G.J.'s Gravesande : introductio ad philosophiam, metaphysicam et logicam continens

발행: 1737년

분량: 298페이지

출처: archive.org

분류: 철학

191쪽

. - ab omnibus confirmari quotidie audim is , haec tunc indelebilibus' fere characteribus in Μente inscribuntur. 739 Haec causa est, quare homines ab opia nionibus vulgo receptis , raro admodum, recedant ; & quare illud omne quod n

ivum apparet a multis rejiciatur. γ

6o Hac eadem de causa , glebae quasi ades. scripta videtur Veritas; quod enim in una. regione pro tali habetur, in alia inter falli

&maxime absurda refertur.

61 Quod de regionibus dicimus, ad soci rates peculiares etiam pertinet ; hae sere singulae quibusdam opinionibus, ab Omniabus societatis membris admissis , ab aliis

distinguuntur.

62 Ηilce addere possumus , homines faciler pro Veris admittere illa , quae ab iis audiunt, quos pro doctioribus habent, dum ipsam doctrinam cum fortiori , aut imp dentiori , assertione saepe confundunt ;quamvis in aliis modesta aliquando elocu-- tio ignorantiam doctrinae specie induat. νε3 Omnes ex his profluentes Errores facile evitarent homines, si examini potius , quam Auctoritati, sese submitterent. y64 Ab opinione , ab omnibus in regione recepta , nemo , in hac educatus , liber est ; pertinet talis opinio ad illas, de qui

bus supra dictum 73 . ; sed cum qum.

192쪽

tidiana hujus detur confirmatio, peculiaris in hoc casu est dissicultat. Opinionem auteis , quae societati cuidam 76 speculiaris est nemo ante initum examen amplecteretur , si quisque ad Errorem V tandum debitam impenderet operam Circa Pissim .indem exameni in genere observandum mugiis occasionibus , ex culiaribus' caussi; hoc dissicile fieri . Noxium saepe est a communi recedere opis nione ; quare in hujus examine, hanc veram esse cupimus; &eo ipso , requisita cum cura , ratio es oppositas ponderare impe

Qui nomina odiosa timent, oix audent, 76 ullum de multis quaestionibus examen inire ne ratio ipsis demonstret , sine rati me admissam, sententiam esse rejiciendam. Quot non hodie adhucdum sunt loca, in

quibus absurdas , & maximε ridiculas , de Spectris nocturnis & Diaboli praestigiis , i . I fabellas in dubium vocare , & sanctillima

Religionis fundamenta evertere , non udi singuuntur. s u 3 it Gi in examine Veri timet, aut desdo. 768rat , inutilem pendet operam ; ut sese hisce liberet , ante omnia animum applica

193쪽

--- -

182 INTRODUCTI σCAPUT XXIII., . De Erroribust ex Inclinationibus. θ Animi Assectibus. 6 ost Postis humani constitutionem Erin. rorum Variorum causam esse, facile detegitur. Ab hac enim constituti e pe dent inclinationes cair ; & sine corporis motibus , assectus animi nore dantur casa. . 77o Quotidiana docet experientia, homines fa pe assensum dare ubi exigua tantum est veri apparentia , dum in adiis occasionibus lumen maxime vividum vix hos assicit; &hujus respectu, in diverse hominibus, diversitatem observamus , quae solis inclina, tionibus naturalibus tribui potest Pro di versa corporis constitutione , diversa placent; & hac sola de causa, pro . veris habenturo

77r . Si negotium in deliberationem mittatur, & quid agendum sit quaeratur, Vi lentiora placent iis, qvi ad iram proni sunt, & quibus acre eth ingenium. Timi di e contra mitiora probant; &, si ipsis ingenium lentius , quaerunt quo determMnationem in aliud tempus disserant . i77α Quisque in proprias inclinationes in quirere debet; & in rerum examine, ad

194쪽

AD PHIL s PHIAM .anclinatio ipsum potius , quam argumenta, determinet. .

Animi Affectus tranquillum animi sta, 77atum turbant , quo Mens nostra faculta

tem amittit illa examinandi , quae in statutione quaestionis perpendenda 1 unt.. Ille qui assectu laborat , tales tantum 774 percipit ideas , quae cum hoc ips' relatio

nem habent; a reliquis non assicitur, has Mix percipit. Cavendum igitur ne i, quamdiu aflectu 77s agitata Μens ςst, de rebus, quae relationem, quantumvis exiguam, cum Sectu hahere possunt , judicemus e si violentior sit agitatio, ab Omoi iudicio abstinendum. In hisce occasionibus in memoriam re9 776vocanda sunt, quae antea de iis rebus cogitavimus ; aut: in dubio haerendum , quamvis argumenta nobis clara appareant.

Dantur etiam assectus, in quibus Men- 777tis agitatio non ita manifesta est , ut in amore & odio ; in hisce cum minor sit Erroris suspicio, cautelae adhuctam maj

res desiderantur.

In amicis omnia homines probant, in 77sάsimicis nihil boni vident. Minimum in- dicium lassicit, ut pro indubitato habea Lur , quod in odium inimici dicitur ;si de amico ageretur , vix eridentissima Argamenta quid probarenti ubi autem fa- r

195쪽

84 I N T R U DAU C 'T Ii onegari non possunt, horumnatura mir tatur &. quae, quamdiu auctor incogni-' . tus erat , odiosinimis nominibus insigniebantur , nunc ubi de amico agi constat; vix leviter culpantur, multisque ex causis excusatione digna deelarantur . .

7 V Hos Errores facile vitare poterimus, si, quoties ratiocinamur de iis quae amicos aut inimicos spectant , transferamus ci cumstantias in homines , cum quibus p culiarem non habemus relationem; aut potius , ubi agitur de amico, videndum , quid ex propositis argumentis concluderemus , si de inimico ageretur , di vice versa ; facile tunc patebit , an non asta; dius in judicia nostra agat. CAPUT XXIV. De Errorums ex Superbia.

TTA natus homo est, ut quisque prae cae a teris se extollere conetur; ex hoc fonte tot Errores profluunt, ut operae pretium Videatur de his separatim agere.

781 Qui eo desiderio nimium laborans stu diis animum applicat, non Veritatem prΘscopo habet , sed tantum gloriam quam studiis se acquisiturum sperat. 782 Non quidem scopus hicce in omnibus

196쪽

culpandus est, si alier primarius sit, utiles nempe & veras acquirere cognitiones. Agimus vero de iis, qui ad hunc ultimum scopum non attendentes, media quaerunt, quibus omnium facillime, & bhevissimo tempore, ad doctrinae famam perveniant. Ad illas tantum scientias , quae in re- 78 gione in qua vivuut , & suo tempore , prae aliis extolluntur, animum applicant; e&,in his ipsis illa tantum seligunt , quibus se indoctis facilius fucum facere posse

se autumant.

Alii ipsam scientiam universalem , aut 78 potius hujus nomen , quaerunt . EX O mnibus scientiis aliquid discunt , & qui- dem hoc tantum, quod sumcere credunt, ut ignoranti turbae, se omnia scire, per

suadeant

Μagna cura omnem ignorantiae speciem 78 seffugere laborant . De iis, ad quae attingere non potuere, ita loquuntur quasi vires superarent humanas, & quasi nemo in haec ipsa penetrare potuisset . Aliquando etiam haec ipsa , cum iis quibus animum Non applicarunt , contemnunt; quasi in studiis nihil utile, nihil laudandum daretur, praeter illud quod ipsi norunt. HAlii viam oppositam ingrediuntur , ur 786 doctrinae famam acquirant; quae facilia sunt, quae a multis intelligi possunt contem unt;

197쪽

dissicilioribus .tantum & obscurioribus, 'las scientiis, animum dant ; & q- vires simperant suscipiunt , Multa legunt, multa memoriae imprimunt, mentemque replene ictis coi, sis 8c sine ordine congestis. 787. Legis te mesta . haecque irin artae . dedis: se, ad scientiam am uirendam desitiratur; sed hoc solum non est scimo . 88 omnes , quo* vann gloriae amor tenet, in ianumeros Errores eadere debere , m nifestum sed, quod marcime observandum , ,ix ulli ex his Errortara , corrigi possunt, quamdiu hic gloriae ridiculu mor non veritatis m φ superatur. 78ρ Quis enim Errores corrigere poterivsuos, nisi para sit fateri La errasset Illi

contra , de quibus agimus. Dmnem , jam diximus , ignorantiae speciem fugium es ἐκ Mede egusa. in dubio aut ignorantia- manere malunt , quam viduci ab liis aliquid discere posse. - . . pyo . Si libros scribant ρ non lectorum utiliμεψtem, sed 'opriam glorianu; in olimibus snte oculos habent . . Sed ne doctioribus f cum . iacere credans . pserui ue seopuin non attingunx . .& - ipso una utrina con- Lemnuntur, res iuxta illorum desidui succedat, experientia docuit, no a Iat ta

lium scriptoxum gloriam diloro neque

198쪽

serez exponere quilami in 79x diis, exiguo labore magnae volumina con- eibantur ν α ad quae attendendum , ut indocti profundam mirentur. Au ris istieri mna ioci erudiatinem sed hane artem 'do .cere, a nostrσ scopo alienum omnino est ..

ΡΑ-i admodum sunt homines; qui 79a

c diis animum applicant', solo amore . ' veritatis ducti, &raro admodum hureae Ius amor di sitates omnes superat; m jores progressus , fere sempis, necessit ii, aut amctui quidam, debenturo φ . . ii Dissiculter; enim homines naturalem. quandam superam Ignaviam, quae multo eum errorum causa est Longum & dissic Ie examen libenter plures fugiunt, aut sibi Madent levius iussicere mini namque ' . inter ideas convenientiam ita considerant ;quasi ipsae in omnibuς convenirent . .. Μulti ad haec tantum animum applicant. 793 quibus se carere noti posse medunt , reluqua omnis negli unt & adeo imperfectas , rerum ideas acquirunt, ut horum scientia norantiar ipsi postponenda sit. '. Sententiam nullosundamento nixam am

199쪽

796797

plectuntur , & sine valida ratibne alla postea sequuntur . Testimonio fidem habent in iis, quae ad Evidentiam Μathem cticam pertinent. Illa argumenta ipis ina , xime afficiunt quae uti viti ipus fuere

Si de Probabilitate agatur, negligunc considerationem bppositorum, quibus Pr babilitas minuitur ; aut minori Probabilit ti fidem habent, quasi ageretur de maxima; non vident plerumque ad hanc non perveniri , nisi conjunctione 3 Pioriuri mentorum probabilium . Paucis argumei vis contenti plura quaerere ipsis inutile hae sola de. causa lapparet, quia non sint ei quam dam difficultate hoc fieri posse. percipiunt Huic eidem de qua agimus ignaviae triqbuenda est pertinacia, qua multi obstinate opinionem suentur. quam semel sunt am plexi , quamvis haec apud ipsos tantum prae valeat , quia prima fuit proposita, .ci nSaepe homines, servide desiderio propti,s , animum scientiae .peculiari applicant; sed, ubi sine labore & attentione majores progressus fieri non posse pereipiunt spem omnem amittunt ; ab illo studio animum auertunt , ad aliud transeunt, i quod brevi

eodem . modo negligitur . 1 i .

Quisque conari debet ut naturalem ignaqviam supereti. Cum studio alicui se tradit,

, ' viam

200쪽

AmrPH Loso P ΗΙ ΑΜ. Ἱ8, iam debet quaerere, quae ad solidam dedi cit scientiam. raro admodum .illa est, tuae minimum laborem , brevissimum Iempus exigit. - . , C A P IU T XXVI.

De Erroribus ex Id νum Confusohe. ERROR Es ex Confusione Ιdearum late py- quoque parent. In hos incidimus praue Lipue quatuor modis.. I. Gando Ideas Relativas habemus pro Absolutis 377. - - : E., Ideas Abstra pro Concretis 348. . 3. Distinctas pro Claris 343, 33 3- - 4. Connexas pro Compositis 333. . . De hisce omnibus Idearum divisionibus 8oo

antea egimus . Quae dici non repetam ;cantum observabo , ad illa quae' explic vi attendendum esse, ne in errores incidamus ; quod quibusdam exemplix nunc illustrabo. . t I. Idea Relationis nobis nihil extra. men- 8o Item repraesentat 3 8. ; emcitur illa comparatione duarum aliarum I dearum a 3.377. . Error ergo datur, quoties talis Idea consideratur , quasi aliquid , re vera existens, exhiberet 378.); aut quo- ' ies Relatio ipsa resertur ad ideas quae non

SEARCH

MENU NAVIGATION