatur , usura non committitur, nisi a principio fuerit prava intentio. Arguitur Extra de arbitris cap. Diles . Sed tamen praesu- allitur in fraudem, si ille alias consuevit esse usurarius, vel si per singulos menses, vel annos dicatur poena committi. Arguitur cap. eod. Stabitur tamen in judicio ejus consessioni, & niaxime in toro conscientiae. Idem Ηο-stiensis. Tamen in omni eventu non videtur honestiam petere poenam ἰ immo nec etiam licitum, quando debitor sine culpa sua iacius cli impotens
157쪽
ad solvendum. Et ideo puniri non debet . Et idem videtur d cendum de
eo, quod dictum est supra ante praecedentem, quantum ad lucrum cessans , quod scilicet non debeat illud exigi, quando ex impotentia ille non solvit. Lutra praedictas poenas positas, scilicet judicialem, quae insertur a Iudice, & conventionalem, quae poni mr in contractu de consensu partium, est & tertia poena, quae dicitur legalis, vel canonica, de qua habetur ra. q. a. cap. In I Hur, de in diversis Civitatibus ponuntur certae poenae pecuniariae, sicut v. g. cum statutum est alicubi, quod tutor de pecuniis pupilli , quae perveniunt ad manus ejus , teneatur emere possessionem , vel respondere ei ad rationem quinque pro centenario . Si igitur tutor pecuniam pupilli exponat pro factis suis , vel faciat negotiationes pro se , tenetur utique dare pupillo quinque pro centenario, etiamsi cum illo nihil est lucratus : ex quo nomine suo , non pupilli , est negotiatus cum eis . Iuste enim hoc statutum est, ne tutores ex malitia , vel negligentia sint infidi pupillis , & male tractent substantias eorum, sicut frequenter fit. Nec potest conqueri tutor, si inde non est lucratus et quia potuit emere de illis pecuniis possessiones , vel nomine pupillorum exponere in iustis & licitis mereant iis a & tunc lucrum & damnum esset pupillorum fideliter agendo - .
Sanctus quoque Bemardinus ΤΟ. 2. Sem. 62. ari. g. cap. I. versus medium
Tertia vero poena est conventionalis, idest de consensu partium apposita , ut saltem poenae metu debitum certo die solvatur et & hanc etiam licet exigere , Extra de arbitris cap. Dilecti, I a. q. a. cap. Fraternitas . Apponitur autem talis poena, ut pacta serventur, EArea de saevis cap. Consistitui .
dum tamen intentio sit recta. Quia, ut praediximus, si creditor ea intemtione det mutuum, quia credit, aut sperat poenam esse solvendam e tune non aboletur vitium usurae, quum ipse mutuet causa lucri, & quum ipse speret lucrari poenam ; quae quidem spes destruit ejus liberalitatem , & gr tuitum mutuum. Praedieiis concordat Holliensis, & addit , quod conve tionalis poena praesumitur esse usura , quando scilicet talis solet exercere usuras , aut stipulatur poenas in nienses, vel sngulos asinos , in Authenti Ne quis intituum dans atricoli1 Collat. q. posita C. de Uuris, Authent. adHre . De interesse etiam lucri talis deleationis secundum quosdam tenendum est idem, quod in praecedenti capitulo dieiuna est. Tamen in omni eventu petere poenam non videtur honestum, immo nec licitum et quando
scilicet sine sua culpa factus est impotens ad solvendum, vel ad promissa servandum a quare puniri non debet. Unde si absque dolo & fraude in coi tractu poena apposita fuit, quod , si in tali termino, seu loco non ponit
merces, subeat talem poenam: si ex eo quod non habuit merces damnificatus est , videtur quibusdam, quos posset petere saltem usque ad interesse , nisi ille fuisset legitime excusatus: quia tunc eum non licet gravare .
SECuNDUM DuBIuM . Utrum tota poena possit exigi per
158쪽
Cous ID. I. ARTI C. III. 379 Respondet Panormitanus , ubi supra , quod aut obligatio est individua , aut dividua . Si obligatio individua est, tunc solutio partis non tollit , nec minuit poenam L. Horedes f. An ea stipulatio T. Fu-liae erciscundae , dc de verboruω obligationibus L. ead. g. Cato in princit,io: & dicitur obligatio individua , quando solutio partis non assertiolam commoditatem : puta promisi tibi scribere librum
unum sub poena : rescripsi medium: non tollit poenam , quia medietas scripta non asseri tantam utilitatem secundum partem , sicut tota scriptura secundum totum. Si vero obligatio dividua est , quae tunc est, quando solutio partis assertiantam commoditatem secundum partem sicut solutio totius secundum totum : puta promisi tibi scribere duos libros diversarum facultatum : scripsi unum : tunc poena noui otest exigi nisi laro parte , quia secundum partem habes
totam commoditatem ipsius . In hoc communiter concordant Dolitores in dici. cap. Suam , & Glossa ibi, & in cap. Dilem Extra de arbitris , & magis Elare Bariolus in L. Stipulantes non dividuntur , & in L. 4. β. Cato T. de ver
borum obligationibus , & Glossa in L. Si ferous T. Si quis
13 Perspicuum Id est ae aequissimum, nec ulla Indiget explanatis ne . Unice igitur protero quod scriptum est C de verborum oblinationihur L. eadem i. r. - Cato lib. I s. scribit, paena certae pecuniae promissa, si quid aliter factuis sit, mortuo premi ore, si ex Muribus haeredibus unus εontra ς quam catituis sit, fecerit et aut a, omnibus haeredibus paenam committi proportione o ereditaris, aut ab uno pro portione Da. Ab omnibus si id factum , de quo eautum est , isdIsidutiis sit , veluti iter fieri : quia quod in parier dividi non potest, ab omnibus quodaωmodo factum videretur . At si de eo cum rum H, quod divisionem recipiat, petati amplius non mοῦ tum eum bar dem , qui odperfui ea fecit, pro portione fas Dium petnam committere.
TERTIuM DuaIuM . Utrum solutio poenae juris, vel statutorum, necessaria sit in conscientia Z
159쪽
sso Cous ID. I. ARTI c. III. Respondet Panormitanus de usuris in cap. Tua nor. quod non , nisi post condemnationem, sicut dicit Glossa sinis gularis in cap. Fraternitas tua I 2. q. 2. Nec obstat dictum Theologorum , quod resert Joannes Andreae in cap. a. denseris, de Federicus in Consilio a I. videlicet quod lex condita ab habente potestatem non continens manifestam iniquitarem debet solvari in soro conscientiae : quia debet intelligi, quando non cessat ratio legis in soro animae , seu quando eadem est ratio in utroque soro I aliter secus , ut
in cap. Tua nor Extra de sponsalibuI: quod bene notandum est pro Regula.
13 En verba Panormitant loco eliato num. ra. - Item quia Ins ro animae non habet locum solutio poenae r satis est satistacere , ut dicIeGlossa singularis 3 a. q. a. cap. Fraternum, & sequitur Federicus , & Ioan nes Andreae ubi si prat nam, quod lex condita ab habente potestatem non continens mali itestam inIquitatem debet servari etiam in foro animae , d het. intelligi, quando non cessat ratio In toro animae, seu eadem est ratio hi utroque soro; alias secus , ut in eap. na, de sponsalibin . Et hoc beno notabis - Hactenuτ e r Ere q- bet Glossa ab Authore Indicata in fine
illius Capitis --fuit, si aliquii confessui fora, o fortum fecisse ,
Sacerderi stio, an in paexitentia debes es tuanti, ut inais rem restituar eum
panaὶ Respondeo , quod nou - . Et re ipsa-rina monifesti furti, quadrupues , tum ex fervi, quam ex meri persona, nec manifestI, dupli - Institui.
de obligationibus quae ex desita nascuntur l. s. . Ad hanc poenam certe non tenetur quis in foro animae antequam a Iudice condemnetur a satis qui re est, quod Dominum servet Indemnem , restituendo ei quod accepit, dam que omnia compensando , quae passus est Dominus . Recole Ammtationem 3φI. , & in ea alia exempla reperies rem hanc mirifice confirmantia . Dixi ibi cum Gennetto , quod ii animal damnvm Inferat proximo, & hoc contingat absque ulla Domini culpa , non tenetur Dominua ad poenam juris , neque ad compensandum damnum , nisi post sententiam in IudicIa . Dixi Ibi cum eodem eximio Praesule , quod si famulus aliquid pro jiciendo de fenestra Domini alicuI noceat , & hoc non contingat culpa Domini, seu heri , haerua In conscIentia non tenetur solvere nec poenam iuris , nec damnum , nisi prius accedat Iudicis sententia . Dixi ibi cum eodem, quod idem statuendum est de eo, qui cauponae praeest , de Iube natore navis , di ejusdem generis aliis p aliud enim est torum fori, aliud
forum constaentiae. Primum semper pressimis culpam, stsi hac quandoque
160쪽
non habeatur : & iccirco seniper ini ligit poenam a pire salieitam ob bo
num publicum . Secutulum autem praesumptioni non limititur , sed veritati: quapropter stimul atque non tuterveuit culpa, pinnam non infligit. Qii odsi ob culpam unice praesumptam sequatur sententia Iudicis : obtemperaretii ac debet condemnatus, & solvere; secus Omnia sus deque verterentur. de sub pristextu quod nulla intervenit culpa , quaelibet sententia sito ir se straretur effectu nou sine summo totius Rcipublicae ineommodo. Cave tamen , ne ex hoc inseras nullam legem poenalem obligare Iaconscientia, nisi prius accedat sententia Iudicis condemnatoria , vel deel ratoria. Id quidem verissimum est, si in lege non exprimatur, quod poena , & poenae solutio ipso tacto aut e sententiam Iudicis incurrantur: cujus Indolis sunt exempla modo producta, cujus indolis lant i erme omnes poenae in jure , & in statutis praestitutae . Ait si in lege , aut in statuto id
exprimatur , vere scripsit Anto ine cum communi Doctorum de ιegibus sect. t. p. s. q. h. - Εκ communi sententia reus tenetur ante sententiam Judicia
etiam declaratoriam subire poenas ipso iacto latas , sive illae poenae sint pas-sνα, quae nullam rei actionem requirant, ut sunt censurae, irregularitates. privatio vocis passivae , & activae , irritationes coatractuum , inhabilitas e sive sint activae , sed moderatae , ut sunt recitatio aliquarum precum ue jeju-nsum, moderata corporis castiῖatio, mulcta pecuniaria, & similes. Constat primo, ex communi Ecclesiae sensu , & usu . Secundo quia legislator potest per suam legem infligere , & exequi poenas hiijusniodi , quoties hῖc
modus infligendi, & obligandi ad illas necessarius est, aut valde expedithono communi, scut re ipsa saepe expedit . Tertio, non minor est potestas obligativa in lege , quam in sententia Iudicis : eum lex si aruis immediate procedens a Principis potestate ; sententia vero sit a potestate delegata Principis et & legislator potest per suam legem infligere, & exequi poenam, quam potest per Iudicem, qui ab eo totam suam potestatem accipit , quando per talem modum exequendi poenam , poena non redd turn imis aeerba , & moraliter impossibilis . Ergo si reus tenetur sub Ire &exequi poenam per sententiam Iudicis ini liciani, tenetur etiam subire . &exequi poenam per legem inllictam, si illa poena, ut statim Sc ante omnem sententiam a reo persolvenda, non sit nimis acerba , & moraliter impossibilis . Qiiod addo, quia lex humana debet esse tolerabilis ,. & accom- .modata imbecillitati, ac conditioni humanae ; alioquiti esset occasio multo tum transgressionum , & ideo nariis obesset, quam prodesset. Ex communi sententia reus non tenetur ante sententiam declaratoriam subire poenam
Ipso tacto latam , quae executioni mandari nequit sine actione rei , si i lius executio sit admodum acerba , & dissicilis , ut confiscatio omnium honorum , privatio Beneficii iuste possessi &c., nisi addantur aliae voces plus significantes v. g. ut nulla alia praemissa monitione, & ante omnem declarationem , & promulsationem sententiae sit privatus Beneficio &c. , quia