G.J.'s Gravesande : introductio ad philosophiam, metaphysicam et logicam continens

발행: 1737년

분량: 298페이지

출처: archive.org

분류: 철학

101쪽

distinguunt; sed tunc illud , ex his attrebibutis, quod pro presipuo habetur , constituit Differentiamuranc.

4. Proprium voc tur attributum simi

le, sed quod non essentialiter Speciei competit , quare sine hoc semies concipi e

test, non . tamen ita ut immutata, &corrupta, sit. ε368 Quatuor modis Proprium distinguitur. 369 Proprium primo modo .competit . soli, sed non omni ; idest, assirmari potest de s lis individuis Speciei, sed non de omnibus. 37o Proprium secundo modo .convenit o mni, Ied non soli. 37r Pro prium tertio modo competit omni, soli, sed non semper. 37 a Tandem, Proprium quarto modo co petit omni, soli, & semper. 373 Si animal sit Genus , Homo est Se cies . Proprium primo modo est , studio

literarum animum applicare. Secundo modo, est duos habere pedes. Tertio modo: ' est , cogitata verbis exprimere . Quarto modo est , habere facultatem Verbis e primendi cogitata. .

102쪽

AD PHILOS PH I ΑΜ-

. Diximus , has distines iones non magni 37susus esse, si res nobis non satis notae sint: Mutatione corporis Homo in Μonstrum potest converti ; & sic de Genere in Genus, aut de Decie in Deciem transire: sed si mutatio successive fiat, quis determinabit in quo puncto mutationis Homo destructus sit, & pro Μonstro haberi debeat Etiam determinatio Proprii non satis distincta est; Proprium in 4. 'Μodo pro Disserentia haberi potest ; & ad Acciden-ria pertinent Proprium primum & te

tium .

. Ideae abstractae quadam Μentis opera- 367tione efficiuntur. Concretas vocamus Ideas quae, sine tali operatione , Μenti praesentes sunt; & eo respectu , Abstractis orponuntur. i

CAPUT V. '

TDEAs vocamus Relativas, quae nobis 37 - - comparationem duarum Idearum exhibent a 3. ; reliquae Absolutae vocantur. Ideae Relativae nobis nihil extra Μem 378tem repraesentant ideo cavendum i ut hoc de Ideis, Abstr diis monuimus , ne

103쪽

I , N et 'st o D u C T I o 'usramus rem existentem, aut possibilem, quae pro Prototypo talis Ideae habeatur . . 379 Ideae quae conseruntur, Vocantur termirini correlati. Pater 8t Filius sunt termini correlati, Paternitas est Relatio. 38o Relationes innumerae sunt. Comparatione Idearum quatumcunque sormantur sive, Substantiarum , sive Μodorum, sive ipsarum Relationum. Unio Μentis cum Corpore est Relatio .inter duas Substantias. Consideratione variarum figurarum, acquirimus ideas Relationum inter Μodos Idea globi aurei continet Ideam Relationis inter Μodum & Substantiam . Sed & ex ipsis Relationibus novae es ficiuntur . Si videam duplum ter in se lupio contineri, Relationem percipio i ter duas Relationes. 38r omnig. quae de quantitatibus determinari possunt , ad Relationes pertinent . Quantum Vocamus omne quod augeri &minui potest. 38 a Nihil Μagnum dici potest , nisi cum Relatione .ad Μinus , & haec Idea nihil

determinati eXhibet. . ..

Μus est magnum Animal, si conserat tur cum Formica exiguum si cum Ele

104쪽

r AD PHILoso PHIA Μίvita; Ingenium stupidum ; Μotus velox; Relationes exprimunt. Circa quantitatem tamen observandum, 38 unamquamque, in se consideratam, determinatam esse; & determinationem. hanc non esse Relatimem . Si unicam quantiatatem considerem , reliquas omnes sep nendo, haec determinata est; & quia cum alia non confertur , non d/tur Idea Re- lationis.

. Sed talis quantitas , in hoc casu, neque magna, neque parva, dici potest; 3c nemo Mortalium hujus dimensionis Ideam distinctam habet. Hoc patet ex Hominum judiciis, circa 38

Relationes. Μagnitudinum, quas non immediate, aut auxilio Μensurae communis, conferre possunt i vix credibile est, quam vium disserant judicia de Μagnitudine L nae, & de Μagnitudine obiecti cujuscunquo distantis, per idem Telescopium, a dive se spectatoribus , visi. Ubi Relatio determinari potest , ejus 38sdem Relationis, in diversis hominibus eadidem sunt Ideae; &; hac de causa, Homines Mon attendunt. ad diversitatem Idearum ipsarum magnitudinum t Iudicia enim nostra circa quantitatum Relationes tantum

105쪽

CAPUT VI. De Ideis suorum qine in Mente per.

. Muntur.

I Ranseo ad Idearum distifimonem .

quae ad nos ipsos pectiliarem relaationem habet. Omnis Idea referri potest ad Μentem ι aut ad res extra Μentem ὁ & cum haea divisio omnium rerum ideas complectatur, illa quae hucusque explicavimus, de rebus in genere in Libro primo , & de Ideis in hoc ipso , huc referri possiint . specialia tamen quaedam observanda hic erunt, de Ideis quae nobis Actionem aut Affectionem Mentis exhibent. Ad actionem Μentis pertinent , Deter , minatio voluntatis 3 Attentio; Μemoria , quae latiori sensu etiam Imaginationem complectitur ; Animi Affectus , ut Ira, Amor, odium, &c. In his omnibus Μe

tem a ivam concipimus.

In aliis Μentis affectionibus, hanc sine ulla actione nobis hepraesentamus. Huc pertinent Gaudium, Dolor, Fames, Sitis,ia similia. Huc quoque debemus reser re omnes Sensariones Odorum , Sonorum . & .quas gustu acquirimus ; etiam varias illarum quo

106쪽

Laevis, Luminis, & Colorum .i , O M. De Determinatione voluntatis superius 39ovgimus. I . . Attentionem Vocamus illum Μentis 3 ractum , quo eandem Ideam diutius praesentem servat ; de hac ipsa in sequentiabus, propter peculiarem ipsius usum in detegenda veritate , nobis asendum erit Quaedam de Μemoria ram diximus 3 qa IO4. 192. 2V3. λ: pauca in sequentibus

addenda .erunt i nune autem observamus, facultatem revocandi I deam, vocari M ginationem, si spectet Ideam a causa cor porea externa excitatam . De hac etiam in sequentibus iterum agendum erit.

De Animi aflectibus superius quoque diximus ara .ar 3. ; & similiter de his in sequentibus quaedam observanda erunt. Circa Gaudium , Dolorem , Famem , di Sitim nulla difficultas datur ; agitur de statu Mentia , quem haec immediate 39

Sed quando agitur de Ideis , quas per 39s

sensus acquirimus, sepe rebus externistribuimus , quae ad Μentem reserri debent. Sonus, Odor, Color, non ad reS, sed ad Μentem pertinent.

Dum sonum percipio, in campana nis 396- hil

107쪽

Im T Id o v o C et I ohil datur praeter motum tremulum partium minimarum. Corpus mihi apparet rubrum: immuta be in tantum particularum, in superficie j centium , crassitie , fiet flavum , viride νοῦ caeruleum, violaceum.

3ς Ab ipsa autem Sensatione , debemus seia parare Ideas , quas inde deducimus: AD , perae superficiei manum applico, ex Seninsatione Mincludo, minores in superficio et dari inaequalitates; sed haec Idea toto coelo dissert a Sensatione quae Mentem afficit.. Colorem video ; concluitia iuperficiem dari, ad quam mo resero Glorem , &hanc esse luperfic1em corporis; sed haec Colore distin 'i debent. a 3 De sensatumibus quaesitum , an in iamnibus Hominibus snt eaedem. Sed quis hane quaestionem solvet in 3yy Duo Homines vident idem corpus cole ratum, Colorem hunc Rubrum vocaria diunt. Uterque , quotis eadem , quam nunc percipit, Sensatio in Μentem redis bit , Rubrum se videre Colorem assimmabit; sed an eadem sit Stasitio , quam eodem nomine hi exprimunt, id est, an utriusque . Μens , duri se Rubrum Coi

rem videre ambo dicunt; eodem modo afficiatur, nullo modo determinari potest. Haeci, etiam ad reliquas Sensationesreserenda sunt.

108쪽

. Generalia de Iudiciis . JUDiciu Μ est duarum I dearum compar qootio, & Relationis inter has Perceptio. De Relationibus plura jam habuimus ; nunc de harum Percepsione distinctius Dgendum. In Iudicio nihil datur praeter Perce- Oxptionem; & qui voluntatis determinati nem in hoc ipso desiderari assirmant, ad naturam' Perceptionum , & Judiciorum ,

non attendunt. ε

. Voluntatis determinatio potest spectare qo aquae ipsum Iudicium praecedunt. Ut hoc d tur, praesentes duae desiderantur Ideae, &v'luntas Variis modis circa has versari potest; Ex. gr. ut has revocemus, aut ad has attendamus ; sed tunc nondum agitur de

Iudicio, quod ab his Ideis distinctum est, quamvis sine ipsis dari non possit.

Ubi vero Idear praesentes sunt, Iudicium 4oqsequitur: qui enim percipit Ideas, eo ipso videt Relationem, quae inter has datur, aut percipit non immediate ipsas posse conse ri . Sed hoc ipsum est Relatio , & hujus Perceptio est Iudicium: & qui Iudicium a Perceptione duarum Idearum separaret , G eo

109쪽

ρ8 INTRODUCTI eo ipso amrmaret , Μentem non perclapere Ideas, quas percipit. Ο Judicium verbis expressum vocatur Pr positis , Varum , Pronunciatum , quibusn minibus generaliter designamus omnem re lationem inter duas ideas, quando haec ver bis exprimitur , quamvis non immediate percipi possit. os In omni relatione inter Ideas, una semper ad aliam refertur ; id est, de hac alia

amrmatur, aut negatur. . 4o6 Idea quae amrmatur, aut negatur, Vincatur Attributum , aut Praedicatum Pr

positionis; Idea alia est Subjectum Propo

4o7 Voces quibus Subjectum & Attributum Propositionis exprimuntur , dicuntur hujus Termini. 4o8 . Hi duo Termini junguntur copuIa ,

quae amrmationem aut negationem determinat .

4oy Sed quamvis omnis Propositio necessario ex his duobus Terminis cum copula

constet, non tamen omnes semper exprimuntur . Petrus ambulat , signincat , P

trus es ambulans y Lego, coincidit eum hisce verbis, ego sum legens. 4 Io . Termini Propositionis sunt Simplices , vel Complexi. ii Simplices dicuntur, si unica voce esse

110쪽

. A D' P Η ILOSOPHIA Μ.rantur, ut Sol; si pluribus, Complexi n minantur , ut Corpus SMematis Planetarii

maximum.

De Propositionibus Universalitas ct

Particularibui . . :

J JULTA de Propositionum Divisione 4ra

L A apud Dialecticos habentur; pauca, quae utilia mihi apparent , explicabo is Praecipua quaedam ex reliquis breviter imdicabo ; sed plura omnino intacta relim

quam .

Propostiones sunt Universales , Parti- 4rsculares, vel Singulares. Universalis est , cujus Subjectum quan- 414 tum potest extenditur , ne uno quidem individuo excepto; exprimitur hisce vocibus, Omne, Nullum ; ut, Omnis Homo es mendax; Nullus Lapis cogitat. Particularis est Propositio , si Subje- 4rsinum minus late pateat ; ut iidam Homo es probus ; idam Lapidax non sunt phaerici. In Singulari Propositione, subjectum est atoandividuum ; ut Arisoteles es Philosopho- rum Princeps. . Propostiones hae ad Universales rese- 4 a

SEARCH

MENU NAVIGATION