장음표시 사용
451쪽
tes,Ηorum sunt maxillae pallidae medioerites carnosae, cur , Utriacies in medio concaua,nasus turpis magnus,ps turpe magnum hians, ut qui gdmiratione teneri se'am v ide tu caeterum faciem hanc comitabitur tardita, &Bedidis, obliuio remili fetaeoAnium,& negligentia quaedam naturalis,ut homo hic naturaliter nullius pretia haberipossit, haruautem inter ridicula, Ddiosam videtvresse reposita,tres tur sunt simplices, q- si misceantur multas deinde rictuu species progenerant auxesias ridicul Mi sodiois,aut de spectae videntur, omnibus tamen turpe rat harum nulla odii podictives impiisiteipri ter naturam qualis ea esset, quae unum oculum magnum seu tum Riterum tabcint paruv& depressum,quae fronte inreret,aut mento, ceu quendam ex strue di pste, dosorma' aliquando vidi,&alium quicum puer in strinimas cecidisset oculum unum iere ad medi0 1ο nasum habebat alter autem ceu futilat cyclops, instontem se si simularat, sed de his, Π ε puto non loquitur nunρ Aristotelas, d vltimam speciem turpifficiei, se contrahit, & mahuiui speciem contempIatur dicens, euius aciesest parum decens, hoc est cuius facies adiparet c*ntracta humili , despecta ille est 1ibberalis,dliberalem proprie voco qui dixequibat, ct quando, & quomodo, di propterquam causam debet; illiusque proprium est,Ncumla re,& dolota dei;qui autem multus dat aliqvi,quasi expressae spongiacontrab tur, banc pallionςm quotidi exilemu meo sui dola saliquid,&inuitus dat .nitit Demonstraosque veritatem sui apotelesmatis Arist. dit; quod refertur ad apparentiam conuestientem,li est ad id,quod video apparere in iis,qui cum tenaces sint di auarabaliquando dare coguntur eos enim aspicimus'ultum contrahere, & certo quodammodo a odepictui mos istem ore illorum apparet, 1 utqa turdiditur appatentia quoniam ad oculi iudic mi quod aliqvis tacit inuitus.& vocatur conueniens quoniam rationabilitet in nitet, qui id agit multus,eten im facies animi sequitur affectus, quare in laetitia dilatatur, in dolore eontrahitur ungvine ad cor reeurrente,at spiritus sequuntur sanguinem, &humores,mi in venIS sunt quar nQdetyr vacuum,necesse est , etiam contrahi& corrugari
carnem,S cutim, k it contractus apparet vult , bene igitur dixerit Aristoteles, quorum facies demissa, ct humili AE contracta apparet in morem eorum qui de sito inuiti dant ali quid,vel semunt, aut parigntur illi sunt illiberales, & soldidi,quare & timidi etiam,&pu sillanimes, ct nullitu pensi bominesium poterunt haberi. a
, , me cuia demdent amatores minuunti res
DE oculis instituitur disputatio', sunt autem oculi nobilissimum totius corporis nostri instrumentum , piopter quos putabat Galenus, rmatum esse caput λ in his sicuti in caelestibus stellis putant astrologi caelestia spectari decreta cordis passiones, & animi affectus,dispositiones' ue,tum naturales, tum voluntariae leguntur; ut enim in vultu animus cognoscitur, ita in oculis vultus conspicitur, physiognomi eam autem scientiam praecipue come id io Ios restat Loxus ex Alberto Magno,sign que certissima esse,quae ex hiis οdesumuntui, di quibus oculi contradixerint eadem infirma esse, in oculis ad summum ha- birat animus, &quali sest habitatio,ialem habitatorem esse probabile est, quod et Arist. de Deo loquenthvisum est primo caelumre igitur ab antiquis, & animi speculum dicut ut, ct Hipp0crates ex oculis certissima morborsi signa cerpsit,cuergo magnasilocutorsi vis quia ti, mestis spiritibus abudasitu ex vitis meningibuscerebrisiit conati, nerqi optici b eod' minimo interualla interiecto hisi insinuaturi necesse est, ut inter ola media natura cerebri magnopere exprimat, humor bristallinuspraecipue,& vitreus aliquomodo acerebro pendere putandu est, quin & totu ulu esse additamentu quodda cerebri, quando
452쪽
totus Mura circulari praeditusnon seciis, accerebrum,&neruhiisdem cerebri meningibus Aesti itur, si igitur quid quid utraq. meninge cerebri proprijs tunicis vestitur, aut ceriri est,aut cerebri guxus quidam, & ductus,cum oculus utraque meninge vestiatur,probabila est vel cerebrum esse productinn, vel cerebri partem,vel tandem maxime illi cognatum ali , non igitur ipmerito dictii est x oculis niaxime cerebri substantiam,&actionesti bis innotestem,quod si hebrum imalis facultatis primarium est instrumetum,&quale est instrumentum,tales etia sist virtutes,& instrumento utentis operationes, rationabi liter cogni natura cerebri mulias, animalis quatenus animal est,qispositiones nobis in. notescere putandum est,praecipuamque in oculis esse vim cognoscendi naturam animalis, cuius sunt oculi;contemplantur in ipsis, & materia, & forma, siue illa sit accidentalisj sivo ο ea quae proprie substantialis existem visiva dicitur virtus, rotundus exactissime est oculus is miliis,quare periectissimam cum habeat Armam, in ipso etiam h0minis perfectio quo idam clucescit sed vitiua vis ea inmae vere forma oculi lecti dum quod oculus est odicituri& eiusdem aetiis,ac perfectio, filec etiam cum maximas rerum differentias cognoscere faciat, valdeque ad veritatem scientiarum conducatis ex eiusdem dispositione,ac natura, tota perfectio animalis argui potest; nam,ut pars principalis ad partem, ita tota anima ad to xum corpus se habete,non est absurdum. Huius inditium est, quod videmus senes moi titam p opinquos,debiles oculos habere, & qui minus exacte uident,quam prius solebant,
minus etiam quam prius ualentes dicimus,oculorum igitur natura,aὸ iacies maxime consideranda est,cum tantum roboris in hac cognitione habere appareat.
uio Octo de oculi spronunciat Aristoφῶς quando plurima ab Alberto Magno, & alijs re. Scentioribus,de ijsdedicantur adeo,ut tot pene physiog.ratio in oculis cosstere Rideatur. Juo u Primum Theorema est, illi quoru' ab οςulis uesiculae quaedam pendent amatores uini sunt, ueskulae sunt quaedam quae a palpebris ocul uin inferioribus pendent ,& aliae quasi rogosae,aliae tumidiusculae uidentur,quaed*m aliae sunt in superioribus cisis,&tumidiores sunt,utrarumq. uidetur diminute sermonem habereAristoteles. Priorum tamen,quae ab oculis pendent, nunc sermonem facit, haesi rugosae apparebunt, spirituum absentiam, deperditionem, & cerebri aliqualem arguunt exsiccationem, quod ego re ipsa esse uerum. experientia didici,idem etiam in sceminis uel menstruo laborantibus, uel quae diu lachri marunt,inspicere aliquado licet partes enim quae sub interiori angulo existunt,liuidae fiuti, O abeunte naturali calore, &spiritu, rugosae propter humorem deperditum apparent. De his igitur non meminit nunc Aristoteles,quoniam his potius inest siccitas quaedam, & ariditas cerebri, &spirituum diminutio,quam uini,aut humoris abundantia, quare quorum. tales apparent uesiculae illos uigilasse diu,aut doluisse,aut non bene se habere circa caput, aut minus suscepisse nutrimenti iudicandum est; Ratio Ruoniam signum hoc indicat spirituum, & caloris naturalis debilitatem, & non exacte quod perditum fuit iam reparata. fuisse, si autem tumentes erunt uesiculae, & quasi humore plenae ex Aristotelis sententia, hos dices esse uini amatores. Et rationem afferens sui dicti,ait,hos referri ad passione,hoc est,tales uesiculae, ut ex euidentia patet, insunt bibacibus, ut sit ratio a signo talis, qui diu multumque biberunt habent ab oculis pendentes huiusmodi uesiculas turgidas, qui diu multumque bibunt illi sunt uinosi , & bibaces, ergo a quorum oculis pendent huiusmodi turgidae uesiculae,illi sunt bibaces,quod fuerat probandum. Causa autem propter quam bibacibus, & uinosis in sint huiusmodi turgidae uesiculae,ex medicinae principijs potest deduci,nam bibac es muli si debilitat cerebru,ita affectu cerebru recte no potest cocoquer multi sigii scatet excremetis,quare & se ipso humidiusessicitur, & humoribus excrementitijs abutidat,oculos aut ia diximus esse cerebri quandam partem, ad illos igitur propter comsensum humores seruntur, quare lachrimant sine causa saepe numero, horu pars ad angu los oculi interiores defluens excitat uesiculas turgetes,& oculos rubros,ac lachrimabudost , Oo 3 facit,
453쪽
facit; quod ergo turgidulae vesicae bibacitatem arguatit, propter quid manifestum est . Nec non &obiter constat, quid designent, quaerugo uesicae in aliquibus honnunquam spectintur. Non putandum est autem, si cui naturaliter tales adsunt vesiculi illum continuo e
tiam ebriosum,&bibacem hoc emm falsidii est, sia bene denotat quod cerebrum non bene concoquit demandatum alimeniunt, qu6d debile est . vel securidum seu vel ex accidenti. Memini enim me cognbuisse,itiuii einperatissimum,cui tales aderant vesicular,nec poteram non admirati quomodo Aristotelucumdictum falleret, is retulit se dormire non rasi quoniam maximis curis anu satus, di questiam iion spuebat,neque nasum purgabat,in stomachum:& in oculos excremElitu, hunibr ferebatur, unde lapissimh i. inuoluntaue lachrimae stillabat, oculi turgebane, & residuis pendebant; & raro aut numnt quam cibum appetebat, tridemque mortuus estuetiam incognito medicis ni orbo febricula lenissima quidem,sed malignissima intra diem x 1i i I. peremptus .
I Qibus mehenienter eadunt, qsae ante oeidos aflarent, est vesiculae, an a seres ni fiunt,referuntur a Usiouem, et enim' pomnosurgentgus .ependen artes,
quaesent circa oculos. et οCVm primum de huiusmodi vesiculis meminimus,alias plenas, & turgentes, alias gosas diximus. Rursus quae turgent aliae sunr tantum in inferiori parte oculorum ;aliae demum tum superius tum inferius occupant cilium, cum igitur videbimus homidemi, abentem oculos,ut nos dicimus inflatos, & partem superiorem ciliorum quodammodo tumidam, & quasi plenam humore huiusmodi hominem talibus oculis praeditum, somni dicemus esse amatorem. od Aristoteles signo confirmatdiceiusψqui diu dormitierunt dum a semiso surgunt qui somno preuiuntur multo,' oculos habEnt inflatos, & circicilia huiusmodi vesteulas pendentes tenent, at qui diu, & multo, & profunde dWmiunt lamni amatores sunt, non minus quam illi qui tarde de lecto surgunt, & expergi untiar ;
ergo quibus turgidae circa oculos apparent ueliculae, illi somni sunt amatores,quod,ut dixi etiam uulgaribus in prouerbio est, somnolentosque habere oculos dicunt, & stantes do mire,quorum oculos turgidos uident, & cilia tumida,ut prae pondere non posse attolli uideantur. Habita ueritate positioni nunc propter quid hoc fieri possit dicamus, somnum vocamus refrigerationem uaporum ad caput ascendentium ,refrigerati uapores in humo rem uertuntur,ab humidi igitur copia somnus enascitur, & eo magis si liu mor ad pituitam di aquam vergat, quaecunque igitur arguunt multum humorem pituitosum esse in cer bro, in capite illa demonstrant hominem esse somni amatorem, sed nebularum turgudarum praesentia circa oculos huiusmodi humorem in cerebro praedominantem arguit,emgo haec signa sunt amatoris somni, & quod maior nullam habeat dubitationem certum est, inor autem quod ne siculae praeditiae doceant humorem in cerebro praedominari , ex ψοmedicorum placitis desumptum est, idque merito nam si propter nimias uigilias emacia- 'ti,&sicci evadunt oculi,ergo ob nimium somnum multo humido supere replebuntur, quod probandum fuerat.
454쪽
Io Aturalis oculi magnitudo,&proportionataectim eacuius sutit oculi ficie, talis es' debet ut quantus est semicirculus orio tantus etiani si culorum semicirculus, Itantumst interualluma inedijs supercilijs adfinem anguli eriterni oculorum, quantum c inde est v qe ad radices illius prominentiae quae, subsidetpupilia, quamuis nulla alia ra io tiocinatione id optime iudicat sensus. . P Quicunqueagitur ex Aristotele oculos minores praedictahabet mensura , & minores quam deceat laciem suam,iniim dicemus esse pusillanimem sequis sit pusilla nimis iam sua bra dictum est videtur autem vitiose quaedam dispositio, quae opponi uti limaghimitati tanquam virtuti,&arrogantiae superbiae,& vanae gloriae tamquam excessiri hos puto ocu los esse paruo qui vix spectantur,&clausessere, vel crebro se claudentes apparent, vide tur autem non solum pusillanimorum sed proprie timidorum, & puerorum, ac Meminaruesse passionem,nam cum timent nescio qua ratione, subito claudunt oculos, 'el si in lecto sunt sibi linteis oculos operiunt. Nam cum non ipsi videant, neque ab eo quod timordinc et cutit,se forsan videri posse autumant, hos ipsos refert ad apparentem deceatiam;puto 3eDuo te id significare qui oculos paruos, &subclausos habent,illi pusilli, & timidi sunt, nam qui in energia, es actualiter timent apparenter tale oculorum affectum habens, quare si qui actu timent, tales oculosa timoris passione capiunt, ergo quibus tales oculi sunt, illi pro . pensi erunt ad timiditatem, & pusillanimitatem, quare, inuandbdicitur, Ireferuntur ad apparentem decentiam,nihil aliud significat,nisi quod qui habent oculos,sic affectos sunt pusillanimi, di timidi,quoniam qui timent rationabiliter talesapparent, tale inlacie,&oculis habent speciem. Ratio autem in hoc consistit,quoniam timentibus,& pusillanimis, dum talem excreent actualiter dispositionem illis recurrui spiritus intronversus sua primcipia retrahuntur deserentibus autem spiritibus palpebras,necesse est, ut oculi subclaudun. tur,&minores appareant,sic igiturdecet pusillanimes,&timidos haec apparentia,eosdem 3 o etiam refert Aristoteles,ad simias,quae cum oculos paruos habeant timidae sunt, pusillant .mes, Iosae malorum morum,& inuidia praeditae,& infideles,quare quorum oculi parui illi sunt pusillanimes,&passiones habent praedictas, , At causam propter quam res est tentantes dicemus, quorum oculi sunt parui,& ispe se claudentes,& quodammodo se retrahentes, ut abscondantur in capite, illatum spiri us, &humor ad partes interiores reducitur,&parcus est,&calor debilis,at quorum calor tu de bilis est,tum ad interiora recurrunt sp iritus, do exteriora,ac praesertim superiora deserunt, illi sunt timidi,& pusillanimes,ergo quorum tales sunt oculi timidi sunt,&pusill nimi natura a qui taliseit conscius autem suae timiditatis semper se contemni putat se, qutae inuidus,& ideo etiam malignusexistit;& quoniam malignus,ideo etiam dolosus, &calu - o niarum ocultus seminator,&quoniam se sperni posse putat, ideo huiusmodi ho ues, se
libenter laudant,& vani existunt, vanam captantes adulationem. Porro paruitas oculorum cerebri siccitatem arguit, 'quare, & apud Hippocratem , si in moribus acutis cumuli parui essiciantur,&concaui id perniciosum putatur semper autemidaem auctor oculorum paruitate I, ut secundode morbis popularibus mala indicauit, contractionem cerebri pneternaturalemque dispositionem ostendere credidit uniuersalia
ter autem locutus libro quinto sectione quarta pronunciauit, qeod prout oculi valid i fuerim, ita & totum corpus,ad eo consentire videtur ijs,qi indicta sunt, oculosnaturam, dim
455쪽
spositionem,ac robur cerebri, & corporis totius ostendere,cum autem sensus,& motus praecipuum instrumentum ait cerebrum non ab re sequitu Raod quale ipsum erit,iale,& cor Pus reliqum, ab hoc enim membro animalis corporis tota uis, ac dispositio secudum quod animalest,dependet;parui igitur omnes oculi,quoniam meter naturalem quanda d is ustionem cerebri, Je ad siccitate denotat ipsum inclina i,mali sunt, & praesertim si concaul. Quasi cum paruitate si iugatur etiam obscuritas dolum, & malitiam mentis ingentem Indicat, melancholicum enim cerebrum est, quare & ad nata oculis,quae dicitur tunicat pallidior, & fuscior apparebit si vero non coacaui sed parui, & promidentes erunt, stult tiam,fatuitat et ,demonstrant, nam refertur huiusmodi oculorum dispositio ad cancros; aut ad cicadas, animalia ad actiones, & motum localem quodammodo inepta, tardata j io rudia. l ori Non ad modum ab hac dispositione remoti homines, male vident,& vix eminus res discernunt, quod si cum paruit te iunctum tremoremhabuerint, amplius etiam caesij su -xint,denotant perfidiam,iniquitatem, ad calumniandum promptitudinem, instabilitatqomnimodam, nam tremor ille impotentiam quandam caloris docet,quare &cum mela cholico cerebri habitu,etiam iunitum esse docet frigus,hoc est calorem diminutum, & eo minorem , qui naturaliter roquireretur, & talem, ut potius status ex ipso, quam animalis spiritus generetur, parui, S Aluuiccitatem cum calore iunctam, ideo biliosum cerebrum,& ex bile adusta male dispositum; hunc igitur dices hominem pessimum,crudelem,iracundum, obstinatum,nullis precibus aptum flecti. i a. Si parui imbecilles fuerint, &subnigri, &continue terram aspectantes, ut hominis In- oetuitum perferre non posse vidςantvr,hos vocabis homines verecundos, timidos,dolosos tamen, & cum ira etinentur,pessima omnia cogitantes, sed prae quodam insitotimore non audentes quae mala meditati sunt, adactum, &consumationem perducere. Helenam
talibus 'culis praeditam sitisse ait et is Cretensis, quare & dolosam, & timidam,
malitiosam. Omnino autem oculi parui cuiuscunque sescoloris,&dispositionis, capite magno vel paruo coniuncti,ut etiam Hippocrati videtur,semper sunt mali.
, , mero oculos magnos habent referuntur ad boues, igitur bene firmatum φορο
te nePeparvos,neque magnos habere oculos.
positum superiori attributum est magnos dicimus, qui mediocritatem excedunt, eam,de qua supra dictum fuit, naturaliter autem obteruatum tantum esse debere diametrum orbis, siue sphaerae ipsius oculi, alias enim rotundum diximus esse humanum. oculum quanta est nasi longitudo id tamen mihi videtur notissimum,ut secundum natu xam in homine unus quisque iudicet, quae faciei partes deficiant, aut excedant, quae do ceant,quaeque nequaquam; Est ergo sententia Aristotelis quod quorum oculi sunt magni A. illi ad boves referuntur,at quid sibi uult,nunquid hos eandem habere cerebri dispositione quam boues habent ρ at bovis cerebrum pituitosum simul est, & melancholicum, tardi igitur motus, & rudis ingenii videbutur, ut sit ratio quorum oculi magni illi sunt bobus in hac parte similes,qui autem bovillis oculis cerebro sunt similes tardi, stupidi,di tardi sunt, ergo quorum oculi magni illi stupidi sunt, rudes, . ex his oppositis, cum utraque sint
vitiosa, di damnanda inseri, laudabile esse neque paruos, neque magnos habere oculos. sed mediocres,nam hic ex abnegatione virorumque extremorum constat. Sic ergo posuitus in medio quare erit probus,prudens,buni ingenij, di ad ola couenienter se se habebit.
456쪽
inoculoriam qualitates contemplatus est philose ius,deinde eorum x re nitu finem breuiter c siderauit . Nunc positionem eo, imis speculabitur;trer ovilem si oculorum, in suo loco positionia autenim plusquam oporteat proniinem; dis σε idium mominentes,aut minusquam deceat , di vocanturici,ncaui, si reefmedit mod secundu in nat,a effecti sum, & decentesci euntu de concauisio primum agit, & minossi G simpliciter attam et,qui illi habetis lius est concavos esse,quam prominentes, & id si non alia de causa,saltem, quoniam oculis concauis praediti melius uident,quam is orninentcthabent, hos in Aritassiles dicit significare maleficos, & similesesse simij quaru natura, ut supra diximus malefica est, delectatur enim, laticent, UIMςrς vestes lintea praeter causam,&frangere sala,&hrius m*qi operationes exercere, in quib4s in nocendo, male faciendo delaclari apparit; sin, igiturconcavos habere oculos certum est, eadem autem est malefica, ergo quorum oculi nuru sustimatifici u icinitur laetantus enici cum male laceiinci alis.&-ς tumes idi' hitetates, lini id testim sunt,&pusillanimes iit distimas. 'ioa Huius effinosaevisa est cerebri temperamentum ad siccitatem inelanchesieginaedoetos s,quosi qui 'aeter naturam, tin ocessira sti sentinomines domoniaci uoca'nti Q
e t 'Ppositum est praedicto noxime hoc attributum,oculos prominclites uoco,qui se fesso rasquodammodo exerunt,ut in cancris, &locustis, &cicadta uidere licet, hos acat Aristotelassatum,non quidem quod multa loquantur, sed dicerem stupidos,&taridos,ut qui omnia admirentur, &abore narrantium etiam fabulosa pendeant immobile referuntistaedii parentem decentiam,hoc est uulgo apparet eos qui admirantur ita asci ut oculisquodammodo prominentibus, & immotis maneant. II. . . Si igiturdere criaturaliter ita factum est, ut qui adm iratut mminentibus stet oelia Fhergo culpaturaliter sunt prominentes oculi ille erit ad stupiditatem, & admirationem Ierum fere omnium paratus; ;5Si igitur qui admirantes, 'stupidos dedenter hoc estu re,&proprie imitantur illos videmus prominetatibus oculis, immotisque,& hianti ore ei. perstare, Cum omnia admitanteitatis,&bardi rudes,is asini habeantur, ergo . o quorum oculi sunt prominentes illi sunt fatui, & rudes, quod uero dicitur, referuntur ad Aoogi id nonagniaci nequeeni in asinorumprominentes sunt oculi, quare potads, nisi mendum subest quod ualde dubito crederem ad animi dispositionem,& ingeni 3 qualit inmine misendum, at sit sensus ι,l Q rum pmminentes sunt oculi, illi sunt fatui,&stolidi,&rudes scurasini, quod afiparet clare litemplantibus statum, atque habitum eorum, quiadae irantur, distupent; dum aliquatipsis noua magna, &pulchra,vel etiam grauia, & terribilia insperato se se otiis uniuestupest enisi,&iamo obuitu haerent defix aeterum Iculorumpto nentia, d
457쪽
iorem quidem in cerebro pituitae copiam araunt,maibrem tamen Disse quantitatem sta as subfrigidi in materia ex Oaspricto dia inbiuia, niniis fabricati fueruiit,oste dit,quo statu undique concluse in partem debiliorem fecit impetus, & oculos senuit prominentes;quare sistitus sibfrigidus est ii cereia 'patentu smodi cerebrum, et mn μteriam statulentam,ergo frigidam,& pituitosam in se habere; non probe igitur discurrunt neque exacte rerum ausas penetrant,quare&adiuitatu 'stimidissilit; vi nesciant propter quid, & potius non dant quibus debi esciant propter quid, & potius non dant quibus de tu , Muaui a qu Maon letant opilam,superstitiosi sunt otiam,&quibus f leimponatur obliuioRadati cartas, itaxias inepti,ad seruiendum nati,instabilemmmisiquitan creduli quod illasasciditissu niam pituitoso sunt cerebro praediti, alij la hominesdicvm effagulosmi vanos sistit his ib:nimio indulgentes,verum non videtur princ insipia positis consentiri Nδῖ m l .sahq 81
Corollar: eis superiori simile, quod ex abnegatione excessus, & dehistus in magnito.
dine deducebatur; hoc aut Edesumptum est in mediocritate situs, ositionis culorum, ut sit ei sententia; quoniam neque plus iusto concavos appame oculos, nequo a οPlus conuenienti prominere bonume ergo indisera situs omnino eritProbus, Religentediis: hoc ipsum metitam natura oppositiam' potest eonfirmari Flamside viroquiuque verum est affirmare vel negate & opposituenfirmationes fiuntquidem singulis tu falsaemuliquam autem simul verae, ergo his contradictoriae negationes poterunt esse simul verae, at nunquam sinet Sue,quod expostiloise clarunifiexos,ponuntur contrari eo cuius prominen L & concauus.
Q concauum sequitur malitia, & fatuitas dolus, &A S, & ruditas, quae sunt passiqn i mi amprobandae.ergo ad non prominentem, & ad non concauum oculum,sequetur, nondSDS,d nim prQbitarinonri as, &nonLatuitas quae.semptassiones non impioban si 3omim*d affimationesti s idturatamatio &a i negationem ui negation probi by- c ela iniqWare sipolatum vi concauu est millus,ergo non p minens,i&non Omiuauu 6ς ir myllas, quod fuerat demonstrandum H. Cuiu igitumcisus 'edius est inter illas situs oppositas dispositio nil lum dicemusesse verecundum homninem, bene moratum , ad virtutemmatum , simplicem pereiusqu-d osti',ad actio sanum iustum, & non imprudentem, probum sociabilem,:& religio-0ΠΗta is autemetit praeserti insi. aeus fuerit nigrioris autem caesius suem, Optamo inge uvip ditum, studienti fac specula onibus aptumaudacalasmus IH si IO'. I
etiam paruum excessum, &paruum desectum quid portendant exponit,qqod autem
458쪽
excessu.&de stu dentur gradus huidsmodi , hoc sane declarabitur exemplo, est defectus in dandoi auaritia, minor videtur tenacitas, amplius,&min parsimonia in medio virtus est nomine carens,post hanc liberalitas demum prodigalitas,quaedar quibiis,ctitando, & quomodo, & propter quam causam non debet,ex parte igitur defectus primum iiD
Quicunque habent oculos mediocriter, & parum concavos hi sunt magnanimi, quoniam sunt in hoc leonibus simit Talem ferunt sisse Aristotest inculorum dispbsitionem, & situm, cui tamen Diogenes Laert ius tribuit oculos paruos, & mediocriter concauos,qui la*: putant Aristotelem, e credidisse riagnanimum , di semetipsum suosque λα i.-descripsita quarto ethicorum in cap. de inpagii nimitast. ne virtus in hoc potitantiu lo cosistere ςIqtivi magoanimi se magnis dignosputent, crevera sint,magnos honores,
de magnas contumelira curent at paruos, neque ambiant, ne respiciant; dicemus igitur leonem eisputagnanimum, hunc habere oculos parum concavos, ergo quorum oculi
sunt concaui, magnanimi existunt, potest etiam sic deduci, qui oculos concavos habentita,ut os si perciliorum promineant, illi sunt similes leonibus,at qui similes leonibus sunt secundum: ipus , ijdem etiam secundum animam sunt magnanimi , ergo quorum oculi igni p. rum Uyneau illi sunt m gnavi mi; inor non habet dissicultatem, nam exeuidelia patet,leones enim talla superciliorum genus habent; Maior quod imilestionibus secundum corin 1 Malitin sem gnanimitati specimen,ex ea pendet positione, Qualia siIntor corpore tinerumniataIe etiam ut animae naturales operationes, & inclinationes, quod io videtur eligust exp)rtς 'nuenire cum Galeni dicto, quod animi mores temperatura compori Musu tur,non quod corporis temperatura ullum quidem nobisitabit uin natura lem inferat; ficuulustiniis dici ni ndum i scibus ad natandum, sed bene inclinationem, propeusippum magis is hi iniquam ad illum praebeat morem,in quem nisi recta ratio vel lex veheta de tio resistat;facili negocio labetur homo; quoniam mens, di anima humana illaber imum a natura egregias quasdam potentias ad omnia agenda, de cognoscenda, nihi statiaevi vetat,ut haec magisquam illa actui,' habitui sit propinquior, propinquitas:
haec,Nhabilitasa materia,&corpor vidictum est,pendet. ' : E-PiSed quod positio Aristoteli sit vera,iam non Qst dubium, at pmpter quid hoc contingat,id sane magnam milii videtur habere dissicultatem,quid enim nexus, quid conuenie-3o tiae, &communitatis est, inter prominentiam superciiij, oculorumque cauitatem, & ma egnanimitatem atque animi elationem quadam'non negauero sane concavos oculos pro minentibus esse pulchriores,& ad suum munus exequendum et iam aptiores,siquidem virtus unita sortiorest iiii autem est eorum;is multo magis, cum concaui fuerint, quam prominentes,α nimis aeri expositi oculi. Attamen si tentandum est dicere aliquid, profvicto quorum oculi sunt concaui, &supercilia prominet, eaque crassa sunt,& oculi caesi', siue lalubijs inest cerebrum calidum;& siccum,ex melancholia naturali calefacta, & flauabile simul vinctis, sic enj vi ,:&ossum materia dominatur, α oculi mediocres sunt, nequc. excremento pituitoso abundant,vnde sequitur quod melancholicum medioeritersit cere- , brum,quoniam autem rursus oculi ad paruitatem declinant si futui sunt, sicuti leonis,probabile est,bilem flatiam senes in cerebro adesse, quλui sinuitur magnanimitas, hoc est supereminentis desiderium, & multa excandescelitia contra ea, quae multum impediunt, sic igitur magnas contuinelias valcis acerbe prosequuntur,&magnos honoieS, quibus extollantur mirifice petuirtinam his attolli,&caelestia se tentare arbitrantur:hac ergo probabi li ratioς iri none,putarem probauisse propter quid homo haberis oculos parum concavos,
fulvo qu les habers dicRntur leones, sint magnanimi,&generosi probabile etiam est, eosdemusse jpst , & placidos, mansuetos,nisi cum laesi fuerint, tunc enim furiosa cru diim specjejdipssini a perissa laruntur, di per tela, pςr hostς puleiaram petent per vulne.
459쪽
ra mortem,tisque nihil una unica ultione suauius erit, & efferata vindictae libidine asseah la ipso vitamque suam nihil ducent, deposita ira humani placidi, mites, &mansueti, ne
que malorum memores, aut laeti existent.
II aibus vero plus referuntur ad boues.
Uatus quinque,positionis oculorum ab Aristotele contemplari dicebamus unus erat iin quo neque oculi pssimi nebant,neque concaui erant i alter eorum qui vehementer 16 erant concaui,de quo supra, tertius ponebat oculos nimium pmminentes,quartus ille est, 1 ide quo modosermonem fecimus, in quo cooremptabamuroculos mediocriter concavos, hoc est parum ad defeeium declinantes;nunc quintus status proponitur in quo parum ad excessum,&ad prominentiam accedentes oeuli considerantur. Est igitur. Aristotelis sententia, illiquorum uti paulo plus iusto prominent,quam requirat naturalis oculorum dispositio,sunt mansueti, reseruntur ad boues, naturamque habent secundum animam similem illis,sicuti habent, quaeest secundum colpus, Ηος est, ut corporis parte sic ahi boues referunt . . 'o Mansuetos uidetur uocare; qui magnanimis quodammodo opponsitur, qui Μmpe nosunt elati,non in stati,non superbi,non admodum ultionum amatores,qui possunt ign0sco et Ore laesi,neque prae nimia ira insaniunt, tales igitdidicit mansuetos,hoc est ad irae vacuitat& Oeaccedentes; Qualis autem sit hcee,de qua loquitur mediocris prominentia , docet boumidispositio, quorum oculi aliquanto maiores sunt, deuidenturis inminere aliquantulum,&hoc ideo si quoniam denotant dispositionem omnino diuersam ab ea,quam inesse leo-hus dicebamus. Cum autem loquor de bobus exectos intelligo, hi namque, & stigidio res, & humidiores tauris effecti, ad habitum pituitosum, &terreum accedunti; unde propter pituitam mansueti, & ira vacui uidentur, laesi tamen diu,multumque, tandem etiamέ1exociunt, quod autem de Iunone dicebat Homerus cui oculos tribuebat bovillos, id potius colorem significare puto, quam quod oculi bovilli sint aerei, & quod huiusm di animal sit temperaturae aereae,nam hoc falsum est, quod si breui uiuit,&augetur cito ausam aciputo breuis uitae, quod activa passivis, non sunt bene mixta, & elaborate coniuncta ita, ut ad extremum peruenerit mixtio,quod autem cito crestant multus forte calor, cum multo humido iumstus id facit colorem autem dixi aeris habere boum oculos, hoc est qualem in aere videmus, aqueum scilicet atque ceruleum , sicuti quando modicati ubes in aere spectatur;iure igitur dixit Aristoteles,quod quorum oculi mediocriter prominentes sunt, illissimi mansueti, & sicuti in corpore oculos bovillos, ita etiam mansuetudinem eandemd animolicere agnoscere: quae forte ex eadem etiam procedit causa. ex qua tales oculi constant,haec igitur est praesentis apotellasmatis sententia quo Aristotelicae de oculis sententiae
. . , 5bifrontemparuam habent, indisciplina vis, runtur ad ues. ΠAri Hai OVod supra oculos infacie positum est frons dicitur, de qua nune Aristoteles tractaturus est;frontem a ferendo dictam uolunt,quoniam prae se serar animi indicia, na& laetitiam, S: tristitiam seueritatem, misericordiam iram, & mansuetudinem frons indicatifrontem dicimus tqtuu illud spatium, quod inlat te superiori a cadisi seipiti priua
460쪽
terminatur, in inferiori sunt supercilia,utrinque pili temporum,proprium.est cutis frontis; ut sola inter omnes partes corporis humani arbitrio voluntatis moueatur, illi cnim supponsiti, sunt,aciundii duo musculi dilatati, ad cuius motum,cutis frontis mouetur,dilatati autem ita stat,ut a principio capillorum exorientes implant xur in fine supercilior ii, de tan ii sint quanta est illoru latitudo,quorum usus est ad se contrahere supercilia,& oculorum iuuare aperitionem,uam sursiam ducto supercilio, et superior palpebra eleuatur, & patefit oculus,cum ergo voluntarij motus principia, & instrumenta sihi musculi, & sint ipsi circa caput, &a cerebro motus ac sensu suu suscipiat,immediate Ii neruoru propaginess,ratiorinabiliter volsitatis affectiones, & dis psitiones ostedere possunt ex his igit cur sic frons apio pelletur, & quid sit, &cuius gratia,& psi quid voluntatis index existat manifestum est . . Putabant nonnulli potissima esse vultus parte, at Cicero vultu,a fronte etiam vulgata paraemiabidetur distinguere,qad Antoniuscribens ait, maluisse cora agere,qlitteris,n5m. solu ex oratione, sed et vultu, & oculis, & fronte seu amore pspicere potuisset, &alibi ad Atticu stote, & vultu alio spei ferre se ait,verum intimis sensib. angi aut igit vulgaris est quida dicendi modus, exagerationsi pleonasmo faciens,aut re vera frons a vultu, ut ego etiam arbitrior, sicut vola; manu distinguitur. De fronte itaq. primu q, a ponitur apotelesma est tale: Qui fronte parua habet sui indisciplinabiles;parua aut pol esse frons, aut qm capilli ea coarctat nimiu descedetes, de plus iusto illa stringetes,aut qm parusi, & strictu est os caluariae in parte exteriori,&depreisum εα ω accidere in quibusda adeo certo vidi,vi quis capilli no descederent in frons vix ulla apparebat,qm aut de paruitate&magnitudine eiusde est agedu,oportet prini uponere 'ucena sit ronabilis,& naturalis fictis qualitas a cuius elongatione dicet paruasia magna fios. Pictores, ut supra diximus,&side corporis humani Symetria loeuti suis in tres parte aequales, & ut ipsi aiunt, unisonas, pulchram viri facie a radice capilloi si Gq. ad cxtremamentu diuidui, prima pars est a radice capilloru v . ad media supercilia inde Ysq. in nasi eXtremitat tertia vero in menti terminu desinit; oportet aut intelligere lineareeta ad pei pendiculu descendente,q in tres partes scindatur, tanta aut debet esse totius frontis altitudo,quanta est nasi longitudo, &oris Esurae, siaergo parua facies fuerit ,lpterea q3 eapilli descendant,&frontis altitudinEoccupantes,ea restringant,hac dico significare huminem
16 indisciplinabile,hcc est rude,&ad conleplationes nos olu inepto,sed et auersu abj3Mens Proprie indisciplinabilis dicti,gcaret ea potetia,sin si homines sui apti ad capessessu Ieru sermas,hic aut est intellectus,n5 qir illa no habeant, sed G sit rydis corusiis, di tenenbrosus is phantasiae imperfectione; & impotentia; Horti propriti esse sciet, ut vi K Munx,
magnae difficultate principia scieritiam intelligat &admittant,no .n: possunt discerneres' O itidissetetiae inter pse nota, ded a in tantua sit aversatur scieti as,ut homine sciunἡtijs deditos penitus derideant,&nihili faciant,voluptatib. gulae . veneris mancipatis uville dicebat,sponsi Penelopes; nebula s, Alcinoique;horum igitur primaspectent , icosi, lorum causa angustam habent frontem Aristi moribus porcorum essesimilemi disithilist d.
queras sic se habeata signo probati ldicens,sues sunt indisciplinabilas, Mities paxustm ijsti
Ab bent frontem,crgo quibus paruaefrons inest illi landindisciplinahiles paruam, ut di Μάμα capillorum descensu,eum scilicet radices illorum ita descenderint,vt dimidiatumstructo
tislocum occupent, causa autem huius positionis haecesse poteritia tii, I .
ioniam multa est excrementorum copia' ijs ihilocis, in quibus esse non deberet mari excrementa sunt aqueae,&terrea itaetamen, qd qua terram superet , luti cuiusdam .iliquescciuis naturam represemcd, ille , cui adest haec te edi iuidebitur quidem . apprehendere , quoniam humidi est recipere , ex retinete deberet, quoniat infecit,1 terrae hoc uidetur proprium,sed quoniam calor duficit, & uirtusa, sua imbecillis est , ideo seqRitur,ut parum iudicio valeant, quod in vitaine activa consistiti, cum igi tm calor non praeualuerit, ita,n apte miscea uis humidum sicco tantum abest quod hoc retinea Oct